izoenzymy cyklooksygenazy

Izoenzymy cyklooksygenazy (COX) stanowią kluczowe enzymy w procesie syntezy prostaglandyn z kwasu arachidonowego. Znane są dwie główne izoformy: COX-1 i COX-2, które różnią się zarówno strukturalnie, jak i funkcjonalnie.

COX-1 występuje konstytutywnie w większości tkanek organizmu i odpowiada za podstawową produkcję prostaglandyn niezbędnych dla fizjologicznych funkcji organizmu. Odgrywa istotną rolę w utrzymaniu homeostazy, szczególnie w ochronie śluzówki żołądka, prawidłowej funkcji nerek oraz agregacji płytek krwi.

COX-2 jest natomiast enzymem indukowanym, którego ekspresja znacząco wzrasta podczas stanu zapalnego pod wpływem cytokin prozapalnych, czynników wzrostu i endotoksyn. COX-2 jest głównym źródłem prostaglandyn w miejscach zapalenia, odpowiadającym za typowe objawy procesu zapalnego, takie jak ból, obrzęk i gorączka.

Selektywne hamowanie izoenzymów COX stanowi podstawę działania niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Klasyczne NLPZ blokują zarówno COX-1, jak i COX-2, co tłumaczy ich działanie przeciwzapalne oraz niepożądane działania gastryczne. Koksyby, selektywne inhibitory COX-2, zostały opracowane w celu zachowania działania przeciwzapalnego przy jednoczesnym ograniczeniu działań niepożądanych związanych z hamowaniem COX-1.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl