działanie anorektyczne
Działanie anorektyczne (anorectic effect) odnosi się do efektu zmniejszenia apetytu i przyjmowania pokarmów, co prowadzi do redukcji masy ciała. Jest to mechanizm pożądany w leczeniu otyłości, ale może występować również jako niepożądane działanie uboczne niektórych leków.
W farmakologii wyróżnia się kilka grup leków o działaniu anorektycznym, które działają poprzez różne mechanizmy neurofizjologiczne. Najczęściej wpływają one na neuroprzekaźniki w ośrodkowym układzie nerwowym, takie jak serotonina, noradrenalina czy dopamina, które odgrywają rolę w regulacji apetytu i sytości. Przykładami są selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) oraz leki zawierające fenterminę czy lorcaserynę.
Działanie anorektyczne może być wykorzystywane terapeutycznie w kompleksowym leczeniu otyłości, szczególnie u pacjentów z BMI ≥30 kg/m² lub ≥27 kg/m² przy współistniejących chorobach towarzyszących otyłości. Stosowanie leków anorektycznych powinno być zawsze połączone z modyfikacją stylu życia, odpowiednią dietą i aktywnością fizyczną, a także regularnym monitorowaniem parametrów życiowych pacjenta.
Warto pamiętać, że długotrwałe stosowanie leków o działaniu anorektycznym może wiązać się z ryzykiem rozwoju tolerancji, uzależnienia oraz różnych działań niepożądanych, w tym zaburzeń sercowo-naczyniowych. Dlatego leki te powinny być przepisywane ostrożnie, zgodnie z aktualnymi wytycznymi klinicznymi i pod ścisłym nadzorem lekarza.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Deksamfetamina – Działania niepożądane
Deksamfetamina, będąca aktywnym metabolitem lisdeksamfetaminy dimezylanu, jest stosowana w terapii zaburzeń psychicznych, jednak jej profil bezpieczeństwa wymaga szczególnej uwagi ze względu na szerokie spektrum działań niepożądanych. Najczęściej obserwuje się zmniejszenie łaknienia, bezsenność, suchość w jamie ustnej, bóle głowy, ból w nadbrzuszu oraz utratę masy ciała, co występuje u ≥10% pacjentów niezależnie od wieku. Zaburzenia psychiczne, takie jak bezsenność (≥1/10), lęk, depresja, pobudzenie, a także rzadsze epizody psychotyczne i maniakalne, są istotnym aspektem terapii. Działania niepożądane ze strony układu nerwowego obejmują bóle głowy (bardzo często u młodzieży i dorosłych), zawroty głowy, drżenia oraz potencjalnie niebezpieczne drgawki (niezbyt często). Układ sercowo-naczyniowy może reagować tachykardią, kołataniami serca, wydłużeniem odstępu QTc oraz rzadką kardiomiopatią, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami serca. Ponadto, częstość występowania działań niepożądanych ze strony układu pokarmowego, takich jak suchość w jamie ustnej (bardzo często), biegunka, zaparcia, nudności i wymioty, może prowadzić do pogorszenia stanu odżywienia, zwłaszcza u dzieci i młodzieży, u których obserwuje się również spowolnienie wzrostu i przyrostu masy ciała.
arytmia, bezsenność, ból głowy, bruksizm, drgawki, duszność, dysfunkcja seksualna, dyskineza, działanie anorektyczne, Elvanse, eozynofilowe zapalenie wątroby, halucynacje, kardiomiopatia, kołatanie serca, lisdeksamfetamina dimezylan, mania, midriaza, nadwrażliwość, niewyraźne widzenie, objaw Raynauda, obniżone libido, psychoza, reakcja anafilaktyczna, stan maniakalny, suchość jamy ustnej, tachykardia, tiki nerwowe, utrata masy ciała, zaburzenia lękowe, zaburzenia psychiczne, zespół odstawienny, zespół wydłużonego QT