odwrotna transkryptaza HIV-1
Odwrotna transkryptaza HIV-1 (RT HIV-1) to kluczowy enzym w cyklu replikacyjnym wirusa HIV-1, odpowiedzialny za przepisywanie wirusowego RNA na DNA, które następnie integruje się z genomem gospodarza. Enzym ten wykazuje aktywność polimerazy DNA zależnej od RNA oraz aktywność RNazy H, która degraduje matrycę RNA w powstającym hybrydzie RNA-DNA.
Struktura RT HIV-1 składa się z heterodimeru zawierającego podjednostki p66 i p51. Centrum aktywne enzymu zawiera trzy reszty kwasu asparaginowego (D110, D185 i D186), które koordynują jony magnezu niezbędne do reakcji polimeryzacji. Ze względu na brak mechanizmów kontroli poprawności syntezy (proofreading), odwrotna transkryptaza charakteryzuje się wysokim wskaźnikiem błędów, co przyczynia się do dużej zmienności genetycznej wirusa.
Odwrotna transkryptaza HIV-1 stanowi ważny cel terapeutyczny w leczeniu zakażenia HIV. Inhibitory RT dzielą się na dwie główne klasy: nukleozydowe/nukleotydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy (NRTI) oraz nienukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy (NNRTI). NRTI działają jako terminatory łańcucha DNA, natomiast NNRTI wiążą się z allosterycznym miejscem enzymu, powodując zmiany konformacyjne uniemożliwiające jego aktywność.
Mutacje w genie kodującym odwrotną transkryptazę HIV-1 stanowią główny mechanizm oporności wirusa na leki antyretrowirusowe. Najczęstsze mutacje warunkujące oporność na NRTI to M184V, K65R, L74V oraz kompleks mutacji TAM (Thymidine Analogue Mutations), natomiast w przypadku NNRTI kluczowe są mutacje K103N, Y181C i G190A. Monitoring tych mutacji jest istotnym elementem optymalizacji terapii antyretrowirusowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tenofovir Synoptis 245 mg
Tenofovir Synoptis, będący fumaratem tenofowiru dizoproksylu, jest nukleozydowym/nukleotydowym inhibitorem odwrotnej transkryptazy, stosowanym w terapii zakażeń HIV-1 oraz HBV. Po wchłonięciu i przemianie do aktywnego metabolitu – difosforanu tenofowiru – lek działa jako obligatoryjny terminator łańcucha DNA, hamując odwrotną transkryptazę wirusa. Wewnątrzkomórkowy okres półtrwania difosforanu tenofowiru wynosi 10 godzin w pobudzonych PBMC oraz 50 godzin w PBMC w stanie spoczynku. EC₅₀ dla szczepu dzikiego HIV-1IIIB wynosi 1-6 μmol/l, a dla pierwotnych szczepów HIV-1 podtypu B w PBMC 1,1 μmol/l. Tenofovir wykazuje również aktywność przeciwwirusową wobec HIV-2 (EC₅₀ 4,9 μmol/l) oraz różnych podtypów HIV-1 w monocytach. W badaniach in vitro stężenia do 300 μmol/l nie wpływają na syntezę mitochondrialnego DNA ani produkcję kwasu mlekowego, co wskazuje na niski potencjał toksyczności mitochondrialnej.
difosforan tenofowiru, fumaran tenofowiru dizoproksylu, inhibitor nukleozydowy, jednojądrowe komórki krwi obwodowej, komórki limfoidalne, mitochondrialne DNA, mutacja K65R, mutacje związane z analogami tymidyny, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, odpowiedź na terapię, odwrotna transkryptaza HIV-1, PBMC, podtypy HIV-1, polimeraza HBV, TAM, Tenofovir Synoptis, terminator łańcucha DNA - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tenofovir Zentiva 245 mg
Tenofovir Zentiva, zawierający fumaran tenofowiru dizoproksylu, jest nukleozydowym/nukleotydowym inhibitorem odwrotnej transkryptazy o kodzie ATC J05AF07, stosowanym w terapii zakażeń HIV i HBV. Po podaniu doustnym, prolek ulega biotransformacji do aktywnego metabolitu – difosforanu tenofowiru, który działa jako terminator łańcucha DNA wirusa. Okres półtrwania aktywnego metabolitu wynosi około 10 godzin w pobudzonych jednojądrowych komórkach krwi obwodowej (PBMC) oraz 50 godzin w komórkach spoczynkowych, co zapewnia długotrwałe działanie przeciwwirusowe. Mechanizm działania obejmuje konkurencję z naturalnymi substratami enzymów odwrotnej transkryptazy HIV-1 oraz polimerazy HBV oraz zakończenie syntezy DNA wirusa, przy minimalnym wpływie na polimerazy komórkowe i niskim ryzyku toksyczności mitochondrialnej.
biotransformacja, difosforan tenofowiru, fumaran tenofowiru dizoproksylu, jednojądrowa komórka krwi obwodowej, lek przeciwretrowirusowy, mutacja K65R, mutacja K70E, nukleozydowy i nukleotydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, odwrotna transkryptaza HIV-1, polimeraza HBV, stężenie tenofowiru, terminator łańcucha DNA, toksyczność mitochondrialna, wartość EC50 - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tenofovir disoproxil Accordpharma 245 mg
Tenofowir dizoproksyl, będący nukleozydowym i nukleotydowym inhibitorem odwrotnej transkryptazy (ATC: J05 AF07), jest prolekiem wykazującym aktywność przeciwwirusową wobec HIV-1, HIV-2 oraz HBV. Po wchłonięciu ulega konwersji do aktywnego difosforanu tenofowiru, który działa jako obligatoryjny terminator łańcucha DNA, hamując replikację wirusową. Wewnątrzkomórkowy okres półtrwania difosforanu wynosi około 10 godzin w komórkach aktywowanych oraz 50 godzin w spoczynkowych PBMC, co umożliwia utrzymanie terapeutycznych stężeń leku. W badaniach in vitro EC50 dla szczepu HIV-1IIIB wynosi 1-6 μmol/l, a dla pierwotnych szczepów HIV-1 podtypu B w PBMC 1,1 μmol/l. Tenofowir wykazuje również aktywność wobec podtypów A, C, D, E, F, G, O HIV-1 oraz HIV-2 (EC50 = 4,9 μmol/l). Lek charakteryzuje się selektywnością wobec enzymów wirusowych i nie wykazuje istotnej toksyczności mitochondrialnej przy stężeniach do 300 μmol/l.
aktywność przeciwwirusowa, difosforan tenofowiru, fumaran dizoproksylu tenofowiru, inhibitor odwrotnej transkryptazy, jednojądrowe komórki krwi obwodowej, laktoza jednowodna, lek przeciwretrowirusowy, monocyty, mutacja K65R, mutacje związane z analogami tymidyny, odwrotna transkryptaza, odwrotna transkryptaza HIV-1, PBMC, polimeraza HBV, replikacja wirusa, tenofowir dizoproksyl, toksyczność mitochondrialna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tenofovir disoproxil Aurovitas 245 mg
Tenofowir disoproksyl fumaranu, będący nukleozydowym/nukleotydowym inhibitorem odwrotnej transkryptazy (ATC: J05AF07), jest prolekiem przekształcanym w aktywny metabolit – difosforan tenofowiru. Ten ostatni działa jako obligatoryjny terminator łańcucha DNA, hamując odwrotną transkryptazę HIV-1 oraz polimerazę HBV poprzez konkurowanie z naturalnym substratem deoksyrybonukleotydowym. Wewnątrzkomórkowy okres półtrwania difosforanu tenofowiru wynosi około 10 godzin w pobudzonych PBMC i do 50 godzin w komórkach spoczynkowych, co zapewnia długotrwałe działanie przeciwwirusowe. W badaniach in vitro EC50 dla szczepu HIV-1IIIB wynosi 1-6 μmol/l, a dla pierwotnych szczepów HIV-1 podtypu B w PBMC – 1,1 μmol/l. Tenofowir wykazuje również aktywność przeciwko różnym podtypom HIV-1 (A, C, D, E, F, G, O) oraz HIV-2 (EC50 = 4,9 μmol/l). Profil bezpieczeństwa jest korzystny, gdyż tenofowir nie wpływa na syntezę mitochondrialnego DNA ani produkcję kwasu mlekowego w stężeniach do 300 μmol/l.
aktywność przeciwwirusowa, deoksyrybonukleotyd, difosforan tenofowiru, inhibitor nukleozydowy, jednojądrowa komórka krwi obwodowej, mitochondrialne DNA, mutacja K65R, nukleozydowy i nukleotydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, odwrotna transkryptaza HIV-1, oporność krzyżowa, oporność wirusowa, PBMC, polimeraza HBV, TAM, tenofowir, tenofowir disoproksyl, terapia przeciwretrowirusowa, toksyczność mitochondrialna - Leksykon substancji czynnych
Tenofowir – Właściwości farmakodynamiczne
Tenofowir dizoproksyl jest prolekiem, który w organizmie przekształca się do aktywnego metabolitu – dwufosforanu tenofowiru, będącego analogiem monofosforanu adenozyny. Mechanizm działania polega na kompetycyjnym hamowaniu odwrotnej transkryptazy HIV-1 oraz polimerazy HBV, co prowadzi do zakończenia łańcucha DNA i zahamowania replikacji wirusa. Wewnątrzkomórkowy okres półtrwania aktywnego metabolitu wynosi 10 godzin w pobudzonych PBMC oraz do 50 godzin w komórkach spoczynkowych. Wartości EC50 dla laboratoryjnego szczepu HIV-1IIIB wynoszą 1-6 μmol/l, a dla pierwotnych izolatów HIV-1 podtypu B – 1,1 μmol/l. Tenofowir wykazuje również aktywność przeciwwirusową wobec różnych podtypów HIV-1 oraz HIV-2 (EC50 = 4,9 μmol/l). W przypadku HBV, EC50 wynosi 0,14-1,5 μmol/l, przy CC50 > 100 μmol/l, co świadczy o wysokim indeksie terapeutycznym. W badaniach klinicznych dawka 245 mg tenofowiru dizoproksylu wykazała skuteczność u pacjentów z opornością na inhibitory nukleozydowe, choć obecność mutacji K65R i mutacji związanych z analogami tymidyny (TAM) może obniżać wrażliwość wirusa na lek.
aktywność AlAT, antygen HBeAg, difosforan tenofowiru, inhibitor odwrotnej transkryptazy, inhibitor proteazy, jednojądrowe komórki krwi obwodowej, komórki HepG2, leczenie przeciwretrowirusowe, monocyty, mutacja K65R, mutacja M184V, mutacje TAM, niewyrównana czynność wątroby, odpowiedź biochemiczna, odpowiedź serologiczna, odwrotna transkryptaza HIV-1, oporność na entekawir, oporność na lamiwudynę, PBMC, polimeraza HBV, profilaktyka przedekspozycyjna, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, tenofowir, tenofowir dizoproksyl, terminator łańcucha DNA, ujemny HBeAg, wirus niedoboru odporności, wyrównana czynność wątroby, zapalenie wątroby typu B - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ictady 245 mg
Tenofowir dizoproksylu, obecny w leku Ictady w formie bursztynianu, jest nukleozydowym/nukleotydowym inhibitorem odwrotnej transkryptazy (ATC: J05AF07) stosowanym w terapii zakażeń HIV oraz HBV. Po wchłonięciu ulega przemianie do aktywnego metabolitu – difosforanu tenofowiru, który działa jako obligatoryjny terminator łańcucha DNA, hamując odwrotną transkryptazę HIV-1 oraz polimerazę HBV. Okres półtrwania difosforanu tenofowiru wynosi około 10 godzin w pobudzonych PBMC oraz 50 godzin w komórkach w stanie spoczynku. Lek wykazuje selektywność wobec enzymów wirusowych, z minimalnym wpływem na polimerazy komórkowe α, β i γ, co potwierdza jego korzystny profil bezpieczeństwa, w tym brak wpływu na syntezę mitochondrialnego DNA i produkcję kwasu mlekowego przy stężeniach do 300 μmol/l in vitro.
bursztynian tenofowiru dizoproksylu, difosforan tenofowiru, jednojądrzaste komórki krwi obwodowej, komórki jednojądrzaste krwi obwodowej, leki przeciwretrowirusowe, mitochondrialne DNA, mutacja K65R, mutacja K70E, nukleozydowy i nukleotydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, odwrotna transkryptaza HIV-1, polimeraza HBV, stężenie tenofowiru, synteza mitochondrialnego DNA, tenofowir dizoproksylu - Leksykon substancji czynnych
Emtrycytabina – Właściwości farmakodynamiczne
Emtrycytabina (FTC) jest nukleozydowym analogiem cytydyny o selektywnym działaniu przeciwwirusowym wobec HIV-1, HIV-2 oraz HBV. Jej aktywny metabolit, trifosforan emtrycytabiny, powstaje w wyniku fosforylacji i działa jako kompetycyjny inhibitor odwrotnej transkryptazy HIV-1, prowadząc do zahamowania syntezy DNA wirusa i uniemożliwiając integrację materiału genetycznego wirusa z genomem gospodarza. Emtrycytabina wykazuje szerokie spektrum działania wobec różnych podtypów HIV-1 (A, B, C, D, E, F, G) oraz HIV-2 i HBV, a jej stosowanie w skojarzeniu z innymi lekami przeciwretrowirusowymi, zwłaszcza tenofowirem, wykazuje efekt synergistyczny lub addycyjny. Oporność na emtrycytabinę rozwija się głównie w wyniku mutacji M184V/I w odwrotnej transkryptazie HIV-1, co powoduje oporność krzyżową na lamiwudynę, jednak wirusy z tą mutacją pozostają wrażliwe na inne nukleozydowe inhibitory, takie jak dydanozyna, stawudyna, tenofowir i zydowudyna.
cykl replikacji wirusa, działanie addytywne, działanie przeciwwirusowe, fosforylacja, inhibitor proteazy, komórka CD4+, lek przeciwretrowirusowy, lek przeciwwirusowy, miano RNA HIV, nukleozydowy analog cytydyny, nukleozydowy inhibitor, odwrotna transkryptaza HIV-1, oporność krzyżowa, ostre zakażenie HIV, polimeraza DNA, profilaktyka przedekspozycyjna, serokonwersja, terapia antyretrowirusowa, toksyczność mitochondrialna, wiremia HIV-1, wirus niedoboru odporności, wirus zapalenia wątroby typu B, zakażenie HIV, zakażenie HIV-1