dysnatremia

Dysnatremia to termin medyczny określający zaburzenia gospodarki sodowej w organizmie, obejmujący zarówno hiponatremię (zbyt niskie stężenie sodu we krwi – poniżej 135 mmol/l), jak i hipernatremię (zbyt wysokie stężenie sodu – powyżej 145 mmol/l). Jest to jedno z najczęstszych zaburzeń elektrolitowych spotykanych w praktyce klinicznej, szczególnie u pacjentów hospitalizowanych.

Hiponatremia może wystąpić w przypadku nadmiernej podaży płynów, niewydolności nerek, niewydolności serca, marskości wątroby, zespołu nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH) czy stosowania niektórych leków (np. diuretyki tiazydowe, leki przeciwdepresyjne). Objawia się osłabieniem, nudnościami, dezorientacją, a w ciężkich przypadkach drgawkami i śpiączką.

Hipernatremia najczęściej wynika z odwodnienia (niedostateczna podaż wody), moczówki prostej, nadmiernej utraty płynów (np. biegunka, wymioty, nadmierne pocenie) lub nadmiernej podaży sodu. Manifestuje się pragnieniem, osłabieniem, drażliwością, a w zaawansowanych przypadkach splątaniem, drgawkami i śpiączką.

Diagnostyka dysnatremii obejmuje oznaczenie stężenia sodu w surowicy, ocenę osmolalności osocza i moczu, stężenia kreatyniny, mocznika oraz pomiar wolemii. Leczenie zależy od typu zaburzenia, jego nasilenia i przyczyny. W hiponatremii kluczowe jest powolne wyrównywanie niedoboru, aby uniknąć zespołu demielinizacji osmotycznej, natomiast w hipernatremii istotne jest stopniowe uzupełnianie deficytu wody.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Działania niepożądane – Coloclear 1500 mg

Lek Coloclear w dawce 1500 mg, zawierający 1102 mg sodu diwodorofosforanu jednowodnego oraz 398 mg disodu fosforanu bezwodnego, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najczęściej obserwuje się dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak wzdęcia, bóle brzucha i nudności (≥1/10), a także wymioty i zmiany endoskopowe w esicy i żołądku (≥1/100 do <1/10), które zwykle ustępują samoistnie. Objawy ogólnoustrojowe, takie jak dreszcze i osłabienie, również występują bardzo często (≥1/10). Rzadziej, ale istotnie, mogą pojawić się reakcje alergiczne (wysypka, świąd, pokrzywka, obrzęki, anafilaksja) z częstością ≥1/10 000 do <1/1000, a także poważne zaburzenia elektrolitowe (dysnatremia, hipokalcemia, hipokaliemia, hiperfosfatemia, kwasica metaboliczna, tężyczka) oraz zaburzenia nerek, w tym ostra i przewlekła niewydolność nerek (<1/10 000). Zaburzenia sercowo-naczyniowe, takie jak zawał mięśnia sercowego i zaburzenia rytmu serca, występują bardzo rzadko (<1/10 000), jednak wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.
alergiczne zapalenie skóry, anafilaksja, arytmia, ból brzucha, ból głowy, dreszcze, duszność, dysfagia, dysnatremia, gastroskopia, hiperfosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, kolonoskopia, kwasica metaboliczna, martwica cewek nerkowych, napad toniczno-kloniczny, niedociśnienie, nudności, obrzęk gardła, obrzęk twarzy, obrzęk warg i języka, odwodnienie, ostra nefropatia fosforanowa, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie aftowe, owrzodzenie żołądka, parestezja, pokrzywka, przewlekła niewydolność nerek, reakcja uczuleniowa, rumieniowate zapalenie żołądka, skurcz mięśnia, skurcz oskrzeli, świąd, tężyczka, utrata przytomności, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka, wzdęcia, zaburzenia rytmu serca, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zwapnienie nerek, zwiększenie stężenia kreatyniny
Leksykon substancji czynnych
Disodu fosforan bezwodny – Działania niepożądane

Disodu fosforan bezwodny, stosowany w preparacie Coloclear do przygotowania jelita do badań endoskopowych, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z dominacją objawów ze strony układu pokarmowego, takich jak wzdęcia, bóle brzucha i nudności występujące bardzo często (≥1/10), oraz wymioty obserwowane często (≥1/100 do <1/10). Endoskopowo mogą pojawić się owrzodzenia aftowe w esicy i odbytnicy oraz zmiany zapalne w żołądku, które zwykle ustępują samoistnie. Rzadkie, ale istotne są zaburzenia sercowo-naczyniowe, w tym łagodne wydłużenie odstępu QT (≥1/10 000 do <1/1 000), a bardzo rzadko (<1/10 000) zawał mięśnia sercowego i zaburzenia rytmu serca. W układzie nerwowym często występują bóle i zawroty głowy (≥1/100 do <1/10), a bardzo rzadko napady drgawkowe i utrata przytomności. Szczególną uwagę należy zwrócić na poważne, choć bardzo rzadkie powikłania nefrologiczne, takie jak ostra nefropatia fosforanowa, ostra i przewlekła niewydolność nerek oraz zwapnienie nerek, które mogą prowadzić do trwałego uszkodzenia funkcji nerek.
alergiczne zapalenie skóry, anafilaksja, azot mocznikowy, badanie endoskopowe, ból brzucha, ból głowy, ból w klatce piersiowej, dializoterapia, disodu fosforan bezwodny, dreszcze, duszność, dysnatremia, gastroskopia, hiperfosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, kreatynina, kwasica metaboliczna, martwica cewek nerkowych, napad toniczno-kloniczny, niedociśnienie, nudności, obrzęk gardła, obrzęk twarzy, obrzęk warg i języka, odwodnienie, osłabienie, ostra nefropatia fosforanowa, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie aftowe, owrzodzenie żołądka, parestezja, pokrzywka, preparat Coloclear, przewlekła niewydolność nerek, rumieniowate zapalenie żołądka, skurcz mięśni, skurcz oskrzeli, świąd, tężyczka, utrata przytomności, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka, wzdęcia, zaburzenie połykania, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zawrót głowy, zwapnienie nerek
Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Glucosum 5% et Natrium chloratum 0,9% (2:1) Fresenius (33,3 mg + 3 mg)/ml

Produkt leczniczy GLUCOSUM 5% ET NATRIUM CHLORATUM 0,9% 2:1 FRESENIUS to roztwór do infuzji zawierający 33,3 g glukozy (jako jednowodna, 36,63 g) oraz 3,0 g chlorku sodu na 1000 ml, co odpowiada stężeniu jonów Na+ i Cl- na poziomie 51,3 mmol/l każdy. Osmolarność roztworu wynosi 290 mOsmol/l, a pH mieści się w zakresie 3,5–6,5. Maksymalna dawka glukozy nie powinna przekraczać 0,5 g/kg masy ciała na godzinę, a dawkowanie musi być indywidualnie dostosowane do wieku, stanu klinicznego, zapotrzebowania na płyny i elektrolity oraz aktualnych parametrów biochemicznych pacjenta. Produkt jest przeznaczony do podawania dożylnego, głównie do żył obwodowych, z zaleceniem codziennej zmiany miejsca wkłucia i wyboru dużej żyły ramienia, aby minimalizować ryzyko powikłań związanych z dostępem naczyniowym.
agonista wazopresyny, bilans płynów, ciśnienie osmotyczne, dostęp naczyniowy, dysnatremia, gospodarka wodno-elektrolitowa, hiponatremia, metabolizm glukozy, osmolarność, roztwór hipotoniczny, stężenie elektrolitów, stężenie elektrolitów w surowicy, stężenie glukozy w surowicy, terapia infuzyjna, zaburzenie gospodarki węglowodanowej, zapotrzebowanie na elektrolity, zespół nieadekwatnego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół SIADH
Leksykon substancji czynnych
Sód diwodorofosforan jednowodny – Działania niepożądane

Sód diwodorofosforan jednowodny, obecny w dawce 1102 mg na tabletkę preparatu Coloclear, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z dominującymi objawami ze strony układu pokarmowego, takimi jak wzdęcia, bóle brzucha i nudności (bardzo często ≥1/10), a także wymioty (często ≥1/100 do <1/10). Endoskopowo obserwuje się często owrzodzenia aftowe w esicy i odbytnicy oraz zmiany rumieniowate i owrzodzenia żołądka, które zwykle ustępują samoistnie. Rzadkie, ale istotne powikłania obejmują zaburzenia sercowo-naczyniowe, takie jak zawał mięśnia sercowego (<1/10 000) i łagodne wydłużenie odstępu QT (≥1/10 000 do <1/1 000), a także niedociśnienie (<1/10 000). Szczególną uwagę należy zwrócić na bardzo rzadkie, ale poważne uszkodzenia nerek, w tym ostrą i przewlekłą niewydolność nerek, ostrą nefropatię fosforanową, martwicę cewek nerkowych oraz zwapnienie nerek (<1/10 000). Zaburzenia metaboliczne i elektrolitowe, takie jak odwodnienie (≥1/1000 do <1/100), hipomagnezemia (≥1/10 000 do <1/1 000), dysnatremia, hipokalcemia, hipokaliemia, hiperfosfatemia, kwasica metaboliczna i tężyczka (<1/10 000), mogą prowadzić do poważnych konsekwencji klinicznych, zwłaszcza u pacjentów z chorobami współistniejącymi.
alergiczne zapalenie skóry, anafilaksja, azot mocznikowy, ból brzucha, ból głowy, ból w klatce piersiowej, dreszcze, duszność, dysfagia, dysnatremia, gastroskopia, hiperfosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, kolonoskopia, kreatynina, kwasica metaboliczna, martwica cewek nerkowych, napad drgawkowy toniczno-kloniczny, niedociśnienie, nudności, obrzęk gardła, obrzęk twarzy, obrzęk warg i języka, odwodnienie, osłabienie, ostra nefropatia fosforanowa, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie aftowe, owrzodzenie żołądka, parestezja, pokrzywka, przewlekła niewydolność nerek, skurcz mięśni, skurcz oskrzeli, sód diwodorofosforan jednowodny, świąd, tężyczka, utrata przytomności, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka, wzdęcia, zaburzenie rytmu serca, zapalenie żołądka, zawał mięśnia sercowego, zawrót głowy, zwapnienie nerek

dysnatremia

Powiązane wpisy

Działania niepożądane – Coloclear 1500 mg

Disodu fosforan bezwodny – Działania niepożądane

Dawkowanie i sposób podawania – Glucosum 5% et Natrium chloratum 0,9% (2:1) Fresenius (33,3 mg + 3 mg)/ml

Sód diwodorofosforan jednowodny – Działania niepożądane