zatrucie cynkiem
Zatrucie cynkiem to stan chorobowy wywołany nadmiernym spożyciem lub wchłonięciem związków cynku, które przekracza zdolności organizmu do ich wydalenia lub zmetabolizowania. Ostre zatrucie cynkiem najczęściej występuje po doustnym przyjęciu wysokich dawek rozpuszczalnych soli cynku, takich jak chlorek cynku czy siarczan cynku, i objawia się nudnościami, wymiotami, bólami brzucha, biegunką oraz odwodnieniem.
Przewlekłe zatrucie cynkiem może prowadzić do zaburzeń hematologicznych, w tym niedokrwistości miedziozależnej, neutropenii oraz obniżonej aktywności układu odpornościowego. Cynk w nadmiarze zaburza równowagę innych pierwiastków śladowych, szczególnie miedzi, co wynika z konkurencji o wspólne nośniki w procesie wchłaniania jelitowego oraz indukcji syntezy metalotioneiny, białka wiążącego metale.
Diagnostyka zatrucia cynkiem obejmuje oznaczenie stężenia cynku w surowicy krwi oraz moczu, a także ocenę stężenia miedzi i ceruloplazminy, które często są obniżone. Leczenie polega na przerwaniu ekspozycji na cynk, wyrównaniu zaburzeń elektrolitowych, a w przypadkach ciężkich zatruć można rozważyć zastosowanie chelatacji. Suplementacja miedzi może być konieczna do skorygowania wtórnego niedoboru tego pierwiastka.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Inozyna pranobeks – Przedawkowanie
Inozyna pranobeks, będąca kompleksem inozyny i 4-acetamidobenzoesanu 2-hydroksypropylodimetyloamoniowego w stosunku molarnym 1:3, wykazuje niski profil toksyczności, co potwierdzają dane z charakterystyk produktów leczniczych (np. AKVIR, Groprinosin, Isoprinosine). Brak jest udokumentowanych przypadków przedawkowania u ludzi, a potencjalne skutki przedawkowania opierają się na badaniach na modelach zwierzęcych. Głównym zagrożeniem jest istotne podwyższenie stężenia kwasu moczowego w surowicy, co może prowadzić do hiperurykemii i powikłań takich jak napad dny moczanowej, nefropatia moczanowa oraz kamica nerkowa. W przypadku przedawkowania zaleca się leczenie objawowe, monitorowanie stężenia kwasu moczowego, odpowiednie nawodnienie, wsparcie funkcji nerek oraz, w razie potrzeby, stosowanie leków urykozurycznych (np. probenecyd) i inhibitorów oksydazy ksantynowej (np. allopurynol).
4-acetamidobenzoesan 2-hydroksypropylodimetyloamoniowy, alkalizacja moczu, allopurynol, dna moczanowa, hiperurykemia, inhibitor oksydazy ksantynowej, inozyna pranobeks, jon cynku, kamica nerkowa, kamień moczanowy, kolka nerkowa, krwiomocz, kwas moczowy, lek obniżający poziom kwasu moczowego, lek urykozuryczny, napad dny moczanowej, nefropatia moczanowa, niedokrwistość, ostry napad, przewlekła choroba nerek, spowolnienie psychomotoryczne, toksyczność cynku, wodorowęglan sodu, zaburzenia czynności nerek, zatrucie cynkiem - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Zincas 5,5 mg Zn2+
Preparat Zincas, zawierający 5,5 mg jonów cynku w postaci cynku wodoroasparaginianu dwuwodnego (31 mg substancji czynnej na tabletkę), jest bezwzględnie przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub na którąkolwiek z substancji pomocniczych, w tym sacharozę (30 mg) oraz żółcień chinolinową (0,05 mg). Reakcje alergiczne mogą obejmować zarówno łagodne objawy skórne, jak i poważne reakcje ogólnoustrojowe, co wymaga całkowitego odrzucenia stosowania leku u osób z historią takich reakcji. Znajomość składu preparatu jest istotna dla identyfikacji potencjalnych alergenów i zapobiegania niepożądanym zdarzeniom. Drugim kluczowym przeciwwskazaniem jest niewydolność nerek, niezależnie od stopnia zaawansowania. U pacjentów z upośledzoną funkcją nerek istnieje ryzyko kumulacji jonów cynku, co może prowadzić do toksyczności i pogorszenia stanu nerek. Przed rozpoczęciem terapii zaleca się wykonanie badań diagnostycznych oceniających funkcję nerek, takich jak GFR, poziom kreatyniny i mocznika. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z subklinicznymi zaburzeniami nerkowymi, aby uniknąć powikłań związanych z farmakokinetyką cynku. Charakterystyka fizyczna tabletek (żółte, okrągłe, obustronnie płaskie) może wspomagać identyfikację leku w praktyce klinicznej.
bezpieczeństwo farmakoterapii, choroba nerek, cynku wodoroasparaginian dwuwodny, działanie niepożądane, GFR, jony cynku, kreatynina, mocznik, nadwrażliwość na substancję czynną, niewydolność nerek, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, sacharoza, zaburzenie funkcji nerek, zatrucie cynkiem, żółcień chinolinowa - Leksykon leków
Przedawkowanie – Zincteral 45 mg Zn2+
Przedawkowanie leku Zincteral, zawierającego 124 mg cynku siarczanu jednowodnego (odpowiadającego 45 mg jonów cynku), może wywołać wieloukładowe objawy toksyczne, obejmujące przewód pokarmowy, układ krążenia, oddechowy, moczowy, nerwowy oraz hematologiczny. Klinicznie obserwuje się piekący ból jamy ustnej i gardła, wymioty, biegunki (wodniste lub krwawe), niedociśnienie tętnicze, obrzęk płuc, żółtaczkę, krwiomocz, bezmocz, drgawki, hemolizę oraz zmęczenie. W ciężkich przypadkach, zwłaszcza przy dawce śmiertelnej około 10 g siarczanu cynku, może wystąpić hiperglikemia, co wskazuje na poważne zaburzenia metaboliczne. Długotrwałe stosowanie leku ponad zalecane dawki może prowadzić do niedoboru miedzi, skutkującego niedokrwistością, leukopenią i zaburzeniami neurologicznymi, ze względu na konkurencyjne wchłanianie pierwiastków śladowych w przewodzie pokarmowym.
bezmocz, biegunka krwawa, ból jamy ustnej, drgawki, EDTA wapniowy, hemoliza, hiperglikemia, krwiomocz, leczenie chelatujące, leukopenia, niedobór miedzi, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, obrzęk płuc, ośrodkowy układ nerwowy, przedawkowanie cynku, przewód pokarmowy, siarczan cynku jednowodny, układ krążenia, układ moczowy, układ oddechowy, wersenian wapniowo-dwusodowy, zaburzenie neurologiczne, zatrucie cynkiem, żółtaczka - Leksykon leków
Przedawkowanie – Envil gardło (2,9 mg + 1,96 mg + 25,6 mg)/ml
Envil gardło w formie aerozolu do stosowania miejscowego zawiera chlorek cetylopirydyniowy (2,9 mg/ml), chlorowodorek lidokainy jednowodny (1,96 mg/ml) oraz glukonian cynku (25,6 mg/ml, odpowiadający 3,7 mg jonów cynku). Przy pojedynczej dawce 0,17 ml ryzyko przedawkowania jest niskie, jednak nadmierne stosowanie lub przypadkowe spożycie może prowadzić do poważnych objawów toksycznych. Przedawkowanie chlorku cetylopirydyniowego (dawka śmiertelna 1-3 g) manifestuje się nudnościami, wymiotami, zapaścią, drgawkami i śpiączką; działanie antyseptyczne można neutralizować detergentami anionowymi. Lidokaina wywołuje objawy neurologiczne i kardiologiczne przy stężeniu osoczowym >5 μg/ml, z ryzykiem zatrzymania oddechu i krążenia, bez swoistego antidotum – leczenie jest objawowe i podtrzymujące funkcje życiowe. Przedawkowanie glukonianu cynku skutkuje zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi, metalicznym smakiem i bólem głowy; dawka śmiertelna siarczanu cynku to 10-20 g, a leczenie obejmuje podanie EDTA w celu zwiększenia wydalania jonów cynku.
chlorek cetylopirydyniowy, chlorowodorek lidokainy, dawka śmiertelna, detergent anionowy, drgawki, działania niepożądane, działanie antyseptyczne, EDTA, glukonian cynku, leczenie objawowe, leczenie przedawkowania, monitorowanie parametrów życiowych, nadmierne stosowanie leku, ośrodkowy układ nerwowy, podtrzymanie funkcji życiowych, przedawkowanie cynku, przedawkowanie leku, przypadkowe spożycie leku, układ krążenia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zatrucie cynkiem, zatrzymanie oddechu i krążenia - Leksykon substancji czynnych
Biotyna – Przedawkowanie
Biotyna (witamina B7), rozpuszczalna w wodzie witamina z grupy B, wykazuje bardzo wysoki profil bezpieczeństwa klinicznego. W badaniach klinicznych nie odnotowano przypadków przedawkowania ani toksyczności u ludzi, nawet przy stosowaniu dawek znacznie przekraczających standardowe dawki terapeutyczne, tj. do 200 mg/dobę bez skutków ubocznych oraz do 300 mg/dobę przez 24 miesiące z dobrą tolerancją. Długoterminowe podawanie biotyny w dawkach 2,5-10 mg/dobę również nie wiązało się z działaniami niepożądanymi. Preparaty dostępne na rynku zawierają zwykle 5 mg lub 10 mg biotyny, a także formuły złożone, np. BiotinoZin (10 mg biotyny + 25 mg cynku) oraz preparaty do żywienia pozajelitowego (Soluvit N, Viantan) z dawkami rzędu 60 μg biotyny. W przypadku podejrzenia przedawkowania biotyny zaleca się zaprzestanie suplementacji i obserwację pacjenta, bez konieczności stosowania specyficznego leczenia.
biotyna, ból brzucha, działanie niepożądane, edetynian wapniowo-disodowy, hiperwitaminoza, jony cynku, niedobór biotyny, niedokrwistość, nudności i wymioty, preparat do żywienia pozajelitowego, preparat multiwitaminowy, preparat złożony, przedawkowanie biotyny, przedawkowanie cynku, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zatrucie, zatrucie cynkiem, zawroty głowy, żywienie pozajelitowe