mutacje związane z analogami tymidyny
Mutacje związane z analogami tymidyny (TAMs – Thymidine Analogue Mutations) to grupa mutacji w genie odwrotnej transkryptazy HIV-1, które rozwijają się u pacjentów leczonych nukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy (NRTI), szczególnie analogami tymidyny, takimi jak zydowudyna (AZT) i stawudyna (d4T).
Najważniejsze mutacje TAMs obejmują M41L, D67N, K70R, L210W, T215Y/F oraz K219Q/E. Pojawiają się one w sekwencyjny sposób, przy czym typowo pierwsze występują mutacje K70R i T215Y/F. TAMs można podzielić na dwie główne ścieżki: TAM-1 (M41L, L210W, T215Y) oraz TAM-2 (D67N, K70R, T215F, K219Q/E).
Mechanizm oporności związany z TAMs polega na zwiększeniu zdolności odwrotnej transkryptazy HIV do usuwania już wbudowanych analogów nukleozydów z rosnącego łańcucha DNA (tzw. mechanizm fosforolizy). Szczególnie istotne klinicznie jest to, że TAMs mogą powodować oporność krzyżową na wiele leków z grupy NRTI, nawet tych, które nie są analogami tymidyny.
Monitoring występowania TAMs jest kluczowym elementem w prowadzeniu terapii antyretrowirusowej, ponieważ ich obecność może znacząco wpływać na skuteczność leczenia. Testy genotypowej oporności HIV pomagają w identyfikacji tych mutacji i odpowiednim dostosowaniu schematów terapeutycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tenofovir Synoptis 245 mg
Tenofovir Synoptis, będący fumaratem tenofowiru dizoproksylu, jest nukleozydowym/nukleotydowym inhibitorem odwrotnej transkryptazy, stosowanym w terapii zakażeń HIV-1 oraz HBV. Po wchłonięciu i przemianie do aktywnego metabolitu – difosforanu tenofowiru – lek działa jako obligatoryjny terminator łańcucha DNA, hamując odwrotną transkryptazę wirusa. Wewnątrzkomórkowy okres półtrwania difosforanu tenofowiru wynosi 10 godzin w pobudzonych PBMC oraz 50 godzin w PBMC w stanie spoczynku. EC₅₀ dla szczepu dzikiego HIV-1IIIB wynosi 1-6 μmol/l, a dla pierwotnych szczepów HIV-1 podtypu B w PBMC 1,1 μmol/l. Tenofovir wykazuje również aktywność przeciwwirusową wobec HIV-2 (EC₅₀ 4,9 μmol/l) oraz różnych podtypów HIV-1 w monocytach. W badaniach in vitro stężenia do 300 μmol/l nie wpływają na syntezę mitochondrialnego DNA ani produkcję kwasu mlekowego, co wskazuje na niski potencjał toksyczności mitochondrialnej.
difosforan tenofowiru, fumaran tenofowiru dizoproksylu, inhibitor nukleozydowy, jednojądrowe komórki krwi obwodowej, komórki limfoidalne, mitochondrialne DNA, mutacja K65R, mutacje związane z analogami tymidyny, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, odpowiedź na terapię, odwrotna transkryptaza HIV-1, PBMC, podtypy HIV-1, polimeraza HBV, TAM, Tenofovir Synoptis, terminator łańcucha DNA - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tenofovir disoproxil Accordpharma 245 mg
Tenofowir dizoproksyl, będący nukleozydowym i nukleotydowym inhibitorem odwrotnej transkryptazy (ATC: J05 AF07), jest prolekiem wykazującym aktywność przeciwwirusową wobec HIV-1, HIV-2 oraz HBV. Po wchłonięciu ulega konwersji do aktywnego difosforanu tenofowiru, który działa jako obligatoryjny terminator łańcucha DNA, hamując replikację wirusową. Wewnątrzkomórkowy okres półtrwania difosforanu wynosi około 10 godzin w komórkach aktywowanych oraz 50 godzin w spoczynkowych PBMC, co umożliwia utrzymanie terapeutycznych stężeń leku. W badaniach in vitro EC50 dla szczepu HIV-1IIIB wynosi 1-6 μmol/l, a dla pierwotnych szczepów HIV-1 podtypu B w PBMC 1,1 μmol/l. Tenofowir wykazuje również aktywność wobec podtypów A, C, D, E, F, G, O HIV-1 oraz HIV-2 (EC50 = 4,9 μmol/l). Lek charakteryzuje się selektywnością wobec enzymów wirusowych i nie wykazuje istotnej toksyczności mitochondrialnej przy stężeniach do 300 μmol/l.
aktywność przeciwwirusowa, difosforan tenofowiru, fumaran dizoproksylu tenofowiru, inhibitor odwrotnej transkryptazy, jednojądrowe komórki krwi obwodowej, laktoza jednowodna, lek przeciwretrowirusowy, monocyty, mutacja K65R, mutacje związane z analogami tymidyny, odwrotna transkryptaza, odwrotna transkryptaza HIV-1, PBMC, polimeraza HBV, replikacja wirusa, tenofowir dizoproksyl, toksyczność mitochondrialna