lek osłaniający
Lek osłaniający to preparat farmaceutyczny stosowany w celu ochrony błony śluzowej przewodu pokarmowego, szczególnie żołądka, przed działaniem drażniących substancji lub innych leków. Jego głównym zadaniem jest zmniejszenie ryzyka wystąpienia działań niepożądanych ze strony układu pokarmowego.
Do najczęściej stosowanych leków osłaniających należą inhibitory pompy protonowej (IPP), blokery receptora H2, leki zobojętniające kwas solny, sukralfat oraz mizoprostol. Wskazaniami do ich stosowania są m.in. przewlekła terapia niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ), kortykosteroidami, niektórymi antybiotykami oraz w przypadku refluksu żołądkowo-przełykowego.
Mechanizm działania leków osłaniających jest zróżnicowany – mogą one zmniejszać wydzielanie kwasu solnego (IPP, blokery H2), neutralizować kwas (leki zobojętniające), tworzyć ochronną warstwę na powierzchni błony śluzowej (sukralfat) lub stymulować wydzielanie śluzu i wodorowęglanów (mizoprostol). Wybór odpowiedniego leku osłaniającego powinien być dostosowany do indywidualnych potrzeb pacjenta oraz charakterystyki stosowanego równolegle leczenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ketoprofen-SF
Ketoprofen należy stosować w najmniejszej skutecznej dawce i przez możliwie najkrótszy czas, aby ograniczyć ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza ze strony przewodu pokarmowego. Szczególnie narażeni są pacjenci w podeszłym wieku oraz osoby z historią choroby wrzodowej, zwłaszcza powikłanej krwawieniem lub perforacją. Ryzyko to wzrasta przy stosowaniu większych dawek NLPZ, a ketoprofen wykazuje potencjalnie wyższe działanie toksyczne na przewód pokarmowy w porównaniu z innymi NLPZ. W grupach wysokiego ryzyka zaleca się rozważenie terapii osłonowej, np. inhibitorami pompy protonowej lub mizoprostolem. W przypadku wystąpienia krwawienia lub owrzodzenia leczenie ketoprofenem należy natychmiast przerwać.
choroba Crohna, choroba naczyń mózgowych, choroba niedokrwienna serca, choroba tętnic obwodowych, choroba wrzodowa, cukrzyca, hiperlipidemia, inhibitor cyklooksygenazy-2, inhibitor pompy protonowej, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, ketoprofen, kortykosteroid doustny, krwawienie z przewodu pokarmowego, kwas acetylosalicylowy, lek hamujący agregację płytek, lek osłaniający, lek przeciwzakrzepowy, mizoprostol, nadciśnienie tętnicze, niekontrolowane nadciśnienie tętnicze, niesteroidowy lek przeciwzapalny, perforacja przewodu pokarmowego, udar mózgu, warfaryna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Przedawkowanie – Ziele Bukwicy –
Przedawkowanie ziela bukwicy (Betonicae herba) prowadzi do objawów głównie ze strony układu pokarmowego, takich jak zaparcie oraz podrażnienie błony śluzowej przewodu pokarmowego. Mechanizm powstawania zaparcia wiąże się ze spowolnieniem motoryki jelit wywołanym nadmierną ilością substancji czynnych, natomiast podrażnienie wynika z drażniącego działania tych substancji na błonę śluzową. Klinicznie pacjenci zgłaszają utrudnione wypróżnianie, twarde stolce, ból brzucha, dyskomfort, uczucie pełności oraz możliwe nudności. Objawy te, choć nie zagrażają życiu, mogą znacząco obniżać komfort pacjenta i wymagają odpowiedniego postępowania.
Betonicae herba, błona śluzowa przewodu pokarmowego, ból brzucha, dieta bogatoresztkowa, dieta lekkostrawna, dyskomfort w jamie brzusznej, jama brzuszna, leczenie objawowe, lek osłaniający, monitorowanie funkcji przewodu pokarmowego, motoryka przewodu pokarmowego, nudności, pasaż treści pokarmowej, perystaltyka jelit, podrażnienie przewodu pokarmowego, postępowanie dietetyczne, środek przeczyszczający, substancja czynna, układ pokarmowy, zaparcie, ziele bukwicy