kwas 5-formylo-4-hydroksyfoliowy
Kwas 5-formylo-4-hydroksyfoliowy, znany również jako leucovorin lub kwas folinowy, jest aktywną formą kwasu foliowego używaną w medycynie zarówno jako lek, jak i jako suplement. Jest to folian jednowęglowy, który odgrywa kluczową rolę w metabolizmie komórkowym, szczególnie w procesach syntezy DNA i RNA.
W praktyce klinicznej kwas 5-formylo-4-hydroksyfoliowy stosowany jest często jako „ratunkowa terapia” po podaniu antagonistów kwasu foliowego, takich jak metotreksat, w celu ochrony zdrowych komórek przed toksycznym działaniem leku. Ten proces określany jest jako „leucovorin rescue”. Jest on również wykorzystywany jako środek wspomagający w chemioterapii nowotworów, szczególnie w połączeniu z 5-fluorouracylem w leczeniu raka jelita grubego.
Kwas folinowy jest istotny w leczeniu niedokrwistości megaloblastycznej wywołanej niedoborem folianów, a także w terapii zatruć antagonistami kwasu foliowego. Ze względu na swoją aktywną formę, może być skuteczny u pacjentów z zaburzeniami enzymatycznymi uniemożliwiającymi prawidłową konwersję kwasu foliowego do jego aktywnych metabolitów.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Calciumfolinat-Ebewe 15 mg
Folinian wapnia (calcii folinas), aktywny składnik leku Calciumfolinat-Ebewe, jest solą wapniową kwasu 5-formylo-4-hydroksyfoliowego i pełni rolę kluczowego koenzymu w syntezie kwasów nukleinowych, co jest istotne w terapii przeciwnowotworowej. Jego główne zastosowanie polega na zmniejszeniu toksyczności i neutralizacji antagonistów kwasu foliowego, takich jak metotreksat, poprzez konkurencję o transport błonowy, zabezpieczenie komórek przez wysycenie puli zredukowanego folinianu oraz dostarczanie zredukowanego H-4 folinianu, co przełamuje blokadę enzymatyczną wywołaną przez te antymetabolity. Lek jest dostępny w kapsułkach zawierających 15 mg kwasu folinowego, co odpowiada 19,06 mg pięciowodnego folinianu wapnia, umożliwiając precyzyjne dawkowanie.
5-fluorouracyl, antagonista kwasu foliowego, biosynteza pirymidyny, działanie cytotoksyczne, fluoropirymidyna, folinian wapnia, kwas 5-formylo-4-hydroksyfoliowy, kwas folinowy, metotreksat, niedobór kwasu foliowego, niedokrwistość megaloblastyczna, syntetaza tymidynowa, synteza kwasów nukleinowych, terapia cytotoksyczna, transport błonowy, zaburzenie wchłaniania, zredukowany folinian, żywienie parenteralne, żywienie pozajelitowe