liszajowacenie
Liszajowacenie (ang. lichenification) to proces patologiczny skóry charakteryzujący się jej pogrubieniem, uwydatnieniem linii skórnych (hiperkeratoza) oraz zwiększoną pigmentacją, co nadaje skórze wygląd przypominający korę drzewa lub liszaj. Jest to wynik przewlekłego stanu zapalnego, często związany z długotrwałym drapaniem lub pocieraniem skóry.
Najczęstszą przyczyną liszajowacenia jest atopowe zapalenie skóry, gdzie przewlekłe drapanie prowadzi do charakterystycznych zmian. Inne schorzenia prowadzące do liszajowacenia to wyprysk kontaktowy, liszaj płaski, neurodermit ograniczony (lichen simplex chronicus) czy świerzbiączka guzkowa. Zmiany liszajowate najczęściej występują w zgięciach łokciowych, podkolanowych, na karku, nadgarstkach oraz w okolicach genitalnych.
Diagnostyka liszajowacenia opiera się głównie na badaniu klinicznym, choć czasem konieczne jest wykonanie biopsji skóry. W obrazie histopatologicznym obserwuje się hiperkeratozę, akanthozę (pogrubienie warstwy kolczystej naskórka) oraz wydłużenie sopli naskórkowych. Leczenie polega na wyeliminowaniu pierwotnej przyczyny, stosowaniu miejscowych kortykosteroidów, inhibitorów kalcyneuryny oraz preparatów nawilżających i natłuszczających skórę.
Powiązane wpisy
-
Leksykon substancji czynnych
Pimekrolimus, lipofilowa pochodna makrolaktamu askomycyny, działa jako selektywny inhibitor kalcyneuryny, hamując syntezę cytokin prozapalnych w limfocytach T, co przekłada się na silne działanie przeciwzapalne bez udziału kortykosteroidów. W badaniach przedklinicznych wykazano, że miejscowo stosowany pimekrolimus ma skuteczność porównywalną z silnymi glikokortykosteroidami w leczeniu alergicznego kontaktowego zapalenia skóry, jednak bez wywoływania atrofii skóry czy wpływu na komórki Langerhansa. Penetracja przez skórę jest podobna do glikokortykosteroidów, ale z mniejszym wchłanianiem do krążenia ogólnego, co zwiększa bezpieczeństwo długotrwałego stosowania. W badaniach klinicznych II i III fazy, obejmujących ponad 2000 pacjentów (w tym niemowlęta od 3. miesiąca życia), pimekrolimus 1% stosowany dwa razy dziennie wykazał istotną statystycznie przewagę nad podłożem w zakresie poprawy skóry, redukcji świądu oraz wskaźnika nasilenia egzemy (WNE), z wartościami p<0,001. Szybkość działania potwierdzono już w pierwszym tygodniu leczenia, gdzie u 44% dzieci i młodzieży oraz 70% niemowląt odnotowano zmniejszenie świądu.
acetonid triamcynolonu, atopowe zapalenie skóry, atrofia skóry, działanie przeciwzapalne, efekt fototoksyczny, fotouczulenie, glikokortykosteroid, inhibitor kalcyneuryny, komórka Langerhansa, kontaktowe zapalenie skóry, krążenie ogólne, limfocyt T, liszajowacenie, makrofilina-12, naciek, octan hydrokortyzonu, penetracja przez skórę, pierwotna odpowiedź immunologiczna, pimekrolimus, rumień, starcie naskórka, uczulenie kontaktowe, walerianian betametazonu, węzeł chłonny, wskaźnik nasilenia egzemy -
Leksykon substancji czynnych
Flumetazon piwalan, glikokortykosteroid stosowany miejscowo w leczeniu dermatoz zapalnych, powinien być aplikowany na zmienione chorobowo miejsca skóry w dawce 0,2 mg/g, raz lub dwa razy na dobę, z maksymalnym tygodniowym zużyciem 15 g (jedna tuba). Maksymalny czas terapii wynosi 2 tygodnie, a w przypadku skóry twarzy nie dłużej niż 7 dni. Preparaty Lorinden A i Lorinden C (maści) dopuszczają stosowanie opatrunku okluzyjnego przy nadmiernym liszajowaceniu lub rogowaceniu, zmienianego co 24 godziny, co zwiększa penetrację i efekt terapeutyczny. Preparat Lorinden N (krem) nie powinien być stosowany pod opatrunkiem okluzyjnym. U dorosłych stosowanie jest standardowe, natomiast u dzieci poniżej 2 lat flumetazon jest przeciwwskazany, a u dzieci powyżej 2 lat zaleca się stosowanie jednorazowo na dobę, na niewielką powierzchnię skóry, bez aplikacji na twarz, z wyjątkowym ograniczeniem stosowania Lorinden N do przypadków bezwzględnej konieczności.
chorobowo zmieniona skóra, dermatoza zapalna, działanie niepożądane, flumetazonu piwalan, glikokortykosteroid, kortykosteroid, liszajowacenie, Lorinden A, Lorinden C, Lorinden N, miejscowy kortykosteroid, neomycyna, opatrunek okluzyjny, preparat dermatologiczny, preparat złożony, rogowacenie -
Leksykon leków
Laticort 0,1% to maść zawierająca hydrokortyzon 17-maślan w stężeniu 1 mg/g, przeznaczona do stosowania miejscowego na zmienione chorobowo obszary skóry. Zaleca się aplikację preparatu 1-2 razy na dobę, z maksymalnym czasem leczenia wynoszącym 2 tygodnie, a w przypadku skóry twarzy – nie dłużej niż 7 dni. U dzieci powyżej 2 roku życia stosowanie jest możliwe jedynie raz na dobę, na niewielką powierzchnię skóry i bez aplikacji na twarz, natomiast u dzieci poniżej 2 lat preparat jest przeciwwskazany. W przypadku zmian o charakterze nadmiernego liszajowacenia lub rogowacenia dopuszcza się stosowanie opatrunku okluzyjnego, który należy zmieniać co 24 godziny.
działanie niepożądane, hydrokortyzon 17-maślan, hydrokortyzon butyras, kortykosteroid miejscowy, Laticort, liszajowacenie, miejscowy kortykosteroid, nadmierne rogowacenie, opatrunek okluzyjny, stosowanie miejscowe, wywiad medyczny, zmiany skórne twarzy -
Leksykon leków
Lorinden C w postaci maści zawiera 0,2 mg flumetazonu piwalanu oraz 30 mg kliochinolu na 1 g preparatu i jest wskazany do stosowania miejscowego na zmienione chorobowo obszary skóry. Zalecana częstotliwość aplikacji wynosi maksymalnie 1-2 razy na dobę, z ograniczeniem czasu terapii do 2 tygodni dla większości obszarów skóry oraz do 7 dni w przypadku skóry twarzy. Maksymalna ilość preparatu nie powinna przekraczać 15 g (jedna tuba) na tydzień. U pacjentów pediatrycznych preparat jest przeciwwskazany poniżej 2 roku życia, a u dzieci powyżej 2 lat stosowanie ogranicza się do jednej aplikacji dziennie na niewielką powierzchnię skóry z wyłączeniem twarzy. W przypadku zmian z nadmiernym liszajowaceniem lub rogowaceniem dopuszcza się stosowanie opatrunku okluzyjnego, który należy wymieniać co 24 godziny.
aplikacja maści, czas terapii, działanie niepożądane, flumatazon piwalan, hiperkeratoza, kliochinol, kortykosteroid miejscowy, liszajowacenie, Lorinden C, maść, opatrunek okluzyjny, podanie na skórę, reżim dawkowania, rogowacenie skóry, zmiany chorobowe skóry, zmiany liszajowate -
Leksykon substancji czynnych
Kliochinol, stosowany w dermatologii głównie w stężeniu 30 mg/g w preparatach takich jak Betnovate C (betametazonu walerianian 1,22 mg/g + kliochinol 30 mg/g) oraz Lorinden C (flumetazonu piwalan 0,2 mg/g + kliochinol 30 mg/g), wykazuje działanie przeciwzapalne i przeciwbakteryjne. Betnovate C aplikuje się 1-2 razy na dobę na zmienione chorobowo miejsca, z maksymalnym czasem stosowania do 7 dni (5 dni na twarz), z możliwością stosowania opatrunku okluzyjnego w stanach opornych, natomiast Lorinden C stosuje się 1-2 razy na dobę, nie dłużej niż 2 tygodnie (7 dni na twarz), z ograniczeniem do 15 g tygodniowo i bez stosowania na twarz u dzieci powyżej 2 lat. U dzieci i osób starszych zaleca się szczególną ostrożność ze względu na ryzyko zwiększonego wchłaniania ogólnoustrojowego i potencjalnych działań niepożądanych, zwłaszcza przy niewydolności nerek lub wątroby.
alergia kontaktowa, atopowe zapalenie skóry, betametazon, betametazonu walerianian, chlorchinaldol, dermatoza, działanie niepożądane, efekt z odbicia, emolient, flumetazonu piwalan, kliochinol, kortykosteroid, liszajowacenie, mieszanina chinolinowa, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, opatrunek okluzyjny, preparat dermatologiczny, rogowacenie, terapia przerywana, test płatkowy, toksyczność ogólnoustrojowa, wchłanianie ogólnoustrojowe, wyprysk atopowy, zestaw diagnostyczny, zmiany łuszczycowe -
Leksykon leków
Maść Lorinden A zawiera 0,2 mg flumetazonu piwalanu oraz 30 mg kwasu salicylowego w 1 g preparatu i jest przeznaczona do miejscowego stosowania na zmienione chorobowo obszary skóry. Zalecana dawka to aplikacja cienkiej warstwy 1-2 razy na dobę, z maksymalnym czasem terapii do 2 tygodni, przy czym na skórę twarzy czas ten nie powinien przekraczać 7 dni ze względu na większą wrażliwość. Całkowita ilość stosowanej maści nie powinna przekraczać 15 g tygodniowo (jedna tuba), co ma na celu ograniczenie ryzyka działań niepożądanych wynikających z wchłaniania składników aktywnych. W przypadku nadmiernego liszajowacenia lub rogowacenia możliwe jest zastosowanie opatrunku okluzyjnego, który zwiększa penetrację substancji czynnych, z zaleceniem wymiany opatrunku co 24 godziny.
choroba skóry, działanie niepożądane, flumatazon piwalan, kwas salicylowy, liszajowacenie, maść Lorinden A, metoda okluzyjna, opatrunek okluzyjny, podrażnienie skóry, rogowacenie, stosowanie miejscowe na skórę, zmiana skórna -
Leksykon leków
Pimekrolimus, substancja czynna kremu Elidel (10 mg/g), jest selektywnym inhibitorem kalcyneuryny o działaniu przeciwzapalnym, stosowanym w leczeniu atopowego zapalenia skóry (AZS). Mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy cytokin prozapalnych w limfocytach T poprzez wiązanie z makrofiliną-12 i blokadę fosfatazy kalcyneuryny zależnej od wapnia. W badaniach przedklinicznych wykazano, że pimekrolimus ma porównywalną skuteczność do silnych glikokortykosteroidów, ale bez wywoływania atrofii skóry czy wpływu na komórki Langerhansa. Wchłanianie miejscowe jest mniejsze niż glikokortykosteroidów, co przekłada się na selektywne działanie miejscowe i korzystny profil bezpieczeństwa. W badaniach klinicznych II i III fazy, obejmujących ponad 2000 pacjentów (niemowlęta od 3 miesiąca życia, dzieci, młodzież i dorośli), Elidel wykazał istotną skuteczność w redukcji objawów AZS, takich jak świąd, rumień i naciek, z poprawą u 34,8% dzieci i młodzieży oraz 54,5% niemowląt (p<0,001). Świąd ustępował u 56,6% dzieci i młodzieży oraz 72,4% niemowląt w ciągu pierwszego tygodnia leczenia.
acetonid triamcynolonu, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, atopowe zapalenie skóry, atrofia skóry, cytokina prozapalna, efekt fototoksyczny, glikokortykosteroid, kalcyneuryna, komórki Langerhansa, liszajowacenie, makrofilina-12, miejscowy inhibitor kalcyneuryny, octan hydrokortyzonu, pierwotna odpowiedź immunologiczna, pimekrolimus, uczulenie kontaktowe, walerianian betametazonu, wskaźnik nasilenia egzemy
