Przedawkowanie
Biotyna

Przedawkowanie biotyny. Szczegółowo opisane niebezpieczeństwa związane z przedawkowaniem

Biotyna (witamina B7) jest rozpuszczalną w wodzie witaminą z grupy B, stosowaną w leczeniu różnych schorzeń, szczególnie niedoborów biotyny oraz jako wsparcie w leczeniu chorób skóry, włosów i paznokci. Dostępne na rynku preparaty zawierają różne dawki biotyny, najczęściej 5 mg (np. Biotebal, Biotifem, Biotin Polpharma, Biotylek) lub 10 mg (np. Biotebal Max, Biotifem MAX, Biotinum APTEO MED, Biotylek Max, Biotynox Forte, OeparolMed Biotyna).^{1 2 3 4 5}

Bezpieczeństwo biotyny i dane kliniczne

Aktualnie w literaturze medycznej nie ma udokumentowanych przypadków przedawkowania biotyny lub zatrucia u ludzi przy stosowaniu nawet bardzo wysokich dawek tego związku.^{6 7 8 9}

Doświadczenia kliniczne wskazują, że biotyna jest dobrze tolerowana nawet przy zastosowaniu dawek znacznie przekraczających dawki terapeutyczne. Dostępne badania kliniczne dokumentują, że podawanie biotyny w wysokich dawkach było dobrze tolerowane przez pacjentów:^{10 11 12}

• do 200 mg na dobę – nie obserwowano niekorzystnych skutków^{13 14 15}
• do 300 mg na dobę przez 24 miesiące – było dobrze tolerowane^{16 17}

W literaturze medycznej opisane są również badania kliniczne z zastosowaniem różnych dawek biotyny przez dłuższe okresy:^{18 19 20}

• 9 mg na dobę przez 4 lata – nie stwierdzono działań niepożądanych²¹
• 10 mg na dobę przez 15 dni – nie stwierdzono działań niepożądanych²²
• 2,5 mg na dobę przez 6-15 miesięcy – nie stwierdzono działań niepożądanych²³

Przedawkowanie biotyny w preparatach złożonych

Warto zauważyć, że biotyna występuje również w preparatach złożonych, jak na przykład BiotinoZin (zawierający 10 mg biotyny i 25 mg jonów cynku) czy w wielowitaminowych preparatach do żywienia pozajelitowego, takich jak Soluvit N (60 μg biotyny) i Viantan (0,06 mg czyli 60 μg biotyny).^{24 25 26}

W przypadku BiotinoZin, ryzyko przedawkowania cynku jest zdecydowanie większe niż biotyny. Przedawkowanie cynku występuje jedynie po przyjęciu dawki wielokrotnie większej niż dawka terapeutyczna.²⁷

W przypadku preparatów multiwitaminowych, takich jak Soluvit N i Viantan, nie ma doniesień o działaniach niepożądanych związanych z przedawkowaniem witamin rozpuszczalnych w wodzie, w tym biotyny, przy stosowaniu ich w zalecanych dawkach jako uzupełnienie zapotrzebowania w trakcie żywienia pozajelitowego.²⁸

Ryzyko przedawkowania jest szczególnie duże, jeśli pacjent otrzymuje witaminy z wielu źródeł lub ogólna suplementacja witaminy nie odpowiada indywidualnym potrzebom pacjenta, lub u pacjentów ze zwiększoną podatnością na hiperwitaminozę (np. pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek).²⁹

Objawy przedawkowania cynku w preparatach zawierających biotynę

Chociaż nie ma udokumentowanych przypadków przedawkowania samej biotyny, warto zwrócić uwagę na objawy przedawkowania cynku, który występuje w preparacie BiotinoZin. W przypadku przedawkowania związków cynku mogą wystąpić:³⁰

• Zaburzenia żołądkowo-jelitowe (najczęstsze objawy po podaniu jednorazowym)
• Metaliczny smak na języku
• Ból brzucha
• Nudności i wymioty
• Senność
• Ból głowy
• Niedokrwistość
• Zawroty głowy

W przypadkach ciężkiego zatrucia cynkiem, po podaniu doustnym u dorosłych, 10-20 g cynku w postaci siarczanu może prowadzić do zgonu.³¹

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku podejrzenia przedawkowania biotyny:³²

• Nie jest wymagane specyficzne leczenie
• Zaleca się zaprzestanie suplementacji biotyny
• Należy obserwować pacjenta pod kątem potencjalnych objawów

W przypadku przedawkowania cynku (z preparatu BiotinoZin):³³

• Nie jest znane swoiste antidotum
• Zaleca się leczenie objawowe
• Podanie mleka lub wody
• W razie potrzeby domięśniowe lub dożylne podawanie 50 do 75 mg/kg masy ciała edetynianu wapniowo-disodowego w 3 do 6 dawkach podzielonych, przez okres do 5 dni (EDTA nasila wydalanie jonów cynku z moczem)

W przypadku przedawkowania preparatów multiwitaminowych, leczenie polega na zaprzestaniu suplementacji witamin i innych działaniach zgodnie ze wskazaniami klinicznymi.³⁴

Tabela objawów przedawkowania

Podsumowując, biotyna jest witaminą o bardzo wysokim profilu bezpieczeństwa, a przypadki jej przedawkowania nie zostały dotychczas udokumentowane w literaturze medycznej. Nawet stosowanie dawek znacznie przekraczających dawki terapeutyczne (do 300 mg/dobę przez długi okres) nie prowadziło do wystąpienia działań niepożądanych. W przypadku preparatów złożonych zawierających biotynę, większym zagrożeniem może być przedawkowanie innych substancji, takich jak cynk w preparacie BiotinoZin.^{35 36 37}