toksyczność deksametazonu

Deksametazon to syntetyczny glikokortykosteroid o silnym działaniu przeciwzapalnym i immunosupresyjnym, szeroko stosowany w medycynie. Jego toksyczność związana jest głównie z przewlekłym stosowaniem i wysokimi dawkami, które mogą prowadzić do wystąpienia poważnych działań niepożądanych.

Przewlekłe stosowanie deksametazonu może powodować zespół Cushinga jatrogenny, charakteryzujący się redystrybucją tkanki tłuszczowej, rozstępami skórnymi, osłabieniem mięśniowym i osteoporozą. Lek ten zwiększa ryzyko infekcji oportunistycznych, zaburza gospodarkę węglowodanową, prowadząc do hiperglikemii i cukrzycy posteroidowej, oraz wpływa na układ sercowo-naczyniowy, powodując nadciśnienie tętnicze i retencję płynów.

Toksyczność deksametazonu obejmuje również zaburzenia neuropsychiatryczne (bezsenność, wahania nastroju, psychozy), zaburzenia okulistyczne (jaskra, zaćma), supresję osi podwzgórze-przysadka-nadnercza oraz opóźnienie wzrostu u dzieci. W przypadku nagłego odstawienia leku po długotrwałej terapii może wystąpić zespół odstawienny, manifestujący się niewydolnością nadnerczy, bólami mięśniowymi i stawowymi oraz zaburzeniami elektrolitowymi.

Monitorowanie pacjentów przyjmujących deksametazon powinno obejmować regularne pomiary ciśnienia tętniczego, stężenia glukozy we krwi, gęstości mineralnej kości oraz badania okulistyczne. Należy stosować najniższą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas, a odstawianie leku po długotrwałej terapii powinno odbywać się stopniowo, pod ścisłą kontrolą lekarską.