beta-laktam

Beta-laktamy to grupa antybiotyków, których cechą wspólną jest obecność w strukturze chemicznej pierścienia beta-laktamowego. Należą do nich penicyliny, cefalosporyny, karbapenemy oraz monobaktamy. Są one najczęściej stosowanymi antybiotykami w praktyce klinicznej ze względu na szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego oraz relatywnie niską toksyczność.

Mechanizm działania beta-laktamów polega na hamowaniu syntezy ściany komórkowej bakterii poprzez wiązanie się z białkami PBP (Penicillin Binding Proteins), co prowadzi do zaburzenia integralności ściany komórkowej i lizy komórki bakteryjnej. Antybiotyki te działają głównie bakteriobójczo, szczególnie skutecznie przeciwko bakteriom Gram-dodatnim, choć niektóre generacje, zwłaszcza nowsze cefalosporyny i karbapenemy, wykazują również aktywność wobec bakterii Gram-ujemnych.

Oporność bakterii na beta-laktamy najczęściej wynika z produkcji enzymów beta-laktamaz, które hydrolizują pierścień beta-laktamowy, inaktywując antybiotyk. Problem ten jest częściowo rozwiązywany przez stosowanie inhibitorów beta-laktamaz (np. kwas klawulanowy, sulbaktam, tazobaktam) w połączeniu z antybiotykami beta-laktamowymi. Inne mechanizmy oporności obejmują modyfikację białek PBP, zmniejszenie przepuszczalności błony zewnętrznej bakterii oraz aktywne usuwanie leku z komórki bakteryjnej.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl