Actinomyces bovis

Actinomyces bovis to gram-dodatnia, beztlenowa lub mikroaerofilna bakteria należąca do rodzaju Actinomyces. Jest to patogen odpowiedzialny za promienicę, przewlekłą chorobę zakaźną dotyczącą głównie bydła, ale mogącą również występować u innych zwierząt oraz sporadycznie u ludzi.

Bakteria ta charakteryzuje się tworzeniem rozgałęzionych struktur grzybopodobnych, co początkowo prowadziło do błędnej klasyfikacji jako grzyb. A. bovis kolonizuje błony śluzowe jamy ustnej, przewodu pokarmowego i układu oddechowego. W tkankach tworzy charakterystyczne ziarniniaki z obecnością tzw. ziaren siarkowych, które są widoczne makroskopowo jako żółtawe skupiska bakterii.

Klinicznie promienica wywołana przez A. bovis objawia się tworzeniem twardych, nieruchomych guzów w tkankach miękkich, głównie w okolicy głowy, szyi oraz klatki piersiowej. Zmiany te mogą ulegać rozmiękczeniu z wytworzeniem przetok i wydostawaniem się na powierzchnię charakterystycznej ropnej wydzieliny. Zakażenia u ludzi występują rzadko i zwykle są związane z upośledzoną odpornością lub urazami.

Diagnostyka mikrobiologiczna opiera się na hodowli beztlenowej oraz identyfikacji morfologicznej i biochemicznej. Leczenie obejmuje długotrwałą antybiotykoterapię (najczęściej stosuje się penicyliny) oraz w razie potrzeby interwencję chirurgiczną. Bakteria wykazuje dobrą wrażliwość na wiele antybiotyków, jednak ze względu na tworzenie biofilmu i lokalizację w ziarniniakach, terapia musi być przedłużona.