chłoniak limfoplazmocytowy
Chłoniak limfoplazmocytowy to rzadki rodzaj nowotworu układu limfatycznego, klasyfikowany jako chłoniak nieziarniczy o niskiej złośliwości. Charakteryzuje się proliferacją małych limfocytów B, komórek limfoplazmocytoidalnych oraz plazmocytów, które zajmują szpik kostny, węzły chłonne i śledzionę.
W ponad 90% przypadków chłoniakowi limfoplazmocytowemu towarzyszy makroglobulinemia Waldenströma, której istotą jest nadmierna produkcja monoklonalnej immunoglobuliny klasy IgM. Objawami choroby mogą być: osłabienie, utrata masy ciała, powiększenie węzłów chłonnych i śledziony, a także objawy związane z zespołem nadlepkości (bóle głowy, zaburzenia widzenia, krwawienia), spowodowane obecnością dużych ilości IgM w surowicy.
Diagnostyka obejmuje badania krwi, badania obrazowe, biopsję szpiku kostnego oraz badania immunofenotypowe i genetyczne. W obrazie morfologicznym charakterystyczne jest naciekanie tkanki przez małe limfocyty B z różnicowaniem plazmocytoidalnym. W badaniach molekularnych często wykrywa się mutację MYD88 L265P (u około 90% pacjentów).
Leczenie zależy od zaawansowania choroby, obecności objawów i ogólnego stanu pacjenta. U pacjentów bezobjawowych często stosuje się strategię „watch and wait”. W przypadku progresji choroby stosuje się immunochemioterapię (rytuksymab w połączeniu z chemioterapią), inhibitory szlaku sygnałowego receptora B-komórkowego (ibrutynib, zanubrutynib) oraz terapie celowane. Wymiana osocza może być konieczna w przypadku zespołu nadlepkości.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Chłoniak waldenströma – Patofizjologia i mechanizm
Chłoniak Waldenströma (WM) to indolentny chłoniak limfoplazmocytowy charakteryzujący się klonalną proliferacją limfocytów B z obecnością monoklonalnej gammapatii IgM. Kluczowe w patogenezie są mutacje somatyczne w genie MYD88 (L265P, obecne u >90% pacjentów) oraz mutacje w genie CXCR4 (30-40%), które wpływają na sygnalizację NF-κB, przeżycie komórek nowotworowych i odpowiedź na terapię. Delecja 6q21-22.1 występuje u 40-50% chorych i koreluje z gorszym rokowaniem. Epigenetyczne mechanizmy, takie jak nadekspresja miRNA-155, oraz interakcje z mikrośrodowiskiem szpiku, w tym cytokiny (np. IL-6, IL-21) i komórki podścieliska, odgrywają istotną rolę w progresji choroby. Heterogenność komórek nowotworowych i immunosupresyjne mikrośrodowisko, m.in. poprzez ekspresję CD47, sprzyjają ucieczce immunologicznej i progresji WM.
acetylacja histonów, beta2-mikroglobulina, chłoniak limfoplazmocytowy, chłoniak Waldenströma, choroba von Willebranda, czynnik jądrowy kappa-B, gammapatia monoklonalna o nieokreślonym znaczeniu, hipoalbuminemia, ibrutynib, inhibitor BTK, interleukina-6, kinaza tyrozynowa Brutona, komórka limfoplazmocytowa, komórka pamięci immunologicznej, metylacja DNA, mikrośrodowisko guza, mutacja CXCR4, naciek limfoplazmocytowy, niedokrwistość, paraproteina IgM, przejście nabłonkowo-mezenchymalne, przewlekła białaczka limfocytowa, punkt kontrolny immunologiczny, somatyczna hipermutacja, szlak JAK-STAT, szlak PI3K/AKT, zanubrutynib, zespół nadlepkości, zespół Sjögrena - Leksykon chorób i schorzeń
Chłoniak waldenströma – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Chłoniak Waldenströma (WM) to rzadki, wolno rosnący chłoniak limfoplazmocytowy charakteryzujący się obecnością monoklonalnej immunoglobuliny M (IgM) w surowicy oraz naciekaniem szpiku kostnego przez komórki limfoplazmocytowe. Rocznie diagnozuje się około 1000-1500 przypadków w USA. Objawy wynikają z zaburzeń hematopoezy (niedokrwistość, leukopenia), hiperwiskozji (lepkość surowicy ≥4, stężenie IgM ≥4000 mg/dl) oraz powiększenia węzłów chłonnych i śledziony. Diagnostyka opiera się na badaniach krwi i biopsji szpiku. Leczenie jest zindywidualizowane, obejmuje immunochemioterapię (schematy DRC, BoRD, BR) z rytuksymabem oraz leki celowane (ibrutynib, akalabrutynib, zanubrutynib). W przypadku zespołu nadlepkości stosuje się plazmaferezę. Przeszczep autologiczny komórek macierzystych rozważa się w chorobie opornej lub nawrotowej.
akalabrutynib, badanie szpiku kostnego, bendamustyna, białe krwinki, bortezomib, chłoniak limfoplazmocytowy, chłoniak Waldenströma, chlorambucyl, choroba oporna, cyklofosfamid, cytopenia, fludarabina, hepatosplenomegalia, hiperwiskozja, ibrutynib, IgM, immunoglobulina M, inhibitor BTK, kladrybina, komórka limfoplazmocytowa, kortykosteroidy, krwotok siatkówkowy, lenalidomid, limfadenopatia, limfocyt B, naciekanie szpiku kostnego, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, paraproteina IgM, plazmafereza, Pneumocystis jirovecii, poty nocne, przeszczep komórek macierzystych, rytuksymab, wymiana osocza, zanubrutynib, zespół nadlepkości - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Leukeran 2 mg
Leukeran, zawierający chlorambucyl w dawce 2 mg w postaci tabletek powlekanych, jest stosowany w leczeniu wybranych nowotworów układu limfatycznego, w tym choroby Hodgkina, niektórych postaci chłoniaków nieziarniczych (NHL), przewlekłej białaczki limfatycznej (CLL) oraz makroglobulinemii Waldenströma. Chlorambucyl, jako lek alkilujący o właściwościach cytotoksycznych, hamuje proliferację komórek nowotworowych i może być stosowany zarówno w monoterapii, jak i w terapii skojarzonej. Tabletki Leukeran mają charakterystyczny wygląd (brązowe, okrągłe, obustronnie wypukłe, oznaczone „GX EG3” i „L”) i zawierają 67,65 mg laktozy bezwodnej, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją laktozy.
chłoniak limfoplazmocytowy, chłoniak nieziarniczy, chlorambucyl, choroba Hodgkina, choroba limfoproliferacyjna, immunoglobulina M, komórki Reed-Sternberga, leczenie indukcyjne, leczenie paliatywne, lek alkilujący, makroglobulinemia Waldenströma, monoterapia, nawrót choroby, nowotwór układu chłonnego, nowotwór układu limfatycznego, proliferacja komórek nowotworowych, przewlekła białaczka limfocytowa, schemat wielolekowy, schorzenie onkohematologiczne, tabletka powlekana, terapia pierwszego rzutu, terapia skojarzona, ziarnica złośliwa - Leksykon chorób i schorzeń
Chłoniak waldenströma – Etiologia i przyczyny
Chłoniak Waldenströma (WM) to rzadki podtyp chłoniaka limfoplazmocytowego, charakteryzujący się naciekiem limfoplazmocytów w szpiku kostnym oraz nadprodukcją monoklonalnego białka IgM. Kluczowe mutacje somatyczne w WM obejmują MYD88 L265P (obecna u 90-95% pacjentów) oraz mutacje CXCR4 (30-40%), które aktywują szlaki sygnałowe NF-κB i sprzyjają przeżyciu komórek nowotworowych. Mutacje te mają znaczenie diagnostyczne, prognostyczne i terapeutyczne. Etiologia WM jest wieloczynnikowa, obejmująca predyspozycje genetyczne (w tym rodzinne występowanie w 20-25% przypadków) oraz czynniki immunologiczne, takie jak choroby autoimmunologiczne (np. zespół Sjögrena, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna) i przewlekłe zakażenia (np. HCV). Ryzyko rozwoju WM wzrasta z wiekiem (średni wiek diagnozy 65-70 lat), jest wyższe u mężczyzn i osób rasy białej, a także związane z ekspozycją na czynniki środowiskowe, takie jak pestycydy czy pył drzewny.
apoptoza, białko monoklonalne IgM, chłoniak limfoplazmocytowy, chłoniak Waldenströma, choroba autoimmunologiczna, czynnik NF-κB, IgM MGUS, interleukina-6, komórka plazmatyczna, komórki dendrytyczne, krioglobulina, mutacja CXCR4, mutacja MYD88, naciek limfoplazmocytowy, neuropatia obwodowa, niedokrwistość hemolityczna autoimmunologiczna, nowotwór złośliwy, patogeneza, przewlekła białaczka limfocytowa, szpiczak mnogi, szpik kostny, transformacja nowotworowa, układ chłonny, układ krwiotwórczy, WZW typu C, zespół nadlepkości, zespół Sjögrena - Leksykon chorób i schorzeń
Monoklonalna gammapatia o nieokreślonym znaczeniu (mgus) – Objawy
Monoklonalna gammapatia o nieokreślonym znaczeniu (MGUS) to stan przednowotworowy charakteryzujący się obecnością białka monoklonalnego (białka M) w surowicy poniżej 30 g/l (3 g/dl) oraz obecnością komórek plazmatycznych w szpiku kostnym <10%. MGUS nie wywołuje uszkodzeń narządów końcowych typowych dla szpiczaka mnogiego, takich jak hiperkalcemia, niewydolność nerek, niedokrwistość czy zmiany kostne. Występuje u 3-5% populacji powyżej 50. roku życia, z rosnącą częstością u osób starszych, częściej u mężczyzn i osób rasy czarnej. Roczne ryzyko progresji do nowotworów hematologicznych, w tym szpiczaka mnogiego, amyloidozy AL, makroglobulinemii Waldenströma i chłoniaków, wynosi około 1%, przy czym ryzyko to jest wyższe w przypadku IgM MGUS (2% rocznie w pierwszych 10 latach) niż non-IgM MGUS (0,51% rocznie). Czynniki ryzyka progresji obejmują stężenie białka M ≥ 1,5 g/dl, typ immunoglobuliny (non-IgG), nieprawidłowy stosunek wolnych łańcuchów lekkich (FLC), ≥ 5% komórek plazmatycznych w szpiku oraz immunoparezę.
amyloidoza łańcuchów lekkich, badania obrazowe, białko monoklonalne, biopsja szpiku kostnego, chłoniak limfoplazmocytowy, drętwienie i mrowienie, elektroforeza białek surowicy, hiperkalcemia, immunopareza, komórki plazmatyczne, makroglobulinemia Waldenströma, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, niewydolność nerek, nowotwór hematologiczny, osteoporoza, szpiczak mnogi, szpik kostny, uszkodzenie nerwów, wolne łańcuchy lekkie, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna - Leksykon chorób i schorzeń
Chłoniak waldenströma – Objawy
Chłoniak Waldenströma (WM) to rzadki, indolentny chłoniak limfoplazmocytowy charakteryzujący się obecnością monoklonalnej immunoglobuliny M (IgM) w surowicy oraz naciekiem limfoplazmocytarnym w szpiku kostnym. Około 25% pacjentów jest bezobjawowych w momencie diagnozy (SWM), a choroba może pozostawać utajona przez wiele lat. Objawy kliniczne obejmują objawy B (gorączka, nocne poty, utrata masy ciała), niedokrwistość, neutropenię, małopłytkowość, zespół nadlepkości krwi (przy stężeniu IgM >40 g/L) manifestujący się bólami głowy, zaburzeniami widzenia i krwawieniami, neuropatię obwodową, limfadenopatię, splenomegalię, hepatomegalię oraz objawy krioglobulinemii i amyloidozy. Wczesna progresja choroby (POD24) wiąże się z gorszym rokowaniem (mediana przeżycia 40 miesięcy vs. 156 miesięcy bez POD24). Transformacja do agresywnego chłoniaka (DLBCL) występuje u 4-6% pacjentów.
amyloidoza, ból neuropatyczny, chłoniak limfoplazmocytowy, chłoniak rozlany z dużych komórek B, chłoniak Waldenströma, choroba zimnych aglutynin, gammapatia monoklonalna, hepatomegalia, immunoglobulina M, inhibitor kinazy tyrozynowej Brutona, krioglobulinemia, limfadenopatia, makroglobulinemia Waldenströma, małopłytkowość, naciek limfoplazmocytarny, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna autoimmunologiczna, objaw Raynauda, plazmafereza, przeszczep komórek macierzystych, splenomegalia, szpik kostny, tlący się chłoniak Waldenströma, zajęcie ośrodkowego układu nerwowego, zespół Binga-Neela, zespół nadlepkości, zespół nadlepkości krwi, zespół von Willebranda nabyty - Leksykon substancji czynnych
Chlorambucyl – Wskazania do stosowania
Chlorambucyl, dostępny w Polsce pod postacią tabletek powlekanych Leukeran o dawce 2 mg, jest lekiem alkilującym stosowanym w terapii nowotworów układu limfatycznego. Wskazania obejmują chorobę Hodgkina, niektóre postacie chłoniaków nieziarniczych, przewlekłą białaczkę limfatyczną (CLL) oraz makroglobulinemię Waldenströma. Lek jest szczególnie zalecany u pacjentów starszych lub z przeciwwskazaniami do intensywnych schematów chemioterapii, ze względu na jego profil toksyczności. Tabletki zawierają 67,65 mg laktozy bezwodnej, co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją laktozy lub zaburzeniami wchłaniania glukozy-galaktozy.
anemia, chłoniak indolentny, chłoniak limfoplazmocytowy, chłoniak nieziarniczy, chlorambucyl, choroba Hodgkina, immunoglobulina IgM, lek alkilujący, leukeran, limfocyt B, makroglobulinemia Waldenströma, nadlepkość krwi, neutropenia, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, nowotwór układu chłonnego, nowotwór układu limfatycznego, organomegalia, przewlekła białaczka limfatyczna, tabletka powlekana, trombocytopenia, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, ziarnica złośliwa - Leksykon chorób i schorzeń
Chłoniak waldenströma – Epidemiologia
Chłoniak Waldenströma (WM) to rzadki podtyp chłoniaka nieziarniczego, charakteryzujący się obecnością chłoniaka limfoplazmocytowego w szpiku kostnym oraz monoklonalnej immunoglobuliny M (IgM) w surowicy. Zapadalność na WM w USA wynosi około 0,36 na 100 000 osób, z roczną liczbą nowych przypadków 1000-1500, a w Europie i Azji obserwuje się znaczne różnice epidemiologiczne, m.in. wyższą zapadalność u osób rasy białej i mężczyzn. Choroba dotyka głównie osoby starsze, ze średnim wiekiem diagnozy około 65-70 lat. Czynniki ryzyka obejmują rodzinne występowanie WM i pokrewnych nowotworów komórek B, obecność IgM MGUS (z rocznym ryzykiem progresji około 1,5-2%), przewlekłe zakażenia (np. HCV) oraz choroby autoimmunologiczne. Wzrost zapadalności o 65% w USA w latach 1990-2019 wskazuje na rosnącą świadomość i lepsze metody diagnostyczne.
aktywny nadzór, beta-2 mikroglobulina, chłoniak limfoplazmocytowy, chłoniak nieziarniczy, chłoniak Waldenströma, choroba autoimmunologiczna, gammapatia monoklonalna, immunoglobulina M, infiltracja szpiku kostnego, inhibitor BTK, komórki limfoplazmocytowe, makroglobulinemia Waldenströma, mutacja CXCR4, mutacja MYD88, nowotwór złośliwy, paraproteina IgM, przewlekła białaczka limfocytowa, stymulacja immunologiczna, szpik kostny, tlący się chłoniak Waldenströma, transformacja chłoniaka, współczynnik śmiertelności, wtórny nowotwór złośliwy, zakażenie HCV