obrazowanie PET/CT
Obrazowanie PET/CT (pozytonowa tomografia emisyjna połączona z tomografią komputerową) to zaawansowana technika diagnostyczna łącząca funkcjonalne obrazowanie metaboliczne PET z anatomicznym obrazowaniem CT w jednym badaniu. Metoda ta umożliwia jednoczesną ocenę procesów biochemicznych i dokładne zlokalizowanie zmian patologicznych w organizmie.
W badaniu PET wykorzystuje się radiofarmaceutyki, najczęściej znakowaną fluorodeoksyglukozę (18F-FDG), która gromadzi się w komórkach o zwiększonym metabolizmie glukozy, charakterystycznym dla tkanek nowotworowych. Połączenie z CT pozwala na precyzyjne określenie lokalizacji anatomicznej obszarów o wzmożonym wychwycie znacznika, co znacząco zwiększa czułość i swoistość diagnostyczną.
Obrazowanie PET/CT znajduje szerokie zastosowanie w onkologii (diagnostyka, ocena stopnia zaawansowania, monitorowanie odpowiedzi na leczenie i wykrywanie wznowy nowotworowej), kardiologii (ocena żywotności mięśnia sercowego) oraz neurologii (diagnostyka schorzeń neurodegeneracyjnych, padaczki). Metoda ta stanowi obecnie złoty standard w diagnostyce wielu nowotworów, w tym chłoniaków, raka płuca czy nowotworów głowy i szyi.
Powiązane wpisy
-
Leksykon chorób i schorzeń
Rak krtani nosowej charakteryzuje się zróżnicowanym rokowaniem zależnym od stopnia zaawansowania choroby oraz czynników molekularnych i immunologicznych. 5-letnie względne wskaźniki przeżycia wynoszą około 82% dla raka miejscowego, 72% dla regionalnego oraz 49-50% dla przerzutowego. System klasyfikacji TNM (AJCC/UICC 8. edycja) uwzględnia obecność DNA wirusa Epsteina-Barr (EBV) i wprowadza kategorię T0 dla przerzutów do węzłów chłonnych o nieznanym ognisku pierwotnym, jednak nie obejmuje wszystkich istotnych czynników prognostycznych. Poziom DNA EBV w krwi jest silnym markerem prognostycznym – wysokie wartości wiążą się z co najmniej 2,5-krotnie zwiększonym ryzykiem zgonu, a jego detekcja w kolejnych punktach czasowych koreluje z ryzykiem progresji i nawrotu. Parametry hematologiczne, takie jak wysoki stosunek neutrofilów do limfocytów (NLR), płytek do limfocytów (PLR) oraz niski stosunek limfocytów do monocytów (LMR), mają istotne znaczenie prognostyczne, podobnie jak wskaźnik odżywienia immunologicznego (PNI) i systemowy indeks odpowiedzi zapalnej (SIRI), który jest szczególnie wartościowy u pacjentów z ujemnym DNA EBV.
chemioterapia indukcyjna, DNA EBV, fibrynogen w osoczu, Glasgow Prognostic Score, HDL-C, klasyfikacja TNM, nomogram prognostyczny, nowotwór złośliwy, obciążenie mutacyjne guza, obrazowanie PET/CT, przerzut do węzła chłonnego, przerzut odległy, przeżycie wolne od progresji, przeżycie wolne od przerzutów odległych, radiomika, radioterapia z modulacją intensywności wiązki, rak krtani nosowej, sekwencjonowanie nowej generacji, stosunek limfocytów do monocytów, stosunek neutrofilów do limfocytów, stosunek płytek krwi do limfocytów, systemowy indeks odpowiedzi zapalnej, wirus Epsteina-Barr, wskaźnik rozwoju społecznego -
Leksykon chorób i schorzeń
Chłoniaki, jako nowotwory układu limfatycznego, charakteryzują się zróżnicowanym rokowaniem zależnym od typu, stadium zaawansowania, wieku pacjenta oraz parametrów klinicznych i molekularnych. Ogólny 5-letni wskaźnik przeżycia dla chłoniaków nieziarniczych (NHL) wynosi około 74%, z wyraźnymi różnicami pomiędzy podtypami: chłoniak grudkowy osiąga niemal 100%, chłoniak strefy brzeżnej około 80%, a chłoniak z komórek płaszcza ponad 45%. Chłoniak Hodgkina cechuje się lepszym rokowaniem z 5-letnim wskaźnikiem przeżycia około 89%, jednak wiek pacjenta pozostaje istotnym czynnikiem prognostycznym, z gorszymi wynikami u osób powyżej 60 lat (NHL) i 45 lat (HL). W praktyce klinicznej stosuje się systemy punktowe, takie jak Międzynarodowy Indeks Prognostyczny (IPI) dla chłoniaków agresywnych, FLIPI dla chłoniaka grudkowego oraz IPS dla chłoniaka Hodgkina, które uwzględniają m.in. wiek, stan sprawności ECOG, poziom LDH, stadium Ann Arbor oraz zajęcie narządów pozawęzłowych, umożliwiając stratifikację pacjentów do grup ryzyka i przewidywanie całkowitego przeżycia (OS) oraz przeżycia wolnego od progresji (PFS).
chłoniak B-komórkowy, chłoniak Burkitta, chłoniak grudkowy, chłoniak Hodgkina, chłoniak nieziarniczy, chłoniak rozlany z dużych komórek B, chłoniak strefy brzeżnej, chłoniak T-komórkowy, chłoniak z komórek płaszcza, choroba pozawęzłowa, dehydrogenaza mleczanowa, fluorodeoksyglukoza, głębokie uczenie, inhibitor punktów kontrolnych immunologicznych, klasyfikacja Ann Arbor, międzynarodowy indeks prognostyczny, międzynarodowy wskaźnik prognostyczny, objawy B, objętość metaboliczna guza, obrazowanie PET/CT, przewlekła białaczka limfocytowa, przeżycie wolne od progresji, stadium zaawansowania, sztuczna inteligencja, uczenie maszynowe, układ limfatyczny, układ odpornościowy -
Leksykon chorób i schorzeń
Kostniakomięsak (osteosarcoma) pozostaje najczęstszym pierwotnym złośliwym nowotworem kości, dotykającym głównie młodych pacjentów. Pięcioletni wskaźnik przeżycia wynosi około 65-75% u chorych bez przerzutów i spada do 15-30% w przypadku obecności przerzutów. Czynniki prognostyczne obejmują płeć (mężczyźni mają gorsze rokowanie, HR 1,21), wiek (powyżej 40 lat HR 1,63, powyżej 50 lat HR 2,60), lokalizację guza (poza kończynami HR 2,10; proksymalna lokalizacja w kości udowej HR 3,68 i ramieniowej HR 3,15) oraz wielkość guza (>8 cm HR 1,55). Kluczowym prognostycznym wskaźnikiem jest odpowiedź histologiczna na chemioterapię neoadjuwantową – słaba odpowiedź (<90% martwicy) wiąże się z HR 2,45. Leczenie chirurgiczne, zwłaszcza oszczędzające kończynę, poprawia rokowanie w porównaniu do amputacji (HR 2,34). Zaawansowane badania molekularne i genetyczne wskazują na istotne biomarkery prognostyczne, takie jak sygnatury genowe (np. 13-genowa sygnatura z 22% przeżywalnością w grupie wysokiego ryzyka vs. 100% w niskiego ryzyka) oraz polimorfizm ERCC1 rs11615, które mogą wspomagać stratifikację pacjentów.
amputacja, analiza omiczna, biomarker genetyczny, chemioterapia neoadjuwantowa, fosforylacja oksydacyjna, kość udowa, kostniakomięsak, leczenie chirurgiczne, lokalizacja guza, martwica guza, metaboliczna objętość guza, mikroRNA, model uczenia maszynowego, obrazowanie PET/CT, pierwotny nowotwór złośliwy kości, przerzuty nowotworowe, radiomika, rekombinacja homologiczna, ścieżka sygnałowa, sztuczna sieć neuronowa, wskaźnik przeżycia pięcioletniego, zabieg oszczędzający kończynę -
Leksykon chorób i schorzeń
Chłoniak Hodgkina (CH) to rzadki nowotwór układu limfatycznego, charakteryzujący się obecnością komórek Reed-Sternberga, stanowiący mniej niż 1% wszystkich nowotworów, ale często diagnozowany u młodych dorosłych. W USA w 2025 roku przewiduje się 8720 nowych przypadków (4840 mężczyzn, 3880 kobiet) i 1150 zgonów (720 mężczyzn, 430 kobiet), z rocznym wskaźnikiem zachorowalności 2,5/100 000 i umieralności 0,3/100 000. Globalnie w 2020 roku zdiagnozowano około 83 000 przypadków i 23 000 zgonów, a wskaźniki zachorowalności i umieralności wynosiły odpowiednio 0,98 i 0,26 na 100 000 osób. Epidemiologia wykazuje bimodalny rozkład wiekowy (szczyty w 15-34 i >55 lat), przewagę mężczyzn (stosunek 1,2:1) oraz zróżnicowanie geograficzne – wyższe wskaźniki w krajach wysoko rozwiniętych i u osób z wyższym statusem społeczno-ekonomicznym. Czynniki ryzyka obejmują infekcję EBV (50% przypadków), zakażenie HIV, czynniki rodzinne, choroby autoimmunologiczne oraz ekspozycję środowiskową.
bimodalny rozkład wiekowy, chłoniak guzkowy z przewagą limfocytów, chłoniak Hodgkina, choroba autoimmunologiczna, choroba Hodgkina, diagnoza, dodatnia wartość predykcyjna, dysfagia, klasyczny chłoniak Hodgkina, komórki Reed-Sternberga, metody diagnostyczne, mononukleoza zakaźna, niedobór odporności, nowotwór układu limfatycznego, obrazowanie nadzorcze, obrazowanie PET/CT, podtyp histologiczny, stwardnienie guzkowe, ujemna wartość predykcyjna, wczesne wykrywanie, węzły chłonne, wirus Epsteina-Barr, wskaźnik przeżycia, zakażenie HIV
