pałeczkowatość palców
Pałeczkowatość palców (ang. clubbing, digital clubbing) to charakterystyczna zmiana morfologii palców, polegająca na zniekształceniu dystalnych części palców rąk i/lub stóp. Objawia się zwiększeniem objętości tkanek miękkich paznokci, utratą fizjologicznego kąta między płytką paznokciową a wałem paznokciowym (powyżej 180°) oraz wybrzuszeniem płytki paznokciowej.
Patofizjologia tego zjawiska nie jest do końca poznana, ale wiąże się z zaburzeniami mikrokrążenia w obrębie naczyń dystalnych części palców, zwiększonym przepływem krwi i lokalnym odczynem zapalnym. Pałeczkowatość palców może występować jako izolowany objaw lub wchodzić w skład zespołu Pierre’a-Marie-Bambergera (przerostowa osteoartropatia płucna).
Najczęstsze przyczyny pałeczkowatości to przewlekłe choroby układu oddechowego (rak płuca, przewlekła obturacyjna choroba płuc, mukowiscydoza, rozstrzenie oskrzeli), choroby układu sercowo-naczyniowego (wrodzone sinicze wady serca, infekcyjne zapalenie wsierdzia), choroby przewodu pokarmowego (nieswoiste zapalenia jelit, marskość wątroby) oraz niektóre choroby nowotworowe. Pałeczkowatość może być także uwarunkowana genetycznie.
Rozpoznanie stawia się na podstawie badania przedmiotowego, oceniając kąt między płytką paznokciową a wałem paznokciowym (test Schamrotha) oraz elastyczność nasady paznokcia. Leczenie skupia się na terapii choroby podstawowej – w wielu przypadkach po skutecznym leczeniu przyczyny pałeczkowatość może ustąpić.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie wsierdzia – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Zapalenie wsierdzia (endocarditis) to stan zapalny wsierdzia, głównie zastawek serca, o wysokiej śmiertelności (>35%), najczęściej wywołany infekcją bakteryjną, zwłaszcza Staphylococcus aureus. Diagnostyka opiera się na kryteriach Duke’a, obejmujących posiewy krwi (minimum 3 próbki przed antybiotykoterapią) oraz echokardiografię przezklatkową (TTE) i przezprzełykową (TEE) w celu wykrycia wegetacji i powikłań. Objawy kliniczne to gorączka, dreszcze, zmęczenie, nowe szmery serca (>90% pacjentów), a także zmiany skórne (guzki Oslera, plamy Janewaya) i powikłania zatorowe. Profilaktyka antybiotykowa jest wskazana u pacjentów z wysokim ryzykiem (protezy zastawek, przebyte zapalenie wsierdzia, wady wrodzone) przed zabiegami stomatologicznymi i inwazyjnymi.
antybiotykoterapia, bakteriemia, ciśnienie żylne centralne, dysfunkcja zastawki, echokardiografia przezklatkowa, echokardiografia przezprzełykowa, gorączka reumatyczna, gronkowiec złocisty, guzki Oslera, hemodializa, infekcyjne zapalenie wsierdzia, kryteria Duke’a, leczenie immunosupresyjne, lek przeciwgrzybiczny, operacja kardiochirurgiczna, pałeczkowatość palców, PET-CT, plamki Rotha, posiew krwi, przewlekła choroba nerek, rozrusznik serca, saturacja krwi, skala APACHE II, skala SOFA, SPECT/CT, sztuczna zastawka serca, toczeń rumieniowaty układowy, udar mózgu, wada zastawki serca, wsierdzie, wybroczyny podpaznokciowe, zapalenie wsierdzia, zator mózgowy, zatorowość - Leksykon chorób i schorzeń
Azbestoza – Objawy
Azbestoza to przewlekła, postępująca choroba płuc wywołana długotrwałym narażeniem na włókna azbestu, prowadząca do bliznowacenia miąższu płucnego i zmniejszenia jego elastyczności. Okres latencji wynosi od 10 do 40 lat, a wczesne objawy obejmują duszność wysiłkową, suchy kaszel, ból w klatce piersiowej oraz zmęczenie. W miarę progresji pojawiają się duszność spoczynkowa, palce pałeczkowate, trzeszczenia przy oddychaniu, utrata masy ciała i sinica. Zaawansowane stadium może prowadzić do nadciśnienia płucnego i niewydolności serca (cor pulmonale). Tempo progresji jest zindywidualizowane i zależy m.in. od czasu i intensywności ekspozycji, palenia tytoniu, wieku oraz stopnia uszkodzenia płuc przy rozpoznaniu. Mediana przeżycia wynosi około 10 lat, z różnicami zależnymi od stopnia zaawansowania (od 14 lat w I stopniu do 1,75 roku w III stopniu). Pacjenci z progresją zmian radiologicznych mają zwiększone ryzyko rozwoju raka płuc (46% vs. 9% bez progresji).
bliznowacenie tkanki płucnej, ból klatki piersiowej, choroba postępująca, duszność wysiłkowa, ekspozycja na azbest, kaszel nieproduktywny, miąższ płuc, międzybłoniak, nadciśnienie płucne, niewydolność oddechowa, niewydolność serca, opłucna, palce pałeczkowate, pałeczkowatość palców, palenie tytoniu, przewlekła choroba płuc, rak płuc, serce płucne, sinica, suchy kaszel, świszczący oddech, trudność w oddychaniu, ucisk w klatce piersiowej, utrata apetytu, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc - Leksykon chorób i schorzeń
Włóknienie płuc idiopatyczne – Diagnostyka i diagnoza
Idiopatyczne włóknienie płuc (IPF) to przewlekła, postępująca śródmiąższowa choroba płuc o nieznanej etiologii, charakteryzująca się narastającym włóknieniem i stwardnieniem miąższu płuc, co prowadzi do ograniczenia wymiany gazowej. Diagnostyka IPF opiera się na wykluczeniu innych przyczyn śródmiąższowych chorób płuc oraz potwierdzeniu charakterystycznego wzorca UIP w HRCT, który obejmuje zmiany siateczkowate, obraz plastra miodu i rozstrzenie oskrzeli z pociągania, głównie w dolnych i podopłucnowych partiach płuc. Typowy lub prawdopodobny wzorzec UIP w HRCT pozwala na rozpoznanie IPF bez konieczności biopsji. Badania czynnościowe płuc wykazują restrykcyjny wzorzec wentylacyjny (zmniejszona TLC, VC) oraz obniżoną zdolność dyfuzyjną (DLCO). Test 6-minutowego marszu (6MWT) służy do oceny wydolności wysiłkowej i desaturacji tlenowej. W diagnostyce różnicowej należy uwzględnić choroby tkanki łącznej, alergiczne zapalenie pęcherzyków, choroby zawodowe i polekowe śródmiąższowe choroby płuc.
alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, badania czynnościowe płuc, bronchoskopia, choroba śródmiąższowa płuc, desaturacja, gazometria krwi tętniczej, idiopatyczne włóknienie płuc, lek przeciwfibrotyczny, morfologia krwi, niewydolność prawokomorowa serca, nintedanib, pałeczkowatość palców, pirfenidon, płukanie oskrzelowo-pęcherzykowe, przewlekła obturacyjna choroba płuc, pylica krzemowa, restrykcyjny wzorzec wentylacyjny, reumatoidalne zapalenie stawów, rozstrzenie oskrzeli z pociągania, sarkoidoza, sinica, śródmiąższowa choroba płuc, test 6-minutowego marszu, tomografia komputerowa wysokiej rozdzielczości, twardzina układowa, wideotorakoskopia, włóknienie tkanki płucnej, wzorzec histopatologiczny, zdolność dyfuzyjna płuc, zwykłe śródmiąższowe zapalenie płuc - Leksykon chorób i schorzeń
Azbestoza – Diagnostyka i diagnoza
Azbestoza to przewlekła śródmiąższowa choroba płuc wywołana długotrwałą ekspozycją na włókna azbestu, z okresem latencji wynoszącym zwykle 10-40 lat. Diagnostyka opiera się na kompleksowej ocenie, obejmującej wiarygodną historię ekspozycji, charakterystyczne zmiany radiologiczne (np. obustronne nieregularne zacienienia siatkowe w dolnych partiach płuc, blaszki opłucnowe) oraz restrykcyjny wzorzec w badaniach czynnościowych płuc z obniżoną zdolnością dyfuzyjną (DLCO). Kryteria helsińskie z 2014 roku podkreślają konieczność potwierdzenia ekspozycji oraz obecności zmian radiologicznych lub histopatologicznych, takich jak rozlane włóknienie śródmiąższowe i obecność co najmniej 2 ciałek azbestowych na 1 cm² tkanki. Badania obrazowe, w tym HRCT, umożliwiają wykrycie wczesnych zmian, takich jak podopłucnowe linie krzywoliniowe i obraz matowej szyby, a także różnicowanie azbestozy od idiopatycznego włóknienia płuc (IPF).
azbestoza, badanie czynnościowe płuc, badanie profilaktyczne, BAL, biopsja płuca, bronchoskopia, choroba zawodowa, duszność wysiłkowa, hipoksemia wysiłkowa, HRCT, idiopatyczne włóknienie płuc, krzemica, natężona pojemność życiowa, niskodawkowa tomografia komputerowa, obraz matowej szyby, okres latencji, pałeczkowatość palców, płukanie oskrzelowo-pęcherzykowe, pneumokonioza, pylica płuc, spirometria, tomografia komputerowa wysokiej rozdzielczości, włóknienie płuc, włókno azbestu, zaburzenie wymiany gazowej, zdolność dyfuzyjna płuc