IX i X

Czynniki IX i X są kluczowymi białkami kaskady krzepnięcia krwi, należącymi do grupy proenzymów serynowych. Czynnik IX (czynnik Christmasa) odgrywa ważną rolę w wewnątrzpochodnym szlaku krzepnięcia, a jego niedobór prowadzi do hemofilii B. Jest syntetyzowany w wątrobie w procesie zależnym od witaminy K.

Czynnik X (czynnik Stuarta-Prowera) stanowi punkt zbieżny wewnątrz- i zewnątrzpochodnego szlaku krzepnięcia. Po aktywacji do czynnika Xa tworzy kompleks z czynnikiem V, fosfolipidami i jonami wapnia (kompleks protrombinazy), który przekształca protrombinę w trombinę. Podobnie jak czynnik IX, jest produkowany w wątrobie w procesie zależnym od witaminy K.

Zaburzenia funkcji lub niedobory czynników IX i X mogą prowadzić do poważnych skaz krwotocznych. Diagnostyka obejmuje oznaczanie aktywności poszczególnych czynników oraz czasu częściowej tromboplastyny po aktywacji (APTT) i czasu protrombinowego (PT). W leczeniu niedoborów stosuje się koncentraty czynników krzepnięcia lub świeżo mrożone osocze.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl