zapalenie powiek

Zapalenie powięk to częsta dolegliwość okulistyczna, charakteryzująca się stanem zapalnym brzegów powiek. Może przebiegać w postaci ostrej lub przewlekłej, a jego główne objawy to zaczerwienienie, obrzęk, pieczenie, swędzenie oraz uczucie ciała obcego w oku. Pacjenci często zgłaszają również nadmierne łzawienie, światłowstręt oraz tworzenie się strupów i łusek na brzegach powiek.

Etiologia zapalenia powiek jest zróżnicowana. Do najczęstszych przyczyn należą infekcje bakteryjne (głównie Staphylococcus aureus), zakażenia wirusowe (wirus opryszczki), inwazje pasożytnicze (nużeniec – Demodex folliculorum), zaburzenia wydzielania gruczołów tarczkowych (dysfunkcja gruczołów Meiboma) oraz alergie. Choroba może także towarzyszyć łojotokowemu zapaleniu skóry czy trądzikowi różowatemu.

Diagnostyka zapalenia powiek obejmuje badanie okulistyczne z użyciem lampy szczelinowej, posiewy mikrobiologiczne oraz w wybranych przypadkach badania dodatkowe w celu wykluczenia chorób współistniejących. Leczenie jest uzależnione od przyczyny i obejmuje higienę powiek, antybiotykoterapię miejscową lub ogólną, leki przeciwzapalne, przeciwgrzybicze lub przeciwpasożytnicze. W przypadkach przewlekłych konieczne jest często długotrwałe, kompleksowe postępowanie terapeutyczne.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Działania niepożądane – Gefitinib Genoptim 250 mg

Profil bezpieczeństwa gefitynibu został określony na podstawie danych z badań klinicznych fazy III (ISEL, INTEREST, IPASS) obejmujących 2462 pacjentów oraz doświadczeń po wprowadzeniu leku do obrotu. Najczęściej występującymi działaniami niepożądanymi (>20%) są biegunka oraz objawy skórne (wysypka, trądzik, suchość skóry, świąd), które zwykle pojawiają się w pierwszym miesiącu leczenia i mają charakter odwracalny. Ciężkie działania niepożądane (stopień 3-4 wg CTC) wystąpiły u około 8% pacjentów, a u 3% konieczne było przerwanie terapii. Szczególną uwagę zwraca śródmiąższowa choroba płuc (ChŚP), występująca u 1,3% pacjentów, często w ciężkiej postaci (stopień 3-4 CTC), z ryzykiem zgonu. Częstość ChŚP jest wyższa w populacjach azjatyckich, zwłaszcza japońskiej (do 5,8% z 38,6% śmiertelnością w badaniu porejestracyjnym). W badaniu IPASS u pacjentów azjatyckich ChŚP występowała u 2,6% leczonych gefitynibem, w porównaniu do 1,4% w grupie chemioterapii.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, białkomocz, biegunka, bilirubina całkowita, choroba śródmiąższowa płuc, gefitynib, gorączka, hepatotoksyczność, krwawienie z nosa, krwiomocz, krwotoczne zapalenie pęcherza moczowego, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadżerka rogówki, niewydolność wątroby, nudności, objaw skórny, obrzęk naczynioruchowy, odwodnienie, osłabienie, perforacja przewodu pokarmowego, pokrzywka, reakcja skórna, rumień wielopostaciowy, suchość jamy ustnej, suchość oka, suchość skóry, świąd, trądzik, Wspólna Skala Toksyczności, wymioty, wysypka, zapalenie jamy ustnej, zapalenie naczyń skórnych, zapalenie pęcherza moczowego, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół erytrodyzestezji dłoniowo-podeszwowej, zespół Stevensa-Johnsona, zwiększenie stężenia kreatyniny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Catalin 0,75 mg

Produkt leczniczy Catalin, zawierający pirenoksynę sodową w dawce 0,85 mg (odpowiadającej 0,75 mg pirenoksyny), stosowany w formie kropli do oczu, może wywoływać rzadkie działania niepożądane o charakterze miejscowym. Do najczęściej obserwowanych należą rozlane powierzchniowe zapalenie rogówek, zapalenie brzegów powiek, przekrwienie spojówek, ból oraz świąd w obrębie oka i powiek, z częstością występowania poniżej 1 na 1000 pacjentów. W przypadku wystąpienia tych objawów konieczne jest rozważenie modyfikacji lub przerwania terapii, zwłaszcza przy nasilonym zapaleniu rogówki, które może wymagać dodatkowego leczenia.
czerwone oko, działanie niepożądane, farmakoterapia, fotofobia, krople do oczu, nadwrażliwość na parabeny, nadzór nad bezpieczeństwem, parahydroksybenzoesan metylu, parahydroksybenzoesan propylu, pirenoksyna, pirenoksyna sodowa, przekrwienie spojówki, reakcja alergiczna, reakcja typu późnego, zapalenie powiek, zapalenie rogówki
Leksykon leków
Działania niepożądane – Luxfen 2 mg/ml

Luxfen, zawierający 2 mg/ml winianu brymonidyny (1,3 mg brymonidyny), jest stosowany w postaci kropli do oczu, jednak jego stosowanie wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi. Najczęściej obserwowane u 22-25% pacjentów są suchość jamy ustnej, przekrwienie gałki ocznej oraz uczucie pieczenia i kłucia oczu, które zazwyczaj mają charakter przemijający i nie wymagają przerwania terapii. Reakcje alergiczne w obrębie oka wystąpiły u 12,7% pacjentów, prowadząc do przerwania leczenia u 11,5%, najczęściej między 3. a 9. miesiącem stosowania. U noworodków i niemowląt stwierdzono objawy przedawkowania, takie jak bradykardia, hipotermia, depresja układu oddechowego i bezdech, co stanowi przeciwwskazanie do stosowania leku w tej grupie wiekowej. W populacji dzieci w wieku 2-7 lat, stosujących brymonidynę jako leczenie uzupełniające jaskry niedostatecznie kontrolowanej beta-blokerami, senność występowała u 55%, z nasileniem u 8% i koniecznością przerwania terapii u 13%, przy czym ryzyko było wyższe u dzieci ważących poniżej 20 kg (63%) niż u cięższych (25%).
alergiczne zapalenie powiek, alergiczne zapalenie spojówek, arytmia, bezdech, bradykardia, brymonidyna, ciało obce w oku, depresja oddechowa, duszność, grudkowe zapalenie spojówek, hipotermia, jaskra wrodzona, letarg, nadciśnienie tętnicze, nadżerka rogówki, niedociśnienie tętnicze, niewyraźne widzenie, obniżone napięcie mięśniowe, obrzęk spojówki, pieczenie oczu, przekrwienie gałki ocznej, reakcja alergiczna oka, reakcja nadwrażliwości, sinica, spadek ciśnienia tętniczego, suchość jamy ustnej, świąd oka, światłowstręt, utrata przytomności, winian brymonidyny, zabarwienie rogówki, zapalenie powiek, zapalenie spojówek, zapalenie tęczówki, zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego, zespół suchego oka, zwężenie źrenicy
Leksykon chorób i schorzeń
Entropion – Objawy

Entropion to schorzenie okulistyczne charakteryzujące się inwersją brzegu powieki, najczęściej dolnej, co prowadzi do tarcia rzęs i skóry powieki o rogówkę. Objawy obejmują uczucie ciała obcego, zaczerwienienie, ból, pieczenie, nadwrażliwość na światło i wiatr, nadmierne łzawienie (epifora) oraz pogorszenie ostrości widzenia, szczególnie w przypadku uszkodzenia rogówki. Entropion występuje częściej u osób starszych, zwłaszcza po 60. roku życia, z przewagą u kobiet, i może mieć charakter okresowy lub stały. Nieleczony entropion prowadzi do powikłań takich jak abrazje, owrzodzenia, zakażenia, bliznowacenie, neowaskularyzacja i ścieńczenie rogówki, a w zaawansowanych przypadkach nawet do perforacji rogówki, co stanowi zagrożenie dla wzroku.
abrazja rogówki, bliznowacenie rogówki, brzeg powieki, entropion, entropion bliznowaty, entropion inwolucyjny, entropion spastyczny, epifora, fotofobia, gałka oczna, jaglica, mięsień okrężny oka, neowaskularyzacja rogówki, operacja entropionu, ostrość widzenia, owrzodzenie rogówki, perforacja rogówki, płytka tarczkowa, powieka dolna, rogówka, ścieńczenie rogówki, uszkodzenie oka, zadrapanie rogówki, zakażenie oka, zapalenie powiek, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Curacne 40 mg 40 mg

Izotretynoina, substancja czynna Curacne 40 mg, może znacząco wpływać na zdolność pacjenta do prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz obsługi maszyn, głównie poprzez wywoływanie zaburzeń widzenia i objawów neurologicznych. Do najistotniejszych działań niepożądanych należą pogorszenie widzenia nocnego (bardzo rzadko), które może utrzymywać się po zakończeniu terapii, senność, zawroty głowy, niewyraźne widzenie, ślepota barw oraz światłowstręt. Częstość występowania bólów głowy wynosi ≥1/100 do <1/10 pacjentów, natomiast łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe i drgawki występują bardzo rzadko (<1/10 000). Objawy te mogą pojawić się nagle i bez ostrzeżenia, co wymaga od lekarza szczegółowego poinformowania pacjenta o ryzyku oraz konieczności zachowania ostrożności, zwłaszcza podczas prowadzenia pojazdów w warunkach ograniczonej widoczności.
bóle głowy, Curacne, drgawki, izotretynoina, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, niewyraźne widzenie, objawy neurologiczne, podrażnienie oczu, pogorszenie widzenia nocnego, senność, ślepota barw, suchość oczu, światłowstręt, widzenie nocne, zaburzenia widzenia kolorów, zaburzenia widzenia nocnego, zaburzenia wzroku, zapalenie powiek, zapalenie spojówek, zawroty głowy
Leksykon leków
Przeciwwskazania – Iluvien 190 mcg

Implant ILUVIEN zawierający 190 µg fluocynolonu acetonidu jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z aktywnymi zakażeniami oczu, w tym wirusowymi (np. opryszczkowe zapalenie rogówki, krowianka, ospa wietrzna), zakażeniami mykobakteriologicznymi oraz grzybiczymi. Przeciwwskazaniem jest także jaskra, ze względu na ryzyko wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego indukowanego przez kortykosteroid, co może pogorszyć przebieg choroby. Ponadto, implantu nie należy stosować u osób z nadwrażliwością na fluocynolon acetonid lub składniki pomocnicze oraz u pacjentów z zakaźnym zapaleniem błony naczyniowej oka. Przed kwalifikacją do terapii konieczne jest przeprowadzenie szczegółowej diagnostyki okulistycznej, w tym pomiaru ciśnienia wewnątrzgałkowego, oceny tarczy nerwu wzrokowego i badania pola widzenia, a także wykluczenie aktywnych infekcji i nadwrażliwości.
choroba grzybicza, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dendrytowe zapalenie rogówki, diagnostyka mikrobiologiczna, diagnostyka okulistyczna, fluocynolon acetonid, igła 25 G, implant do ciałka szklistego, jaskra, kortykosteroid, krowianka, naczyniówka, opryszczkowe zapalenie rogówki, pole widzenia, tarcza nerwu wzrokowego, wirusowa choroba rogówki, zakażenie Mycobacterium, zakażenie oczu, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie powiek, zapalenie spojówek
Leksykon substancji czynnych
Pranoprofen – Wskazania do stosowania

Pranoprofen, niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ) stosowany miejscowo w okulistyce w formie kropli do oczu (stężenie 1 mg/ml, preparat Prattack), wykazuje skuteczność w leczeniu podostrych i przewlekłych stanów zapalnych o etiologii niezakaźnej, takich jak blepharitis, conjunctivitis, blepharoconjunctivitis oraz anterior uveitis. Jego działanie przeciwzapalne jest szczególnie istotne w terapii pooperacyjnej, zwłaszcza po zabiegach usunięcia zaćmy, gdzie redukcja stanu zapalnego sprzyja szybszej rekonwalescencji i zmniejsza ryzyko powikłań. Preparat zawiera również substancje pomocnicze, w tym chlorek benzalkoniowy (0,07 mg/ml) i bor (3,7 mg/ml), co należy uwzględnić u pacjentów z nadwrażliwością na te składniki.
ciało rzęskowe, etiologia niezakaźna, infekcja bakteryjna, infekcja wirusowa, krople do oczu, leczenie pooperacyjne, lek przeciwdrobnoustrojowy, nadwrażliwość, niesteroidowy lek przeciwzapalny, pranoprofen, przedni odcinek oka, stan zapalny oka, usunięcie zaćmy, zaćma, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie powiek, zapalenie powiek i spojówek, zapalenie spojówek
Leksykon leków
Działania niepożądane – Latadrop 50 mcg/ml

Lek Latadrop zawierający latanoprost w stężeniu 50 mikrogramów/ml wykazuje szeroki profil działań niepożądanych, głównie dotyczących narządu wzroku. Najczęściej obserwuje się zwiększenie pigmentacji tęczówki (33% pacjentów w badaniu 5-letnim), przekrwienie spojówek, podrażnienie oka oraz zmiany w wyglądzie rzęs, występujące u ≥1/10 pacjentów. Często (≥1/100 do <1/10) pojawiają się punktowate zapalenie rogówki, zapalenie powiek, ból oka, światłowstręt i zapalenie spojówek. Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) mogą wystąpić obrzęk powiek, suchość oka, zapalenie rogówki, nieostre widzenie, obrzęk plamki (w tym torbielowaty) oraz zapalenie błony naczyniowej oka. Rzadko i bardzo rzadko obserwuje się poważniejsze zmiany, takie jak zapalenie tęczówki, erozje rogówki, zmiany kierunku wyrastania rzęs, torbiele tęczówki, reakcje skórne powiek czy pogłębienie bruzdy powieki. Dodatkowo, u pacjentów z uszkodzoną rogówką zgłaszano bardzo rzadkie przypadki zwapnienia rogówki.
astma, ból w klatce piersiowej, dławica piersiowa, duszność, dwurzędność rzęs, erozja rogówki, latanoprost, narząd wzroku, niestabilna dławica piersiowa, obrzęk plamki, obrzęk rogówki, opryszczkowe zapalenie rogówki, ostrość widzenia, pigmentacja tęczówki, produkt leczniczy, przekrwienie spojówki, pseudopemfigoid spojówki, substancja czynna, światłowstręt, terapia oftalmologiczna, torbiel tęczówki, torbielowaty obrzęk plamki, zaburzenia układu oddechowego, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie powiek, zapalenie rogówki punktowate, zapalenie spojówki, zapalenie tęczówki, zwapnienie rogówki
Leksykon leków
Działania niepożądane – Carteol LP 2% 20 mg/ml

Preparat Carteol LP 2% zawiera karteololu chlorowodorek w stężeniu 20 mg/ml i jest stosowany miejscowo w postaci kropli do oczu o przedłużonym uwalnianiu. Mimo miejscowego podania, karteolol może ulegać wchłanianiu do krążenia ogólnego, co niesie ryzyko wystąpienia działań niepożądanych typowych dla beta-adrenolityków. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu wzrokowego i obejmują objawy podrażnienia oczu (pieczenie, kłucie), świąd, nasilone łzawienie, przekrwienie spojówek, zapalenie spojówek i rogówki. Rzadziej mogą wystąpić zapalenie powiek, niewyraźne widzenie, odwarstwienie naczyniówki po zabiegu filtracyjnym, suchość oczu, erozja rogówki, opadanie powiek, podwójne widzenie oraz zaburzenia refrakcji. Bardzo rzadko zgłaszano zwapnienie rogówki, szczególnie u pacjentów z poważnym uszkodzeniem rogówki, co wiąże się z obecnością fosforanów w preparacie.
blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, chromanie przestankowe, erozja rogówki, hipoglikemia, karteololu chlorowodorek, lek beta-adrenolityczny, miastenia, niedociśnienie, niedoczulica oka, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, odwarstwienie naczyniówki, opadanie powiek, parestezja, podrażnienie oka, podwójne widzenie, przekrwienie spojówek, skurcz oskrzeli, suchość oczu, toczeń rumieniowaty układowy, zaburzenie refrakcji, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zastoinowa niewydolność serca, zwapnienie rogówki
Leksykon leków
Działania niepożądane – Cosopt PF (20 mg + 5 mg)/ml

Profil bezpieczeństwa kropli do oczu COSOPT PF, zawierających chlorowodorek dorzolamidu 20 mg/ml oraz maleinian tymololu 5 mg/ml, został potwierdzony w badaniach klinicznych obejmujących 1035 pacjentów. Miejscowe działania niepożądane, takie jak przekrwienie spojówek, pieczenie i kłucie, występowały bardzo często (≥1/10), natomiast reakcje alergiczne (zapalenie powiek, zapalenie spojówki) prowadziły do przerwania terapii u 1,2% pacjentów. Profil bezpieczeństwa COSOPT PF bez środka konserwującego jest porównywalny z wersją zawierającą konserwant. Tymolol, mimo miejscowej aplikacji, może ulegać wchłanianiu do krążenia ogólnego, co niesie ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych typowych dla beta-adrenolityków, jednak ich częstość jest znacząco niższa niż przy podaniu ogólnym.
arytmia, astma, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba Peyroniego, chromanie przestankowe, cukrzyca, dorzolamid, hipoglikemia, inhibitor anhydrazy węglanowej, kamica nerkowa, kłucie oka, kontaktowe zapalenie skóry, miastenia, nadwrażliwość, nadżerka rogówki, niewydolność oddechowa, nieżyt nosa, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, odwarstwienie naczyniówki, opadanie powieki, POChP, podwójne widzenie, pokrzywka, przekrwienie spojówki, reakcja anafilaktyczna, receptor beta-adrenergiczny, skurcz oskrzeli, tymolol, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówki, zastoinowa niewydolność serca
Leksykon leków
Działania niepożądane – Tilaprox (50 mcg + 5 mg)/ml

Tilaprox to preparat złożony zawierający latanoprost (50 µg/ml) oraz tymolol maleinian (odpowiadający 5 mg tymololu/ml). Latanoprost wywołuje głównie działania niepożądane o charakterze okulistycznym, z których najistotniejszym jest trwałe zwiększenie pigmentacji tęczówki, obserwowane u 16-20% pacjentów w badaniach klinicznych oraz u 33% w 5-letnim badaniu. Inne często występujące objawy to podrażnienie oczu, ból oczu, przekrwienie, zapalenie spojówek i powiek, a także zmiany w obrębie rzęs (zwiększenie długości, grubości, pigmentacji oraz ilości) oraz trichiasis. Tymolol, jako beta-adrenolityk, może powodować zarówno miejscowe, jak i ogólnoustrojowe działania niepożądane, w tym poważne zaburzenia sercowo-naczyniowe (bradykardia, arytmia, zastoinowa niewydolność serca, blok przedsionkowo-komorowy, zatrzymanie czynności serca) oraz skurcz oskrzeli, szczególnie u pacjentów z chorobami układu oddechowego. Dodatkowo mogą wystąpić reakcje alergiczne, takie jak obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka i reakcje anafilaktyczne.
arytmia, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, hipoglikemia, latanoprost, miastenia, nadżerka rogówki, niedociśnienie, niedokrwienie mózgu, niestabilna dławica piersiowa, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk okołooczodołowy, obrzęk plamki, odwarstwienie naczyniówki, opryszczkowe zapalenie rogówki, parestezje, pigmentacja tęczówki, podwójne widzenie, pseudopemfigoid spojówki, punktowe zapalenie rogówki, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, światłowstręt, torbielowaty obrzęk plamki, trichiasis, tymololu maleinian, wysypka łuszczycopodobna, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie tęczówki, zastoinowa niewydolność serca, zmniejszenie wrażliwości rogówki, zwapnienie rogówki
Leksykon chorób i schorzeń
Żylak – Leczenie

Żylak (hordeolum) to ostra bakteryjna infekcja gruczołów łojowych powiek, najczęściej wywołana przez Staphylococcus, manifestująca się bolesnym, czerwonym guzkiem z obrzękiem i wrażliwością wzdłuż brzegu powieki. Wyróżnia się żylaki zewnętrzne (gruczoły Zeisa lub Molla) oraz wewnętrzne (gruczoły Meiboma). Standardowo leczenie opiera się na ciepłych kompresach stosowanych 3-6 razy dziennie przez 10-15 minut, które wspomagają drenaż ropy i rozpuszczanie zanieczyszczeń. Wspomagająco stosuje się leki przeciwbólowe (paracetamol, ibuprofen, NLPZ) oraz rygorystyczną higienę powiek, w tym mycie rąk, unikanie makijażu i soczewek kontaktowych. Większość przypadków ustępuje samoistnie w ciągu 1-2 tygodni.
amoksycylina, antybiotyki doustne, antybiotyki miejscowe, cefalosporyny, chalazjon, ciepły kompres, doksycyklina, drenaż chirurgiczny, dysfunkcja gruczołów Meiboma, gradówka, gruczoły Meiboma, iniekcja steroidowa, jęczmień, kortykosteroid, kwasy omega-3, maść erytromycynowa, nawracający żylak, niesteroidowe leki przeciwzapalne, Staphylococcus, terapia światłem pulsacyjnym, tetracyklina, trądzik różowaty, zapalenie powiek, zapalenie spojówek, zapalenie tkanki łącznej powieki, żylak
Leksykon substancji czynnych
Heksamidyna – Wskazania do stosowania

Diizethioninian heksamidyny jest substancją o działaniu przeciwbakteryjnym, stosowaną w dermatologii i okulistyce. W dermatologii wykorzystywany jest w preparacie Imazol plus, zawierającym 2,5 mg diizetionianu heksamidyny oraz 10 mg klotrymazolu na 1 g kremu, wskazanym do leczenia grzybic skóry z nadkażeniami bakteryjnymi, szczególnie w lokalizacjach międzypalcowych. Preparat jest dopuszczony do stosowania u pacjentów od 1 miesiąca życia, co świadczy o jego względnym bezpieczeństwie. W okulistyce heksamidyna stosowana jest w kroplach Zamidine o stężeniu 1 mg/ml (0,58 mg heksamidyny), gdzie pojedyncza kropla dostarcza około 0,020 mg substancji czynnej. Preparat ten jest wskazany w leczeniu bakteryjnych infekcji aparatu wzrokowego, takich jak ropne zapalenie spojówek, zakaźne zapalenie rogówki i spojówki, zapalenie powiek oraz przewlekłe zapalenie dróg łzowych, a także jako środek antyseptyczny przedoperacyjny do worków spojówkowych.
działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwgrzybicze, grzybica międzypalcowa, grzybica skóry, heksamidyna, infekcja okołooperacyjna, klotrymazol, krople do oczu, nadkażenie bakteryjne, osmolalność, ropne bakteryjne zapalenie spojówek, środek antyseptyczny, właściwość antyseptyczna, worek spojówkowy, zapalenie dróg łzowych, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek
Leksykon leków
Działania niepożądane – Latalux 0,05 mg/ml

Latalux, zawierający latanoprost w stężeniu 50 µg/ml, jest stosowany w terapii okulistycznej, jednak jego użycie wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych, głównie dotyczących narządu wzroku. Najczęściej obserwowaną reakcją jest pigmentacja tęczówki, występująca u 33% pacjentów w badaniach długoterminowych. Inne często występujące objawy to przekrwienie spojówek, podrażnienie oka (pieczenie, świąd, uczucie ciała obcego) oraz zmiany w rzęsach i włosach meszkowych (zwiększenie długości, grubości, pigmentacji i liczby). Rzadziej pojawiają się zapalenia, obrzęki, niewyraźne widzenie czy zapalenie błony naczyniowej oka, zwłaszcza u pacjentów z predyspozycjami. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z uszkodzeniem rogówki, ze względu na ryzyko zwapnienia rogówki, związane z obecnością fosforanów (6,85 mg/ml) w preparacie.
astma, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, ból w klatce piersiowej, diwodorofosforan sodu, duszność, fosforan disodowy, gorączka, infekcja górnych dróg oddechowych, krople do oczu, latanoprost, nadżerka rogówki, niewyraźne widzenie, obrzęk okołooczodołowy, obrzęk plamki, obrzęk powiek, pigmentacja tęczówki, podrażnienie oka, pokrzywka, przekrwienie spojówek, suchość oka, światłowstręt, wysypka, zapalenie nosogardzieli, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie tęczówki, zawroty głowy, zwapnienie rogówki
Leksykon leków
Działania niepożądane – Duokopt 20 mg/ml + 5 mg/ml

Duokopt, zawierający dorzolamid chlorowodorek (22,25 mg/ml, odpowiadający 20 mg dorzolamidu) oraz tymolol maleinian (6,83 mg/ml, odpowiadający 5 mg tymololu), wykazuje profil bezpieczeństwa zgodny zarówno w formulacji z konserwantem, jak i bez niego. W badaniach klinicznych na 1035 pacjentach około 2,4% przerwało terapię z powodu miejscowych działań niepożądanych, a 1,2% z powodu reakcji alergicznych, takich jak zapalenie powiek i spojówek. Tymolol, wchłaniając się do krążenia ogólnego, może wywoływać działania niepożądane typowe dla beta-adrenolityków, jednak ich częstość jest niższa niż po podaniu ogólnym. Najczęstsze działania niepożądane to pieczenie i kłucie oczu (≥ 1/10), zaczerwienienie, niewyraźne widzenie, świąd i łzawienie (≥ 1/100 do < 1/10), a także reakcje alergiczne i zapalenia (≥ 1/1000 do < 1/100). Rzadziej obserwuje się bradykardię, niedociśnienie, skurcz oskrzeli i depresję (≥ 1/10 000 do < 1/1000).
alergia i nadwrażliwość, astma, beta-adrenolityk, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, dorzolamid, duszność, dysfagia, inhibitor anhydrazy węglanowej, kwasica metaboliczna, nadżerka rogówki, niewydolność serca, parestezja, pieczenie oczu, POChP, reakcja anafilaktyczna, receptor beta-adrenergiczny, skurcz oskrzeli, tymolol, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zatrzymanie krążenia, zawroty głowy
Leksykon chorób i schorzeń
Ektropion – Leczenie

Ektropion, najczęściej dotyczący dolnej powieki, charakteryzuje się wywinięciem powieki na zewnątrz, co prowadzi do ekspozycji spojówki i wewnętrznej powierzchni powieki. Etiologia obejmuje procesy starzenia, osłabienie mięśni i ścięgien, bliznowacenie oraz porażenie nerwu twarzowego. Diagnostyka opiera się na badaniu fizykalnym, ocenie napięcia powieki i jej pozycji względem gałki ocznej. Leczenie zachowawcze obejmuje stosowanie sztucznych łez, maści nawilżających, miękkich soczewek kontaktowych, iniekcji onabotulinumtoxinA oraz tymczasowych szwów lub taśmy skórnej. W przypadkach wymagających korekcji anatomicznej, wskazana jest chirurgia, w tym blepharoplastyka, kantoplastyka lub usunięcie fragmentu powieki, z zastosowaniem maści antybiotykowej pooperacyjnie. Terapia jest dostosowana do przyczyny ektropionu, np. bliznowacenie może wymagać przeszczepu skóry, a ptosis – operacji plastycznej lub leczenia farmakologicznego (np. oksymetolazyna w kroplach).
alergiczne zapalenie spojówek, badanie oka, blepharitis, blepharoplastyka, bliznowacenie, chalazjon, chirurgia okuloplastyczna, choroba Gravesa, ciepły kompres, cyklosporyna, dysfunkcja gruczołów Meiboma, ektropion, ektropion bliznowaty, entropion, hordeolum, IPL, masaż powiek, maść antybiotykowa, maść nawilżająca, miękka soczewka kontaktowa, onabotulinumtoxinA, opadanie powieki, osłabienie mięśni, porażenie nerwu twarzowego, prednizon, ptosis, rytuksymab, soczewka skleralna, starzenie się skóry, teprotumumab, zapalenie brzegów powiek, zapalenie powiek, zastrzyk steroidowy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Nodom 20 mg/ml

Produkt leczniczy Nodom, zawierający dorzolamid w postaci kropli do oczu, był badany klinicznie na ponad 1400 pacjentach, w tym 1108 w długoterminowych badaniach monoterapii lub terapii skojarzonej z beta-adrenolitykami. Około 3% pacjentów przerwało terapię z powodu działań niepożądanych miejscowych, głównie zapalenia spojówek i reakcji powiek. Najczęstsze działania niepożądane to pieczenie i kłucie oczu (≥1/10), powierzchniowe punkcikowate zapalenie rogówki, łzawienie, zapalenie spojówek, zapalenie i świąd powiek oraz niewyraźne widzenie (≥1/100). Rzadziej obserwowano zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego, odwarstwienie naczyniówki po zabiegach filtracyjnych, reakcje alergiczne, a także ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka, które wymagają natychmiastowego przerwania terapii. Działania ogólnoustrojowe obejmują ból głowy, nudności, gorzki smak w ustach oraz astenia. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek należy zachować ostrożność ze względu na ryzyko kamicy moczowej.
astenia, chlorek benzalkonium, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dorzolamid, kamica moczowa, kontaktowe zapalenie skóry, lek beta-adrenolityczny, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadciśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk rogówki, odwarstwienie naczyniówki, parestezja, pieczenie oka, podrażnienie gardła, punkcikowate zapalenie rogówki, skurcz oskrzeli, zabieg filtracyjny, zaburzenie elektrolitowe, zapalenie powiek, zapalenie spojówek, zapalenie tęczówki, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Axotret 10 mg

Izotretynoina (Axotret, dawki 10 mg lub 20 mg) może znacząco wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn, głównie poprzez osłabienie widzenia nocnego, które może pojawić się nagle i utrzymywać się nawet po zakończeniu terapii. Dodatkowo, rzadko występujące działania niepożądane takie jak senność, zawroty głowy, nieostre widzenie, ślepota barw, światłowstręt czy pogorszenie widzenia w ciemności, mogą istotnie zaburzać bezpieczeństwo jazdy. Częstość występowania najczęstszych zaburzeń wzroku (zapalenie powiek, spojówek, suchość i podrażnienie oka) jest bardzo wysoka (≥1/10), natomiast poważniejsze zaburzenia, takie jak zaćma, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego czy drgawki, występują bardzo rzadko (≤1/10 000), ale stanowią poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Axotret, ból głowy, charakterystyka produktu leczniczego, drgawka, izotretynoina, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, nieostre widzenie, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, podrażnienie oka, senność, ślepota barw, suchość oka, światłowstręt, zaburzenia widzenia, zaburzenia widzenia barw, zaburzenia widzenia nocnego, zaćma, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zawroty głowy, zmętnienie rogówki
Leksykon substancji czynnych
Karteolol – Działania niepożądane

Karteolol, nieselektywny beta-adrenolityk stosowany miejscowo w postaci kropli do oczu w leczeniu jaskry i nadciśnienia ocznego, może ulegać wchłanianiu do krążenia ogólnoustrojowego, wywołując działania niepożądane typowe dla beta-blokerów. Najczęściej obserwowane są miejscowe reakcje oczne, takie jak pieczenie, ból, świąd, łzawienie, przekrwienie i zapalenie spojówek oraz rogówki (częstość ≥1/100 do <1/10). Rzadziej zgłaszane są poważniejsze powikłania, w tym odwarstwienie naczyniówki po zabiegu filtracyjnym, zwapnienie rogówki (bardzo rzadko), a także objawy ze strony układu nerwowego (zaburzenia smaku często, zawroty głowy niezbyt często) i sercowo-naczyniowego (bradykardia, blok przedsionkowo-komorowy, zastoinowa niewydolność serca, częstość nieznana). Karteolol może maskować objawy hipoglikemii u pacjentów z cukrzycą, co stanowi istotne ryzyko kliniczne.
astma oskrzelowa, beta-adrenolityk nieselektywny, bezsenność, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, chlorowodorek karteololu, chromanie przestankowe, depresja, erozja rogówki, glikogenoliza, glukoneogeneza, hipoglikemia, jaskra, karteolol, koszmar nocny, łuszczyca, łuszczycowe zapalenie skóry, miastenia, nadciśnienie oczne, niedoczulica oka, niedokrwienie mózgu, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, odwarstwienie naczyniówki, parestezja, pokrzywka, przeciwciało przeciwjądrowe, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty układowy, udar naczyniowy mózgu, zaburzenie erekcji, zaburzenie smaku, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zastoinowa niewydolność serca, zawrót głowy, zwapnienie rogówki
Leksykon chorób i schorzeń
Suche oczy – Epidemiologia

Suchość oczu to złożona choroba charakteryzująca się niestabilnością filmu łzowego, hiperosmolarnością i stanem zapalnym powierzchni oka. Epidemiologia wskazuje na zmienną częstość występowania od 5% do 50%, z wyższą zapadalnością w populacjach azjatyckich, szczególnie w Chinach, Tybecie i Korei. Metaanalizy szacują, że 10-20% osób powyżej 40. roku życia doświadcza umiarkowanych do ciężkich objawów. W USA częstość występowania wynosi 6,8%, z wyższą zapadalnością u kobiet i wzrostem ryzyka o 25% na każdą dekadę życia. Czynniki ryzyka obejmują niemodyfikowalne aspekty demograficzne (wiek, płeć żeńska, pochodzenie azjatyckie) oraz modyfikowalne czynniki środowiskowe i stylu życia, takie jak niska wilgotność, długotrwałe korzystanie z ekranów (>6 godzin dziennie), palenie tytoniu i stosowanie kosmetyków do oczu. Schorzenia współistniejące, takie jak zespół Sjögrena (1-2% populacji, 90% kobiet), migrena, cukrzyca, niedobór androgenów i choroby tarczycy, również zwiększają ryzyko. Dysfunkcja gruczołów Meiboma (MGD) jest najczęstszym podtypem, występującym u ponad 86% pacjentów z suchym okiem.
badania epidemiologiczne, choroba tarczycy, cukrzyca, czynniki predysponujące, dysfunkcja gruczołów Meiboma, film łzowy, hiperosmolarność, jakość życia, LASIK, lek przeciwgrzybiczny, migrena, nadciśnienie, niedobór androgenów, operacja zaćmy, przeszczep komórek macierzystych, skrzydlik, soczewki kontaktowe, suche oko, zaburzenia tkanki łącznej, zapalenie powiek, zapalenie powierzchni oka, zapalenie spojówek, zespół Sjögrena
Leksykon leków
Działania niepożądane – Vizidor 20 mg/ml

Lek Vizidor (dorzolamid 20 mg/ml, krople do oczu) wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla miejscowych inhibitorów anhydrazy węglanowej stosowanych w okulistyce. W badaniach klinicznych obejmujących ponad 1400 pacjentów, w tym 1108 w badaniach długoterminowych, około 3% przerwało terapię z powodu działań niepożądanych dotyczących oczu, głównie zapalenia spojówek i reakcji powiek. Najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym był ból głowy (≥1/10), a także zawroty głowy i parestezje (≥1/100 do <1/10). Rzadziej obserwowano powierzchniowe punkcikowate zapalenie rogówki, łzawienie, swędzenie i podrażnienie oczu (≥1/10 000 do <1/1000). Poważne powikłania okulistyczne, takie jak zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego, obrzęk rogówki, hipotonia wewnątrzgałkowa czy odwarstwienie naczyniówki po zabiegach filtracyjnych, występują z częstością nieznaną. Nie stwierdzono klinicznie istotnych zaburzeń elektrolitowych podczas terapii.
beta-adrenolityk, częstoskurcz, dorzolamid, hipotonia wewnątrzgałkowa, inhibitor anhydrazy węglanowej, kamica moczowa, kołatanie serca, kontaktowe zapalenie skóry, krople do oczu, krótkowzroczność, nadciśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk rogówki, odwarstwienie naczyniówki, pokrzywka, punkcikowate zapalenie rogówki, reakcja miejscowa, skurcz oskrzeli, toksyczna martwica naskórka, zabieg filtracyjny, zapalenie powiek, zapalenie spojówek, zapalenie tęczówki, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Actair 300 IR

Lek ACTAIR, zawierający standaryzowane wyciągi alergenów roztoczy kurzu domowego (Dermatophagoides pteronyssinus i Dermatophagoides farinae) w dawce 300 IR, wykazuje profil działań niepożądanych oparty na badaniach klinicznych obejmujących 3007 pacjentów. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to reakcje miejscowe, takie jak świąd i obrzęk jamy ustnej, podrażnienie gardła oraz świąd ucha, o nasileniu łagodnym do umiarkowanego, ustępujące zwykle w ciągu 3 miesięcy terapii. W badaniach klinicznych u 1583 dorosłych i nastolatków z alergicznym nieżytem nosa, 57% zgłosiło działania niepożądane, głównie przejściowe. U dzieci w wieku 5-11 lat profil bezpieczeństwa był podobny, choć odnotowano dodatkowe objawy, takie jak martwicze zapalenie jelit czy ból oczu. U pacjentów z astmą alergiczną stosujących dawki do 2000 IR obserwowano podobny profil bezpieczeństwa, z częstszymi parestezjami wewnątrznosowymi.
alergia sezonowa, alergiczny nieżyt nosa, astma alergiczna, ból oka, choroba refluksowa żołądka i przełyku, ciężka reakcja alergiczna, ciężka reakcja anafilaktyczna, Dermatophagoides farinae, Dermatophagoides pteronyssinus, duszność, dysfagia, dysfonia, dyskomfort krtaniowy, dyspepsja, eozynofilowe zapalenie przełyku, hipestezja, immunoterapia podjęzykowa, kandydoza jamy ustnej, krwawienie z nosa, martwicze zapalenie jelit, nieżyt nosa, obrzęk gardła, obrzęk jamy ustnej, obrzęk języka, obrzęk krtani, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk oka, obrzęk twarzy, obrzęk wargi, ogólnoustrojowa reakcja alergiczna, owrzodzenie jamy ustnej, paradontoza, parestezja, parestezja wewnątrznosowa, podrażnienie gardła, pokrzywka, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, stan lękowy, świąd jamy ustnej, świąd ucha, świszczący oddech, tabletka podjęzykowa, tachykardia, wyciąg alergenów roztoczy kurzu domowego, zaburzenie krtaniowo-gardłowe, zaburzenie smaku, zapalenie błony śluzowej nosa i gardła, zapalenie jamy ustnej, zapalenie oskrzeli, zapalenie powiek, zapalenie spojówek, zapalenie żołądka i jelit, zawrót głowy, zespół alergii jamy ustnej, zespół jelita drażliwego, zespół piekących ust
Leksykon chorób i schorzeń
Ektropion – Patofizjologia i mechanizm

Ektropion powieki to patologiczne wywinięcie brzegu powieki na zewnątrz, prowadzące do ekspozycji i podrażnienia spojówki oraz rogówki. Najczęstszą formą jest ektropion inwolucyjny, związany z procesem starzenia, charakteryzujący się osłabieniem włókien elastycznych i kolagenowych, wiotkością więzadeł powiekowych oraz atrofią tkanek powiekowych. Nadekspresja metaloproteinaz (MMP-9, MMP-7, MMP-2) degraduje elastynę, co pogłębia wiotkość. Inne typy to ektropion paralityczny, wynikający z porażenia nerwu twarzowego i utraty napięcia mięśnia okrężnego oka, ektropion bliznowaty spowodowany skróceniem blaszki przedniej powieki w przebiegu bliznowacenia oraz ektropion mechaniczny, gdzie masa lub obrzęk powodują odciągnięcie powieki. Patogeneza obejmuje zaburzenia równowagi sił między blaszkami powieki, wiotkość więzadeł kąta przyśrodkowego i bocznego oraz przewlekłe stany zapalne powiek i powierzchni oka, które zwiększają ryzyko rozwoju ektropionu i powikłań takich jak epiteliopatia rogówki czy zakażenia.
blefaroplastyka, bliznowacenie, ektropion, ektropion bliznowaty, ektropion inwolucyjny, ektropion mechaniczny, ektropion paralityczny, ektropion wrodzony, epifora, epiteliopatia rogówki, gradówka, hipoplazja środkowej części twarzy, jęczmień, niedokrwienie, owrzodzenie rogówki, porażenie Bella, porażenie nerwu twarzowego, przegroda oczodołowa, przewlekłe zapalenie spojówek, punkt łzowy, skrzydlik, tarczka powiekowa, wytrzeszcz, zakaźne zapalenie rogówki, zapalenie powiek, zapalenie skóry powiek, zapalenie spojówek, zespół Downa, zespół suchego oka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Dorzoma Mono 20 mg/ml

Dorzolamid w postaci kropli do oczu Dorzoma Mono (20 mg/ml) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, głównie ze strony narządu wzroku oraz układu nerwowego i żołądkowo-jelitowego. Najczęściej obserwuje się uczucie pieczenia i kłucia oczu (≥1/10), powierzchniowe punkcikowate zapalenie rogówki, łzawienie, zapalenie spojówek i powiek, swędzenie, podrażnienie oraz niewyraźne widzenie (≥1/100 do <1/10). W około 3% przypadków konieczne było przerwanie terapii z powodu polekowego zapalenia spojówek i reakcji powiek. Działania niepożądane neurologiczne obejmują często bóle głowy, a rzadziej zawroty głowy i parestezje. Ze strony przewodu pokarmowego często występują nudności i gorzki smak w ustach, a rzadziej podrażnienie gardła i suchość jamy ustnej. Rzadkie, ale poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczna epidermoliza naskórka, również zostały odnotowane.
ból głowy, dorzolamid, duszność, jaskra, kamica moczowa, kołatanie serca, kontaktowe zapalenie skóry, krótkowzroczność przemijająca, krwawienie z nosa, lek beta-adrenolityczny, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk rogówki, odwarstwienie naczyniówki, parestezja, polekowe zapalenie spojówek, punkcikowate zapalenie rogówki, skurcz oskrzeli, toksyczna epidermoliza naskórka, zaburzenie elektrolitowe, zapalenie powiek, zapalenie spojówek, zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Floxamic Neo 5,00 mg/mL

Floxamic Neo, zawierający moksyfloksacynę w stężeniu 5 mg/ml w formie kropli do oczu, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami klinicznymi na 2252 pacjentach, stosowanymi do 8 razy na dobę, najczęściej 3 razy dziennie. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były miejscowe podrażnienie i ból oka (1-2%), które miały łagodny przebieg u 96% pacjentów. Inne działania niepożądane obejmowały rzadkie zmniejszenie stężenia hemoglobiny, reakcje alergiczne o nieznanej częstości, bóle głowy (≥0,1%), parestezje, zawroty głowy, a także różnorodne zaburzenia okulistyczne, takie jak punkcikowate zapalenie rogówki, suchość, krwawienia spojówkowe, obrzęki i zmętnienia rogówki. Występowały również rzadkie objawy ze strony układu oddechowego, żołądkowo-jelitowego i wątroby, a także reakcje skórne o charakterze alergicznym. Profil bezpieczeństwa u dzieci i noworodków jest zbliżony do dorosłych, z podrażnieniem i bólem oka występującymi z częstością 0,9%.
alergia oczna, aminotransferaza alaninowa, ból głowy, ból oka, choroba rogówki, ciśnienie wewnątrzgałkowe, duszność, fluorochinolon, gammaglutamylotransferaza, hemoglobina, kołatanie serca, kortykosteroid, krwawienie spojówkowe, moksyfloksacyna, naciek rogówki, nadwrażliwość, nadżerka rogówki, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk oka, obrzęk powieki, obrzęk rogówki, parestezja, podrażnienie oka, pokrzywka, przekrwienie oka, punkcikowate zapalenie rogówki, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rumień, suchość oka, świąd oka, światłowstręt, wewnętrzne zapalenie oka, wrzodziejące zapalenie rogówki, wymioty, wysypka, zaburzenie smaku, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapaść sercowo-naczyniowa, zawrót głowy, zerwanie ścięgna, złóg rogówki, zmętnienie rogówki
Leksykon leków
Działania niepożądane – Curacne 20 mg 20 mg

Izotretynoina, substancja czynna leku Curacne 20 mg, wywołuje liczne działania niepożądane, z których najczęstsze (≥1/10) to suchość błon śluzowych (zapalenie czerwieni wargowej, suchość nosa z krwawieniami, zapalenie spojówek, suchość oczu i skóry) oraz dolegliwości bólowe układu mięśniowo-szkieletowego (bóle stawów, mięśni i pleców, szczególnie u młodzieży). Bardzo często obserwuje się także zwiększenie aktywności aminotransferaz, podwyższenie stężenia trójglicerydów i zmniejszenie HDL, a także zapalenie powiek i spojówek. Rzadziej występują zaburzenia psychiczne (depresja, lęk, agresja), reakcje alergiczne, neutropenia, krwawienia z nosa, bóle głowy oraz zmiany w badaniach laboratoryjnych (np. zwiększenie cholesterolu i glukozy we krwi). Niektóre działania niepożądane, takie jak ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, martwica toksyczno-rozpływna naskórka), zapalenie wątroby, łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, czy poważne zaburzenia psychiczne (myśli samobójcze, próby samobójcze) występują bardzo rzadko (<1/10 000) lecz wymagają natychmiastowej interwencji.
aminotransferazy, cholesterol, depresja, ginekomastia, hiperglikemia, hiperurykemia, hiperwitaminoza A, izotretynoina, limfadenopatia, lipoproteiny wysokiej gęstości, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, myśli samobójcze, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, nadpłytkowość, neutropenia, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, ślepota barw, suchość błony śluzowej nosa, suchość oczu, suchość skóry, światłowstręt, tarcza zastoinowa, trądzik piorunujący, trójglicerydy, zaburzenia erekcji, zaburzenie psychotyczne, zapalenie czerwieni wargowej, zapalenie jelita krętego, zapalenie kłębuszkowe nerek, zapalenie naczyń, zapalenie okrężnicy, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, zmętnienie rogówki
Leksykon leków
Działania niepożądane – Monoprost 50 mcg/ml

Lek Monoprost zawiera 50 mikrogramów/ml latanoprostu i jest stosowany w postaci kropli do oczu. Najczęstszym działaniem niepożądanym jest zwiększenie pigmentacji tęczówki, obserwowane u ponad 10% pacjentów, co może być trwałe i wynika z kumulacji melaniny w melanocytach. Inne często występujące działania niepożądane dotyczące narządu wzroku to łagodne do umiarkowanego przekrwienie spojówek, podrażnienie oka (uczucie pieczenia, punktowe zapalenie rogówki), ból oka oraz światłowstręt. Rzadziej obserwuje się zapalenie powiek, obrzęk powiek, suchość oczu, zapalenie rogówki, niewyraźne widzenie, obrzęk siatkówki, a bardzo rzadko zmiany kierunku rzęs i pogłębienie bruzdy powiekowej. Poza układem wzrokowym, często zgłaszane są bóle głowy i zawroty głowy, a rzadziej objawy kardiologiczne (dusznica bolesna, kołatanie serca), oddechowe (astma, duszność), żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty), skórne (wysypka, świąd) oraz mięśniowo-szkieletowe (ból mięśni, ból stawów). Niektóre działania niepożądane zostały zidentyfikowane po wprowadzeniu leku do obrotu, co podkreśla konieczność monitorowania pacjentów.
astma, ból oka, bruzda powiekowa, dusznica bolesna, działanie niepożądane, kołatanie serca, latanoprost, melanocyt, melanocyty, narząd wzroku, nieprawidłowy wzrost rzęs, niewyraźne widzenie, obrzęk oczodołowy, obrzęk powiek, obrzęk rogówki, obrzęk siatkówki, opryszczkowe zapalenie rogówki, pieczenie oczu, pigmentacja tęczówki, przekrwienie spojówek, punktowe zapalenie rogówki, suchość oczu, światłowstręt, ubytki rogówki, zabarwienie tęczówki, zaostrzenie astmy, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie tęczówki
Leksykon leków
Działania niepożądane – Vizilatan 50 mcg/ml

Vizilatan, zawierający 50 µg/ml latanoprostu w formie kropli do oczu, wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych, głównie dotyczących narządu wzroku. Najczęściej obserwowanym efektem jest trwała zmiana pigmentacji tęczówki, występująca u 33% pacjentów w badaniu 5-letnim, co stanowi istotny aspekt w monitorowaniu terapii. Bardzo często pojawiają się także zmiany w wyglądzie rzęs (wydłużenie, pogrubienie, ciemnienie, zwiększenie ilości) oraz podrażnienie oka manifestujące się pieczeniem, swędzeniem i uczuciem ciała obcego. Często występują przekrwienie spojówek, punkcikowate zapalenie rogówki (zwykle bezobjawowe), zapalenie powiek, ból oka, światłowstręt i zapalenie spojówek. Rzadziej obserwuje się poważniejsze powikłania, takie jak obrzęk plamki żółtej (w tym torbielowaty), zapalenie błony naczyniowej oka, suchość oczu czy zaburzenia widzenia. W preparacie obecne są fosforany (6,79 mg/ml), które mogą zwiększać ryzyko zwapnienia rogówki, zwłaszcza u pacjentów z uszkodzeniem tego narządu.
astma, ból głowy, dławica piersiowa, duszność, erozja rogówki, kołatanie serca, latanoprost, niestabilna dławica piersiowa, obrzęk oczodołowy, obrzęk plamki żółtej, obrzęk powiek, obrzęk rogówki, opryszczkowe zapalenie rogówki, pigmentacja tęczówki, przekrwienie spojówek, punkcikowate zapalenie rogówki, suchość oczu, światłowstręt, torbiel tęczówki, torbielowaty obrzęk plamki, Vizilatan, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie nosogardzieli, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie tęczówki, zawroty głowy, zwapnienie rogówki, zwiększone łzawienie
Leksykon chorób i schorzeń
Rozszerzenie naczyniówki ocznej – Diagnostyka i diagnoza

Ocular rosacea to przewlekłe zapalenie oczu i/lub powiek powiązane z trądzikiem różowatym, dotykające 58-72% pacjentów z tą dermatozą. Diagnostyka opiera się na badaniu klinicznym, w tym wywiadzie, badaniu w lampie szczelinowej oraz ocenie skóry twarzy. Kluczowe objawy to przewlekłe zapalenie brzegów powiek (blepharitis), dysfunkcja gruczołów Meiboma (obecna u 92% pacjentów), teleangiektazje brzegów powiek, zespół suchego oka typu parowania oraz zapalenie spojówek. Zaawansowane zmiany rogówkowe występują u 25-50% chorych i obejmują neowaskularyzację, owrzodzenia czy perforacje. Diagnostyka ułatwiona jest przez meibografię, ocenę poziomu MMP-9, osmolarności łez i laktoferryny, a także badanie obecności roztoczy Demodex. Ze względu na niespecyficzny charakter objawów i brak testów laboratoryjnych, rozpoznanie wymaga doświadczenia klinicznego i różnicowania z innymi schorzeniami powierzchni oka.
alergiczne zapalenie spojówek, bevacizumab, biomikroskop, biopsja skóry, blepharitis, ciśnienie wewnątrzgałkowe, cyklosporyna, doksycyklina, dysfunkcja gruczołów Meiboma, erytromycyna, gradówka, infekcyjne zapalenie rogówki, intensywne światło pulsacyjne, jęczmień, krople steroidowe, lampa szczelinowa, łojotokowe zapalenie skóry, meibografia, metronidazol, neowaskularyzacja, ocular rosacea, osmolarność łez, owrzodzenie rogówki, perforacja rogówki, przekrwienie oczu, światłowstręt, tonometria, trądzik różowaty, zapalenie brzegów powiek, zapalenie oczu, zapalenie okołoustne, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zespół suchego oka, zmiany rogówkowe
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Efracea

Produkt leczniczy Efracea zawiera doksycyklinę w dawce 40 mg w postaci kapsułek o zmodyfikowanym uwalnianiu, co pozwala na utrzymanie przeciwzapalnego stężenia leku w osoczu poniżej progu przeciwbakteryjnego. Preparat nie jest wskazany do leczenia zakażeń bakteryjnych, a jego stosowanie wymaga przyjmowania kapsułek w pozycji wyprostowanej z odpowiednią ilością płynu, aby zapobiec podrażnieniom przełyku. Należy zachować ostrożność u pacjentów z niewydolnością wątroby, miastenią oraz u osób narażonych na nadwrażliwość na światło, gdyż doksycyklina może wywoływać fototoksyczność i pogorszenie stanu klinicznego. W trakcie terapii istnieje ryzyko rozwoju kandydozy pochwy oraz oporności mikroflory jelitowej, mimo że w dawce 40 mg/dobę ryzyko to jest mniejsze niż przy wyższych dawkach. Preparat zawiera sacharozę (102-150 mg/kapsułkę) oraz barwnik czerwień Allura AC (26,6–29,4 μg), które mogą wywoływać reakcje alergiczne lub nietolerancje u wrażliwych pacjentów.
azot mocznikowy, doksycyklina, drobnoustrój oportunistyczny, enterokoki, fototoksyczność, kandydoza pochwy, kapsułka o zmodyfikowanym uwalnianiu, lek hepatotoksyczny, lek przeciwhistaminowy, lek sympatykomimetyczny, miastenia, niedobór sacharazy-izomaltazy, niedorozwój szkliwa, nietolerancja fruktozy, ostra reakcja nadwrażliwości, owrzodzenie przełyku, przebarwienie zębów, reakcja anafilaktyczna, reakcja Jarischa-Herxheimera, rzekomobłoniaste zapalenie okrężnicy, trądzik różowaty oczny, zaburzenie czynności wątroby, zapalenie gruczołów tarczkowych, zapalenie powiek, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Brinzolamide Genoptim 10 mg/ml

Brinzolamide Genoptim, zawiesina do oczu o stężeniu 10 mg/ml, jest sulfonamidowym inhibitorem anhydrazy węglanowej, wykazującym wchłanianie ogólnoustrojowe. W badaniach klinicznych na 2732 pacjentach najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były zaburzenia smaku (6,0%) oraz przejściowe niewyraźne widzenie (5,4%) po aplikacji kropli. Zaburzenia smaku wynikają z przedostawania się leku do nosogardzieli przez kanał nosowo-łzowy, co można ograniczyć poprzez zatkanie kanału lub delikatne zamknięcie powieki po zakropleniu. W terapii skojarzonej z trawoprostem nie odnotowano nowych działań niepożądanych, a profil bezpieczeństwa pozostaje zgodny z obserwowanym przy monoterapii. Działania niepożądane obejmują również objawy charakterystyczne dla inhibitorów anhydrazy węglanowej, takie jak zaburzenia ze strony układu nerwowego, żołądkowo-jelitowego, krwiotwórczego, nerek i metaboliczne.
alergiczne zapalenie spojówek, anhydraza węglanowa, astma, bezsenność, ból nerki, bradykardia, dławica piersiowa, kanał nosowo-łzowy, nadciśnienie, nadreaktywność oskrzeli, nadwrażliwość, niewyraźne widzenie, parestezja, podrażnienie oka, przekrwienie spojówki, punktowate zapalenie rogówki, suchość oka, świąd oka, światłowstręt, tachykardia, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenie erekcji, zaburzenie smaku, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zespół Stevensa-Johnsona, zespół suchego oka, zmniejszenie liczby krwinek czerwonych
Leksykon leków
Działania niepożądane – Bimaroz Duo (0,3 mg + 5 mg)/ml

Profil bezpieczeństwa leku Bimaroz Duo, zawierającego bimatoprost i tymolol, opiera się na danych klinicznych potwierdzających, że działania niepożądane są zgodne z tymi obserwowanymi dla poszczególnych składników. Najczęstszym działaniem niepożądanym jest przekrwienie spojówek, występujące u około 26% pacjentów, zwykle o łagodnym nasileniu i prowadzące do odstawienia leku u 1,5% chorych. Działania niepożądane dotyczą głównie oka i mają charakter miejscowy, choć tymolol może być wchłaniany do krążenia ogólnego, co niesie ryzyko efektów typowych dla beta-adrenolityków, jednak z mniejszą częstością niż przy podaniu ogólnoustrojowym. Wśród zgłaszanych działań niepożądanych dominują objawy takie jak przekrwienie spojówek (≥10%), punkcikowe zapalenie rogówki, świąd, pieczenie, suchość oka, a także zmiany pigmentacyjne i periorbitopatia po zastosowaniu analogów prostaglandyn (PAP).
alergia oczu, alergiczne zapalenie skóry, anafilaksja, arytmia, astma, beta-adrenolityk, bezsenność, bimatoprost i tymolol, blefarospazm, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia, choroba bronchospastyczna, depresja, diplopia, duszność, dyspepsja, halucynacja, hipoglikemia, koszmar senny, łuszczyca, łysienie, miastenia, nadmierne owłosienie, nadżerka rogówki, niedokrwienie mózgu, niewydolność serca, nieżyt nosa, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, obrzęk powiek, obrzęk spojówek, odwarstwienie naczyniówki, omdlenie, parestezja, periorbitopatia, pigmentacja tęczówki, przekrwienie spojówek, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, skurcz oskrzeli, światłowstręt, udar mózgu, wysypka łuszczycopodobna, zaburzenie smaku, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie tęczówki, zastoinowa niewydolność serca, zawrót głowy, zwapnienie rogówki
Leksykon substancji czynnych
Doksycyklina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Doksycyklina, należąca do grupy tetracyklin, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u kobiet w ciąży (druga połowa), niemowląt oraz dzieci do 8. roku życia ze względu na ryzyko nieodwracalnego przebarwienia zębów (żółto-szaro-brązowe) oraz hipoplazji szkliwa. U dzieci powyżej 8 lat do mniej niż 12 lat stosowanie powinno być ograniczone do sytuacji, gdy korzyści przewyższają ryzyko, a inne metody leczenia są nieskuteczne lub przeciwwskazane. U pacjentów z niewydolnością wątroby konieczne jest monitorowanie funkcji wątroby i morfologii krwi, a w uzasadnionych przypadkach oznaczanie stężenia doksycykliny w surowicy. U chorych z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <10 ml/min) wydalanie leku jest znacznie zmniejszone (1-5% w ciągu 72 godzin), jednak okres półtrwania pozostaje niezmieniony, a hemodializa nie wpływa na eliminację leku. Należy unikać ekspozycji na światło UV ze względu na ryzyko fotodermatoz, a w przypadku ich wystąpienia doksycyklinę należy odstawić. Ponadto, stosowanie leku może prowadzić do nadmiernego rozwoju drobnoustrojów niewrażliwych, w tym Candida, co wymaga przerwania terapii i wdrożenia odpowiedniego leczenia.
Doksycyklina może wywoływać rzekomobłoniaste zapalenie jelit poprzez zaburzenie flory bakteryjnej i namnażanie Clostridioides difficile, dlatego biegunka pojawiająca się podczas lub po terapii wymaga konsultacji lekarskiej. U pacjentów z podejrzeniem kiły konieczne jest monitorowanie serologiczne (WR co miesiąc przez minimum 4 miesiące) oraz obserwacja pod kątem reakcji Jarischa-Herxheimera. Lek może nasilać objawy miastenii, tocznia rumieniowatego i porfirii oraz powodować zapalenie i owrzodzenie przełyku, zwłaszcza przy niewłaściwym przyjmowaniu (np. bez odpowiedniej ilości płynu lub przed snem). Antybiotyk może obniżać aktywność protrombiny, co wymaga dostosowania dawek leków przeciwzakrzepowych. Preparaty doksycykliny zawierają różne substancje pomocnicze (np. żółcień pomarańczową E110, laktozę, sacharozę, pirosiarczyn sodu E223), które mogą wywoływać reakcje alergiczne u wrażliwych pacjentów. Specyficzny preparat Efracea, stosowany w niższych stężeniach przeciwzapalnych, nie jest wskazany do leczenia zakażeń bakteryjnych ani u pacjentów z niewydolnością wątroby i objawami ocznymi trądziku. W przypadku ciężkich reakcji nadwrażliwości (np. anafilaksji) konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia i wdrożenie standardowego postępowania ratunkowego.
blokada nerwowo-mięśniowa, Candida, Clostridioides difficile, czynność wątroby, fotodermatoza, hemodializa, hipoplazja szkliwa, infekcja drożdżakowa, kandydoza jamy ustnej, klirens kreatyniny, kortykosteroid, lek hepatotoksyczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwzakrzepowy, lek sympatykomimetyczny, metronidazol, miastenia, nadciśnienie śródczaszkowe, nadwrażliwość na światło, niewrażliwe drobnoustroje, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, owrzodzenie przełyku, porfiria, przebarwienie zębów, reakcja anafilaktyczna, reakcja Jarischa-Herxheimera, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, składniki morfotyczne krwi, stan zagrażający życiu, toczeń rumieniowaty, trądzik różowaty oczny, wypukłe ciemiączko, zapalenie gruczołów tarczkowych, zapalenie powiek
Leksykon chorób i schorzeń
Opryszczkowe zapalenie oka – Zapobieganie i profilaktyka

Opryszczkowe zapalenie oka, wywołane głównie przez HSV-1 i rzadziej HSV-2, jest istotną przyczyną zakaźnych uszkodzeń rogówki, które mogą prowadzić do trwałej utraty widzenia lub ślepoty. Profilaktyka opiera się na rygorystycznej higienie, unikaniu kontaktu z osobami z aktywną opryszczką oraz stosowaniu indywidualnych środków ostrożności, zwłaszcza u nosicieli soczewek kontaktowych. Długoterminowa doustna terapia przeciwwirusowa, np. acyklowirem 400 mg dwa razy dziennie, walacyklowirem 500 mg raz dziennie lub famcyklowirem 250 mg 1-2 razy dziennie, znacząco redukuje ryzyko nawrotów (o 40-50%), szczególnie u pacjentów z nawracającym zapaleniem zrębu rogówki, bliznowaceniem, neowaskularyzacją lub po przeszczepie rogówki. Zabiegi okulistyczne wymagają profilaktyki przeciwwirusowej, a aktywne zapalenie rogówki stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do laserowej chirurgii refrakcyjnej.
acyklowir, bliznowacenie, chirurgia refrakcyjna rogówki, cidofowir, famcyklowir, foskarnet, Herpetic Eye Disease Study, kortykosteroid, lek przeciwwirusowy, martwicze zapalenie rogówki, nabłonkowe zapalenie rogówki, neowaskularyzacja, operacja zaćmy, oporność wirusa, opryszczka wargowa, opryszczkowe zapalenie oka, promieniowanie słoneczne, przeszczep rogówki, reaktywacja wirusa, upośledzenie widzenia, walacyklowir, wirus opryszczki pospolitej typu 1, wirus opryszczki pospolitej typu 2, zakażenie HSV, zapalenie błędnika, zapalenie powiek, zapalenie spojówek, zapalenie śródbłonka, zapalenie tęczówki, zapalenie zrębu rogówki, zrąb rogówki
Leksykon leków
Działania niepożądane – Betoptic 0,5% 5 mg/ml

Betoptic 0,5% zawiera 5 mg/ml betaksololu chlorowodorku i jest stosowany miejscowo w postaci kropli do oczu jako beta-adrenolityk. Pomimo miejscowego podania, betaksolol przenika do krążenia ogólnoustrojowego, co może wywoływać działania niepożądane typowe dla beta-blokerów, choć z mniejszą częstością niż po podaniu ogólnym. Najczęstszym działaniem niepożądanym jest uczucie dyskomfortu w oku (12,0%). Często obserwuje się także niewyraźne widzenie i zwiększone łzawienie. Rzadziej występują stany zapalne (punkcikowe zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, powiek), zaburzenia widzenia, światłowstręt, zespół suchego oka, astenopia, kurcz powiek oraz zmiany strukturalne jak grudki na brzegach powiek czy obrzęk spojówek. Zaćma i odwarstwienie naczyniówki po trabekulektomii to rzadkie, ale poważne powikłania.
arytmia, astenopia, beta-adrenolityk, betaksolol chlorowodorek, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, dyskomfort oka, hipoglikemia, kurcz powiek, miastenia, nadwrażliwość, niedokrwienie mózgu, obrzęk naczynioruchowy, odwarstwienie naczyniówki, parestezja, reakcja anafilaktyczna, receptor beta-adrenergiczny, skurcz oskrzeli, światłowstręt, tachykardia, trabekulektomia, udar mózgu, zaćma, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie rogówki punktowe, zapalenie spojówek, zastoinowa niewydolność serca, zespół Raynauda, zespół suchego oka
Leksykon substancji czynnych
Dorzolamid – Działania niepożądane

Dorzolamid, stosowany miejscowo jako inhibitor anhydrazy węglanowej w postaci kropli do oczu, wykazuje charakterystyczny profil działań niepożądanych, głównie miejscowych, takich jak pieczenie i kłucie oczu (bardzo często, ≥1/10), powierzchniowe punktowate zapalenie rogówki, zapalenie spojówek i powiek, świąd oraz niewyraźne widzenie (często, ≥1/100 do <1/10). Rzadziej obserwuje się zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego (≥1/1000 do <1/100), obrzęk rogówki, przemijającą krótkowzroczność, obniżone ciśnienie wewnątrzgałkowe oraz odwarstwienie naczyniówki po zabiegach filtracyjnych (≥1/10 000 do <1/1000). Spośród działań ogólnoustrojowych najczęściej zgłaszane są ból głowy (często) oraz nudności i gorzki smak w ustach (często). Rzadko występują poważne reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka, duszność i skurcz oskrzeli, a także ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i martwica toksyczno-rozpływna naskórka, które wymagają natychmiastowego odstawienia leku i interwencji medycznej.
ciśnienie wewnątrzgałkowe, częstoskurcz, duszność, gorzki smak, inhibitor anhydrazy węglanowej, jaskra, kamica moczowa, kontaktowe zapalenie skóry, krótkowzroczność, kwasica metaboliczna, lek beta-adrenolityczny, łzawienie, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk rogówki, odwarstwienie naczyniówki, parestezja, pieczenie oczu, pokrzywka, punktowate zapalenie rogówki, skurcz oskrzeli, zaburzenie elektrolitowe, zapalenie powiek, zapalenie spojówek, zapalenie tęczówki, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Axotret 10 mg

Izotretynoina, będąca pochodną witaminy A, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których najczęstsze dotyczą układu skórno-śluzówkowego, manifestując się suchością skóry, zapaleniem czerwieni warg, suchością błony śluzowej nosa oraz zapaleniem spojówek. Zaburzenia hematologiczne, takie jak niedokrwistość, przyspieszone OB, małopłytkowość, nadpłytkowość oraz neutropenia, występują bardzo często i wymagają regularnego monitorowania morfologii krwi. Wśród działań niepożądanych o mniejszej częstości obserwuje się zaburzenia psychiczne (depresja, lęk, agresja), które mogą prowadzić do poważnych konsekwencji, w tym myśli i prób samobójczych. Neurologicznie najczęściej występuje ból głowy, a rzadziej łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe czy drgawki. W zakresie okulistycznym dominują zapalenie powiek i spojówek oraz suchość oka, natomiast rzadko obserwuje się poważne zaburzenia widzenia i słuchu. Częstość występowania działań niepożądanych została określona na podstawie badań klinicznych u 842 pacjentów oraz danych po wprowadzeniu leku do obrotu.
aminotransferaza, białkomocz, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, cheilitis, cukrzyca, depresja, fosfokinaza kreatynowa, fotonadwrażliwość, ginekomastia, hiperurykemia, hiperwitaminoza A, izotretynoina, kłębuszkowe zapalenie nerek, krwawienie z nosa, krwiomocz, limfadenopatia, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, niedokrwistość, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, skurcz oskrzeli, trądzik piorunujący, trójglicerydy, zapalenie czerwieni wargowej, zapalenie okrężnicy, zapalenie powiek, zapalenie spojówek, zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zmętnienie rogówki
Leksykon leków
Działania niepożądane – Fixapost 50 mikrogramów/ml + 5 mg/ml

Fixapost to krople do oczu zawierające latanoprost (50 µg/ml) oraz tymololu maleinian (5 mg/ml), stosowane miejscowo w leczeniu jaskry i nadciśnienia wewnątrzgałkowego. Profil działań niepożądanych obejmuje zarówno efekty miejscowe, jak i ogólnoustrojowe. Latanoprost może powodować trwałą pigmentację tęczówki u 16-33% pacjentów oraz przemijające objawy takie jak ból, podrażnienie oczu, zapalenie spojówek czy niewyraźne widzenie. Tymolol, mimo miejscowego podania, może wywoływać działania niepożądane typowe dla beta-adrenolityków, w tym bradykardię, zaburzenia rytmu serca, zastoinową niewydolność serca, skurcz oskrzeli oraz reakcje alergiczne, choć ich częstość jest mniejsza niż przy podaniu ogólnym.
astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, dławica piersiowa, dławica piersiowa niestabilna, erozja rogówki, hipoglikemia, latanoprost, miastenia, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mózgu, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, obrzęk rogówki, odwarstwienie naczyniówki, opadanie powiek, opryszczkowe zapalenie rogówki, parestezja, pigmentacja tęczówki, podwójne widzenie, przekrwienie spojówki, reakcja alergiczna, skurcz oskrzeli, suchość oka, światłowstręt, torbielowaty obrzęk plamki, tymololu maleinian, udar naczyniowy mózgu, wysypka łuszczycopodobna, zabieg filtracyjny, zaburzenia rytmu serca, zaostrzenie łuszczycy, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie tęczówki, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie akcji serca
Leksykon leków
Działania niepożądane – Vizilatan Duo (50 mcg + 5 mg)/ml

Vizilatan Duo to lek okulistyczny zawierający latanoprost (50 µg/ml) oraz tymolol maleinian (5 mg/ml), stosowany w terapii jaskry i nadciśnienia wewnątrzgałkowego. Latanoprost jest odpowiedzialny za działania niepożądane głównie miejscowe, takie jak trwałe zwiększenie pigmentacji tęczówki (16-20% pacjentów, a w badaniu 5-letnim nawet 33%), zmiany w obrębie rzęs (zwiększenie długości, grubości, pigmentacji i liczby), a także przemijające objawy podrażnienia oczu (ból, pieczenie, zaczerwienienie). Tymolol, mimo miejscowego podania, może wywoływać działania ogólnoustrojowe, w tym bradykardię, zaburzenia rytmu serca, zastoinową niewydolność serca oraz skurcz oskrzeli, choć zdarzenia te są rzadsze niż przy podaniu ogólnym. Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według częstości występowania, z najczęstszymi objawami dotyczącymi układu nerwowego (ból głowy), oka (podrażnienie, zapalenia, przekrwienie) oraz skóry (wysypka, świąd).
astma, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia, choroba rogówki, dławica piersiowa, duszność, hipoglikemia, latanoprost, łzawienie, miastenia, nadżerka rogówki, niedokrwienie mózgu, niewyraźne widzenie, objaw Raynauda, obrzęk plamki, obrzęk rogówki, odwarstwienie naczyniówki, opryszczkowe zapalenie rogówki, parestezja, pigmentacja tęczówki, podrażnienie oczu, przekrwienie oczu, reakcja alergiczna, skurcz oskrzeli, suchość oczu, światłowstręt, szumy uszne, tymolol maleinian, udar naczyniowy mózgu, wysypka skórna, zaburzenia rytmu serca, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie tęczówki, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie akcji serca, zawroty głowy, zmętnienie rogówki
Leksykon leków
Działania niepożądane – Isotretinoin Aristo 20 mg

Izotretynoina, stosowana w terapii trądziku, wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi o różnej częstości występowania, klasyfikowanymi zgodnie z MedDRA. Najczęstsze objawy to suchość skóry, błon śluzowych (warg, nosa, oczu) oraz zapalenia powiek i spojówek. W badaniach klinicznych obejmujących 824 pacjentów odnotowano także poważne zaburzenia psychiczne (depresja, myśli samobójcze), neurologiczne (ból głowy, łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe), skórne (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczno-rozpływna martwica naskórka) oraz mięśniowo-szkieletowe (bóle stawów i mięśni, rabdomioliza). Występują również zaburzenia hematologiczne (małopłytkowość, niedokrwistość), metaboliczne (cukrzyca, hiperurykemia, podwyższone trójglicerydy i cholesterol), a także uszkodzenia wątroby (zwiększenie aminotransferaz) i nerek. Częstość działań niepożądanych waha się od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000), a niektóre z nich mogą utrzymywać się po zakończeniu terapii.
alergiczne zapalenie naczyń, białkomocz, cukrzyca, dystrofia paznokci, ginekomastia, hipertrójglicerydemia, hiperurykemia, hirsutyzm, izotretynoina, krwawienie z nosa, krwiomocz, krwotok żołądkowo-jelitowy, limfadenopatia, małopłytkowość, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, nadpłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, podwyższenie aminotransferaz, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, skórna reakcja alergiczna, skurcz oskrzeli, ślepota barw, suche oko, suchość błony śluzowej, suchość błony śluzowej nosa, światłowstręt, tarcza zastoinowa, toksyczna nekroliza naskórka, trądzik piorunujący, zaćma, zakażenie bakteriami Gram-dodatnimi, zanokcica, zapalenie cewki moczowej, zapalenie jamy nosowo-gardłowej, zapalenie jelita krętego, zapalenie kłębuszkowe nerek, zapalenie naczyń, zapalenie okrężnicy, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych, zapalenie trzustki, zapalenie warg, zapalenie wątroby, zapalenie ziarniniakowe Wegenera, zespół Stevensa-Johnsona, ziarniniak ropotwórczy, zmętnienie rogówki
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Clatra 6 mg/ml

Bilastyna, substancja czynna kropli do oczu Clatra (6 mg/mL), jest niesedatywnym antagonistą receptorów H1 drugiej generacji o wysokiej selektywności do receptorów obwodowych, bez powinowactwa do receptorów muskarynowych, co minimalizuje ryzyko działań niepożądanych związanych z blokadą tych receptorów. Mechanizm działania obejmuje antagonizowanie histaminy, stabilizację komórek tucznych oraz hamowanie produkcji cytokin zapalnych przez komórki nabłonka spojówki, co skutecznie łagodzi objawy alergicznego zapalenia spojówek, takie jak świąd, zaczerwienienie, obrzęk i zapalenie powiek. Skuteczność bilastyny potwierdzono w randomizowanym, podwójnie zaślepionym badaniu fazy III na 288 pacjentach, gdzie po podaniu kropli do oczu stężenia 6 mg/mL zaobserwowano istotne statystycznie zmniejszenie nasilenia świądu oczu (p < 0,05) zarówno 15 minut, jak i 16 godzin po leczeniu, z różnicami w skali świądu wynoszącymi odpowiednio -1,167 i -0,710.
alergia oczna, antagonista histaminy, bilastyna, cytokina zapalna, komórka tuczna, krople do oczu, lek oftalmologiczny, nabłonek spojówki, prowokacja alergenowa, przepuszczalność naczyń, receptor H1, receptor muskarynowy, rozszerzenie naczyń, swędzenie oczu, zaczerwienienie spojówek, zapalenie powiek
Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Xiflodrop 5 mg/ml

Moksyfloksacyna, fluorochinolon IV generacji z grupy leków okulistycznych (kod ATC: S01AE07), działa bakteriobójczo poprzez hamowanie gyrazy DNA i topoizomerazy IV, kluczowych enzymów bakteryjnych. Oporność na moksyfloksacynę rozwija się głównie przez mutacje chromosomalne w genach tych enzymów oraz mechanizmy takie jak układy mar i qnr, aktywne usuwanie leku i enzymatyczna inaktywacja. Nie obserwuje się oporności krzyżowej z beta-laktamami, makrolidami czy aminoglikozydami. EUCAST rekomenduje stosowanie epidemiologicznych wartości granicznych (ECOFF) dla miejscowo podawanej moksyfloksacyny, np. Staphylococcus aureus i koagulazo-ujemne szczepy Staphylococcus – 0,25 mg/l, Streptococcus pneumoniae – 0,5 mg/l, Haemophilus influenzae – 0,125 mg/l, Neisseria gonorrhoeae – 0,032 mg/l, Pseudomonas aeruginosa – 4 mg/l. Występowanie oporności może różnić się geograficznie, co wymaga uwzględnienia lokalnych danych i konsultacji eksperckich przy ciężkich zakażeniach.
aminoglikozyd, antybiotyk beta-laktamowy, bakteria Gram-ujemna, białko bakteryjne, Chlamydia trachomatis, Corynebacterium diphtheriae, drobnoustrój beztlenowy, drobnoustrój Gram-dodatni, drobnoustrój tlenowy, Enterobacter cloacae, enzym bakteryjny, EUCAST, fluorochinolon czwartej generacji, gyraza DNA, Haemophilus influenzae, Klebsiella oxytoca, makrolid, minimalne stężenie hamujące, moksyfloksacyna, Moraxella catarrhalis, MRSA, mutacja chromosomalna, oporność dziedziczna, oporność krzyżowa, oporność na chinolony, oporność na metycylinę, oporność wieloantybiotykowa, Proprionibacterium acnes, Pseudomonas aeruginosa, replikacja bakteryjnego DNA, rzeżączkowe zapalenie spojówek, Serratia marcescens, spektrum przeciwbakteryjne, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, Streptococcus viridans, topoizomeraza IV, wartość graniczna epidemiologiczna, zakażenie rogówki, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek
Leksykon leków
Działania niepożądane – Vizidor Duo (20 mg + 5 mg)/ml

Vizidor Duo to krople do oczu zawierające dorzolamid (20 mg/ml chlorowodorku) oraz tymolol (5 mg/ml maleinianu). W trakcie stosowania leku mogą wystąpić działania niepożądane miejscowe, takie jak pieczenie, kłucie, nastrzyk spojówki, erozje rogówki, zapalenie powiek, zapalenie tęczówki i ciała rzęskowego, a także przemijająca krótkowzroczność czy obrzęk rogówki. W badaniach klinicznych około 2,4% pacjentów przerwało terapię z powodu miejscowych działań niepożądanych, a 1,2% z powodu reakcji alergicznych. Tymolol, wchłaniając się do krążenia ogólnego, może wywoływać ogólnoustrojowe działania niepożądane typowe dla beta-blokerów, choć ich częstość jest niższa niż po podaniu ogólnym.
anafilaksja, blok serca, bradykardia, choroba Peyroniego, chromanie przestankowe, ciało rzęskowe, dorzolamid, erozja rogówki, hipoglikemia, hipotonia wewnątrzgałkowa, incydent naczyniowo-mózgowy, kamica moczowa, kontaktowe zapalenie skóry, krótkowzroczność przemijająca, lek blokujący receptory beta-adrenergiczne, łzawienie, miastenia, niewyraźne widzenie, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk rogówki, odwarstwienie naczyniówki, parestezja, pieczenie i kłucie oka, pokrzywka, skurcz oskrzeli, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna martwica naskórka, tymolol, wysypka łuszczycopodobna, zaburzenie rytmu serca, zapalenie powiek, zapalenie spojówek, zapalenie tęczówki, zastoinowa niewydolność serca, zespół Stevensa-Johnsona, zjawisko Raynauda
Leksykon leków
Działania niepożądane – Xiflodrop 5 mg/ml

Xiflodrop, zawierający chlorowodorek moksyfloksacyny w stężeniu 5,45 mg/ml (5 mg moksyfloksacyny), jest stosowany w postaci kropli do oczu, dostarczając około 190 µg substancji czynnej na kroplę. Profil bezpieczeństwa leku został oceniony na podstawie badań klinicznych obejmujących 2252 pacjentów, z których większość (1900) stosowała lek 3 razy dziennie. Nie odnotowano poważnych działań niepożądanych okulistycznych ani ogólnoustrojowych. Najczęściej zgłaszanymi działaniami niepożądanymi były podrażnienie i ból oka (1-2% pacjentów), które w 96% przypadków miały charakter łagodny i nie wymagały przerwania terapii. Działania niepożądane klasyfikowano według częstości występowania, a najczęstsze objawy dotyczyły układu nerwowego (ból głowy), oka (podrażnienie, ból, suchość, zapalenia rogówki i spojówek) oraz rzadziej układu krwiotwórczego, immunologicznego, oddechowego, żołądkowo-jelitowego i skóry.
ból oka, chlorowodorek moksyfloksacyny, duszność, fluorochinolon, kołatanie serca, krwawienie spojówkowe, moksyfloksacyna, naciek rogówki, nadwrażliwość, nadżerka rogówki, nieprawidłowość nabłonka rogówki, niewyraźne widzenie, obrzęk naczyniowo-ruchowy, obrzęk powiek, obrzęk rogówki, otarcie rogówki, parestezja, podrażnienie oka, pokrzywka, przekrwienie oka, punkcikowate zapalenie rogówki, reakcja anafilaktyczna, rumień, suchość oka, światłowstręt, wewnętrzne zapalenie oka, wrzodziejące zapalenie rogówki, zaburzenie smaku, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zerwanie ścięgna, złóg rogówki, zmętnienie rogówki, zmniejszenie stężenia hemoglobiny, zwiększenie aktywności AlAT, zwiększenie ciśnienia wewnątrzgałkowego
Leksykon leków
Działania niepożądane – Axotret 20 mg

Izotretynoina (Axotret) wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość i nasilenie są ściśle związane z dawką leku. Najczęściej obserwuje się objawy dermatologiczne, takie jak suchość skóry i błon śluzowych, zapalenie czerwieni wargowej, złuszczanie skóry oraz świąd (≥1/10). Rzadziej występują łysienie (≥1/10 000 do <1/1000) oraz bardzo rzadkie, ale poważne reakcje skórne, w tym rumień wielopostaciowy, zespół Stevensa-Johnsona i toksyczno-rozpływna martwica naskórka. W obrębie narządu wzroku często pojawiają się zapalenie powiek, spojówek, suchość i podrażnienie oka (≥1/10), natomiast bardzo rzadko (≤1/10 000) mogą wystąpić poważne powikłania, takie jak obrzęk tarczy nerwu wzrokowego czy zaćma. Zaburzenia psychiczne, w tym depresja i zmiany nastroju, występują rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), zaś myśli i próby samobójcze oraz zaburzenia psychotyczne są bardzo rzadkie (≤1/10 000) i wymagają natychmiastowego przerwania terapii oraz konsultacji psychiatrycznej.
ból głowy, ból mięśni, ból stawów, cukrzyca, depresja, fosfokinaza kreatynowa, ginekomastia, izotretynoina, kłębuszkowe zapalenie nerek, łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, łysienie, myśli samobójcze, neutropenia, niedokrwistość, rabdomioliza, rumień wielopostaciowy, toksyczno-rozpływna martwica naskórka, zaburzenie erekcji, zapalenie czerwieni wargowej, zapalenie okrężnicy, zapalenie powiek, zapalenie skóry, zapalenie spojówek, zapalenie stawów krzyżowo-biodrowych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół Stevensa-Johnsona, zwiększona aktywność aminotransferaz, zwiększone stężenie trójglicerydów
Leksykon chorób i schorzeń
Atopowe zapalenie skóry (azs) – Objawy

Atopowe zapalenie skóry (AZS) to przewlekła, zapalna dermatoza charakteryzująca się intensywnym świądem, suchością skóry oraz zmiennymi morfologicznie zmianami skórnymi, które różnią się w zależności od wieku pacjenta i fototypu skóry. Typowe lokalizacje zmian to twarz, szyja, zgięcia łokci i kolan, a u dorosłych dominują zmiany lichenifikacyjne, szczególnie na dłoniach. Przebieg choroby jest nawrotowy, z okresami zaostrzeń i remisji, a nasilenie świądu może prowadzić do zaburzeń snu i znacznego pogorszenia jakości życia. AZS manifestuje się w trzech stadiach klinicznych: ostrym (intensywny świąd, zaczerwienienie, pęcherzyki), podostrym (łuszczenie, pęknięcia, zmniejszone zaczerwienienie) oraz przewlekłym (lichenifikacja, pogrubienie skóry, przebarwienia). Charakterystyczne są także zmiany pigmentacyjne oraz dodatkowe cechy, takie jak fałd Dennie-Morgana czy drobne grudki w obrębie mieszków włosowych. Choroba rozpoczyna się najczęściej przed 5. rokiem życia, a u 50-70% dzieci objawy ustępują lub łagodnieją w okresie dojrzewania, choć u części pacjentów AZS utrzymuje się lub nawraca w dorosłości.
alergia pokarmowa, alergiczny nieżyt nosa, astma oskrzelowa, atopowe zapalenie skóry, bariera skórna, błędne koło świądu, choroba zapalna skóry, fałd Dennie-Morgana, gronkowiec złocisty, hiperpigmentacja, hipopigmentacja, infekcja skórna, kolonizacja patogenu, lichenifikacja, marsz atopowy, pęcherzyki wypełnione płynem, remisja, roztocza kurzu domowego, stan zapalny, sucha skóra, świąd, świąd skóry, wirus opryszczki pospolitej, wyprysk rąk, zaostrzenie objawów, zapalenie powiek, zapalenie spojówek, zgrubienie skóry, zmiany skórne
Leksykon leków
Działania niepożądane – Latanoprost Timolol Genoptim (50 mcg + 5 mg) /ml

Latanoprost + Timolol Genoptim (50 μg/ml + 5 mg/ml, krople do oczu) wykazuje działania niepożądane związane zarówno z latanoprostem, jak i tymololem. Latanoprost często powoduje zmiany oczne, w tym nasilenie pigmentacji tęczówki u 16-20% pacjentów w badaniach klinicznych, a nawet do 33% w badaniu 5-letnim, co może być trwałe. Charakterystyczne są także zmiany dotyczące rzęs (zwiększenie długości, grubości, pigmentacji i ilości), reakcje skórne na powiekach oraz ciemnienie skóry powiek. Działania niepożądane obejmują również podrażnienie oczu, zapalenia rogówki i spojówek, światłowstręt, obrzęki powiek oraz zmiany w obrębie oczodołów. Tymolol, wchłaniany do krążenia ogólnego, może wywoływać poważne działania ogólnoustrojowe, takie jak bradykardia, zaburzenia rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca, skurcz oskrzeli oraz reakcje alergiczne, typowe dla β-adrenolityków, choć rzadziej niż przy podaniu doustnym.
benzalkoniowy chlorek, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba rogówki, dławica piersiowa, dysfagia, hipercholesterolemia, hipoglikemia, latanoprost, miastenia, nadżerka rogówki, niestabilna dławica piersiowa, niewyraźne widzenie, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk plamki, obrzęk rogówki, odwarstwienie naczyniówki, opryszczkowe zapalenie rogówki, parestezja, pigmentacja tęczówki, podwójne widzenie, pokrzywka, przekrwienie oczu, reakcja alergiczna, skurcz oskrzeli, światłowstręt, tymolol, zaburzenie rytmu serca, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie tęczówki, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie akcji serca, zwapnienie rogówki
Leksykon chorób i schorzeń
Ektropion – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Problemy powiek, takie jak blepharitis, jęczmień, gradówka, ektropion, entropion oraz ptoza, stanowią istotne wyzwanie kliniczne, szczególnie u osób starszych i pacjentów z chorobami przewlekłymi (np. cukrzyca). Blepharitis charakteryzuje się zapaleniem brzegów powiek z objawami takimi jak zaczerwienienie, obrzęk, łuszczenie, pieczenie i nadmierne łzawienie. Jęczmień to bolesne, ropne zgrubienie na brzegu powieki, natomiast gradówka jest nieinfekcyjnym zgrubieniem powstałym w wyniku zablokowania gruczołu tarczkowego. Ektropion i entropion to odchylenia powieki odpowiednio na zewnątrz i do wewnątrz, prowadzące do podrażnień i ryzyka uszkodzenia rogówki. Ptoza, czyli opadanie powieki górnej, może ograniczać pole widzenia i u dzieci prowadzić do amblyopii. Diagnostyka opiera się na szczegółowym wywiadzie, badaniu okulistycznym z użyciem biomikroskopu oraz ewentualnych badaniach mikrobiologicznych i histopatologicznych.
badanie histopatologiczne, biomikroskop, blepharitis, chalazion, ciepły kompres, ektropion, entropion, film łzowy, gałka oczna, gradówka, gruczoł tarczkowy, hordeolum, jęczmień, krople steroidowe, łojotok, maść antybiotykowa, mięsień dźwigacz powieki górnej, mięsień powieki, niedowidzenie, nowotwór złośliwy, porażenie Bella, porażenie nerwu twarzowego, ptoza, rogówka, rzęsa, spojówka, strup, suchość oczu, trądzik różowaty, zapalenie powiek
Leksykon chorób i schorzeń
Zaczerwienienie oka – Etiologia i przyczyny

Zaczerwienienie oka, będące wynikiem rozszerzenia naczyń krwionośnych, stanowi 2-3% wizyt w podstawowej opiece zdrowotnej i okulistyce. Najczęstszą przyczyną jest zapalenie spojówek, które w 80% przypadków ma etiologię wirusową (głównie adenowirusy), a także bakteryjną (np. Staphylococcus aureus) i chlamydiową. Inne istotne przyczyny to zapalenie rogówki (keratitis) wywołane przez bakterie (Pseudomonas aeruginosa, S. aureus), wirusy (HSV, adenowirusy), grzyby i pasożyty, oraz rzadkie autoimmunologiczne zapalenie twardówki (scleritis). Zapalenie nadtwardówki (episcleritis) ma często etiologię idiopatyczną lub związaną z chorobami autoimmunologicznymi. Wśród infekcji należy również uwzględnić canaliculitis (Actinomyces israelii), dacryocystitis oraz cellulitis orbitalis. Alergie, zespół suchego oka, zapalenie powiek i urazy (w tym ciała obce, które stanowią 23,2% przypadków) również często manifestują się zaczerwienieniem. Warto zwrócić uwagę na poważne stany, takie jak ostra jaskra zamkniętego kąta, zapalenie błony naczyniowej, owrzodzenie rogówki, które wymagają pilnej interwencji okulistycznej.
Actinomyces israelii, alergiczne zapalenie spojówek, gradówka, jaskra zamkniętego kąta, krwotok podspojówkowy, otarcie rogówki, owrzodzenie rogówki, Pseudomonas aeruginosa, skrzydlik, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, zaczerwienienie oka, zapalenie błony naczyniowej, zapalenie nadtwardówki, zapalenie powiek, zapalenie rogówki, zapalenie spojówek, zapalenie tęczówki, zapalenie tkanek oczodołu, zapalenie twardówki, zapalenie woreczka łzowego, zespół suchego oka
Leksykon chorób i schorzeń
Suche oczy – Etiologia i przyczyny

Zespół suchego oka (KCS) to wieloczynnikowa choroba powierzchni oka, charakteryzująca się utratą homeostazy filmu łzowego, wynikającą z niedoboru produkcji łez lub ich nadmiernego parowania. Etiologia obejmuje dysfunkcję każdej z trzech warstw filmu łzowego: tłuszczowej, wodnistej i śluzowej. Czynniki ryzyka to wiek (częstość wzrasta z 7,5% u osób 50-letnich do 15% u 70-latków), płeć żeńska (2-3-krotnie wyższe ryzyko), zmiany hormonalne, choroby autoimmunologiczne (np. zespół Sjögrena, RZS, toczeń), cukrzyca (54% pacjentów z typem 2), dysfunkcja gruczołów Meiboma (MGD), stosowanie leków (m.in. leki przeciwhistaminowe, antydepresyjne, izotretynoina), czynniki środowiskowe (suchy klimat, zanieczyszczenia, klimatyzacja) oraz interwencje medyczne (chirurgia refrakcyjna, operacje zaćmy, radioterapia). Patofizjologia obejmuje niestabilność filmu łzowego, hiperosmolarność łez, stan zapalny i zaburzenia neurosensoryczne, które tworzą błędne koło nasilające objawy i prowadzą do uszkodzenia rogówki, zaburzeń widzenia i ryzyka infekcji.
chirurgia refrakcyjna, choroba Hashimoto, choroba tarczycy, cukrzyca, dysautonomia, dysfunkcja gruczołu Meiboma, ektropion, entropion, film łzowy, gruczoł Meiboma, hiperosmolarność łez, lagoftalmus, LASIK, nadczynność tarczycy, niedobór androgenów, niedobór kwasów omega-3, niedobór witaminy A, niedobór witaminy B12, niedobór witaminy D, niedoczynność tarczycy, nieswoiste zapalenie jelit, osmolarność łez, reumatoidalne zapalenie stawów, rogówka, spojówka, śródmiąższowe zapalenie płuc, test Schirmera, toczeń rumieniowaty układowy, trądzik różowaty, twardzina, zapalenie brzegów powiek, zapalenie powiek, zespół Sjögrena, zespół suchego oka, ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń