receptor smaku gorzkiego
Receptory smaku gorzkiego (ang. bitter taste receptors, TAS2R) to grupa receptorów zlokalizowanych głównie na kubkach smakowych języka, odpowiedzialnych za wykrywanie substancji gorzkich w spożywanych produktach. Należą one do rodziny receptorów sprzężonych z białkiem G (GPCR) i u ludzi występuje około 25 różnych genów kodujących te receptory.
Z ewolucyjnego punktu widzenia, receptory smaku gorzkiego pełnią funkcję ochronną, ostrzegając organizm przed potencjalnie toksycznymi substancjami, które często charakteryzują się gorzkim smakiem. Dzięki dużej różnorodności tych receptorów, organizm jest w stanie wykrywać szerokie spektrum związków gorzkich, w tym alkaloidy, glikozydy i inne substancje pochodzenia roślinnego.
Interesującym odkryciem ostatnich lat jest obecność receptorów smaku gorzkiego również poza jamą ustną – w układzie oddechowym, przewodzie pokarmowym i innych tkankach. W drogach oddechowych mogą one pełnić funkcję obronną, stymulując usuwanie patogenów poprzez zwiększenie ruchu rzęsek i wydzielanie śluzu. W przewodzie pokarmowym uczestniczą w regulacji wydzielania hormonów żołądkowo-jelitowych i mogą wpływać na metabolizm glukozy.
Polimorfizmy genów kodujących receptory smaku gorzkiego przyczyniają się do indywidualnych różnic w percepcji goryczy, co może wpływać na preferencje żywieniowe i wybory dietetyczne. Badania nad tymi receptorami mają znaczenie nie tylko w kontekście nauki o żywieniu, ale również w farmakologii, gdzie mogą przyczynić się do projektowania leków o zmodyfikowanym smaku.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Korzenie goryczki – Właściwości farmakodynamiczne
Korzenie goryczki (Gentiana lutea L.) zawarte w nalewce gorzkiej (Amara tinctura) stosowanej w preparacie Krople żołądkowe Amara wykazują wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne, przede wszystkim poprzez stymulację wydzielania soków trawiennych i pobudzanie łaknienia. Mechanizm ten opiera się na aktywacji receptorów smaku gorzkiego w kubkach smakowych języka, co wywołuje odruchowe pobudzenie nerwów wydzielniczych błony śluzowej żołądka. W efekcie dochodzi do zwiększenia wydzielania śliny, soku żołądkowego (zawierającego enzymy trawienne i kwas solny) oraz śluzu ochronnego, co poprawia trawienie i absorpcję składników odżywczych. Dodatkowo korzenie goryczki wykazują łagodne działanie rozkurczające mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, co w połączeniu z nalewką z liści mięty pieprzowej sprzyja efektowi wiatropędnemu i redukcji wzdęć.
anoreksja, brak apetytu, dyspepsja, działanie rozkurczające, efekt wiatropędny, ekstrahent, enzym trawienny, korzeń goryczki, kwas solny, lek poprawiający trawienie, liść mięty pieprzowej, mięsień gładki przewodu pokarmowego, nalewka gorzka, nerw wydzielniczy, ośrodkowy układ nerwowy, receptor smaku gorzkiego, rekonwalescencja, sok żołądkowy, zaburzenie funkcji przewodu pokarmowego, zaburzenie trawienia - Leksykon substancji czynnych
Owocnia pomarańczy gorzkiej – Wskazania do stosowania
Owocnia pomarańczy gorzkiej (Citrus aurantium L. subspecies aurantium) jest składnikiem aktywnym tradycyjnych produktów leczniczych roślinnych, głównie w postaci nalewki gorzkiej (Amara tinctura), stosowanej w terapii wspomagającej funkcje układu pokarmowego. Wskazania do jej stosowania obejmują brak łaknienia, niestrawność (dyspepsję) oraz wzdęcia. Mechanizm działania opiera się na stymulacji receptorów smaku gorzkiego, co prowadzi do zwiększenia wydzielania soków trawiennych, śliny oraz enzymów trawiennych, a także efektów karminacyjnych i wiatropędnych. Preparaty zawierające owocnię pomarańczy gorzkiej, takie jak Krople Żołądkowe i Krople żołądkowe Amara, zawierają 25 g/100 g lub 25 ml/100 ml produktu nalewki o ekstrakcji w 70% etanolu (V/V), co należy uwzględnić ze względu na przeciwwskazania u pacjentów z chorobami wątroby, alkoholizmem, padaczką, kobiet w ciąży i karmiących oraz dzieci.
anoreksja, brak łaknienia, dolegliwość dyspeptyczna, dolegliwość żołądkowa, dyspepsja, działanie rozkurczowe, działanie uspokajające, interakcja lekowa, jadłowstręt, korzeń goryczki, korzeń kozłka, liść mięty pieprzowej, nalewka gorzka, niestrawność, owocnia pomarańczy gorzkiej, proces trawienny, receptor smaku gorzkiego, tradycyjny produkt leczniczy roślinny, właściwość organoleptyczna, zaburzenie trawienia, zespół jelita drażliwego, ziele dziurawca