sekrecja ADH
Sekrecja ADH (antydiuretycznego hormonu, zwanego również wazopresyną) to proces wydzielania tego hormonu przez tylny płat przysadki mózgowej. ADH jest syntetyzowany w jądrach nadwzrokowych i przykomorowych podwzgórza, a następnie transportowany aksonalnie do części nerwowej przysadki, skąd jest uwalniany do krwiobiegu.
Głównym bodźcem stymulującym sekrecję ADH jest wzrost osmolalności osocza (powyżej 280-290 mOsm/kg H2O), który jest wykrywany przez osmoreceptory w podwzgórzu. Drugim istotnym czynnikiem jest zmniejszenie objętości krwi krążącej lub spadek ciśnienia tętniczego (o co najmniej 5-10%), co jest wykrywane przez baroreceptory w przedsionku serca, łuku aorty i zatokach szyjnych.
ADH odgrywa kluczową rolę w regulacji gospodarki wodno-elektrolitowej organizmu. Jego głównym działaniem jest zwiększenie reabsorpcji wody w kanalikach zbiorczych nerek poprzez zwiększenie przepuszczalności ich ścian dla wody, co prowadzi do zagęszczenia moczu i zmniejszenia diurezy. Ponadto w wyższych stężeniach hormon ten wywiera działanie naczynioskurczowe, podnosząc ciśnienie tętnicze.
Zaburzenia sekrecji ADH mogą prowadzić do poważnych zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej. Niedobór lub brak wydzielania hormonu powoduje moczówkę prostą, charakteryzującą się poliurią i polidypsją. Z kolei zespół nieadekwatnego wydzielania ADH (SIADH) prowadzi do nadmiernej retencji wody, hiponatremii i hipoosmolalności osocza.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Sodu chlorek – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Chlorek sodu (NaCl) jest kluczowym elektrolitem w utrzymaniu homeostazy wodno-elektrolitowej i ciśnienia osmotycznego płynów ustrojowych, szeroko stosowanym w terapii zaburzeń elektrolitowych oraz nawodnienia. Preparaty z NaCl znajdują zastosowanie w infuzjach, dializie otrzewnowej, hemofiltracji oraz płukankach. W terapii należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z hipokaliemią, hipernatriemią, hiperchloremią, niewydolnością serca, nerek, nadciśnieniem tętniczym, obrzękami czy rzucawką. Korekcja hiponatremii powinna być powolna, nie przekraczając 4-6 mmol/l/dobę (maksymalnie 9 mmol/l/dobę), aby zapobiec zespołowi demielinizacji osmotycznej. Monitorowanie obejmuje kontrolę elektrolitów, równowagi kwasowo-zasadowej, masy ciała oraz funkcji nerek, a szybka infuzja wymaga nadzoru układu sercowo-oddechowego ze względu na ryzyko przeciążenia krążenia i obrzęku płuc.
ceftriakson, chlorek sodu, ciśnienie osmotyczne, dializa otrzewnowa, diuretyk, elektrolity w surowicy, encefalopatia hiponatremiczna, funkcja oddechowa, gazometria, glikozydy naparstnicy, hemofiltracja, hiperchloremia, hipernatremia, hipokaliemia, hiponatremia, hipowolemia, homeostaza wodno-elektrolitowa, interakcja lekowa, krwawienie wewnątrzczaszkowe, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, obrzęk mózgu, obrzęk płuc, obrzęk uogólniony, parathormon, postępowanie przeciwwstrząsowe, retencja sodu, równowaga kwasowo-zasadowa, rzucawka, sekrecja ADH, stłuczenie mózgu, układ sercowo-naczyniowy, zaburzenie elektrolitowe, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zespół demielinizacji osmotycznej