ziarniniak barowy

Ziarniniak barowy to rzadki rodzaj zapalenia tkanki płucnej spowodowany ekspozycją na sole baru, najczęściej występujący u osób pracujących w przemyśle związanym z produkcją szkła barowego, fajerwerków czy pigmentów zawierających bar. Choroba ta należy do grupy chorób śródmiąższowych płuc wywoływanych przez czynniki środowiskowe.

Patogeneza ziarniniaka barowego związana jest z odkładaniem się nierozpuszczalnych cząsteczek baru w tkance płucnej, co prowadzi do reakcji zapalnej i formowania się ziarniniaków. Proces ten skutkuje zwłóknieniem płuc i stopniowym upośledzeniem funkcji oddechowej. Histopatologicznie obserwuje się ziarniniaki składające się z makrofagów obładowanych cząsteczkami baru oraz komórek olbrzymich.

Objawy kliniczne ziarniniaka barowego obejmują przewlekły kaszel, duszność wysiłkową, ból w klatce piersiowej oraz ogólne osłabienie organizmu. W badaniach obrazowych (RTG, HRCT) typowo stwierdza się zmiany śródmiąższowe o charakterze siateczkowatym lub guzkowym, z predylekcją do zajmowania dolnych płatów płuc. Rozpoznanie opiera się na wywiadzie dotyczącym ekspozycji zawodowej, badaniach obrazowych oraz potwierdzeniu obecności cząsteczek baru w materiale z biopsji płuca.

Leczenie ziarniniaka barowego polega przede wszystkim na eliminacji ekspozycji na bar. W przypadkach zaawansowanych stosuje się glikokortykosteroidy, które mogą spowolnić progresję choroby. Rokowanie zależy od stopnia zaawansowania zmian w momencie rozpoznania, a wczesne wykrycie i zaprzestanie narażenia na czynnik etiologiczny są kluczowe dla powstrzymania postępu choroby.