Dawkowanie i sposób podawania
Tyrozyna
Tyrozyna, aminokwas aromatyczny, jest kluczowym składnikiem mieszanin aminokwasów stosowanych w żywieniu pozajelitowym, pełniąc rolę prekursora hormonów tarczycy oraz katecholamin (dopaminy, noradrenaliny, adrenaliny). W preparatach do żywienia pozajelitowego występuje w formach takich jak L-tyrozyna, N-acetylo-L-tyrozyna czy N-glicylo-L-tyrozyna, co wynika z jej ograniczonej rozpuszczalności w wodzie. Dawkowanie tyrozyny jest ściśle powiązane z całkowitym zapotrzebowaniem na aminokwasy, które u dorosłych wynosi od 0,8 do 2,0 g/kg mc./dobę, a u dzieci od 1,0 do 3,0 g/kg mc./dobę, w zależności od wieku i stanu klinicznego. Przykładowo, w preparacie Aminoplasmal B. Braun 10% tyrozyna występuje w ilości 0,40 g/1000 ml, a w Pediaven NN2 dla noworodków 0,12 g/1000 ml. Dawkowanie musi być indywidualnie dostosowane, zwłaszcza u pacjentów z niewydolnością nerek lub wątroby, gdzie stosuje się specjalistyczne preparaty, np. Aminoplasmal Hepa 10% zawierający acetylotyrozynę (0,70 g tyrozyny/1000 ml).
- Charakterystyka tyrozyny
- Dawkowanie tyrozyny w preparatach do żywienia pozajelitowego
- Szczegółowa tabela dawkowania tyrozyny
- Modyfikacje dawkowania w szczególnych sytuacjach klinicznych
- Pacjenci z niewydolnością nerek
- Pacjenci z niewydolnością wątroby
- Pacjenci pediatryczni w stanie krytycznym
- Sposób podawania tyrozyny
- Uwagi dodatkowe dotyczące dawkowania
- Podsumowanie
Charakterystyka tyrozyny
Tyrozyna to aminokwas aromatyczny, który pełni istotną rolę w syntezie białek oraz jako prekursor dla wielu ważnych związków biologicznych, w tym hormonów tarczycy, dopaminy, noradrenaliny i adrenaliny. W produktach do żywienia pozajelitowego tyrozyna występuje w różnych formach, najczęściej jako L-tyrozyna, N-acetylo-L-tyrozyna lub N-glicylo-L-tyrozyna (dipeptyd), co jest spowodowane jej ograniczoną rozpuszczalnością w wodzie w formie podstawowej 1 2.
Dawkowanie tyrozyny w preparatach do żywienia pozajelitowego
Dawkowanie tyrozyny w żywieniu pozajelitowym zależy od wieku i stanu klinicznego pacjenta, jego zapotrzebowania metabolicznego oraz rodzaju stosowanego preparatu. Tyrozyna stanowi integralną część mieszanin aminokwasów w roztworach do żywienia pozajelitowego, a jej dawka musi być rozpatrywana w kontekście całkowitego dawkowania aminokwasów oraz ogólnego planu żywieniowego 3.
Dawkowanie u dorosłych
W przypadku dorosłych pacjentów, zawartość tyrozyny w roztworach do żywienia pozajelitowego waha się w zależności od preparatu. Przykładowo:
- W preparacie Aminoplasmal B. Braun 10% tyrozyna występuje w ilości 0,40 g/1000 ml 4
- W preparacie Aminoplasmal Hepa 10% tyrozyna występuje jako acetylotyrozyna w ilości 0,70 g/1000 ml (co odpowiada 0,57 g tyrozyny) 5
- W preparacie Olimel N9E tyrozyna występuje w ilości 0,15 g/1000 ml 6
Średnie dobowe zapotrzebowanie na aminokwasy u dorosłych wynosi od 0,8 do 2,0 g/kg masy ciała/dobę, w zależności od stanu klinicznego pacjenta. Tyrozyna stanowi niewielki procent tej całkowitej ilości 7.
Dawkowanie u dzieci
U dzieci dawkowanie tyrozyny również jest składową ogólnego dawkowania aminokwasów, które zależy od wieku i masy ciała. Na przykład:
- U dzieci w wieku 2-4 lat zalecana dawka aminokwasów wynosi zazwyczaj 1,5 g/kg mc./dobę 8
- U dzieci w wieku 5-13 lat zalecana dawka aminokwasów wynosi zazwyczaj 1,0 g/kg mc./dobę 9
W preparatach pediatrycznych, takich jak Pediaven G20, zawartość tyrozyny wynosi 0,15 g/1000 ml 10.
Dawkowanie u noworodków
W przypadku noworodków, w tym wcześniaków, dawkowanie tyrozyny jest częścią specjalnie dostosowanych mieszanin aminokwasów. W preparacie Pediaven NN2 dla noworodków tyrozyna występuje w ilości 0,03 g na 250 ml (0,12 g/1000 ml) 11.
Dla noworodków urodzonych o czasie, dawka preparatu Pediaven NN2 wynosząca od 150 do 160 ml/kg mc./dobę (maksymalnie 180 ml/kg mc./dobę) zapewnia odpowiednie zapotrzebowanie na składniki odżywcze od 2. dnia życia do 1. miesiąca życia 12.
Szczegółowa tabela dawkowania tyrozyny
| Grupa pacjentów | Preparat | Zawartość tyrozyny | Typowa dawka preparatu | Otrzymana dawka tyrozyny |
|---|---|---|---|---|
| Dorośli | Aminoplasmal B. Braun 10% | 0,40 g/1000 ml | 1-2 g aminokwasów/kg mc./dobę (10-20 ml/kg mc./dobę) |
0,004-0,008 g/kg mc./dobę |
| Dorośli | Aminoplasmal Hepa 10% | 0,70 g/1000 ml (jako acetylotyrozyna) | 0,8-1,5 g aminokwasów/kg mc./dobę (8-15 ml/kg mc./dobę) |
0,0056-0,0105 g/kg mc./dobę |
| Dorośli | Olimel N9E | 0,15 g/1000 ml | 1-2 g aminokwasów/kg mc./dobę (do 35 ml/kg mc./dobę) |
do 0,00525 g/kg mc./dobę |
| Dzieci 2-4 lat | Aminoplasmal B. Braun 10% | 0,40 g/1000 ml | 1,5 g aminokwasów/kg mc./dobę (15 ml/kg mc./dobę) |
0,006 g/kg mc./dobę |
| Dzieci 5-13 lat | Aminoplasmal B. Braun 10% | 0,40 g/1000 ml | 1,0 g aminokwasów/kg mc./dobę (10 ml/kg mc./dobę) |
0,004 g/kg mc./dobę |
| Dzieci 2-11 lat | Pediaven G20 | 0,15 g/1000 ml | 1-2 g aminokwasów/kg mc./dobę | 0,0015-0,003 g/kg mc./dobę |
| Noworodki urodzone o czasie | Pediaven NN2 | 0,12 g/1000 ml | 150-160 ml/kg mc./dobę | 0,018-0,0192 g/kg mc./dobę |
| Wcześniaki | Pediaven NN2 | 0,12 g/1000 ml | do 160 ml/kg mc./dobę | do 0,0192 g/kg mc./dobę |
Modyfikacje dawkowania w szczególnych sytuacjach klinicznych
Pacjenci z niewydolnością nerek
U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek dawkowanie tyrozyny, jako składnika mieszaniny aminokwasów, należy dostosować indywidualnie, uwzględniając stan kliniczny pacjenta oraz stopień niewydolności narządu 13.
Dla pacjentów poddawanych hemodializie i stosujących Aminomel Nephro, który zawiera N-acetylo-L-tyrozynę w ilości 0,37 g/1000 ml (odpowiadającej 0,30 g tyrozyny), zaleca się maksymalną dawkę dobową wynoszącą 17 ml/kg mc./dobę, co odpowiada około 1 g aminokwasów/kg mc./dobę 14.
W przypadku pacjentów poddawanych dializie otrzewnowej, preparat Nutrineal PD4 zawierający 0,30 g tyrozyny/1000 ml jest podawany jako roztwór do dializy otrzewnowej. Dla pacjenta o masie ciała 70 kg zaleca się jedną wymianę na dobę z zastosowaniem jednego worka 2,0 l lub 2,5 l 15.
Pacjenci z niewydolnością wątroby
U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby dawkowanie tyrozyny, jak i całej mieszaniny aminokwasów, powinno być dostosowane indywidualnie do stanu klinicznego pacjenta 16.
W niewydolności wątroby można zastosować specjalne preparaty, takie jak Aminoplasmal Hepa 10%, który zawiera zmodyfikowaną mieszaninę aminokwasów, w tym acetylotyrozynę w ilości 0,86 g/1000 ml (co odpowiada 0,70 g tyrozyny) 17.
Pacjenci pediatryczni w stanie krytycznym
U dzieci w stanie krytycznym zalecana dawka aminokwasów może być zwiększona do 3,0 g/kg mc./dobę, co proporcjonalnie zwiększa również dawkę tyrozyny 18.
Sposób podawania tyrozyny
Tyrozyna, jako składnik mieszanin aminokwasów w żywieniu pozajelitowym, podawana jest wyłącznie drogą dożylną w postaci infuzji 19.
W zależności od osmolarności preparatu, infuzja może być podawana do żyły centralnej lub obwodowej. Preparaty o wysokiej osmolarności (>800 mOsm/l) powinny być podawane wyłącznie do żyły centralnej 20.
Szybkość infuzji należy zwiększać stopniowo w ciągu pierwszej godziny podawania, a następnie dostosować do indywidualnych potrzeb pacjenta 21.
Zalecany czas trwania infuzji w żywieniu pozajelitowym wynosi zazwyczaj od 12 do 24 godzin 22.
Uwagi dodatkowe dotyczące dawkowania
W przypadku pacjentów z wysokim zapotrzebowaniem na aminokwasy, takich jak pacjenci z ciężkimi oparzeniami lub znacznym anabolizmem, dawkowanie może być dostosowane indywidualnie w oparciu o stan kliniczny i potrzeby metaboliczne 23.
U pacjentów z otyłością chorobliwą dawkę należy obliczyć na podstawie idealnej masy ciała, a nie aktualnej 24.
W celu zmniejszenia ryzyka wystąpienia hipoglikemii po zaprzestaniu podawania, należy rozważyć stopniowe zmniejszanie szybkości infuzji w trakcie ostatniej godziny podawania 25.
Podczas stosowania roztworów aminokwasów u noworodków i dzieci w wieku poniżej 2 lat, roztwór (w worku i zestawie do podawania) należy chronić przed światłem aż do zakończenia podawania 26.
Podsumowanie
Dawkowanie tyrozyny w żywieniu pozajelitowym jest ściśle związane z całkowitym dawkowaniem aminokwasów i musi być dostosowane do indywidualnych potrzeb pacjenta, jego stanu klinicznego, wieku i masy ciała. Zawartość tyrozyny w poszczególnych preparatach jest różna i zależy od ich składu oraz przeznaczenia. Zawsze należy przestrzegać zaleceń producenta dotyczących dawkowania danego preparatu oraz odpowiednio monitorować stan pacjenta podczas terapii żywieniowej.
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania