manewr repozycyjny

Manewr repozycyjny to technika terapeutyczna stosowana głównie w leczeniu łagodnych napadowych zawrotów głowy pochodzenia błędnikowego (BPPV). Polega na serii precyzyjnych ruchów głowy i ciała pacjenta, które mają na celu przemieszczenie otolitów (fragmentów węglanu wapnia) z kanałów półkolistych błędnika do przedsionka, gdzie nie wywołują objawów.

Najczęściej stosowanymi manewrami repozycyjnymi są: manewr Epleya, manewr Semonta oraz manewr Lempert’a (roll-over). Każdy z nich jest dedykowany dla określonego typu BPPV, w zależności od tego, który kanał półkolisty jest zajęty. Skuteczność manewrów repozycyjnych jest wysoka – około 70-95% pacjentów doświadcza ustąpienia objawów po jednej lub kilku sesjach.

Wykonanie manewru repozycyjnego powinno być poprzedzone dokładną diagnostyką, obejmującą m.in. test Dix-Hallpike lub test Roll, które pozwalają zidentyfikować zajęty kanał półkolisty. Manewry te, choć generalnie bezpieczne, mogą być przeciwwskazane u pacjentów z niestabilnością kręgosłupa szyjnego, niedawnym urazem szyi czy niektórymi chorobami naczyniowymi.

Powiązane wpisy

Leksykon chorób i schorzeń
Zawroty głowy – Objawy

Zawroty głowy (vertigo) to subiektywne wrażenie ruchu lub wirowania, często związane z dysfunkcją układu przedsionkowego, dzielone na obwodowe (80-90% przypadków) i ośrodkowe. Obwodowe przyczyny obejmują BPPV (epizody trwające kilka sekund do minuty, wywołane przemieszczeniem otolitów), chorobę Ménière’a (ataki trwające 20 minut do kilku godzin, z towarzyszącym szumem usznym i utratą słuchu), zapalenie neuronu przedsionkowego (zawroty utrzymujące się dni lub tygodnie) oraz zapalenie błędnika. Ośrodkowe zawroty głowy, rzadsze, mogą wskazywać na poważne schorzenia neurologiczne, takie jak udar mózgu, stwardnienie rozsiane, guzy mózgu czy migrena przedsionkowa (epizody od 5 minut do 72 godzin). Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu przedmiotowym oraz testach przedsionkowych, audiometrycznych i obrazowych (MRI, CT), szczególnie przy podejrzeniu przyczyn ośrodkowych.
BPPV, choroba Ménière’a, dysfagia, elektrokochleografia, guz mózgu, kanały półkoliste, kąt mostowo-móżdżkowy, krwotok śródmózgowy, manewr Epleya, manewr repozycyjny, migrena przedsionkowa, neurektomia przedsionkowa, otolity, podwójne widzenie, posturografia, rehabilitacja przedsionkowa, stwardnienie rozsiane, tinnitus, ucho wewnętrzne, udar mózgu, układ przedsionkowy, uraz głowy, videonystagmografia, zapalenie błędnika, zapalenie neuronu przedsionkowego, zawroty głowy
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Lavistina 24 mg

Lavistina, zawierająca 24 mg betahistyny dichlorowodorku w jednej tabletce, jest wskazana przede wszystkim w leczeniu choroby Ménière’a, charakteryzującej się tetradą objawów: napadowymi zawrotami głowy (często rotacyjnymi), jednostronnymi lub obustronnymi szumami usznymi, postępującą utratą słuchu oraz nudnościami towarzyszącymi zawrotom. Terapia powinna być wdrożona po dokładnej diagnostyce audiologicznej i otoneurologicznej przez specjalistę otolaryngologa lub neurologa, z uwzględnieniem wczesnego rozpoczęcia leczenia dla optymalizacji efektów. Ponadto, Lavistina jest stosowana w objawowym leczeniu zawrotów głowy pochodzenia przedsionkowego, w tym w zapaleniu neuronu przedsionkowego (faza zdrowienia), łagodnych napadowych położeniowych zawrotach głowy (jako leczenie wspomagające po manewrach repozycyjnych), obwodowych uszkodzeniach układu przedsionkowego oraz zawrotach głowy związanych z migreną przedsionkową.
badanie audiometryczne, betahistyna, betahistyna dichlorowodorek, choroba Ménière’a, diagnostyka audiologiczna, dysfunkcja układu przedsionkowego, kompensacja przedsionkowa, łagodne napadowe położeniowe zawroty głowy, manewr repozycyjny, migrena przedsionkowa, napadowe zawroty głowy, nietolerancja laktozy, szumy uszne, układ przedsionkowy, utrata słuchu, zapalenie neuronu przedsionkowego, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia przedsionkowego
Leksykon chorób i schorzeń
Łagodne napadowe położeniowe zawroty głowy – Epidemiologia

Łagodne napadowe położeniowe zawroty głowy (BPPV) stanowią najczęstszą przyczynę zawrotów głowy o etiologii obwodowej, odpowiadając za ponad 50% przypadków. Roczna zapadalność wynosi 0,6-0,64% (64 na 100 000 osób), a chorobowość całkowita 2,4%. Występuje wyraźna predylekcja do osób w wieku 50-70 lat, z ryzykiem wzrastającym o 38% na dekadę życia oraz u kobiet (stosunek 2-3:1). BPPV najczęściej dotyczy kanału tylnego (60-90%), rzadziej kanału poziomego (5-30%) i przedniego (<1%). Czynniki ryzyka obejmują migrenę, osteoporozę (RR 1,75), nadciśnienie, zaburzenia lękowe (RR 2,17), urazy głowy oraz zabiegi stomatologiczne. Nawrót BPPV występuje u 34-53% pacjentów, częściej w postaci wtórnej i u osób starszych, z ryzykiem nawrotu zwiększonym przez osteoporozę (RR 1,15) i współistniejące choroby naczyniowe.
BPPV, choroba naczyniowa, choroba przedsionkowa, choroba tarczycy, cukrzyca, hiperlipidemia, kanał półkolisty, kanał przedni, manewr Epleya, manewr repozycyjny, migrena, nadciśnienie tętnicze, niedobór witaminy D, oczopląs, osteoporoza, roczna chorobowość, roczna zapadalność, ucho wewnętrzne, uraz głowy, zabieg stomatologiczny, zaburzenie lękowe, zaburzenie słuchu
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Vestibo 16 mg

Betahistyna w postaci dichlorowodorku, dostępna w preparacie Vestibo w dawkach 8 mg i 16 mg, jest stosowana w leczeniu choroby Ménière’a oraz zawrotów głowy pochodzenia przedsionkowego. Choroba Ménière’a charakteryzuje się napadowymi zawrotami głowy, szumami usznymi, postępującą utratą słuchu oraz nudnościami, które znacząco obniżają jakość życia pacjenta. Betahistyna jest również wskazana w objawowym leczeniu zawrotów głowy wynikających z dysfunkcji układu przedsionkowego, takich jak zapalenie błędnika, zaburzenia ukrwienia przedsionka, uszkodzenie nerwu przedsionkowego czy neuronitis vestibularis. Preparat dostępny jest w formie tabletek doustnych, zawierających odpowiednio 70 mg (8 mg dawka) lub 140 mg (16 mg dawka) laktozy jednowodnej, co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją laktozy.
betahistyna, choroba Ménière’a, dichlorowodorek betahistyny, dysfunkcja układu przedsionkowego, łagodne położeniowe zawroty głowy, laktoza jednowodna, manewr repozycyjny, neuronitis vestibularis, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, schorzenie ucha wewnętrznego, szumy uszne, uszkodzenie nerwu przedsionkowego, utrata słuchu, zaburzenie układu przedsionkowego, zapalenie błędnika, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia przedsionkowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon chorób i schorzeń
Choroba lokomocyjna – Diagnostyka i diagnoza

Choroba lokomocyjna (kinetoza) to zespół objawów wywołanych konfliktem sensorycznym między układem przedsionkowym, wzrokowym i proprioceptywnym w odpowiedzi na rzeczywisty lub postrzegany ruch, najczęściej o niskiej częstotliwości (np. podróże samochodem, samolotem, łodzią). Objawy obejmują nudności, wymioty, zawroty głowy, dyskomfort w nadbrzuszu, senność i drażliwość. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie i badaniu fizykalnym, w tym ocenie narządu równowagi, funkcji neurologicznych oraz badaniu oczu. W typowych przypadkach nie są wymagane badania laboratoryjne ani obrazowe, jednak w sytuacjach nietypowych, z nagłym początkiem lub utrzymującymi się objawami neurologicznymi, wskazane są badania obrazowe (TK, MRI), audiologia oraz ocena układu przedsionkowego. Diagnostyka różnicowa obejmuje m.in. BPPV, migrenę przedsionkową, zespół Ménière’a, udar mózgu oraz nudności w ciąży.
badanie fizykalne, badanie obrazowe, badanie podmiotowe, ból głowy, BPPV, choroba lokomocyjna, diagnostyka różnicowa, funkcja neurologiczna, hipoglikemia, hipotermia, kinetoza, koordynacja ruchowa, łagodne napadowe pozycyjne zawroty głowy, Mal de Débarquement, manewr repozycyjny, migrena przedsionkowa, narząd równowagi, nudność, otolaryngologia, rezonans magnetyczny mózgu, tomografia komputerowa mózgu, ucho wewnętrzne, udar mózgu, układ przedsionkowy, wymioty, zaburzenie przedsionkowe, zawrót głowy, zespół Ménière’a, zespół Sopite, zimne poty
Leksykon chorób i schorzeń
Łagodne napadowe położeniowe zawroty głowy – Leczenie

Łagodne napadowe położeniowe zawroty głowy (BPPV) stanowią najczęstszą przyczynę zawrotów głowy o etiologii obwodowej, odpowiadając za około 50% przypadków zaburzeń przedsionkowych. Patomechanizm opiera się na przemieszczaniu się otolitów (kryształów węglanu wapnia) do kanałów półkolistych, najczęściej tylnego, co generuje nieprawidłowe sygnały ruchowe. Diagnostyka opiera się na teście Dix-Hallpike’a, a leczenie pierwszego rzutu stanowią manewry repozycyjne, takie jak manewr Epleya (skuteczność 80-95%), Semonta (około 90,3%) czy Lempert (BBQ Roll) stosowany w BPPV kanału bocznego. Manewry te mają na celu przemieszczenie otolitów z kanałów półkolistych do przedsionka (utriculus), gdzie ulegają resorpcji. Ćwiczenia domowe, np. Brandt-Daroffa, wykazują skuteczność w redukcji objawów u około 95% pacjentów. Leki hamujące układ przedsionkowy nie wpływają na przebieg choroby i mogą opóźniać powrót do zdrowia; stosowanie betahistyny może wspomagać leczenie w połączeniu z manewrami repozycyjnymi, jednak nie jest terapią podstawową.
betahistyna, dysfunkcja przedsionkowa, farmakoterapia, kanał półkolisty boczny, kanał półkolisty górny, kanał półkolisty tylny, łagodne napadowe położeniowe zawroty głowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwwymiotny, manewr Epleya, manewr Fostera, manewr Gufoni, manewr Lempert, manewr repozycyjny, manewr Semonta, niewydolność kręgowo-podstawna, oczopląs, otolity, przemijający atak niedokrwienny, przetoka przychłonki, rehabilitacja przedsionkowa, reumatoidalne zapalenie stawów, spondyloza szyjna, tętnica szyjna, udar, zamknięcie kanału półkolistego
Leksykon chorób i schorzeń
Zawroty głowy – Leczenie

Zawroty głowy (vertigo) to subiektywne odczucie ruchu obrotowego lub kołysania, które wymaga precyzyjnej diagnostyki w celu ustalenia przyczyny i wdrożenia odpowiedniego leczenia. Rehabilitacja przedsionkowa (VRT) stanowi kluczowy element terapii, szczególnie w stabilnych obwodowych zaburzeniach przedsionkowych, takich jak BPPV, choroba Ménière’a, zapalenie nerwu przedsionkowego czy migrena przedsionkowa. VRT obejmuje trening równowagi, stabilizację spojrzenia, habituację oraz manewry repozycyjne (np. manewr Epleya), które skutecznie przemieszcza otolity w BPPV. Farmakoterapia, stosowana głównie w ostrych fazach, obejmuje leki przeciwhistaminowe (np. meklizyna), przeciwwymiotne, kortykosteroidy, diuretyki oraz benzodiazepiny, jednak ich stosowanie powinno być krótkotrwałe (3-4 dni) ze względu na ryzyko opóźnienia kompensacji przedsionkowej. W leczeniu choroby Ménière’a zaleca się dietę niskosodową (<1-2 g soli/dobę) oraz diuretyki (hydrochlorotiazyd i triamteren). Manewry repozycyjne wykazują skuteczność u około 85% pacjentów z BPPV, a rehabilitacja przedsionkowa poprawia równowagę, stabilizację widzenia i siłę mięśniową u 80-85% chorych z przewlekłymi zaburzeniami przedsionkowymi.
benzodiazepina, BPPV, choroba Ménière’a, ćwiczenia Brandt-Daroff, cyklizyna, diuretyk, dysfagia, habituacja, kanał półkolisty, kompensacja przedsionkowa, kortykosteroid, łagodne napadowe pozycyjne zawroty głowy, laryngolog, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwwymiotny, manewr Epleya, manewr Fostera, manewr repozycyjny, manewr Semonta, meklizyna, migrena przedsionkowa, otolaryngolog, otolit, prometazyna, rehabilitacja przedsionkowa, selektywny inhibitor wychwytu serotoniny, SSRI, stabilizacja spojrzenia, trening równowagi, ucho wewnętrzne, vertigo, zapalenie błędnika, zapalenie nerwu przedsionkowego
Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Betaserc 8 mg

Betaserc (dichlorowodorek betahistyny) w dawce 8 mg jest wskazany przede wszystkim w leczeniu choroby Meniere’a, charakteryzującej się triadą objawów: napadowymi, rotacyjnymi zawrotami głowy z towarzyszącymi nudnościami i wymiotami, postępującą utratą słuchu oraz przewlekłymi szumami usznymi. Lek ten jest również stosowany w objawowym leczeniu zawrotów głowy pochodzenia przedsionkowego, obejmujących m.in. zapalenie nerwu przedsionkowego, łagodne napadowe położeniowe zawroty głowy (jako terapia uzupełniająca), vestibulopatię oraz inne schorzenia z dominującym komponentem przedsionkowym. Preparat dostępny jest w formie tabletek doustnych o zawartości 8 mg dichlorowodorku betahistyny (5,21 mg betahistyny substancji czynnej), o wymiarach 7 mm i wadze około 125 mg.
Betaserc, choroba Ménière’a, dichlorowodorek betahistyny, łagodne napadowe położeniowe zawroty głowy, lek przeciwwymiotny, manewr repozycyjny, niedosłuch odbiorczy, nudności i wymioty, objawy wegetatywne, szumy uszne, tabletka doustna, układ przedsionkowy, utrata słuchu, zapalenie nerwu przedsionkowego, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia przedsionkowego
Leksykon chorób i schorzeń
Łagodne napadowe położeniowe zawroty głowy – Rokowania, prognozy i postęp choroby

Łagodne napadowe położeniowe zawroty głowy (BPPV) stanowią istotny problem kliniczny w podstawowej opiece zdrowotnej, dotykając około 20% pacjentów zgłaszających się z zawrotami głowy. Epizody BPPV trwają zwykle od 1 do 2 minut, a objawy mogą wahać się od łagodnych do ciężkich, prowadząc do wymiotów i zaburzeń równowagi. Remisja występuje samoistnie u około 33% pacjentów w ciągu 3 tygodni, a u większości w ciągu 6 miesięcy. Standardowa terapia polega na manewrze repozycji kanalików (CRP), który jest skuteczny w 80-90% przypadków, a w badaniu z zastosowaniem wibracji wyrostka sutkowatego uzyskano początkowe ustąpienie objawów u 89,4% pacjentów. Leczenie chirurgiczne jest rzadko konieczne (<1%) i cechuje się około 90% skutecznością. Rokowanie po właściwej terapii jest dobre, z ustąpieniem objawów w ciągu 4-6 tygodni.
ćwiczenia przedsionkowe, jakość życia, łagodne napadowe położeniowe zawroty głowy, leczenie chirurgiczne, leki hamujące czynność przedsionka, manewr repozycyjny, nawrót choroby, obrazowanie radiologiczne, oddział ratunkowy, ośrodkowy układ nerwowy, podstawowa opieka zdrowotna, remisja, remisja objawów, terapia fizykalna, uraz głowy, wodniak endolimfatyczny, wyrostek sutkowaty, zaburzenia chodu, zaburzenia psychiczne, zaburzenia równowagi, zapalenie błędnika, zarządzanie objawami, zawroty głowy
Leksykon chorób i schorzeń
Łagodne napadowe położeniowe zawroty głowy – Objawy

Łagodne napadowe położeniowe zawroty głowy (BPPV) to najczęstsze zaburzenie narządu przedsionkowego, odpowiadające za ponad 50% przypadków obwodowych zawrotów głowy. Charakteryzuje się krótkotrwałymi (od kilku sekund do 2 minut) epizodami wirowych zawrotów głowy wywołanymi zmianą pozycji głowy, często towarzyszą im nudności, wymioty oraz oczopląs. Dominującą lokalizacją jest kanał półkolisty tylny (85-90% przypadków), a patomechanizm opiera się na przemieszczaniu się kryształków wapniowych (otolitów) w kanale półkolistym (kanalolitiaza) lub ich przyczepieniu do kupuły (kupulolitiaza). BPPV występuje częściej u osób powyżej 50. roku życia oraz u kobiet (stosunek 2:1 do 3:1), a czynniki ryzyka to m.in. urazy głowy, osteoporoza i ograniczony zakres ruchu szyi. Objawy pojawiają się nagle, są wywoływane przez ruchy głowy (np. przewracanie się w łóżku, pochylanie) i ustępują po zatrzymaniu ruchu, bez towarzyszących zaburzeń słuchu czy objawów neurologicznych.
fizjoterapia przedsionkowa, kanał półkolisty, kanał półkolisty górny, kanał półkolisty poziomy, kanał półkolisty tylny, kanalolitiaza, kupulolitiaza, łagodne napadowe położeniowe zawroty głowy, manewr Epleya, manewr repozycyjny, narząd przedsionkowy, nudności, oczopląs, osteoporoza, otolity, remisja samoistna, tinnitus, ucho wewnętrzne, vertigo, zaburzenia lękowe, zaburzenia przedsionkowe, zaburzenia równowagi, zawroty głowy pochodzenia obwodowego