mikroglioza
Mikroglioza to proces aktywacji komórek mikrogleju w odpowiedzi na uszkodzenie tkanki nerwowej, infekcję lub chorobę neurodegeneracyjną. Mikroglej stanowi główny element układu odpornościowego ośrodkowego układu nerwowego, pełniąc funkcję wyspecjalizowanych makrofagów mózgu.
W warunkach fizjologicznych mikroglej pozostaje w stanie spoczynku, monitorując środowisko mózgowe. Podczas mikrogliozy komórki te przechodzą morfologiczne i funkcjonalne zmiany, zwiększając ekspresję markerów powierzchniowych, produkcję cytokin prozapalnych, chemokin oraz reaktywnych form tlenu. Zjawisko to obserwuje się w przebiegu choroby Alzheimera, Parkinsona, stwardnienia rozsianego, udaru mózgu i urazów.
Diagnostyka mikrogliozy opiera się na badaniach immunohistochemicznych z wykorzystaniem markerów specyficznych dla aktywowanego mikrogleju (np. Iba-1, CD68), a także nowoczesnych technikach obrazowania PET z użyciem radioligandów wiążących się z białkiem TSPO, którego ekspresja wzrasta w aktywowanych komórkach mikrogleju. Mikrogliozy nie należy mylić z astrogliozy, która dotyczy aktywacji astrocytów.
Badania nad modulacją mikrogliozy stanowią obiecujący kierunek w poszukiwaniu nowych strategii terapeutycznych w chorobach neurodegeneracyjnych, gdzie przewlekła aktywacja mikrogleju przyczynia się do postępującego uszkodzenia neuronów. Selektywne hamowanie szkodliwych aspektów mikrogliozy przy zachowaniu jej neuroprotekcyjnego potencjału może w przyszłości stać się kluczowym elementem terapii schorzeń ośrodkowego układu nerwowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Wodogłowie – Etiologia i przyczyny
Wodogłowie (hydrocephalus) to patologiczne nagromadzenie płynu mózgowo-rdzeniowego (PMR) w układzie komorowym mózgu, wynikające z zaburzenia równowagi między produkcją a wchłanianiem PMR. Główne mechanizmy to niedrożność przepływu (obstrukcja), zaburzenia wchłaniania oraz nadprodukcja PMR, z czego najczęstszą przyczyną jest obstrukcja. Wodogłowie klasyfikuje się m.in. na wrodzone i nabyte, komunikujące i niekomunikujące, normotensyjne (NPH) oraz ex-vacuo. Wrodzone wodogłowie często wiąże się z wadami rozwojowymi, takimi jak stenoza wodociągu Sylwiusza, zespół Dandy-Walkera czy malformacja Chiariego, a także z mutacjami genetycznymi, np. w genie L1CAM. Nabyte wodogłowie występuje po urodzeniu, najczęściej u niemowląt i osób starszych, i jest spowodowane m.in. krwawieniami dokomorowymi, zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych, guzami mózgu oraz urazami czaszkowo-mózgowymi.
achondroplazja, astroglioza, brodawczak splotu naczyniówkowego, gen L1CAM, kraniosynostoza, krwawienie dokomorowe, krwotok podpajęczynówkowy, malformacja Chiariego, mikroglioza, niedrożność, nietrzymanie moczu, płyn mózgowo-rdzeniowy, rozszczep kręgosłupa, układ komorowy, wada cewy nerwowej, wodociąg Sylwiusza, wodogłowie, wodogłowie komunikujące, wodogłowie niekomunikujące, wodogłowie normotensyjne, wodogłowie obstrukcyjne, zaburzenie chodu, zapalenie mózgu, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zespół Dandy-Walkera, ziarnistości pajęczynówki, zwężenie wodociągu mózgu