leki obkurczające błonę śluzową nosa
Leki obkurczające błonę śluzową nosa (sympatykomimetyki, dekongestanty) to preparaty, które powodują skurcz naczyń krwionośnych w błonie śluzowej nosa, zmniejszając jej przekrwienie i obrzęk. Działają poprzez stymulację receptorów adrenergicznych, głównie α-adrenergicznych, prowadząc do zwężenia naczyń i redukcji wydzielania śluzu.
W praktyce klinicznej najczęściej stosowane są pochodne imidazoliny (oksymetazolina, ksylometazolina) oraz aminy sympatykomimetyczne (pseudoefedryna, fenylefryna). Leki te są dostępne w formie kropli, aerozoli donosowych oraz preparatów doustnych, które mogą być składnikiem złożonych leków przeciwprzeziębieniowych.
Mimo szybkiego działania i skuteczności w udrażnianiu nosa, dekongestanty mają istotne ograniczenia. Stosowanie miejscowych preparatów przez okres dłuższy niż 5-7 dni może prowadzić do polekowego zapalenia błony śluzowej nosa (rhinitis medicamentosa) z efektem odbicia, czyli nasileniem objawów po odstawieniu leku. Preparaty ogólnoustrojowe mogą powodować wzrost ciśnienia tętniczego, tachykardię i bezsenność.
Przeciwwskazania do stosowania obejmują jaskrę z zamkniętym kątem przesączania, nadciśnienie tętnicze, choroby serca, nadczynność tarczycy oraz przerost gruczołu krokowego. Szczególną ostrożność należy zachować u dzieci, osób starszych oraz kobiet w ciąży i karmiących piersią.