-
Leksykon substancji czynnych
L-tyrozyna, aminokwas endogenny z grupy aromatycznych, pełni kluczową rolę jako prekursor neurotransmiterów katecholaminowych (dopaminy, noradrenaliny, adrenaliny), hormonów tarczycy (tyroksyny, trójjodotyroniny) oraz melaniny. W żywieniu pozajelitowym jest składnikiem preparatów takich jak Vamin 18 Electrolyte-Free (230 mg/1000 ml) oraz Vaminolact (500 mg/1000 ml), gdzie pełni funkcję odżywczą bez specyficznych działań farmakodynamicznych. Optymalne wykorzystanie L-tyrozyny wymaga jednoczesnego podawania wysokoenergetycznych węglowodanów i tłuszczów, co zapewnia prawidłowy metabolizm aminokwasów i ich efektywne wykorzystanie anaboliczne.
aminokwas aromatyczny, aminokwas endogenny, cytokina, dieta ubogobiałkowa, działanie farmakodynamiczne, hiperfosfatemia nerkowa, hormon tarczycy, hormony tarczycy, katecholaminy, komórka dendrytyczna, melanina, metabolizm azotowy, metabolizm komórkowy, niedożywienie, octan glatirameru, osteodystrofia nerkowa, preparat immunomodulujący, proces immunologiczny, przewlekła choroba nerek, stwardnienie rozsiane, synteza białek, wrodzony układ immunologiczny, wtórna nadczynność przytarczyc, żywienie pozajelitowe -
Leksykon substancji czynnych
L-fenyloalanina, aminokwas egzogenny, jest kluczowym składnikiem roztworów do żywienia pozajelitowego, stosowanym u pacjentów dorosłych i pediatrycznych w różnych stanach klinicznych. Preparaty takie jak Aminomel 10E (5,40 g/1000 ml), Aminomel 12,5E (6,75 g/1000 ml), Aminosteril N-Hepa 8% (0,88 g/1000 ml), Vamin 18 Electrolyte-Free (7,90 g/1000 ml) oraz Vaminolact (2,70 g/1000 ml) zawierają różne stężenia L-fenyloalaniny, dostosowane do specyficznych potrzeb metabolicznych pacjentów. Szczególnie istotne jest stosowanie preparatów o obniżonej zawartości L-fenyloalaniny, jak Aminosteril N-Hepa 8%, u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby i encefalopatią wątrobową, aby uniknąć nasilenia objawów związanych z zaburzeniami metabolizmu aminokwasów aromatycznych. Wskazania do stosowania obejmują ciężkie urazy, stany po dużych zabiegach operacyjnych, choroby przewlekłe wymagające żywienia pozajelitowego oraz sytuacje z ograniczeniem podaży płynów i zwiększonym zapotrzebowaniem na aminokwasy.
aminokwas aromatyczny, aminokwas egzogenny, bilans azotowy, choroba przewlekła, encefalopatia wątrobowa, fenyloalanina, funkcja narządów, niedobór białka, niewydolność wątroby, pacjent pediatryczny, profil aminokwasów, roztwór aminokwasów, stan odżywienia, synteza białka, uraz mnogi, zapotrzebowanie energetyczne, zapotrzebowanie metaboliczne, żywienie dojelitowe, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe -
Leksykon leków
Preparat AMINOSTERIL N-HEPA 8% to roztwór do infuzji zawierający 80 g/l aminokwasów (azot 12,90 g/l) o teoretycznej osmolarności 770 mOsm/l, pH 5,7-6,3 oraz wartości energetycznej 1340 kJ/l (320 kcal/l). Skład aminokwasowy obejmuje m.in. BCAA (L-izoleucynę 10,40 g, L-leucynę 13,09 g, L-walinę 10,08 g), aminokwasy egzogenne i półegzogenne, a także aminokwasy o obniżonej zawartości w preparatach dla pacjentów z chorobami wątroby (L-metionina 1,10 g, L-fenyloalanina 0,88 g, L-tryptofan 0,70 g). Preparat jest stosowany w całkowitym żywieniu pozajelitowym u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, najczęściej w warunkach szpitalnych lub intensywnej terapii.
acetylocysteina, alanina, aminokwas aromatyczny, aminokwas egzogenny, aminokwas rozgałęziony, aminokwas siarkowy, Aminosteril N-Hepa, antyoksydant, arginina, charakterystyka produktu leczniczego, choroba wątroby, cykl mocznikowy, fenyloalanina, glicyna, glutation, histydyna, interakcja lekowa, izoleucyna, leucyna, metionina, octan lizyny, prolina, roztwór aminokwasów do infuzji, seryna, terapia żywieniowa, treonina, tryptofan, walina, zaburzenie czynności wątroby, żywienie pozajelitowe -
Leksykon substancji czynnych
Tryptofan jest egzogennym aminokwasem aromatycznym, niezbędnym do syntezy białek oraz prekursorów ważnych związków biochemicznych, takich jak serotonina, melatonina i niacyna. W żywieniu pozajelitowym tryptofan dostarczany jest w formie L-izomeru, w stężeniach od 0,5 g do 4,0 g/l roztworu, dostosowanych do potrzeb pacjentów i rodzaju preparatu. Jego metabolizm odbywa się głównie w wątrobie, a zaburzenia funkcji tego narządu lub nerek wpływają na profil aminokwasów i wymagają stosowania specjalistycznych mieszanin aminokwasowych, np. Aminomel Nephro dla niewydolności nerek czy Aminoplasmal Hepa 10% dla niewydolności wątroby. Tryptofan pełni także funkcję substratu energetycznego w warunkach niedoboru innych źródeł energii, co podkreśla konieczność równoczesnego podawania glukozy i tłuszczów w żywieniu pozajelitowym.
5-hydroksytryptamina, 5-hydroksytryptofan, aminokwas aromatyczny, aminokwas egzogenny, aminokwas niezbędny, cykl Krebsa, dekarboksylacja, dysfagia, encefalopatia wątrobowa, homeostaza aminokwasów, hydroksylacja, kwas chinolinowy, kwas kynureninowy, kwas nikotynowy, L-izomer, melatonina, mieszanina aminokwasowa, niacyna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, pacjent pediatryczny, pierścień indolowy, serotonina, synteza białek, synteza serotoniny, szlak kynureninowy, tryptofan, witamina B3, żywienie pozajelitowe -
Leksykon substancji czynnych
L-treonina jest egzogennym aminokwasem o 100% dostępności biologicznej przy podaniu dożylnym, co eliminuje efekt pierwszego przejścia wątrobowego i barierę jelitową, typowe dla podaży doustnej. Wchłanianie doustne, np. z preparatu Ketosteril, jest szybkie, z osiągnięciem szczytowych stężeń w osoczu w ciągu 20-60 minut. Po wchłonięciu L-treonina podlega złożonym procesom dystrybucji i metabolizmu, współdziałając z innymi aminokwasami w utrzymaniu homeostazy metabolicznej. Zaburzenia stężeń aminokwasów, w tym L-treoniny, obserwowane są głównie w zaawansowanych chorobach wątroby i nerek, gdzie dochodzi do dysfunkcji mechanizmów regulacyjnych, co wymaga suplementacji i indywidualnego dostosowania terapii żywieniowej. Produkty do żywienia pozajelitowego zawierają L-treoninę w różnych stężeniach, np. Aminomel 10E – 5,00 g/1000 ml, Aminosteril N-Hepa 8% – 4,40 g/1000 ml, Ketosteril – 53 mg/tabletka, co pozwala na precyzyjne dopasowanie podaży do potrzeb klinicznych pacjenta.
aminokwas aromatyczny, aminokwas egzogenny, aminokwas rozgałęziony, badanie laboratoryjne, bariera jelitowa, dostępność biologiczna, efekt pierwszego przejścia, homeostaza, krążenie ogólne, L-treonina, leczenie suplementacyjne, metabolizm aminokwasów, mocznica, niewydolność wątroby, podanie dożylne, preparat doustny, roztwór infuzyjny, stan patologiczny, stężenie osoczowe, terapia żywieniowa, wydalanie nerkowe, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie metabolizmu, żywienie pozajelitowe -
Leksykon substancji czynnych
Tyrozyna, aminokwas aromatyczny będący prekursorem kluczowych neurotransmiterów (dopaminy, adrenaliny, noradrenaliny), jest stosowana w preparatach do żywienia pozajelitowego oraz specjalistycznych lekach. Preparaty te, dostępne także w formie N-acetylo-L-tyrozyny, cechują się zwiększoną stabilnością i rozpuszczalnością. Działania niepożądane związane z tyrozyną występują rzadko i najczęściej wynikają z całokształtu składu preparatu lub procedury podawania. Najpoważniejsze reakcje to nadwrażliwości, w tym reakcje anafilaktyczne, pokrzywka, wysypki i świąd, które wymagają natychmiastowego przerwania infuzji. Ponadto obserwuje się objawy ze strony układu oddechowego (np. duszność, hipoksja, świst krtaniowy), układu pokarmowego (nudności, wymioty, ból brzucha, biegunka), sercowo-naczyniowego (tachykardia, nadciśnienie tętnicze), a także powikłania miejscowe w miejscu podania (ból, zapalenie żyły, martwica skóry). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko zatorowości płucnej oraz zespół przeciążenia tłuszczami, objawiający się m.in. hiperlipidemią, hepatomegalią, splenomegalią, anemią, leukopenią i zaburzeniami krzepnięcia.
aminokwas aromatyczny, anemia, azotemia, cholestaza, emulsja tłuszczowa, hepatomegalia, hiperamonemia, hiperbilirubinemia, hiperlipidemia, kamica pęcherzyka żółciowego, leukopenia, marskość wątroby, martwica skóry, N-acetylo-L-tyrozyna, naciek tłuszczowy, nadciśnienie tętnicze, neurotransmitery, niedociśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, niewydolność wątroby, prekursor neurotransmiterów, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja rzekomoanafilaktyczna, sinica, splenomegalia, stłuszczenie wątroby, trombocytopenia, wynaczynienie, zaburzenia krzepnięcia krwi, zakrzepowe zapalenie żył, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zatorowość płucna, zespół przeciążenia tłuszczami, zwłóknienie wątroby, żywienie pozajelitowe -
Leksykon leków
L-ornityny L-asparaginian, substancja czynna leku Hepa-Merz, jest kluczowym modulatorem metabolicznym w terapii chorób wątroby, zwłaszcza encefalopatii wątrobowej. Mechanizm działania opiera się na stymulacji dwóch głównych szlaków detoksykacji amoniaku: syntezy mocznika w hepatocytach okołowrotnych, gdzie ornityna aktywuje enzymy karbamoilotransferazę ornitynową i syntetazę karbamoilofosforanową oraz służy jako substrat, oraz syntezy glutaminy w hepatocytach okołożylnych, co umożliwia wiązanie amoniaku w formie nietoksycznej. Glutamina pełni podwójną rolę – jako forma eliminacji amoniaku oraz jako aktywator cyklu mocznikowego, co potwierdzają badania na modelach zwierzęcych wskazujące na nasilenie syntezy glutaminy jako główny mechanizm obniżania stężenia amoniaku.
aminokwas aromatyczny, aminokwas o rozgałęzionym łańcuchu, choroba wątroby, cykl mocznikowy, detoksykacja amoniaku, działanie hepatoprotekcyjne, encefalopatia wątrobowa, glutamina, hepatocyt okołowrotny, hepatocyt okołożylny, karbamoilotransferaza ornitynowa, L-ornityny L-asparaginian, podwyższone stężenie amoniaku, stężenie amoniaku we krwi, syntetaza karbamoilofosforanowa, synteza glutaminy, synteza mocznika -
Leksykon substancji czynnych
Sodu octan trójwodny, stosowany w preparatach do podaży pozajelitowej takich jak Aminomel 10E, 12,5E oraz Venolyte, pełni kluczową rolę w utrzymaniu równowagi kwasowo-zasadowej organizmu poprzez metabolizm do wodorowęglanów, co zwiększa pojemność buforową układu wodorowęglanowego. Jony sodu (Na+) dostarczane przez ten związek są istotne dla utrzymania prawidłowej objętości krwi i dystrybucji wody, a obecność octanu jako prekursora wodorowęglanów zapobiega hiperchloremicznej kwasicy metabolicznej, szczególnie podczas długotrwałej infuzji. Preparaty zawierają różne stężenia octanów: Aminomel 10E i 12,5E po 74 mmol/l, a Venolyte 34 mmol/l, co wpływa na ich właściwości buforujące i profil elektrolitowy. Warto podkreślić, że octan sodu jest stabilną alternatywą dla wodorowęglanów w roztworach do infuzji, co zwiększa bezpieczeństwo terapii elektrolitowej.
acetylo-CoA, aminokwas aromatyczny, aminokwas egzogenny, aminokwas rozgałęziony, anion octanowy, dysocjacja, gospodarka wodna, hiperchloremiczna kwasica metaboliczna, hipochloremia, homeostaza aminokwasów, jon chlorkowy, jon sodu, metabolizm aminokwasów, metabolizm octanu, płyn pozakomórkowy, podaż pozajelitowa, pojemność buforowa, proces bioelektryczny, profil aminokwasów, równowaga kwasowo-zasadowa, równowaga sodowa, roztwór do infuzji, sodu octan trójwodny, stężenie potasu, substancja czynna, szlak biochemiczny, transport potasu, wydalanie, wymioty, zasadowica metaboliczna, żywienie pozajelitowe -
Leksykon leków
Preparat Aminomel, dostępny w stężeniach 10E i 12,5E, zawiera kompleks aminokwasów egzogennych i endogennych wraz z elektrolitami, których stężenia różnią się w zależności od wariantu (np. Na: 69 mmol/l w 10E vs 87 mmol/l w 12,5E; K: 45 mmol/l vs 56,25 mmol/l). Aminokwasy w preparacie odzwierciedlają pełne spektrum niezbędnych substratów do syntezy białek, co jest kluczowe dla utrzymania homeostazy metabolicznej. W organizmie zachodzą złożone interakcje metaboliczne między aminokwasami, np. hydroksylacja fenyloalaniny do tyrozyny, a zmiany w stosunkach aminokwasów aromatycznych do rozgałęzionych mogą wpływać na metabolizm ogólnoustrojowy. Pomimo wahań stężeń wolnych aminokwasów w osoczu, ich wzajemne proporcje pozostają względnie stabilne, co świadczy o efektywnych mechanizmach kompensacyjnych utrzymujących równowagę metaboliczną.
alanina, aminokwas aromatyczny, aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, aminokwas rozgałęziony, Aminomel, arginina, cysteina, fenyloalanina, glicyna, histydyna, homeostaza aminokwasów, hydroksylacja fenyloalaniny, izoleucyna, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, kwasowość miareczkowa, L-jabłczan, leucyna, lizyna, metabolizm aminokwasów, metionina, ornityna, osmolarność, profil aminokwasów, prolina, roztwór do infuzji, seryna, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, wolny aminokwas, zależność metaboliczna, zawartość azotu, żywienie pozajelitowe -
Leksykon substancji czynnych
Walina, jako aminokwas egzogenny o rozgałęzionym łańcuchu (BCAA), odgrywa kluczową rolę w metabolizmie białek i dostarczaniu energii w organizmie, będąc istotnym składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego. W preparatach takich jak Multimel N6-900E, aminokwasy o rozgałęzionych łańcuchach, w tym walina, stanowią około 19% całkowitej zawartości aminokwasów, a w preparatach pediatrycznych (Numeta G13%E Preterm, Numeta G16%E) udział ten sięga do 24%. Walina jest dostarczana w formie L-waliny, a jej efektywne wykorzystanie do syntezy białek wymaga jednoczesnego podawania odpowiednich źródeł energii, takich jak glukoza i/lub tłuszcze, aby zapobiec jej katabolizmowi jako substratu energetycznego. Infuzja aminokwasów, w tym waliny, wywołuje efekt termogenny, zwiększając produkcję ciepła u pacjentów żywionych pozajelitowo.
aminokwas aromatyczny, aminokwas egzogenny o rozgałęzionym łańcuchu, aminokwas o rozgałęzionym łańcuchu, arginina, biosynteza białka, efekt termogenny, encefalopatia wątrobowa, fenyloalanina, histydyna, homeostaza aminokwasów, izoleucyna, L-walina, leucyna, marskość wątroby, metabolizm aminokwasów, metabolizm białek, metabolizm energetyczny, metionina, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, ośrodkowy układ nerwowy, śpiączka wątrobowa, stan przedśpiączkowy, synteza białka, szlak metaboliczny, szpik kostny, tyrozyna, żywienie pozajelitowe -
Leksykon substancji czynnych
L-walina, aminokwas rozgałęziony (BCAA) i egzogenny, charakteryzuje się 100% biodostępnością po podaniu dożylnym, co odróżnia ją od aminokwasów podawanych drogą pokarmową. W organizmie utrzymuje względnie stałe proporcje względem innych aminokwasów, co jest efektem mechanizmów homeostatycznych. W stanach patologicznych, zwłaszcza przy niewydolności wątroby, metabolizm L-waliny ulega znacznym zaburzeniom, co wymaga modyfikacji składu preparatów do żywienia pozajelitowego. Przykładowo, w preparacie Aminosteril N-Hepa 8% stosowanym u pacjentów z niewydolnością wątroby, zawartość L-waliny wynosi 10,08 g/1000 ml, co stanowi wzrost o 42% w stosunku do standardowych roztworów, takich jak Aminomel 10E (5,0 g/1000 ml) czy Vaminolact (3,6 g/1000 ml).
aminokwas aromatyczny, aminokwas egzogenny, aminokwas rozgałęziony, badanie laboratoryjne, biodostępność, ciężka niewydolność wątroby, czynność wątroby, homeostaza aminokwasów, infuzja dożylna, interakcja metaboliczna, krążenie ogólne, L-izoleucyna, L-leucyna, L-walina, metabolizm aminokwasów, monitorowanie terapii, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, profil aminokwasów, stan patologiczny, stężenie wolnych aminokwasów, zaburzenie równowagi, żyła wrotna, żywienie pozajelitowe -
Leksykon substancji czynnych
L-arginina jest kluczowym aminokwasem stosowanym w żywieniu pozajelitowym, pełniącym istotną rolę w syntezie białek ustrojowych oraz jako prekursor tlenku azotu, co wpływa na regulację przepływu krwi i funkcję śródbłonka. Wskazania do jej stosowania obejmują pacjentów po ciężkich urazach, w stanach katabolicznych, w ostrych i przewlekłych chorobach wymagających żywienia pozajelitowego, a także w przebiegu dużych zabiegów operacyjnych z niedoborem białka. Szczególne znaczenie ma w żywieniu pacjentów z niewydolnością wątroby, zwłaszcza z encefalopatią wątrobową, gdzie preparaty takie jak Aminosteril N-Hepa 8% (zawierający 10,72 g L-argininy/1000 ml) są dostosowane do zmienionego metabolizmu aminokwasów, redukując stężenie aminokwasów aromatycznych i metioniny. Preparaty o wysokim stężeniu L-argininy, np. Vamin 18 Electrolyte-Free (11,3 g/1000 ml), są wskazane u pacjentów z dużym zapotrzebowaniem białkowym i ograniczeniami płynowymi, natomiast preparaty pediatryczne, takie jak Vaminolact (4,1 g/1000 ml), uwzględniają specyficzne potrzeby metaboliczne dzieci.
aminokwas, aminokwas aromatyczny, bilans azotowy, bilans wodny, ciężki uraz, ciśnienie tętnicze, cykl mocznikowy, detoksykacja amoniaku, encefalopatia wątrobowa, gojenie ran, gospodarka kwasowo-zasadowa, hiperamonemia, infuzja, L-arginina, niedobór białka, niewydolność wątroby, odpowiedź immunologiczna, parametr biochemiczny, preparat aminokwasowy, przepływ krwi, równowaga elektrolitowa, śródbłonek naczyniowy, stan kataboliczny, synteza białek ustrojowych, tlenek azotu, uraz mnogi, żywienie pozajelitowe -
Leksykon substancji czynnych
N-acetylo-L-tyrozyna, obecna w preparatach Aminomel 10E i Aminomel 12,5E, stanowi ważny składnik mieszanin aminokwasowych stosowanych w terapii żywieniowej pozajelitowej. Jej stężenie, przeliczone na tyrozynę, wynosi odpowiednio 2,00 g/l i 2,50 g/l. Tyrozyna powstaje w organizmie w wyniku hydroksylacji fenyloalaniny, co podkreśla metaboliczną zależność między aminokwasami aromatycznymi a rozgałęzionymi. Profil aminokwasów, w tym N-acetylo-L-tyrozyny, podlega regulacji homeostatycznej, a zaburzenia w funkcji wątroby lub nerek mogą wymagać zastosowania specjalistycznych mieszanin aminokwasowych. Wahania stężeń wolnych aminokwasów w osoczu są naturalne, jednak wzajemne proporcje pozostają względnie stałe, co jest kluczowe dla utrzymania równowagi metabolicznej.
aminokwas aromatyczny, aminokwas rozgałęziony, Aminomel, biodostępność, homeostaza aminokwasów, hydroksylacja fenyloalaniny, infuzja dożylna, mieszanina aminokwasowa, N-acetylo-L-tyrozyna, osmolarność, pochodna tyrozyny, profil aminokwasów, terapia żywieniowa, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie metaboliczne, żywienie pozajelitowe -
Leksykon substancji czynnych
N-acetylo-L-cysteina, będąca pochodną cysteiny, jest kluczowym składnikiem roztworu do żywienia pozajelitowego Aminosteril N-Hepa 8%, występującym w stężeniu 0,70 g/1000 ml (odpowiadającym 0,52 g L-cysteiny). Preparat ten zawiera łącznie 80,00 g/l aminokwasów, w tym znaczące ilości aminokwasów o rozgałęzionym łańcuchu (L-izoleucyna 10,40 g, L-leucyna 13,09 g, L-walina 10,08 g) oraz zmniejszone ilości aminokwasów aromatycznych (L-fenyloalanina 0,88 g, L-tryptofan 0,70 g) i metioniny (1,10 g). Taki skład jest celowo dobrany, aby przeciwdziałać zaburzeniom metabolicznym charakterystycznym dla niewydolności wątroby, w tym podwyższonemu stężeniu amoniaku i nieprawidłowej równowadze aminokwasów w osoczu, które prowadzą do encefalopatii wątrobowej i śpiączki. Roztwór charakteryzuje się wartością energetyczną 320 kcal/l, osmolarnością 770 mOsm/l oraz pH w zakresie 5,7–6,3, co jest istotne dla bezpieczeństwa i skuteczności infuzji dożylnej.
aminokwas aromatyczny, aminokwas o rozgałęzionym łańcuchu, Aminosteril N-Hepa, cysteina, efekt termogenny, encefalopatia wątrobowa, fenyloalanina, infuzja dożylna, izoleucyna, katabolizm białka, leucyna, metionina, N-acetylo-L-cysteina, niewydolność wątroby, proces kataboliczny, roztwór aminokwasów, roztwór do infuzji, śpiączka wątrobowa, synteza białka, tryptofan, walina, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie równowagi aminokwasów, żywienie pozajelitowe -
Leksykon substancji czynnych
L-walina, jako aminokwas egzogenny o rozgałęzionym łańcuchu (BCAA), pełni kluczową rolę w metabolizmie białek i energii, szczególnie w stanach zwiększonego katabolizmu, takich jak urazy mnogie, ostre i przewlekłe choroby, duże zabiegi operacyjne oraz niewydolność wątroby z encefalopatią. W żywieniu pozajelitowym L-walina jest dostarczana w preparatach aminokwasowych, których dawkowanie i skład są dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta oraz wskazań klinicznych. Przykładowo, preparat Aminosteril N-Hepa 8% zawiera 10,08 g L-waliny na 1000 ml roztworu i jest stosowany u pacjentów z niewydolnością wątroby, natomiast Vamin 18 Electrolyte-Free, zawierający 7,3 g L-waliny/1000 ml, dedykowany jest pacjentom o zwiększonym zapotrzebowaniu na aminokwasy i ograniczeniu płynów. Preparaty pediatryczne, takie jak Vaminolact, zawierają 3,6 g L-waliny/1000 ml, co odpowiada specyficznym potrzebom rozwojowym dzieci.
aminokwas aromatyczny, aminokwas egzogenny, aminokwas niezbędny, aminokwas o rozgałęzionym łańcuchu, Aminosteril N-Hepa, BCAA, bilans azotowy, dysfagia, emulsja tłuszczowa, encefalopatia wątrobowa, L-walina, mieszanina aminokwasowa, niewydolność wątroby, parametr biochemiczny, preparat aminokwasowy, proces anaboliczny, proces kataboliczny, stan patologiczny, synteza białek ustrojowych, uraz mnogi, Vamin 18, Vaminolact, żywienie pozajelitowe -
Leksykon substancji czynnych
Sodu wodorotlenek (NaOH) jest kluczowym składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego, takich jak Aminomel 10E, Aminomel 12,5E oraz Nutriflex Lipid peri, gdzie pełni funkcję regulatora pH oraz stabilizatora roztworów aminokwasów. Po podaniu dożylnym dysocjuje na jony Na+ i OH-, które uczestniczą w utrzymaniu homeostazy elektrolitowej i kwasowo-zasadowej. Stężenia jonów sodowych w preparatach wynoszą odpowiednio 69 mmol/l (69 mEq/l) w Aminomel 10E, 87 mmol/l (87 mEq/l) w Aminomel 12,5E oraz 50-100 mmol w Nutriflex Lipid peri w zależności od objętości opakowania. pH roztworów utrzymuje się w zakresie 5,0-6,3, co zapewnia stabilność składników i minimalizuje ryzyko podrażnień naczyń żylnych. Kwasowość miareczkowa dla Aminomel 10E i 12,5E wynosi odpowiednio 18-25 mmol/l i 22-30 mmol/l do pH 7,4, a teoretyczna osmolarność preparatów waha się od 920 do 1430 mOsm/l.
albumina osocza, aminokwas aromatyczny, aminokwas rozgałęziony, bariera krew-mózg, emulsja tłuszczowa, glukoneogeneza, homeostaza aminokwasów, homeostaza elektrolitowa, hydroksylacja fenyloalaniny, jon sodowy, kwasowość miareczkowa, osmolarność teoretyczna, płyn mózgowo-rdzeniowy, potencjał błonowy, preparat medyczny, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór aminokwasów, sodu wodorotlenek, stężenie aminokwasów w osoczu, synteza tyrozyny, terapia żywieniowa, żywienie pozajelitowe -
Leksykon leków
Aminomel Nephro to roztwór do żywienia pozajelitowego z grupy mieszanin aminokwasów, o teoretycznej osmolarności 510 mOsm/l i pH 5,9-6,3, przeznaczony dla pacjentów z niewydolnością nerek. Preparat zawiera zbilansowany zestaw aminokwasów egzogennych i endogennych, dostosowany do specyficznych potrzeb metabolicznych tej grupy chorych, z zawartością azotu 8,6 g/l i wartością energetyczną 930 kJ/l (222 kcal/l). Skład aminokwasowy obejmuje m.in. L-izoleucynę (6,00 g/l), L-leucynę (6,40 g/l), L-lizynę (7,28 g/l), L-metioninę (4,59 g/l), L-fenyloalaninę (5,53 g/l) oraz L-argininę (3,02 g/l). Preparat charakteryzuje się kwasowością miareczkową 15-25 mmol/l do pH 7,4, co jest istotne dla utrzymania równowagi kwasowo-zasadowej u pacjentów z zaburzeniami nerkowymi.
acetylocysteina, aminokwas, aminokwas aromatyczny, aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, aminokwas w osoczu, arginina, fenyloalanina, glicyna, histydyna, izoleucyna, kwas glutaminowy, leucyna, lizyna, metionina, niewydolność nerek, osmolarność, prolina, seryna, synteza białka, tryptofan, tyrozyna, walina, zaburzenie równowagi aminokwasów, żywienie pozajelitowe -
Leksykon substancji czynnych
L-ornityny L-asparaginian, obecny w preparatach takich jak Hepa-Merz, OptiHepan i Ornispar (kod ATC: A05BA), pełni kluczową rolę w detoksykacji amoniaku poprzez dwa główne mechanizmy: syntezę mocznika w hepatocytach okołowrotnych oraz syntezę glutaminy w hepatocytach okołożylnych. Ornityna działa jako aktywator enzymów cyklu mocznikowego (karbamoilotransferazy ornitynowej i syntetazy karbamoilofosforanowej) oraz jako substrat do syntezy mocznika, co zwiększa eliminację amoniaku w formie mocznika. W warunkach patologicznych asparaginian i metabolity ornityny wspomagają wiązanie amoniaku, prowadząc do powstania glutaminy, która jest nietoksyczną formą amoniaku i jednocześnie aktywatorem cyklu mocznikowego.
aminokwas aromatyczny, aminokwas o rozgałęzionym łańcuchu, choroba wątroby, cykl mocznikowy, detoksykacja amoniaku, eliminacja amoniaku, encefalopatia wątrobowa, hepatocyt okołowrotny, hepatocyt okołożylny, karbamoilotransferaza ornitynowa, L-ornityna L-asparaginian, preparat leczniczy, stężenie amoniaku we krwi, syntetaza karbamoilofosforanowa, synteza glutaminy, synteza mocznika -
Leksykon leków
Preparat Aminosteril N-Hepa 8% to roztwór do infuzji zawierający 80 g/l aminokwasów, z podwyższonym udziałem aminokwasów rozgałęzionych (izoleucyna, leucyna, walina) i obniżoną zawartością aminokwasów aromatycznych (fenyloalanina, tryptofan), dedykowany pacjentom z zaburzeniami czynności wątroby. Brak jest udokumentowanych klinicznie interakcji z innymi lekami, jednak ze względu na specyfikę metabolizmu wątrobowego i skład preparatu, zaleca się ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu leków hepatotoksycznych (np. paracetamol w dużych dawkach, niektóre antybiotyki, statyny) oraz nefrotoksycznych (aminoglikozydy, amfoterycyna B). Wysokie ryzyko interakcji dotyczy także alkoholu, którego spożycie należy całkowicie wykluczyć ze względu na nasilenie hepatotoksyczności i pogorszenie metabolizmu aminokwasów. Monitorowanie funkcji wątroby i nerek jest kluczowe, podobnie jak dostosowanie dawek insuliny i glikokortykosteroidów, które mogą wpływać na gospodarkę azotową i metabolizm białek.
amfoterycyna B, aminoglikozyd, aminokwas, aminokwas aromatyczny, aminokwas rozgałęziony, bilans azotowy, biodostępność leku, farmaceuta kliniczny, glikokortykosteroid, gospodarka azotowa, hepatotoksyczność, katabolizm białka, lek hepatotoksyczny, lek hipoglikemizujący, lek nefrotoksyczny, niezgodność farmaceutyczna, parametr biochemiczny, roztwór do infuzji, stężenie glukozy we krwi, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby, żywienie parenteralne, żywienie pozajelitowe -
Leksykon substancji czynnych
Kwas asparaginowy, endogenny aminokwas o istotnej roli w metabolizmie (uczestniczy m.in. w cyklu mocznikowym, syntezie pirogronianu i transaminacji), jest składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego stosowanych, gdy żywienie doustne lub dojelitowe jest niemożliwe, niewystarczające lub przeciwwskazane. Preparaty te są dedykowane pacjentom w różnym wieku – od noworodków (w tym wcześniaków) po dorosłych – i dostosowane do ich specyficznych potrzeb metabolicznych. Zawartość kwasu asparaginowego w roztworach waha się od 0,55 g/l (Aminoplasmal Hepa 10%) do 7,95 g/l (Aminoplasmal 15%), przy całkowitej zawartości aminokwasów od 17 g/l do 150 g/l. Szczególne preparaty dla pacjentów z niewydolnością wątroby (np. Aminoplasmal Hepa 10%) zawierają zmniejszoną ilość kwasu asparaginowego i aminokwasów aromatycznych, a zwiększoną ilość aminokwasów rozgałęzionych, co ma na celu poprawę stanu neurologicznego w encefalopatii wątrobowej.
aminokwas aromatyczny, aminokwas endogenny, aminokwas rozgałęziony, bilans azotowy, cykl mocznikowy, emulsja tłuszczowa, encefalopatia wątrobowa, infuzja dożylna, kwas asparaginowy, metabolizm aminokwasów, niedrożność przewodu pokarmowego, niewydolność narządowa, niewydolność wątroby, ostre zapalenie trzustki, stan kataboliczny, transaminacja, worek trójkomorowy, zaburzenie metaboliczne, zespół krótkiego jelita, zespół złego wchłaniania, żywienie pozajelitowe -
Leksykon leków
Pediaven NN1, roztwór do infuzji stosowany w żywieniu pozajelitowym, nie wykazuje wpływu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, co jest jednoznacznie określone w charakterystyce produktu leczniczego (punkt 4.7: „Nie dotyczy”). Preparat zawiera w 250 ml roztworu 25 g glukozy, 3,75 g aminokwasów (m.in. alanina, arginina, lizyna, metionina), elektrolity (wapń 2,35 mmol, sód 1,13 mmol, magnez 0,53 mmol, chlorki 1,25 mmol) oraz pierwiastki śladowe. Osmolarność wynosi około 715 mOsm/l, a pH mieści się w zakresie 4,8-5,5. Ze względu na sposób podawania (infuzja dożylna w warunkach szpitalnych lub pod ścisłą kontrolą medyczną) oraz stan kliniczny pacjentów, którzy zazwyczaj nie są zdolni do prowadzenia pojazdów, preparat nie wpływa na funkcje psychomotoryczne wymagane do takich czynności.
aminokwas, aminokwas aromatyczny, aminokwas białkowy, aminokwas rozgałęziony, aminokwas siarkowy, aminokwasy egzogenne, aminokwasy endogenne, bilans azotowy, elektrolity, glukoza, infuzja dożylna, jon chlorkowy, kalorie pozabiałkowe, kwas asparaginowy, mikroelementy, osmolarność, pierwiastek śladowy, pierwiastki śladowe, preparat odżywczy, tauryna, tryptofan, tyrozyna, wartość energetyczna, worek do żywienia pozajelitowego, żywienie pozajelitowe -
Leksykon substancji czynnych
L-arginina jest aminokwasem półegzogennym, kluczowym składnikiem roztworów aminokwasowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, dostępnym w różnych stężeniach, np. 9,66 g/1000 ml w Aminomel 10E, 12,08 g/1000 ml w Aminomel 12,5E, 10,72 g/1000 ml w Aminosteril N-Hepa 8%, 11,3 g/1000 ml w Vamin 18 Electrolyte-Free oraz 4,1 g/1000 ml w Vaminolact. L-arginina pełni funkcję substratu do syntezy białek ustrojowych i jest integralną częścią profilów aminokwasowych dostosowanych do specyficznych potrzeb klinicznych, takich jak niewydolność wątroby czy żywienie pediatryczne. Preparaty takie jak Aminosteril N-Hepa 8% zawierają zwiększoną ilość aminokwasów o rozgałęzionym łańcuchu i zmniejszoną ilość aminokwasów aromatycznych, co jest korzystne w terapii encefalopatii wątrobowej. Wartości energetyczne roztworów wahają się od 240 kcal/l (Vaminolact) do 500 kcal/l (Aminomel 12,5E), a ich osmolarność/osmolalność oraz pH są dostosowane do bezpiecznego podawania pozajelitowego.
aminokwas aromatyczny, aminokwas o łańcuchu rozgałęzionym, aminokwas półegzogenny, całkowite żywienie pozajelitowe, działanie farmakodynamiczne, efekt termogenny, encefalopatia wątrobowa, katabolizm białek, L-arginina, niewydolność wątroby, osmolarność, preparat do infuzji, proces anaboliczny, roztwór do infuzji, śpiączka wątrobowa, stan odżywienia, synteza białek ustrojowych, zaburzenie równowagi aminokwasowej, żywienie pozajelitowe -
Leksykon substancji czynnych
Tyrozyna, aminokwas endogenny i aromatyczny, jest prekursorem hormonów tarczycy oraz katecholamin (adrenaliny, noradrenaliny, dopaminy) i stanowi składnik preparatów do żywienia pozajelitowego, często w formie N-acetylo-L-tyrozyny ze względu na lepszą rozpuszczalność. Przedawkowanie tyrozyny, najczęściej w kontekście całkowitego przedawkowania mieszaniny aminokwasowej, może wystąpić przy nieprawidłowym dawkowaniu lub zbyt szybkim podaniu infuzji. Szczególnie narażone są grupy pacjentów z zaburzeniami funkcji nerek, wątroby, wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu tyrozyny oraz wcześniaki i noworodki, ze względu na ograniczoną zdolność metabolizmu i wydalania. Objawy ostrego przedawkowania obejmują nudności, wymioty, dreszcze, ból głowy, uderzenia gorąca, gorączkę i zaczerwienienie skóry, a także zaburzenia metaboliczne takie jak kwasica metaboliczna, hiperaminoacydemia, hiperamonemia, azotemia oraz zaburzenia wodno-elektrolitowe i hiperosmolarność.
aminokwas aromatyczny, aminokwas endogenny, azotemia, ból głowy, farmakokinetyka, hemodiafiltracja, hemodializa, hemofiltracja, hiperaminoacydemia, hiperamonemia, hiperkaliemia, hiperosmolarność, hiperwolemia, hormon tarczycy, katecholaminy, kwasica metaboliczna, N-acetylo-L-tyrozyna, niewydolność krążeniowa, niewydolność oddechowa, nudności, roztwór do infuzji, środek alkalizujący, synteza białek, terapia metaboliczna, uderzenie gorąca, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej, zaburzenie świadomości, żywienie pozajelitowe -
Leksykon substancji czynnych
L-tryptofan, jako niezbędny aminokwas aromatyczny, odgrywa kluczową rolę w żywieniu pozajelitowym, będąc prekursorem serotoniny i melatoniny oraz składnikiem białek. Jego zawartość w preparatach do żywienia pozajelitowego jest dostosowana do potrzeb różnych grup pacjentów, np. Aminomel 10E zawiera 2,00 g/1000 ml L-tryptofanu przy całkowitej zawartości aminokwasów 100 g/l, a Vaminolact, przeznaczony dla niemowląt, 1,40 g/1000 ml przy 65,3 g/l aminokwasów. W terapii pacjentów z niewydolnością wątroby stosuje się preparaty z obniżoną zawartością L-tryptofanu (np. Aminosteril N-Hepa 8% – 0,70 g/1000 ml), aby zapobiegać encefalopatii wątrobowej. W przypadku przewlekłej choroby nerek L-tryptofan dostarczany jest w formie natywnej (Ketosteril – 23 mg/tabletkę), co umożliwia ograniczenie podaży azotu i zmniejszenie obciążenia nerek, przy jednoczesnym zapobieganiu niedożywieniu białkowym.
aminokwas, aminokwas aromatyczny, aminokwas o łańcuchu rozgałęzionym, Aminomel, Aminosteril N-Hepa, dieta ubogobiałkowa, efekt termogenny, encefalopatia wątrobowa, Ketosteril, niedożywienie, niewydolność wątroby, ośrodkowy układ nerwowy, preparat do żywienia pozajelitowego, przewlekła choroba nerek, śpiączka wątrobowa, synteza białek, szlak metaboliczny, termoregulacja, transaminacja, tryptofan, Vamin 18 Electrolyte-Free, Vaminolact, żywienie pozajelitowe, żywienie pozajelitowe niemowląt -
Leksykon substancji czynnych
Fenyloalanina, aminokwas egzogenny i składnik wielu preparatów do żywienia pozajelitowego oraz szczepionek, może wchodzić w istotne interakcje farmakologiczne, głównie za pośrednictwem innych składników preparatów, takich jak olej sojowy, olej z oliwek, potas czy wapń. Szczególnie istotne klinicznie są interakcje z lekami przeciwzakrzepowymi (np. warfaryna, acenokumarol), gdzie obecność witaminy K1 w olejach może osłabiać efekt terapeutyczny, wymagając monitorowania parametrów krzepnięcia. Ponadto, preparaty zawierające fenyloalaninę i potas zwiększają ryzyko hiperkaliemii u pacjentów stosujących diuretyki oszczędzające potas, inhibitory ACE, antagoniści receptora angiotensyny II oraz leki immunosupresyjne, co wymaga ścisłej kontroli stężenia potasu w surowicy. Podawanie ceftriaksonu z preparatami zawierającymi wapń jest przeciwwskazane u noworodków (≤ 28 dni życia) z powodu ryzyka wytrącania się osadów soli wapniowej, a u starszych pacjentów wymaga zachowania specjalnych środków ostrożności.
acenokumarol, amiloryd, aminokwas aromatyczny, aminokwas egzogenny, antagonista receptora angiotensyny II, antybiotyk cefalosporynowy, bilirubina, ceftriakson, cyklosporyna, dehydrogenaza mleczanowa, diuretyk oszczędzający potas, enalapryl, fenyloketonuria, gospodarka potasowa, hemoglobina, heparyna, hiperkaliemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, insulina, kaptopryl, klirens triglicerydów, kortykosteroid, lek immunosupresyjny, lek przeciwzakrzepowy, lipaza lipoproteinowa, lipoliza osoczowa, losartan, metabolizm lipidów, nasycenie tlenem, neurotransmiter, parametr krzepnięcia, pochodna kumaryny, pseudoaglutynacja, spironolakton, synteza białek, takrolimus, triamteren, walsartan, warfaryna, wytrącanie osadów, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, żywienie pozajelitowe -
Leksykon substancji czynnych
Tyrozyna, aminokwas aromatyczny, jest kluczowym składnikiem mieszanin aminokwasów stosowanych w żywieniu pozajelitowym, pełniąc rolę prekursora hormonów tarczycy oraz katecholamin (dopaminy, noradrenaliny, adrenaliny). W preparatach do żywienia pozajelitowego występuje w formach takich jak L-tyrozyna, N-acetylo-L-tyrozyna czy N-glicylo-L-tyrozyna, co wynika z jej ograniczonej rozpuszczalności w wodzie. Dawkowanie tyrozyny jest ściśle powiązane z całkowitym zapotrzebowaniem na aminokwasy, które u dorosłych wynosi od 0,8 do 2,0 g/kg mc./dobę, a u dzieci od 1,0 do 3,0 g/kg mc./dobę, w zależności od wieku i stanu klinicznego. Przykładowo, w preparacie Aminoplasmal B. Braun 10% tyrozyna występuje w ilości 0,40 g/1000 ml, a w Pediaven NN2 dla noworodków 0,12 g/1000 ml. Dawkowanie musi być indywidualnie dostosowane, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby, gdzie stosuje się specjalistyczne preparaty, np. Aminoplasmal Hepa 10% zawierający acetylotyrozynę (0,70 g tyrozyny/1000 ml).
acetylotyrozyna, aminokwas aromatyczny, anabolizm, dializa otrzewnowa, hemodializa, hipoglikemia, hormon tarczycy, idealna masa ciała, infuzja dożylna, katecholamina, L-tyrozyna, mieszanina aminokwasów, N-acetylo-L-tyrozyna, N-glicylo-L-tyrozyna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, osmolarność preparatu, otyłość chorobliwa, prekursor biochemiczny, stan krytyczny, synteza białka, terapia żywieniowa, wcześniak, zapotrzebowanie metaboliczne, żyła centralna, żyła obwodowa, żywienie pozajelitowe -
Leksykon leków
Roztwór do infuzji Vamin 18 Electrolyte-Free charakteryzuje się wysoką zawartością aminokwasów (114 g/l) oraz azotu (18 g/l) i jest przeciwwskazany u pacjentów z wrodzonymi zaburzeniami metabolizmu aminokwasów, takimi jak fenyloketonuria, choroba syropu klonowego, homocystynuria oraz tyrozynemia. Podanie tego preparatu w tych stanach może prowadzić do poważnych zaburzeń metabolicznych ze względu na obecność aminokwasów takich jak L-fenyloalanina (7,9 g/l), L-metionina (5,6 g/l) i L-walina (7,3 g/l). Ponadto, preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby, gdzie metabolizm aminokwasów jest zaburzony, co może skutkować nasileniem hiperamonemii (np. L-arginina 11,3 g/l) oraz encefalopatii wątrobowej (aminokwasy aromatyczne: L-fenyloalanina 7,9 g/l, L-tryptofan 1,9 g/l). U pacjentów z ciężką mocznicą bez możliwości dializy podanie roztworu może pogorszyć stan kliniczny, zwłaszcza ze względu na wysoką zawartość azotu i aminokwasów nasilających zaburzenia azotowe i kwasicę metaboliczną (L-arginina 11,3 g/l, L-lizyna 9,0 g/l, L-metionina 5,6 g/l, L-cysteina + L-cystyna 560 mg).
aminokwas aromatyczny, aminokwas rozgałęziony, aminokwas siarkowy, choroba syropu klonowego, ciężka mocznica, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, encefalopatia wątrobowa, fenyloketonuria, glukoneogeneza, hiperamonemia, homocystynuria, kwasica metaboliczna, niewydolność krążenia, niewydolność wątroby, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór do infuzji, tyrozynemia, wrodzony zaburzenie metabolizmu aminokwasów, zaburzenie gospodarki elektrolitowej, zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej -
Leksykon substancji czynnych
L-fenyloalanina, aminokwas egzogenny, jest kluczowym składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego, takich jak Aminomel 10E (5,40 g/1000 ml), Aminomel 12,5E (6,75 g/1000 ml), Aminosteril N-Hepa 8% (0,88 g/1000 ml), Vamin 18 Electrolyte-Free (7,9 g/1000 ml) oraz Vaminolact (2,7 g/1000 ml). Dawkowanie tych preparatów jest ściśle uzależnione od stanu klinicznego pacjenta, zapotrzebowania na aminokwasy oraz rodzaju preparatu. Przykładowo, zalecana dobowa podaż L-fenyloalaniny w Aminomel 10E i 12,5E wynosi 0,043-0,054 g/kg mc., a maksymalna dawka może sięgać 0,108 g/kg mc. W przypadku pacjentów z niewydolnością wątroby stosuje się preparat Aminosteril N-Hepa 8% z obniżoną zawartością L-fenyloalaniny (0,0165 g/kg mc./dobę przy maksymalnej dawce 18,75 ml/kg mc.). Dawkowanie u noworodków i dzieci, szczególnie z użyciem Vaminolact, wymaga indywidualizacji, z dawkami L-fenyloalaniny w zakresie 0,041-0,146 g/kg mc./dobę w zależności od wieku i masy ciała.
aminokwas aromatyczny, aminokwas egzogenny, aminokwas rozgałęziony, Aminosteril N-Hepa, emulsja tłuszczowa, infuzja ciągła, infuzja cykliczna, katabolizm, L-fenyloalanina, niewydolność wątroby, niezbędny kwas tłuszczowy, noworodek, podanie pozajelitowe, preparat Aminomel, równowaga metaboliczna, stan kataboliczny, stan kliniczny pacjenta, stres metaboliczny, Vamin 18 Electrolyte-Free, Vaminolact, wskazanie terapeutyczne, żyła centralna, żyła obwodowa, żywienie pozajelitowe -
Leksykon leków
Aminoplasmal Hepa – 10% to roztwór aminokwasów do żywienia pozajelitowego, dedykowany pacjentom z zaburzeniami funkcji wątroby, charakteryzujący się zwiększoną zawartością aminokwasów rozgałęzionych (leucyna, izoleucyna, walina) oraz zmniejszoną aminokwasów aromatycznych (fenyloalanina, tyrozyna). Preparat ma teoretyczną osmolarność 875 mOsm/l i pH w zakresie 5,5–6,5, co może wpływać na ryzyko reakcji w miejscu podania. Zawartość sodu wynosi od 0,3 do 2,3 mmol na 1000 ml, co jest istotne u pacjentów z ograniczeniem sodu lub zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej. Podawanie dożylne wymaga monitorowania potencjalnych działań niepożądanych, które mogą wynikać zarówno z samego preparatu, jak i z procesu żywienia pozajelitowego, zwłaszcza w początkowej fazie terapii.
aminokwas aromatyczny, aminokwas rozgałęziony, aminokwasy BCAA, aminoplasmal hepa, bezpieczeństwo farmakoterapii, gospodarka wodno-elektrolitowa, infuzja dożylna, mieszanina aminokwasów, nudności, osmolarność, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja w miejscu podania, roztwór do infuzji, wymioty, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie układu immunologicznego, zaburzenie żołądka i jelit, żywienie pozajelitowe -
Leksykon substancji czynnych
Preparat do żywienia pozajelitowego Vamin 14 Electrolyte-Free zawiera cystynę w formie mieszaniny L-cysteiny i L-cystyny w stężeniu 420 mg/1000 ml roztworu, wchodzącą w skład całkowitej puli aminokwasów niezbędnych o łącznej zawartości 38,7 g/l. Roztwór charakteryzuje się pH 5,6, osmolalnością 810 mOsm/kg H2O oraz zawartością azotu 13,5 g/l, a także buforującym dodatkiem około 90 mmol octanu. Aminokwasy zawarte w preparacie obejmują zarówno egzogenne (np. L-izoleucyna 4,2 g/l, L-leucyna 5,9 g/l, L-walina 5,5 g/l, L-lizyna 6,8 g/l), względnie niezbędne (L-arginina 8,4 g/l, L-histydyna 5,1 g/l), jak i nieegzogenne, co zapewnia zrównoważony profil aminokwasowy niezbędny do wsparcia procesów anabolicznych. Preparat nie wykazuje specyficznych działań farmakodynamicznych poza właściwościami odżywczymi typowymi dla aminokwasów.
alanina, aminokwas aromatyczny, aminokwas niezbędny, aminokwas rozgałęziony, aminokwas siarkowy, aminokwas względnie niezbędny, arginina, cysteina, cystyna, fenyloalanina, glicyna, histydyna, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, lizyna, metionina, mostek disiarczkowy, octan lizyny, osmolalność, proces anaboliczny, prolina, roztwór do infuzji, seryna, substancja przeciwutleniająca, substrat energetyczny, terapia żywieniowa, treonina, tryptofan, tyrozyna, Vamin 14 Electrolyte-Free, wartość energetyczna, żywienie pozajelitowe -
Leksykon substancji czynnych
L-tryptofan, aminokwas egzogenny, jest kluczowym składnikiem wielu preparatów do żywienia pozajelitowego, takich jak Aminomel 10E (2,00 g/1000 ml), Aminomel 12,5E (2,50 g/1000 ml), Aminosteril N-Hepa 8% (0,70 g/1000 ml), Ketosteril (23 mg/tabletka), Vamin 18 Electrolyte-Free (1,9 g/1000 ml) oraz Vaminolact (1,4 g/1000 ml). Podawany dożylnie wykazuje 100% biodostępność, omijając barierę przewodu pokarmowego i trafiając bezpośrednio do krążenia ogólnoustrojowego. Metabolizm L-tryptofanu jest ściśle powiązany z profilem aminokwasów aromatycznych i rozgałęzionych, a ich wzajemne proporcje mają istotny wpływ na homeostazę metaboliczną. W stanach patologicznych, takich jak mocznica czy niewydolność wątroby, obserwuje się zmiany w profilu aminokwasów, które mogą wymagać suplementacji preparatami o zmodyfikowanym składzie, np. zwiększonej zawartości aminokwasów rozgałęzionych w Aminosteril N-Hepa 8% (42%).
aminokwas aromatyczny, aminokwas egzogenny, aminokwas rozgałęziony, badanie laboratoryjne, biodostępność, ciężka niewydolność wątroby, homeostaza aminokwasów, L-tryptofan, mechanizm metaboliczny, mocznica, monitorowanie terapii, niewydolność wątroby, podanie dożylne, roztwór do infuzji, stan patologiczny, stężenie osoczowe, szlak metaboliczny, transaminacja, wchłanianie jelitowe, żyła wrotna, żywienie pozajelitowe -
Leksykon leków
Aminoplasmal Hepa – 10% to roztwór do infuzji przeznaczony do żywienia pozajelitowego pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby, encefalopatią wątrobową umiarkowaną do ciężkiej, ostrą oraz podostrą niewydolnością wątroby. Preparat jest wskazany dla dorosłych, młodzieży (12-18 lat) oraz dzieci powyżej 2 lat, z wyłączeniem dzieci poniżej 2 roku życia ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa. Specjalny skład aminokwasowy charakteryzuje się zwiększoną zawartością aminokwasów rozgałęzionych (leucyna 13,6 g/l, izoleucyna 8,8 g/l, walina 10,6 g/l) oraz zmniejszoną zawartością aminokwasów aromatycznych (fenyloalanina 1,6 g/l, tryptofan 1,5 g/l), co ma na celu odciążenie wątroby i ograniczenie ryzyka encefalopatii. Preparat zawiera także argininę (8,8 g/l) i ornitynę (1,66 g/l), wspomagające cykl mocznikowy i eliminację amoniaku.
acetylocysteina, alanina, aminokwas aromatyczny, aminokwas rozgałęziony, amoniak, arginina, asparagina, cykl mocznikowy, emulsja tłuszczowa, encefalopatia wątrobowa, fenyloalanina, glicyna, histydyna, izoleucyna, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, leucyna, lizyna, metionina, niewydolność wątroby, ornityna, osmolarność, ostra niewydolność wątroby, podostra niewydolność wątroby, prolina, seryna, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, zaburzenie czynności wątroby, zespół neurologiczno-psychiatryczny, żyła centralna, żywienie pozajelitowe -
Leksykon substancji czynnych
Ornityna, szczególnie w postaci L-ornityny L-asparaginianu, pełni kluczową rolę w metabolizmie wątrobowym, uczestnicząc w detoksykacji amoniaku poprzez dwa główne szlaki: syntezę mocznika w hepatocytach okołowrotnych oraz syntezę glutaminy w hepatocytach okołożylnych. W cyklu mocznikowym ornityna działa jako aktywator karbamoilotransferazy ornitynowej i syntetazy karbamoilofosforanowej oraz jako substrat do syntezy mocznika, co umożliwia usuwanie toksycznego amoniaku. Synteza glutaminy, stymulowana przez produkty metabolizmu ornityny i asparaginian, pozwala na wiązanie amoniaku w formie nietoksycznej oraz aktywuje cykl mocznikowy. Badania na modelach zwierzęcych potwierdzają, że L-ornityny L-asparaginian obniża stężenie amoniaku głównie poprzez nasilenie syntezy glutaminy, co ma istotne znaczenie w terapii hiperamonemii związanej z chorobami wątroby.
aminokwas aromatyczny, aminokwas o rozgałęzionym łańcuchu, bilans azotowo-energetyczny, chlorowodorek ornityny, cykl Krebsa-Henseleita, cykl mocznikowy, detoksykacja amoniaku, encefalopatia wątrobowa, hepatocyt okołowrotny, hepatocyt okołożylny, hiperamonemia, karbamoilotransferaza ornitynowa, L-ornityna L-asparaginian, marskość wątroby, śpiączka wątrobowa, stan przedśpiączkowy, syntetaza karbamoilofosforanowa, synteza glutaminy, synteza mocznika, żywienie pozajelitowe -
Leksykon substancji czynnych
L-ornityny L-asparaginian, będący substancją czynną leku Hepa-Merz 3000 (5 g granulatu zawiera 3 g substancji aktywnej), pełni kluczową rolę w detoksykacji amoniaku poprzez udział w dwóch głównych szlakach metabolicznych w wątrobie: syntezie mocznika w hepatocytach okołowrotnych oraz syntezie glutaminy w hepatocytach okołożylnych. Ornityna aktywuje enzymy cyklu mocznikowego (karbamoilotransferazę ornitynową i syntetazę karbamoilofosforanową) oraz stanowi substrat do syntezy mocznika, natomiast asparaginian i produkty metabolizmu ornityny uczestniczą w wiązaniu amoniaku i tworzeniu glutaminy, co jest kluczowe w warunkach hiperamonemii i zaburzeń funkcji wątroby. Glutamina działa jako forma nietoksycznego wiązania amoniaku i aktywator cyklu mocznikowego, co potwierdzają badania na modelach zwierzęcych wskazujące na istotne obniżenie stężenia amoniaku we krwi dzięki nasileniu syntezy glutaminy.
aminokwas aromatyczny, aminokwas o rozgałęzionym łańcuchu, BCAA, choroba wątroby, cykl Krebsa-Henseleita, cykl mocznikowy, cykl ornitynowy, detoksykacja amoniaku, dysfagia, eliminacja amoniaku, encefalopatia wątrobowa, granulat do sporządzania roztworu, Hepa-Merz, hepatocyt okołowrotny, hepatocyt okołożylny, hiperamonemia, karbamoilotransferaza ornitynowa, L-ornityna L-asparaginian, objaw neuropsychiatryczny, syntetaza karbamoilofosforanowa, synteza glutaminy, synteza mocznika -
Leksykon substancji czynnych
Metionina, jako niezbędny aminokwas egzogenny, odgrywa kluczową rolę w metabolizmie białek oraz procesach metylacji, będąc istotnym składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego. W warunkach klinicznych, takich jak niewydolność nerek czy choroby wątroby, jej stężenie w osoczu ulega znaczącym zmianom, co wymaga zastosowania specjalistycznych preparatów o dostosowanym składzie, np. Aminomel Nephro (4,59 g/1000 ml) dla niewydolności nerek czy Aminoplasmal Hepa 10% (1,60 g/1000 ml) dla pacjentów z marskością wątroby. Metionina jest nie tylko substratem do syntezy białek strukturalnych i czynnościowych, ale także donorem grup metylowych, co wpływa na metabolizm lipidów, neurotransmiterów i kwasów nukleinowych. W żywieniu pozajelitowym konieczne jest jednoczesne dostarczanie energii (glukoza, tłuszcze), aby zapobiec katabolizmowi aminokwasów jako źródła energii.
aminokwas aromatyczny, aminokwas egzogenny, aminokwas rozgałęziony, biosynteza białek, choroba wątroby, działanie toksyczne, emulsja do infuzji, encefalopatia wątrobowa, grupy metylowe, homeostaza aminokwasów, homeostaza białkowa, kwas nukleinowy, marskość wątroby, metabolizm aminokwasów, metabolizm lipidów, metylacja, neurotransmiter, niewydolność nerek, roztwór do infuzji, synteza białek, żywienie pediatryczne, żywienie pozajelitowe -
Leksykon substancji czynnych
L-histydyna, jako aminokwas endogenny, jest składnikiem wielu preparatów leczniczych stosowanych w żywieniu pozajelitowym i doustnym, takich jak Aminomel 10E (3,30 g/l), Aminomel 12,5E (4,13 g/l), Aminosteril N-Hepa 8% (2,80 g/l), Ketosteril (38 mg/tabletka), Vamin 18 Electrolyte-Free (6,8 g/l) oraz Vaminolact (2,1 g/l). Preparaty do infuzji charakteryzują się 100% biodostępnością L-histydyny, co wynika z bezpośredniego wprowadzenia do krążenia ogólnego, natomiast Ketosteril, podawany doustnie, wykazuje szybkie wchłanianie z osiągnięciem maksymalnych stężeń ketokwasów w osoczu w ciągu 20-60 minut. Metabolizm L-histydyny jest ściśle powiązany z homeostazą aminokwasów, a mechanizmy kompensacyjne organizmu utrzymują względnie stałe proporcje aminokwasów w osoczu, co jest kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania metabolicznego. W stanach patologicznych, takich jak niewydolność nerek czy wątroby, obserwuje się istotne zaburzenia kinetyki i metabolizmu aminokwasów, co wymaga stosowania preparatów o zmodyfikowanym składzie, np. Aminosteril N-Hepa 8% dedykowanego pacjentom z niewydolnością wątroby.
aminokwas, aminokwas aromatyczny, aminokwas rozgałęziony, Aminomel, Aminosteril, biodostępność, histydyna, homeostaza aminokwasów, hydroksylacja fenyloalaniny, ketoanalog, ketokwas, Ketosteril, krążenie ogólne, metabolizm aminokwasów, mocznica, monitorowanie terapii, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, roztwór do infuzji, stężenie osoczowe, szlak metaboliczny, tabletka powlekana, transaminacja, Vamin, Vaminolact, zaburzenia równowagi, zależność metaboliczna, żyła wrotna, żywienie pozajelitowe -
Leksykon substancji czynnych
Fenyloalanina, aminokwas egzogenny z grupy aromatycznych, jest niezbędna do syntezy białek strukturalnych i funkcjonalnych oraz stanowi prekursor tyrozyny, a dalej katecholamin (adrenaliny, noradrenaliny, dopaminy). Jej metabolizm obejmuje hydroksylację do tyrozyny katalizowaną przez hydroksylazę fenyloalaniny, co ma szczególne znaczenie w stanach patologicznych, gdy tyrozyna staje się aminokwasem egzogennym. W żywieniu pozajelitowym fenyloalanina jest dostarczana w ilościach odzwierciedlających fizjologiczne zapotrzebowanie, np. w preparacie Aminomix 1 Novum 2,55 g/1000 ml, a dawkowanie całkowite aminokwasów wynosi zwykle 0,8–1,5 g/kg mc./dobę. W stanach takich jak niewydolność nerek czy marskość wątroby metabolizm fenyloalaniny ulega zaburzeniom, co wymaga stosowania specjalistycznych preparatów (np. Nephrotect 3,50 g/1000 ml fenyloalaniny) dostosowanych do zmienionych potrzeb metabolicznych pacjentów.
aminokwas aromatyczny, aminokwas egzogenny, aminokwas semi-egzogenny, aminokwasy BCAA, aminokwasy o rozgałęzionych łańcuchach, choroba nerek, choroba wątroby, cykl kwasu cytrynowego, dysfagia, encefalopatia wątrobowa, fenyloketonuria, homeostaza aminokwasów, hydroksylaza fenyloalaniny, katecholamina, marskość wątroby, neuroprzekaźnik, neurotransmiter, niewydolność nerek, protokół żywieniowy, przewlekła niewydolność nerek, śpiączka wątrobowa, stan przedśpiączkowy, synteza białek, tyrozyna, żywienie pozajelitowe -
Leksykon substancji czynnych
L-walina, aminokwas o rozgałęzionym łańcuchu (BCAA) i egzogenny, pełni kluczową rolę w żywieniu pozajelitowym, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami metabolicznymi i niewydolnością narządów. Jest niezbędna do utrzymania bilansu azotowego oraz syntezy białek ustrojowych. W preparatach do żywienia pozajelitowego L-walina podawana jest wraz z innymi składnikami odżywczymi, w tym wysokoenergetycznymi węglowodanami i tłuszczami, co zapobiega jej katabolicznemu wykorzystaniu. Szczególne znaczenie ma u pacjentów z niewydolnością wątroby, u których obserwuje się obniżone stężenia BCAA (w tym L-waliny) i podwyższone aminokwasy aromatyczne, co przyczynia się do encefalopatii wątrobowej. W takich przypadkach stosuje się preparaty o zwiększonej zawartości L-waliny, np. Aminosteril N-Hepa 8% zawierający 10,08 g/1000 ml L-waliny, aby skorygować zaburzenia metaboliczne.
aminokwas aromatyczny, aminokwas egzogenny, aminokwas o rozgałęzionym łańcuchu, Aminosteril N-Hepa, bilans azotowy, efekt termogenny, encefalopatia wątrobowa, fenyloalanina, izoleucyna, katabolizm, L-walina, leucyna, metionina, mleko kobiece, niewydolność narządów, niewydolność wątroby, proces anaboliczny, proces kataboliczny, śpiączka wątrobowa, stężenie amoniaku, synteza białek, szybkość infuzji, tryptofan, tyrozyna, zaburzenie metaboliczne, żywienie pozajelitowe -
Leksykon substancji czynnych
Kwas L-glutaminowy jest istotnym aminokwasem obecnym w preparatach do żywienia pozajelitowego, takich jak Aminomel 10E (5,00 g/l) i Aminomel 12,5E (6,25 g/l). Pełni on kluczową rolę w złożonych procesach metabolicznych, wykazując bezpośrednie zależności z innymi aminokwasami, co wpływa na ich dostępność i metabolizm. Pomimo znacznych wahań stężeń wolnych aminokwasów w osoczu, organizm utrzymuje względnie stałe wzajemne proporcje aminokwasów dzięki mechanizmom homeostatycznym. Zaburzenia w profilu aminokwasów, w tym kwasu L-glutaminowego, pojawiają się głównie w przypadku istotnych dysfunkcji narządów regulujących metabolizm, takich jak wątroba i nerki, co może wymagać suplementacji i indywidualnego dostosowania terapii żywieniowej.
aminokwas aromatyczny, aminokwas egzogenny, aminokwas rozgałęziony, badanie laboratoryjne, homeostaza aminokwasów, kwas L-glutaminowy, mechanizm kompensacyjny, mieszanina aminokwasów, monitorowanie terapii, octan glatirameru, podanie podskórne, proces metaboliczny, przemiana metaboliczna, stan patologiczny, terapia żywieniowa, tkanka podskórna, wolny aminokwas, zależność metaboliczna, żywienie pozajelitowe -
Leksykon substancji czynnych
L-leucyna, jako kluczowy aminokwas rozgałęziony (BCAA), odgrywa istotną rolę w farmakoterapii i żywieniu pozajelitowym, wykazując 100% biodostępność po podaniu dożylnym, co eliminuje metabolizm pierwszego przejścia w wątrobie. Jej stężenie w preparatach dożylnych waha się od 6,24 g/l (Aminomel 10E) do 13,09 g/l (Aminosteril N-Hepa 8%), przy czym ten ostatni preparat, zawierający 16,36% L-leucyny w całkowitej zawartości aminokwasów (80 g/l), jest dedykowany pacjentom z niewydolnością wątroby. W warunkach fizjologicznych organizm utrzymuje względnie stałe proporcje aminokwasów, a L-leucyna współdziała metabolicznie z innymi BCAA oraz aminokwasami aromatycznymi, co jest szczególnie istotne w kontekście zaburzeń metabolicznych w przebiegu niewydolności wątroby.
aminokwas aromatyczny, aminokwas egzogenny, aminokwas rozgałęziony, Aminosteril, ciężka niewydolność wątroby, dostępność biologiczna, homeostaza aminokwasów, infuzja dożylna, krążenie ogólnoustrojowe, L-leucyna, mechanizm kompensacyjny, metabolizm pierwszego przejścia, niewydolność wątroby, pacjent, stężenie aminokwasów w osoczu, suplementacja aminokwasowa, układ wrotny wątroby, zaburzenie czynności wątroby, żywienie pozajelitowe -
Leksykon substancji czynnych
L-cysteina, aminokwas siarkowy, jest kluczowym składnikiem roztworów aminokwasowych stosowanych w żywieniu pozajelitowym, szczególnie u pacjentów z niewydolnością wątroby oraz w stanach zwiększonego zapotrzebowania na aminokwasy. Preparat Aminosteril N-Hepa 8% zawiera 0,70 g N-acetylo-L-cysteiny (odpowiadającej 0,52 g L-cysteiny) na 1000 ml i jest dedykowany ciężkim przypadkom niewydolności wątroby z lub bez encefalopatii wątrobowej. Skład tego roztworu uwzględnia zwiększoną zawartość aminokwasów rozgałęzionych (L-izoleucyna, L-leucyna, L-walina) oraz zmniejszoną aminokwasów aromatycznych (L-fenyloalanina, L-tryptofan), co ma na celu poprawę profilu aminokwasowego i wsparcie funkcji wątroby. L-cysteina pełni tu rolę prekursora glutationu, co jest istotne w ochronie hepatocytów przed stresem oksydacyjnym.
aminokwas aromatyczny, aminokwas siarkowy, aminokwas warunkowo niezbędny, aminokwasy rozgałęzione, działanie hepatoprotekcyjne, encefalopatia wątrobowa, glutation, katabolizm, L-cystyna, martwicze zapalenie jelit, metionina, N-acetylo-L-cysteina, niedojrzałość enzymatyczna, niewydolność wątroby, niska masa urodzeniowa, osmolalność, przeciwutleniacz wewnątrzkomórkowy, sepsa, stres oksydacyjny, wady przewodu pokarmowego, zapotrzebowanie na aminokwasy, zespół złego wchłaniania, żywienie dojelitowe -
Leksykon leków
Produkt leczniczy Vaminolact to roztwór do żywienia pozajelitowego z grupy aminokwasów (kod ATC: B05BA01), zaprojektowany na wzór naturalnego składu mleka kobiecego. Zawiera 65,3 g/l aminokwasów, w tym 31,9 g/l aminokwasów niezbędnych (egzogennych), takich jak L-izoleucyna (3,1 g/l), L-leucyna (7,0 g/l), L-lizyna (5,6 g/l), L-metionina (1,3 g/l), L-fenyloalanina (2,7 g/l), L-treonina (3,6 g/l), L-tryptofan (1,4 g/l) oraz L-walina (3,6 g/l). Roztwór charakteryzuje się pH 5,2, osmolalnością 510 mOsm/kg wody, zawartością azotu 9,3 g/l oraz wartością energetyczną 1,0 MJ/l (240 kcal/l). Aminokwasy pełnią funkcje odżywcze bez specyficznych działań farmakodynamicznych, a ich podanie wymaga równoczesnego dostarczenia węglowodanów i tłuszczów dla optymalnego wykorzystania anabolicznego.
alanina, aminokwas, aminokwas aromatyczny, aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, aminokwas niezbędny, aminokwas rozgałęziony, aminokwas siarkowy, arginina, BCAA, cykl mocznikowy, cysteina, cystyna, działanie farmakodynamiczne, fenyloalanina, glicyna, histydyna, izoleucyna, kwas aminooctowy, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, leucyna, lizyna, metabolizm azotu, metionina, osmolalność, pH, profil aminokwasowy, prolina, seryna, skład aminokwasowy, synteza nukleotydów, tauryna, tlenek azotu, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, wartość energetyczna, zawartość aminokwasów, zawartość azotu, żywienie pozajelitowe -
Leksykon leków
Aminoplasmal Hepa 10% to specjalistyczny roztwór do infuzji aminokwasów, dedykowany pacjentom z marskością wątroby i zaburzeniami metabolicznymi. Preparat zawiera 100 g/l aminokwasów o zmodyfikowanym profilu, w tym wysokie stężenia aminokwasów rozgałęzionych (BCAA: leucyna 13,6 g, izoleucyna 8,8 g, walina 10,6 g na 1000 ml) oraz ograniczone ilości aminokwasów aromatycznych (fenyloalanina 1,6 g, acetylotyrozyna 0,86 g) i metioniny (1,2 g). Roztwór charakteryzuje się osmolarnością 875 mOsm/l, pH 5,5–6,5 oraz wartością energetyczną 400 kcal/l (1675 kJ/l). Zawiera także elektrolity: octany 51 mmol/l, chlorki 10 mmol/l oraz 0,3–2,3 mmol sodu na 1000 ml. Aminoplasmal Hepa 10% wspomaga normalizację profilu aminokwasowego, poprawiając tolerancję białek i biosyntezę białek, co jest kluczowe w leczeniu encefalopatii wątrobowej i innych powikłań neurologicznych marskości wątroby.
acetylocysteina, acetylotyrozyna, alanina, aminokwas, aminokwas aromatyczny, aminokwas egzogenny, aminokwas endogenny, aminokwas rozgałęziony, arginina, asparagina jednowodna, BCAA, biosynteza, chlorowodorek ornityny, encefalopatia wątrobowa, fenyloalanina, glicyna, histydyna, izoleucyna, kwas asparaginowy, kwas glutaminowy, leucyna, marskość wątroby, metionina, octan lizyny, osmolarność, prolina, roztwór do perfuzji, seryna, śpiączka wątrobowa, stan przedśpiączkowy, substytut krwi, treonina, tryptofan, walina, żywienie pozajelitowe
