glikoproteina P MDR
Glikoproteina P (P-gp), znana również jako MDR1 (Multi-Drug Resistance protein 1), jest białkiem błonowym kodowanym przez gen ABCB1, należącym do rodziny transporterów ABC (ATP-binding cassette). Pełni kluczową rolę w mechanizmie komórkowej oporności wielolekowej, aktywnie wypompowując różnorodne ksenobiotyki, w tym leki przeciwnowotworowe, z wnętrza komórki na zewnątrz.
Fizjologicznie glikoproteina P występuje w nabłonku jelit, komórkach kanalików nerkowych, hepatocytach oraz w barierze krew-mózg, gdzie uczestniczy w ochronie organizmu przed potencjalnie szkodliwymi substancjami. W kontekście farmakoterapii, nadekspresja P-gp stanowi istotny mechanizm oporności nowotworów na chemioterapię, ograniczając wewnątrzkomórkowe stężenie cytostatyków.
Liczne badania kliniczne koncentrują się na opracowaniu inhibitorów glikoproteiny P, które mogłyby przywrócić wrażliwość komórek nowotworowych na standardowe leki przeciwnowotworowe. Ponadto, polimorfizmy genu ABCB1 mogą wpływać na farmakokinetykę wielu leków, w tym immunosupresantów, przeciwpadaczkowych i przeciwarytmicznych, co ma istotne znaczenie w medycynie personalizowanej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Irinotecan Eugia 20 mg/ml
Irynotekan, półsyntetyczna pochodna kamptotecyny, działa jako inhibitor topoizomerazy I, prowadząc do uszkodzenia pojedynczej nici DNA i blokowania replikacji w fazie S cyklu komórkowego. Jego aktywny metabolit SN-38 wykazuje wyższą cytotoksyczność i selektywność wobec komórek nowotworowych, także tych opornych na inne leki, dzięki unikaniu rozpoznania przez glikoproteinę P MDR. W badaniach in vivo potwierdzono skuteczność irynotekanu w modelach gruczolakoraków przewodu trzustkowego, sutka, jelita grubego oraz żołądka, a także w nowotworach opornych na winkrystynę i doksorubicynę. Dodatkowo, irynotekan wykazuje działanie hamujące acetylocholinesterazę, co może mieć znaczenie dla profilu działań niepożądanych.
5-fluorouracyl, acetylocholinesteraza, bewacyzumab, białaczka P388, białko oporności wielolekowej, całkowity czas przeżycia, cetuksymab, ciężka biegunka, ciężka neutropenia, czas przeżycia bez progresji, doksorubicyna, działanie cytotoksyczne, ekspresja EGFR, glikoproteina P MDR, gruczolakorak jelita grubego, gruczolakorak sutka, gruczolakorak żołądka, inhibitor topoizomerazy I, irynotekan, karboksyesteraza, kwas folinowy, odsetek obiektywnych odpowiedzi, rak jelita grubego z przerzutami, skala Karnofsky’ego, topoizomeraza I DNA, winblastyna, winkrystyna