profilaktyka przedekspozycyjna
Profilaktyka przedekspozycyjna (PrEP) to strategia medyczna stosowana w celu zapobiegania zakażeniu HIV u osób narażonych na wysokie ryzyko kontaktu z wirusem. Polega na codziennym przyjmowaniu kombinacji leków antyretrowirusowych, najczęściej tenofowiru z emtrycytabiną, przez osoby niezakażone HIV.
Skuteczność PrEP została potwierdzona w licznych badaniach klinicznych, wykazując redukcję ryzyka zakażenia HIV nawet o ponad 90% przy regularnym stosowaniu. Profilaktyka ta jest szczególnie zalecana dla osób z grup wysokiego ryzyka, w tym mężczyzn mających kontakty seksualne z mężczyznami, osób transpłciowych, partnerów osób zakażonych HIV oraz osób stosujących dożylne środki odurzające.
Wdrożenie PrEP wymaga regularnych badań na obecność HIV (co 3 miesiące), monitorowania funkcji nerek oraz badań w kierunku innych infekcji przenoszonych drogą płciową. Ważne jest, aby pacjenci byli świadomi, że PrEP nie chroni przed innymi chorobami przenoszonymi drogą płciową, dlatego zaleca się jednoczesne stosowanie innych metod barierowych.
W Polsce od 2023 roku program profilaktyki przedekspozycyjnej jest finansowany ze środków publicznych dla osób z grup wysokiego ryzyka zakażenia HIV. Wdrożenie PrEP stanowi istotny element kompleksowej strategii zapobiegania rozprzestrzenianiu się zakażeń HIV i jest rekomendowane przez WHO oraz inne międzynarodowe organizacje zdrowia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Rabipur nie mniej niż 2,5 j.m. wirusa wścieklizny, szczep Flury LEP (inaktywowany); 1 dawka (1 ml)
Przeciwwskazania do stosowania szczepionki Rabipur przeciwko wściekliźnie różnią się w zależności od celu podania: profilaktyki przedekspozycyjnej (PrEP) lub poekspozycyjnej (PEP). W profilaktyce przedekspozycyjnej przeciwwskazania obejmują potwierdzone ciężkie reakcje alergiczne na inaktywowany wirus wścieklizny (szczep Flury LEP), składniki pomocnicze oraz śladowe ilości białek jaja kurzego (albumina), ludzkiej albuminy osoczowej, antybiotyków (neomycyna, chlorotetracyklina) i amfoterycyny B. Szczepienie należy odroczyć u pacjentów z ostrą chorobą lub gorączką do czasu poprawy stanu klinicznego. Decyzja o odroczeniu lub odradzeniu szczepienia powinna uwzględniać indywidualną ocenę ryzyka ekspozycji na wirusa oraz stosunek korzyści do potencjalnych działań niepożądanych.
albumina jaja kurzego, albumina osoczowa, amfoterycyna B, białko jaja kurzego, chlorotetracyklina, choroba o ostrym przebiegu, ciężka alergia, ciężka reakcja alergiczna, immunosupresja, inaktywowany wirus wścieklizny, komórki zarodków kurzych, lek immunosupresyjny, lek przeciwalergiczny, nadwrażliwość na antybiotyki, neomycyna, obszar endemiczny, ostra choroba, premedykacja, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka przedekspozycyjna, reakcja alergiczna, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, składnik pomocniczy, substancja czynna szczepionki, wirus wścieklizny, wścieklizna, zaburzenie odporności - Leksykon chorób i schorzeń
Infekcje przenoszone drogą płciową – Leczenie
Infekcje przenoszone drogą płciową (STI) stanowią istotne wyzwanie zdrowia publicznego, wymagające szybkiej diagnostyki i adekwatnego leczenia, aby zapobiec powikłaniom i transmisji. Bakteriologiczne STI, takie jak chlamydia, rzeżączka, kiła i rzęsistkowica, są zwykle uleczalne przy zastosowaniu schematów antybiotykoterapii, np. doksycyklina 100 mg p.o. 2x/d przez 7 dni w chlamydii, ceftriakson 500 mg i.m. (1 g dla masy ciała ≥150 kg) w rzeżączce, penicylina G benzatynowa 2,4 mln j. i.m. w kile oraz metronidazol 500 mg p.o. 2x/d przez 7 dni w rzęsistkowicy. Leczenie partnerów seksualnych (np. ekspedycyjna terapia partnerska) jest kluczowe dla zapobiegania reinfekcji. W przypadku Mycoplasma genitalium zaleca się terapię dwuetapową: doksycyklina, a następnie azytromycyna lub moksyfloksacyna w zależności od oporności. W leczeniu wirusowych STI, takich jak opryszczka narządów płciowych, stosuje się leki przeciwwirusowe (acyklowir, famcyklowir, walacyklowir) w celu łagodzenia objawów, natomiast HIV wymaga wysoce aktywnej terapii antyretrowirusowej (HAART) dla kontroli wiremii i zapobiegania transmisji (U=U). W przypadku wirusowego zapalenia wątroby typu B dostępne są leki przeciwwirusowe (np. adefowir, entekawir, interferon alfa).
acyklowir, antybiotykooporność, azytromycyna, brodawki narządów płciowych, ceftriakson, chlamydia, czynnik patogenny, doksycyklina, entekawir, famcyklowir, HIV/AIDS, infekcja bakteryjna, infekcja przenoszona drogą płciową, infekcja wirusowa, interferon alfa, kiła, krioterapia, kwas trichlorooctowy, lamiwudyna, lek przeciwwirusowy, metronidazol, moksyfloksacyna, Mycoplasma genitalium, niepłodność, oporność na antybiotyki, opryszczka narządów płciowych, pegylowany interferon, penicylina G benzatynowa, podejście syndromowe, podofilotoksyna, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka przedekspozycyjna, rzęsistkowica, rzeżączka, schemat antybiotykoterapii, seknidazol, tynidazol, walacyklowir, wirusowe zapalenie wątroby, wysoce aktywna terapia antyretrowirusowa, zakażenie rzeżączką - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Verorab 3,25 j.m. wirusa wścieklizny, szczep Wistar Rabies PM/WI38 1503-3M (inaktywowany)/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
VERORAB to inaktywowana szczepionka przeciw wściekliźnie, zawierająca szczep Wistar Rabies PM/WI38 1503-3M namnażany w komórkach VERO, w dawce 0,5 ml zawierającej 3,25 j.m. wirusa. Immunogenność szczepionki potwierdzono w standardowym 3-dawkowym schemacie (dni 0, 7, 21 lub 28), gdzie u 100% pacjentów osiągnięto miano przeciwciał neutralizujących ≥ 0,5 j.m./ml do 14 dnia po zakończeniu cyklu. Przyspieszony 2-dawkowy schemat (dni 0 i 7) podawany domięśniowo lub śródskórnie (2×0,1 ml) wykazał odpowiedź immunologiczną u ponad 97% zaszczepionych już w 21 dniu. Długoterminowa obserwacja do 10 lat potwierdziła utrzymanie ochronnych mian przeciwciał u 96,9% pacjentów po dawce przypominającej podanej po roku. Po roku od szczepienia obserwowano szybką i silną odpowiedź anamnestyczną po symulowanej profilaktyce poekspozycyjnej (PEP), co świadczy o trwałej pamięci immunologicznej.
immunoglobulina przeciwko wściekliźnie, komórki Vero, miano przeciwciał neutralizujących, odpowiedź anamnestyczna, pamięć immunologiczna, podanie śródskórne, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka przedekspozycyjna, przeciwciała neutralizujące wirusa wścieklizny, schemat Essen, schemat Zagreb, szczep Wistar Rabies, szczepionka przeciw wściekliźnie, wirus wścieklizny - Leksykon chorób i schorzeń
Wirus hiv (ludzki wirus niedoboru odporności) i aids (zespół nabytego niedoboru odporności) – Zapobieganie i profilaktyka
Profilaktyka przedekspozycyjna (PrEP) stanowi kluczową interwencję w zapobieganiu zakażeniom HIV u osób HIV-negatywnych narażonych na ryzyko. PrEP polega na codziennym lub doraźnym przyjmowaniu leków antyretrowirusowych, takich jak Truvada (tenofowir dizoproksylu fumaranu 300 mg/emtrycytabina 200 mg), Descovy (tenofowir alafenamid 25 mg/emtrycytabina 200 mg) lub iniekcyjny Apretude (kabotegrawir co 8 tygodni), które blokują enzymy niezbędne do replikacji wirusa. Skuteczność PrEP w redukcji ryzyka zakażenia HIV wynosi około 99% przy kontaktach seksualnych oraz co najmniej 74% przy używaniu wspólnych igieł. Przed rozpoczęciem terapii konieczne jest potwierdzenie statusu HIV, ocena funkcji nerek oraz badania w kierunku innych STI i wirusów zapalenia wątroby. Regularne kontrole co 3-6 miesięcy obejmują monitorowanie adherence, skutków ubocznych, testy na HIV, STI oraz ocenę funkcji nerek. PrEP nie chroni przed innymi infekcjami przenoszonymi drogą płciową, dlatego zaleca się stosowanie prezerwatyw jako uzupełnienie profilaktyki.
chlamydia, dolutegrawir, emtrycytabina, infekcja przenoszona drogą płciową, kabotegrawir, kiła, kontakt seksualny, lek antyretrowirusowy, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka przedekspozycyjna, raltegrawir, rzeżączka, skutek uboczny, Światowa Organizacja Zdrowia, test HIV, transmisja perinatalna, wiremia, wirus HIV, zachowanie seksualne, zapalenie wątroby typu B, zespół nabytego niedoboru odporności - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Rabipur nie mniej niż 2,5 j.m. wirusa wścieklizny, szczep Flury LEP (inaktywowany); 1 dawka (1 ml)
Szczepionka przeciw wściekliźnie Rabipur, zawierająca inaktywowany wirus szczepu Flury LEP w dawce nie mniejszej niż 2,5 j.m., może być stosowana u kobiet w okresie reprodukcyjnym, w ciąży oraz podczas karmienia piersią, pod warunkiem indywidualnej oceny stosunku korzyści do ryzyka. W profilaktyce poekspozycyjnej (po kontakcie z wirusem) szczepienie jest bezwzględnie wskazane u kobiet ciężarnych i karmiących, gdyż ryzyko zakażenia wścieklizną przewyższa potencjalne ryzyko związane ze szczepieniem. W profilaktyce przedekspozycyjnej (przed potencjalnym kontaktem) decyzja o szczepieniu powinna być podjęta po dokładnej analizie ryzyka ekspozycji na wirusa oraz potencjalnych korzyści i zagrożeń dla płodu lub dziecka karmionego piersią. Dane kliniczne nie wykazały negatywnego wpływu szczepionki na przebieg ciąży, rozwój płodu ani stan zdrowia noworodka, jednak brak jest jednoznacznych danych dotyczących przenikania składników szczepionki do mleka matki.
funkcja rozrodcza, inaktywowany wirus wścieklizny, kwalifikacja do szczepienia, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka przedekspozycyjna, przenikanie składników szczepionki, stosunek korzyści do ryzyka, świadoma zgoda pacjenta, szczepionka Rabipur, wirus wścieklizny, wpływ na płodność, zakażenie wścieklizną - Leksykon substancji czynnych
Tenofowir – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Tenofowir dizoproksyl, stosowany w terapii zakażeń HIV-1 oraz przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B, nie był przedmiotem specyficznych badań oceniających wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Niemniej jednak, charakterystyki produktów leczniczych wskazują na bardzo częste występowanie zawrotów głowy (>10% pacjentów), co stanowi istotne ryzyko upośledzenia percepcji i koordynacji. Inne działania niepożądane, takie jak ból głowy (≥1/100 do <1/10), zmęczenie, astenia oraz objawy żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka), mogą również negatywnie wpływać na zdolność prowadzenia pojazdów. Profil bezpieczeństwa preparatów złożonych z tenofowiru i emtrycytabiny jest podobny, z bólem głowy jako najczęstszym działaniem niepożądanym w profilaktyce przedekspozycyjnej (1%).
astenia, biegunka, ból głowy, działanie niepożądane, emtrycytabina, HBV, interakcja lekowa, lek przeciwretrowirusowy, nefrotoksyczność, niewydolność nerek, nudności, objawy neurologiczne, profilaktyka przedekspozycyjna, tenofowir dizoproksyl, terapia przeciwwirusowa, wirus HIV-1, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wymioty, zaburzenie czynności nerek, zawroty głowy - Leksykon chorób i schorzeń
Mięsak – Zapobieganie i profilaktyka
Mięsaki stanowią około 3% nowotworów u dorosłych i 7% u dzieci, rozwijając się z tkanek łącznych, takich jak mięśnie, kości czy tkanki miękkie. Profilaktyka jest utrudniona ze względu na brak jednoznacznych czynników środowiskowych i stylu życia, a większość przypadków występuje bez znanych czynników ryzyka. Do istotnych czynników predysponujących należą zespoły genetyczne (m.in. zespół Li-Fraumeni z mutacją TP53, neurofibromatoza typu 1 z mutacją NF1, zespół Gardnera z mutacją APC) oraz ekspozycja na promieniowanie jonizujące i niektóre substancje chemiczne (chlorek winylu, dioksyny, arsen, PCB). Wczesne wykrycie poprzez regularne badania kontrolne i czujność na objawy takie jak niebolesne guzy, ból czy utrata masy ciała znacząco poprawia rokowanie.
adriamycyna, chlorek winylu, choroba Pageta, choroba von Recklinghausena, cyklofosfamid, czynnik stymulujący tworzenie kolonii granulocytów, gorączka neutropeniczna, kostniakomięsak, limfedema, mięsak, mięsak Ewinga, mięsak Kaposiego, mięsak prążkowanokomórkowy, mutacja TP53, naczynie krwionośne, neurofibromatoza typu 1, neutropenia, obrzęk limfatyczny, pegfilgrastym, profilaktyka antybiotykowa, profilaktyka przedekspozycyjna, progeria dorosłych, promieniowanie jonizujące, radioterapia, retinoblastoma, rhabdomyosarcoma, stwardnienie guzowate, terapia antyretrowirusowa, tkanka łączna, tkanka miękka, tkanka nerwowa, tkanka tłuszczowa, winkrystyna, zakażenie HIV, zespół Gardnera, zespół genetyczny, zespół Gorlina, zespół Li-Fraumeni, zespół nabłoniaków znamionowych, zespół Wernera - Leksykon substancji czynnych
Wirus kleszczowego zapalenia mózgu – Wskazania do stosowania
Inaktywowany wirus kleszczowego zapalenia mózgu (KZM) stanowi składnik aktywny szczepionek stosowanych w profilaktyce czynnego uodpornienia przeciwko KZM na terenach endemicznych. Preparaty są dostosowane do grup wiekowych: FSME-IMMUN 0,25 ml Junior (1,2 mcg wirusa, szczep Neudörfl) dla dzieci 1-15 lat, Encepur K (0,75 mcg, szczep K23) dla dzieci powyżej 1 roku życia, Encepur Adults (1,5 mcg, szczep K23) dla młodzieży od 12 lat i dorosłych oraz FSME-IMMUN 0,5 ml (2,4 mcg, szczep Neudörfl) dla osób ≥16 lat. Szczepienia są wskazane u osób przebywających czasowo lub stale na terenach endemicznych, szczególnie u osób narażonych na kontakt z kleszczami, takich jak pracownicy leśni, rolnicy, turyści oraz personel laboratoriów. Szczególną ostrożność należy zachować przy szczepieniu dzieci poniżej 2 roku życia preparatem Encepur K, gdzie decyzja powinna być indywidualnie rozważona pod kątem stosunku korzyści do ryzyka.
czynne uodpornienie, kleszczowe zapalenie mózgu, kleszczowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, profilaktyka przedekspozycyjna, reakcja poszczepienna, sytuacja epidemiologiczna, szczep K23, szczep Neudörfl, szczepionka Encepur, szczepionka FSME-IMMUN, teren endemiczny, wirus kleszczowego zapalenia mózgu - Leksykon chorób i schorzeń
Choroby przenoszone drogą płciową – Leczenie
Choroby przenoszone drogą płciową (STDs) stanowią istotny problem zdrowotny, z roczną liczbą około 20 milionów nowych zakażeń w USA. Kluczowe jest rozróżnienie między zakażeniem (STI) a chorobą (STD), gdyż nie każde zakażenie rozwija objawy kliniczne. Leczenie bakteryjnych STD, takich jak chlamydia (doksycyklina 100 mg p.o. 2x/d przez 7 dni lub azytromycyna 1 g p.o. jednorazowo), rzeżączka (ceftriakson 500 mg i.m. jednorazowo) i kiła (penicylina G benzatynowa 2,4 mln j.m. i.m., dawkowanie zależne od stadium choroby), jest skuteczne i powinno być wdrożone jak najszybciej. Rzęsistkowica leczona jest metronidazolem 500 mg p.o. 2x/d przez 7 dni. W przypadku zakażeń wirusowych (HSV, HIV, HPV) leczenie jest objawowe i supresyjne, z zastosowaniem leków przeciwwirusowych (acyklowir, walacyklowir, famcyklowir) oraz terapii antyretrowirusowej (HAART) w HIV. Szczepienia profilaktyczne przeciw HPV oraz monitorowanie i leczenie współistniejących infekcji są niezbędne dla ograniczenia powikłań i transmisji.
acyklowir, amoksycylina, azytromycyna, ceftriakson, chlamydia, choroba przenoszona drogą płciową, doksycyklina, doxy-PEP, ekspresowa terapia partnerska, famcyklowir, HIV, HPV, imikwimod, kiła, krioterapia, lek przeciwwirusowy, metronidazol, oporność na antybiotyki, opryszczka narządów płciowych, penicylina G benzatynowa, podofilotoksyna, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka przedekspozycyjna, rzęsistkowica, rzeżączka, terapia antyretrowirusowa, Trichomonas vaginalis, tynidazol, walacyklowir, wirus brodawczaka ludzkiego, wirus opryszczki pospolitej, wirus zapalenia wątroby typu B, wirus zapalenia wątroby typu C, wirusowe zapalenie wątroby, zakażenie oportunistyczne, zakażenie przenoszone drogą płciową - Leksykon chorób i schorzeń
Zachowania seksualne kompulsywne – Zapobieganie i profilaktyka
Zachowania seksualne kompulsywne (CSBD), sklasyfikowane przez WHO w ICD-11 jako zaburzenie kontroli impulsów, charakteryzują się trudną do opanowania nadmierną aktywnością seksualną, powodującą istotny dystres i negatywne konsekwencje w sferze zdrowia, pracy i relacji interpersonalnych. Etiologia CSBD jest wieloczynnikowa, obejmująca aspekty neurobiologiczne i psychologiczne, a profilaktyka wymaga wczesnej identyfikacji objawów, leczenia współistniejących zaburzeń psychicznych (np. depresji, zaburzeń lękowych) oraz minimalizacji czynników ryzyka, takich jak traumatyczne doświadczenia seksualne czy uzależnienia od substancji psychoaktywnych (współwystępowanie u 25-31% pacjentów z uzależnieniami). Kluczowe strategie profilaktyczne obejmują edukację pacjentów i ich bliskich, unikanie sytuacji ryzykownych, rozwijanie zdrowych mechanizmów radzenia sobie (np. mindfulness, aktywność fizyczna) oraz wsparcie społeczne, w tym grupy samopomocy oparte na modelu 12 kroków (np. SAA).
antagonista receptorów opioidowych, antyandrogen, choroba przenoszona drogą płciową, czynnik neurobiologiczny, depresja, dyspozycyjna uważność, hiperseksualność, lek przeciwdrgawkowy, model biopsychospołeczny, naltrekson, popęd seksualny, profilaktyka przedekspozycyjna, selektywny inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, stabilizator nastroju, terapia akceptacji i zaangażowania, terapia poznawczo-behawioralna, traumatyczne doświadczenie seksualne, ustrukturyzowany wywiad kliniczny, uzależnienie od pornografii, uzależnienie od seksu, współistniejące zaburzenie psychiczne, wykorzystywanie seksualne w dzieciństwie, zaburzenie hiperseksualne, zaburzenie kompulsywnych zachowań seksualnych, zaburzenie kontroli impulsów, zaburzenie lękowe, zaburzenie neurobiologiczne, zachowanie seksualne kompulsywne - Leksykon chorób i schorzeń
Choroby zakaźne – Zapobieganie i profilaktyka
Profilaktyka chorób zakaźnych obejmuje wielopoziomowe strategie zapobiegające rozprzestrzenianiu się patogenów, w tym profilaktykę pierwotną (np. szczepienia, PrEP), wtórną (wczesne wykrywanie), trzeciorzędową (leczenie i rehabilitacja) oraz pierwotnościową (działania populacyjne ograniczające czynniki ryzyka). Szczepienia przeciwko 26 chorobom zakaźnym zapobiegają około 2,5 mln zgonów rocznie, a ich aktualizacja jest kluczowa, zwłaszcza u pracowników ochrony zdrowia i pacjentów onkologicznych. Profilaktyka poekspozycyjna (PEP) powinna być wdrażana jak najszybciej po ekspozycji na patogeny, np. Neisseria meningitidis, wirus HBV, wściekliznę czy tężec, z uwzględnieniem indywidualnych wskazań i ryzyka. W placówkach medycznych stosuje się standardowe środki ostrożności (higiena rąk, PPE, aseptyka) oraz środki oparte na drodze transmisji, a programy IPC są niezbędne do ograniczenia zakażeń związanych z opieką zdrowotną (HAI).
anemia sierpowata, badanie przesiewowe, choroba meningokokowa, choroba przenoszona drogą płciową, choroba przenoszona przez żywność, choroba zakaźna, czynnik chorobotwórczy, dezynfekcja powierzchni, etykieta kaszlu, higiena rąk, kontrola zakażeń, krztusiec, meningokoki, nadzór epidemiologiczny, odra-świnka-różyczka, patogen przenoszony przez krew, pracownik ochrony zdrowia, profilaktyka farmakologiczna, profilaktyka pierwotna, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka przedekspozycyjna, profilaktyka trzeciorzędowa, profilaktyka wtórna, środek dezynfekcyjny, środek owadobójczy, standardowe środki ostrożności, szczepionka, szczepionka HPV, technika aseptyczna, układ odpornościowy, wirus Zika, wirusowe zapalenie wątroby typu B, zakażenie pneumokokowe, zakażenie szpitalne, zarządzanie antybiotykami - Leksykon chorób i schorzeń
Choroby przenoszone drogą płciową – Zapobieganie i profilaktyka
Choroby przenoszone drogą płciową (STI) stanowią poważny problem zdrowia publicznego, z około 20 milionami nowych zakażeń rocznie w USA i rosnącą tendencją zachorowań. Nieleczone STI mogą prowadzić do powikłań takich jak niepłodność, choroby zapalne miednicy mniejszej, zwiększone ryzyko zakażenia HIV oraz nowotwory. Profilaktyka opiera się na kompleksowym podejściu obejmującym dokładną ocenę zdrowia seksualnego, edukację, szczepienia (przeciw HBV i HPV), identyfikację bezobjawowych i objawowych zakażeń, a także stosowanie barier ochronnych, takich jak prezerwatywy lateksowe lub poliuretanowe. Kluczowe są regularne badania przesiewowe, zwłaszcza u osób z grup ryzyka, oraz stosowanie profilaktyki poekspozycyjnej (PEP) i przedekspozycyjnej (PrEP) w zapobieganiu HIV. Nowością jest profilaktyka poekspozycyjna doksycykliną (DoxyPEP), która zmniejsza ryzyko bakteryjnych STI (chlamydia, rzeżączka, kiła) o 65-70% u mężczyzn mających kontakty seksualne z mężczyznami i kobiet transpłciowych, przy dawce 200 mg doksycykliny do 72 godzin po ekspozycji.
abstynencja seksualna, antykoncepcja awaryjna, badanie przesiewowe, brodawka narządów płciowych, chlamydia, choroba przenoszona drogą płciową, choroba zapalna miednicy mniejszej, ekspresowa terapia partnerska, kiła, martwe urodzenie, napaść seksualna, niepłodność, poradnictwo behawioralne, poronienie, prezerwatywa lateksowa, prezerwatywa poliuretanowa, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka poekspozycyjna doksycykliną, profilaktyka przedekspozycyjna, przedwczesny poród, rak szyjki macicy, rzęsistkowica, rzeżączka, środek zapobiegawczy, test diagnostyczny, wirus brodawczaka ludzkiego, wirusowe zapalenie wątroby typu A, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wskaźnik zachorowań, zakażenie HIV, zakażenie wrodzone - Leksykon substancji czynnych
Tenofowir – Działania niepożądane
Tenofowir dizoproksyl, nukleotydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, jest szeroko stosowany w terapii zakażeń HIV-1 oraz przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (HBV). Profil bezpieczeństwa leku jest dobrze poznany i obejmuje działania niepożądane o różnej częstości, zależnie od wskazania. W leczeniu HIV-1 działania niepożądane występują u około 33% pacjentów, głównie jako zaburzenia żołądkowo-jelitowe, z 1% odsetkiem przerwania terapii z tego powodu. W terapii HBV działania niepożądane dotyczą około 25% pacjentów, najczęściej nudności (5,4%). Profil bezpieczeństwa w profilaktyce przedekspozycyjnej (PrEP) jest zbliżony, z bólem głowy u 1% pacjentów. Najpoważniejsze działania niepożądane to nefrotoksyczność (w tym uszkodzenie kanalika bliższego, zespół Fanconiego, ostra i przewlekła niewydolność nerek), zmniejszenie gęstości mineralnej kości (osteomalacja, zwiększone ryzyko złamań), kwasica mleczanowa oraz zaburzenia czynności wątroby, w tym zaostrzenia zapalenia wątroby po przerwaniu terapii u pacjentów z HBV.
astenia, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, białkomocz, choroba Gravesa-Basedowa, dializa otrzewnowa, emtrycytabina, gęstość mineralna kości, hemodializa, hipofosfatemia, hipokaliemia, kwasica mleczanowa, moczówka prosta pochodzenia nerkowego, nefrotoksyczność, niewydolność nerek, nukleotydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, obrzęk naczynioruchowy, osteomalacja, ostra martwica kanalików nerkowych, ostra niewydolność nerek, profilaktyka przedekspozycyjna, przesączanie kłębuszkowe, przewlekła niewydolność nerek, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, rabdomioliza, rak wątrobowokomórkowy, śródmiąższowe zapalenie nerek, stłuszczenie wątroby, tenofowir dizoproksyl, zakażenie HIV-1, zaostrzenie zapalenia wątroby, zapalenie wątroby, zespół Fanconiego, zespół reaktywacji immunologicznej - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Verorab 3,25 j.m. wirusa wścieklizny, szczep Wistar Rabies PM/WI38 1503-3M (inaktywowany)/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
VERORAB to szczepionka przeciw wściekliźnie zawierająca inaktywowany wirus szczepu Wistar Rabies PM/WI38 1503-3M, namnażany w komórkach VERO, w dawce 0,5 ml zawierającej 3,25 j.m. wirusa, oznaczaną testem ELISA zgodnie z międzynarodowym standardem. Szczepionka jest wskazana do profilaktyki przed- i poekspozycyjnej u pacjentów wszystkich grup wiekowych, ze szczególnym uwzględnieniem osób narażonych na kontakt z wirusem, takich jak pracownicy laboratoriów, personel weterynaryjny, leśnicy, myśliwi, opiekunowie zwierząt oraz podróżni do obszarów endemicznych. Szczepienie poekspozycyjne należy wdrożyć niezwłocznie po ekspozycji, zgodnie z lokalnymi wytycznymi, jako postępowanie ratujące życie.
badanie serologiczne, dawka przypominająca, fenyloketonuria, inaktywowany wirus wścieklizny, komórki Vero, obszar endemiczny, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka przedekspozycyjna, profilaktyka wścieklizny, rekonstytucja proszku, rezerwuar wirusa, status immunizacji, szczep Wistar Rabies, szczepienie poekspozycyjne, szczepienie przedekspozycyjne, szczepionka przeciw wściekliźnie, test ELISA, wirus wścieklizny, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie cewki moczowej – Zapobieganie i profilaktyka
Zapalenie cewki moczowej (urethritis) to stan zapalny cewki moczowej, najczęściej o etiologii infekcyjnej związanej z zakażeniami przenoszonymi drogą płciową (STI). Profilaktyka pierwotna koncentruje się na redukcji modyfikowalnych czynników ryzyka, takich jak stosowanie prezerwatyw męskich (również podczas seksu oralnego i analnego), ograniczenie liczby partnerów seksualnych, unikanie kontaktów z zakażonymi partnerami oraz regularne badania przesiewowe. Szczepienia przeciwko HPV oraz wirusowemu zapaleniu wątroby typu A i B u osób z grup ryzyka stanowią ważny element profilaktyki. Dodatkowo, higiena osobista (np. wycieranie się od przodu do tyłu u kobiet), odpowiednie nawodnienie organizmu oraz unikanie drażniących środków i czynników (np. perfumowanych mydeł, mokrej odzieży) są istotne w zapobieganiu rozwojowi zapalenia cewki moczowej.
abstynencja seksualna, atroficzne zapalenie cewki moczowej, atroficzne zapalenie pochwy, bakteria Gram-dodatnia, bakteria Gram-ujemna, chlamydia, chlamydioza, chlorheksydyna, Escherichia coli, infekcje przenoszone drogą płciową, kiła, nadkażenie, Neisseria gonorrhoeae, niepłodność, nierzeżączkowe zapalenie cewki moczowej, oporność bakteryjna, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka przedekspozycyjna, rzęsistkowica, rzeżączka, wirus brodawczaka ludzkiego, wirusowe zapalenie wątroby, zakażenia przenoszone drogą płciową, zapalenie cewki moczowej, zapalenie najądrzy, zapalenie narządów miednicy mniejszej - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Havrix 720 Junior nie mniej niż 720 jednostek ELISA wirusa zapalenia wątroby typu A, szczep HM175/0,5 ml; 1 dawka (0,5 ml)
Badania przedkliniczne szczepionki Havrix 720 Junior, zawierającej inaktywowany wirus zapalenia wątroby typu A (szczep HM175) namnażany w ludzkich komórkach diploidalnych MRC-5 i adsorbowany na wodorotlenku glinu, wykazały wysoką skuteczność i bezpieczeństwo w modelach zwierzęcych, ze szczególnym uwzględnieniem ssaków naczelnych. Szczepienie poekspozycyjne, przeprowadzone w ciągu 2 dni od ekspozycji na heterologiczny szczep wirusa HAV, zapewniło pełną ochronę immunologiczną, zapobiegając rozwojowi choroby u wszystkich badanych zwierząt. Brak specyficznych zagrożeń bezpieczeństwa związanych z komponentami szczepionki podkreśla jej korzystny profil tolerancji.
- Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Rabipur nie mniej niż 2,5 j.m. wirusa wścieklizny, szczep Flury LEP (inaktywowany); 1 dawka (1 ml)
Szczepionka Rabipur, zawierająca co najmniej 2,5 j.m. inaktywowanego wirusa wścieklizny (szczep Flury LEP) na komórkach PCEC, stosowana jest w dawce 1 ml zarówno w szczepieniach pierwotnych, jak i przypominających. U osób nieszczepionych zaleca się pierwotny cykl szczepienia obejmujący trzy dawki według schematu klasycznego (dni 0, 7, 21/28) lub przyspieszonego (dni 0 i 7), przy czym u pacjentów z obniżoną odpornością obowiązuje wyłącznie schemat klasyczny z koniecznością kontroli serologicznej (przeciwciała ≥0,5 j.m./ml) 2-4 tygodnie po pierwszej dawce. Szczepienia przypominające standardowo podaje się co 2-5 lat, a ich termin po schemacie przyspieszonym wymaga potwierdzenia poziomu przeciwciał. Rabipur może być stosowany jako dawka przypominająca także u osób wcześniej szczepionych szczepionkami HDCV.
badanie serologiczne, charakterystyka produktu leczniczego, cykl szczepienia, dawka przypominająca, immunoglobulina, immunoglobulina przeciw wściekliźnie, inaktywowany wirus wścieklizny, kategoria ekspozycji, komórki diploidalne, lek immunosupresyjny, mięsień naramienny, oczyszczone komórki zarodków kurzych, odpowiedź immunologiczna, pacjent immunokompetentny, pacjent z obniżoną odpornością, PCEC, podanie domięśniowe, poziom przeciwciał, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka przedekspozycyjna, przednio-boczna część uda, rekonstytucja szczepionki, schemat Essen, schemat klasyczny szczepienia, schemat przyspieszony szczepienia, schemat Zagrzeb, szczep Flury LEP, wścieklizna - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – GAMMA anty-HBs 200 200 j.m./ml
Produkt leczniczy GAMMA anty-HBs 200 to surowica odpornościowa zawierająca immunoglobuliny klasy G (IgG) o wysokiej specyficzności wobec powierzchniowego antygenu wirusa zapalenia wątroby typu B (HBs). Preparat zawiera co najmniej 100 mg białka ludzkiego na 1 ml roztworu, z czego minimum 85% stanowi IgG, a zawartość przeciwciał anty-HBs wynosi 200 j.m./ml. Produkt jest wytwarzany z osocza ludzkich dawców, co gwarantuje wysoką skuteczność immunologiczną. Mechanizm działania opiera się na biernej immunizacji poprzez neutralizację wirusa HBV, zapobiegając infekcji hepatocytów, co czyni go efektywnym zarówno w profilaktyce przedekspozycyjnej, jak i poekspozycyjnej zakażeń HBV.
aktywne zakażenie, antygen HBs, antygen powierzchniowy HBV, bierna immunizacja, immunoglobulina G, immunoglobulina klasy G, immunoglobulina ludzka przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, neutralizacja wirusa, osocze ludzkich dawców, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka przedekspozycyjna, profilaktyka zakażeń, przeciwciała anty-HBs, przeciwciała klasy IgG, roztwór do wstrzykiwań, wirus zapalenia wątroby typu B, wirusowe zapalenie wątroby typu B - Leksykon chorób i schorzeń
Wirus hiv i aids – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Wirus HIV, będący retrowirusem atakującym limfocyty CD4+, prowadzi do immunosupresji i rozwoju AIDS, końcowego stadium zakażenia. Pomimo braku lekarstwa, terapia antyretrowirusowa (ART) umożliwia kontrolę wiremii i utrzymanie liczby CD4 na poziomie zapobiegającym progresji choroby. Kluczowe jest ścisłe przestrzeganie ART, aby uniknąć lekooporności i osiągnąć niewykrywalny poziom wiremii, co eliminuje ryzyko przeniesienia HIV drogą płciową. Opieka nad pacjentami z HIV/AIDS wymaga interdyscyplinarnego podejścia, w którym pielęgniarki odgrywają centralną rolę w diagnostyce, edukacji, monitorowaniu zakażeń oportunistycznych oraz wsparciu psychospołecznym. Zalecane jest stosowanie rygorystycznych środków kontroli zakażeń oraz profilaktyki antybiotykowej w celu zapobiegania infekcjom oportunistycznym, które pozostają główną przyczyną zachorowalności i śmiertelności w tej populacji.
AIDS, antybiotykoterapia, autoimmunizacja, dysfunkcja neurologiczna, gruźlica, immunosupresja, infekcja oportunistyczna, lekooporność, limfocyt CD4+, masa nowotworowa, nowotwór, opieka paliatywna, owrzodzenie jamy ustnej, pleśniawka, profilaktyka przedekspozycyjna, retrowirus, terapia antyretrowirusowa, utrata apetytu, wiremia, wiremia HIV, wirus HIV, wskaźnik masy ciała, wywiad motywacyjny, zaburzenie wchłaniania, zakażenie HIV, zakażenie oportunistyczne, zapalenie płuc, zapalenie wątroby, zespół wyniszczenia - Leksykon chorób i schorzeń
Opryszczka narządów płciowych – Epidemiologia
Opryszczka narządów płciowych jest globalnym problemem zdrowia publicznego, z około 846 milionami osób w wieku 15-49 lat zakażonych HSV, z czego 520 milionów dotyczy HSV-2, głównej przyczyny objawowych epizodów (około 90%). Epidemiologia wykazuje znaczne zróżnicowanie geograficzne: najwyższa seroprewalencja HSV-2 występuje w Afryce Subsaharyjskiej (30-80% u kobiet, 10-50% u mężczyzn), a najniższa w Azji. W USA seroprewalencja HSV-2 spadła z 18,0% (1999-2000) do 12,1% (2015-2016), z wyższą częstością u nie-latynoskich czarnoskórych (40,3%). Zakażenie HSV-1 narządów płciowych rośnie w krajach rozwiniętych, szczególnie wśród młodych dorosłych, co zmienia dotychczasowy wzorzec epidemiologiczny. Czynniki ryzyka obejmują płeć (kobiety bardziej narażone, 25% vs. 17% u mężczyzn), wiek, pochodzenie etniczne oraz zachowania seksualne, takie jak liczba partnerów i wczesne rozpoczęcie aktywności seksualnej. Transmisja wirusa odbywa się głównie przez kontakt seksualny, a około 75% zakażonych HSV-2 pozostaje bezobjawowych, co utrudnia kontrolę epidemiologiczną. Zakażenie HSV-2 zwiększa trzykrotnie ryzyko zakażenia HIV, co jest szczególnie istotne w regionach o wysokiej częstości obu infekcji.
bezobjawowe wydzielanie wirusa, choroba przenoszona drogą płciową, choroba wrzodowa narządów płciowych, HSV-1, HSV-2, leczenie przeciwwirusowe, lek przeciwwirusowy, opryszczka narządów płciowych, opryszczka noworodkowa, pierwotne zakażenie HSV, prezerwatywa lateksowa, profilaktyka przedekspozycyjna, reaktywacja HSV, seropozytywność HSV-2, seroprewalencja HSV-2, terapia supresyjna, test amplifikacji kwasu nukleinowego, wirus opryszczki pospolitej typu 2 - Leksykon chorób i schorzeń
Infekcje przenoszone drogą płciową – Epidemiologia
Infekcje przenoszone drogą płciową (STI) stanowią poważne wyzwanie zdrowia publicznego globalnie, z ponad 374 milionami nowych zakażeń rocznie obejmujących chlamydię, rzeżączkę, kiłę i rzęsistkowicę. W USA w 2023 roku odnotowano ponad 2,4 miliona przypadków STI, z chlamydią jako najczęściej zgłaszaną (1 648 568 przypadków, 496/100 000 osób), podczas gdy rzeżączka wykazała spadek o 7%, a kiła pierwotna i wtórna spadły o 10%. W Europie obserwuje się wzrost rzeżączki o 31% i kiły o 13% w 2023 roku. Szczególnie niepokojący jest wzrost kiły wrodzonej w USA, z 3755 przypadkami w 2022 roku (wzrost o 937% w dekadzie). Epidemiologia STI wykazuje wyraźne różnice demograficzne i geograficzne, z najwyższą zapadalnością w grupie wiekowej 15-34 lat oraz znaczącymi dysproporcjami etnicznymi. Oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe, zwłaszcza w Neisseria gonorrhoeae, stanowi rosnące zagrożenie, co podkreśla konieczność wzmocnienia nadzoru i monitorowania oporności.
antybiotykooporność, badanie epidemiologiczne, CDC, chlamydia, choroba wrzodowa narządów płciowych, HIV, infekcja bezobjawowa, infekcja przenoszona drogą płciową, kiła, kiła pierwotna, kiła wrodzona, kontrola zakażeń, nadzór epidemiologiczny, Neisseria gonorrhoeae, niepłodność, oporność na antybiotyki, profilaktyka przedekspozycyjna, rak szyjki macicy, rzęsistkowica, rzeżączka, terapia antyretrowirusowa, WHO, wirus brodawczaka ludzkiego, wirus opryszczki, wirusowe zapalenie wątroby, zachorowalność, zapadalność, zdrowie reprodukcyjne - Leksykon chorób i schorzeń
Wirusowe zapalenie wątroby typu c – Zapobieganie i profilaktyka
Wirusowe zapalenie wątroby typu C (WZW C), wywoływane przez HCV, stanowi poważne zagrożenie zdrowotne, prowadząc do marskości wątroby i raka wątrobowokomórkowego. Brak dostępnej szczepionki wymusza profilaktykę opartą na unikaniu kontaktu z krwią zakażonych, szczególnie poprzez unikanie wspólnego używania igieł, stosowanie sterylnych narzędzi w procedurach medycznych i kosmetycznych oraz praktykowanie bezpieczniejszego seksu. Personel medyczny powinien stosować uniwersalne środki ostrożności, a po ekspozycji na krew natychmiast oczyszczać rany i monitorować obecność RNA HCV metodą NAT 3-6 tygodni po ekspozycji. Profilaktyka poekspozycyjna z użyciem DAA nie jest zalecana ze względu na niskie ryzyko transmisji (~0,2% przy ekspozycji przezskórnej) i wysoką skuteczność leczenia wczesnego zakażenia.
badanie przesiewowe, choroba przenoszona drogą płciową, ekspozycja przezskórna, koinfekcja, lek hepatotoksyczny, lek przeciwwirusowy o bezpośrednim działaniu, marskość wątroby, mikrouraz, nadzór epidemiologiczny, niesteroidowy lek przeciwzapalny, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka przedekspozycyjna, program redukcji szkód, rak wątrobowokomórkowy, RNA HCV, serokonwersja, test ELISA, test przeciwciał anty-HCV, transfuzja krwi, trwała odpowiedź wirusologiczna, wirus zapalenia wątroby typu C, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zabieg chirurgiczny - Leksykon substancji czynnych
Tenofowir – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Tenofowir dizoproksyl jest stosowany w terapii zakażeń HIV-1 oraz przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (HBV), jednak wymaga ścisłego monitorowania ze względu na potencjalne działania niepożądane, zwłaszcza nefrotoksyczność i zaburzenia mineralizacji kości. Przed rozpoczęciem leczenia należy ocenić klirens kreatyniny, a następnie regularnie kontrolować czynność nerek oraz stężenie fosforanów w surowicy, szczególnie jeśli stężenie fosforanów spadnie poniżej 1,5 mg/dl (0,48 mmol/l) lub klirens kreatyniny poniżej 50 ml/min. W takich przypadkach konieczna jest ponowna ocena funkcji nerek, a przy dalszym pogorszeniu rozważyć przerwanie terapii. Tenofowir dizoproksyl nie powinien być stosowany jednocześnie z innymi preparatami zawierającymi tenofowir lub adefowirem dipiwoksylem, a także niezalecane jest łączenie z dydanozyną. U pacjentów z zaawansowaną chorobą wątroby lub marskością przerwanie terapii może prowadzić do dekompensacji, dlatego wymagana jest szczególna ostrożność.
adefowir dipiwoksyl, autoimmunologiczne zapalenie wątroby, choroba Gravesa-Basedowa, dekompensacja czynności wątroby, gęstość mineralna kości, HBV, HCV, hipofosfatemia, inhibitor proteazy, klirens kreatyniny, lamiwudyna i abakawir, ledipaswir/sofosbuwir, marskość wątroby, martwica kości, mutacja K65R, nadmiar mleczanów, niesteroidowe leki przeciwzapalne, niewydolność nerek, osteomalacja, osteoporoza, Pneumocystis jirovecii, profilaktyka przedekspozycyjna, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, sofosbuwir/welpataswir, tenofowir dizoproksyl, terapia przeciwretrowirusowa, wirus zapalenia wątroby typu C, woksylaprewir, zaburzenia czynności mitochondriów, zakażenia przenoszone drogą płciową, zakażenie HIV-1, zakażenie prątkami, zaostrzenie zapalenia wątroby, zespół Fanconiego, zespół reaktywacji immunologicznej, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon chorób i schorzeń
Trichomonoza – Zapobieganie i profilaktyka
Trichomonoza, wywoływana przez pierwotniaka Trichomonas vaginalis, jest jedną z najczęstszych chorób przenoszonych drogą płciową, charakteryzującą się brakiem nabytej odporności po przebytej infekcji, co predysponuje do nawrotów. Profilaktyka opiera się na konsekwentnym stosowaniu prezerwatyw lateksowych lub poliuretanowych podczas każdego stosunku (waginalnego, analnego i oralnego), ograniczeniu liczby partnerów seksualnych oraz praktykowaniu monogamii z przebadanym partnerem. Prezerwatywy zmniejszają ryzyko transmisji, choć nie eliminują go całkowicie ze względu na możliwość kontaktu z nieosłoniętymi obszarami ciała. Kluczowe jest również unikanie irygacji pochwy, dzielenia się zabawkami erotycznymi bez odpowiedniej higieny oraz nadużywania substancji psychoaktywnych, które zwiększają ryzyko ryzykownych zachowań seksualnych. Regularne badania przesiewowe, zwłaszcza u osób z wieloma partnerami i kobiet zakażonych HIV, są niezbędne ze względu na często bezobjawowy przebieg infekcji.
badanie przesiewowe, choroba przenoszona drogą płciową, Expedited Partner Therapy, irygacja pochwy, metoda immunochromatograficzna, metronidazol, obrzezanie męskie, partner seksualny, prezerwatywa lateksowa, prezerwatywa poliuretanowa, profilaktyka przedekspozycyjna, seknidazol, seks oralny, stosunek analny, stosunek waginalny, Trichomonas vaginalis, trichomonoza, tynidazol, zakażenie HIV - Leksykon substancji czynnych
Wirus wścieklizny – Dawkowanie i sposób podawania
Wirus wścieklizny stosowany w szczepionce Verorab (szczep Wistar Rabies PM/WI38 1503-3M, inaktywowany, namnażany w komórkach VERO) występuje w dawce 3,25 j.m. na 0,5 ml po rekonstytucji. Dawkowanie zależy od drogi podania: domięśniowo (im.) 0,5 ml lub śródskórnie (id.) 0,1 ml. Profilaktyka przed ekspozycją u osób immunokompetentnych może być prowadzona według schematów tradycyjnego (3 dawki im. w dniach 0, 7, 21/28) lub tygodniowego (2 dawki w dniu 0 i 7, śródskórnie lub domięśniowo, z wyłączeniem osób z obniżoną odpornością). Szczepionka może być stosowana jako dawka przypominająca po wcześniejszym szczepieniu na liniach komórkowych. U osób z obniżoną odpornością zaleca się tradycyjny 3-dawkowy schemat z kontrolą serologiczną przeciwciał neutralizujących po 2-4 tygodniach.
antybiotykoterapia, dawka przypominająca, immunoglobulina przeciw wściekliźnie, immunosupresja, kategoria narażenia, komórka diploidalna, komórki Vero, mięsień naramienny, obserwacja weterynaryjna, osoba immunokompetentna, podanie domięśniowe, podanie śródskórne, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka przeciwtężcowa, profilaktyka przedekspozycyjna, przeciwciało neutralizujące, przednio-boczna część uda, rekonstytucja produktu, schemat Essen, schemat Zagrzeb, środek wirusobójczy, szczep Wistar Rabies, szczepionka VERORAB, wirus wścieklizny - Leksykon chorób i schorzeń
Wirus hiv (ludzki wirus niedoboru odporności) i aids (zespół nabytego niedoboru odporności) – Leczenie
Terapia antyretrowirusowa (ART) stanowi podstawę leczenia zakażenia HIV, polegającą na stosowaniu kombinacji leków z różnych klas, takich jak nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy (NRTI), inhibitory integrazy, inhibitory proteazy oraz inhibitory CCR5 i fuzji. Celem terapii jest obniżenie wiremii do poziomu niewykrywalnego, co praktycznie eliminuje ryzyko transmisji wirusa (zasada U=U). Standardowo stosuje się schematy trójlekowe, często w formie preparatów złożonych przyjmowanych raz dziennie, choć dostępne są także dwulekowe schematy oraz długodziałające iniekcje (np. Cabenuva podawana co 1-2 miesiące). Wczesne wdrożenie ART, zwłaszcza u osób z AIDS lub w ciągu 6 miesięcy od zakażenia, poprawia funkcję układu odpornościowego (wzrost liczby limfocytów CD4 o 100-200 komórek/μL w pierwszych latach) i zmniejsza ryzyko progresji choroby. Regularne monitorowanie wiremii po 6 miesiącach i następnie corocznie jest kluczowe dla oceny skuteczności terapii i wykrywania oporności na leki.
adherencja do leczenia, infekcja oportunistyczna, inhibitor integrazy, inhibitor proteazy, komórki CD4, kryptokokowe zapalenie opon mózgowych, lipodystrofia, ludzki wirus niedoboru odporności, nienukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, niewykrywalny poziom wirusa, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, oporność wirusa, Pneumocystis jiroveci, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka przedekspozycyjna, terapia antyretrowirusowa, wiremia, wirus opryszczki typu 2, zakażenie oportunistyczne, zespół nabytego niedoboru odporności - Leksykon substancji czynnych
Tenofowir dizoproksyl – Przeciwwskazania stosowania
Tenofowir dizoproksyl jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki preparatu. Szczególnie preparaty złożone zawierające efawirenz i emtrycytabinę (np. Efavirenz + Emtricitabine + Tenofovir disoproxil Aurovitas, Emtenef, Padviram) nie powinny być stosowane u chorych z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (klasa C wg skali Child-Pugh-Turcotte) ze względu na nieprzewidywalną farmakokinetykę efawirenzu. Preparaty te są także przeciwwskazane w profilaktyce przedekspozycyjnej (PrEP) u osób z nieznanym lub dodatnim statusem HIV-1, aby zapobiec rozwojowi oporności wirusa. Ponadto, ze względu na obecność efawirenzu, preparaty te wykazują liczne interakcje lekowe, w tym z lekami metabolizowanymi przez CYP3A4, co może prowadzić do poważnych działań niepożądanych, takich jak zaburzenia rytmu serca czy depresja oddechowa.
antybiotyk makrolidowy, bradykardia, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, cytochrom P450, działanie niepożądane, działanie proarytmiczne, fluorochinolon, frakcja wyrzutowa lewej komory, gęstość mineralna kości, hipokaliemia, hipomagnezemia, lek nefrotoksyczny, lek neuroleptyczny, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwarytmiczny klasy Ia, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwmalaryczny, nadwrażliwość, osteoporoza, preparat jednoskładnikowy, preparat ziołowy, profilaktyka przedekspozycyjna, tenofowir dizoproksyl, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie równowagi elektrolitowej, zakażenie HBV, zakażenie HIV, zaostrzenie zapalenia wątroby, zastoinowa niewydolność serca, ziele dziurawca - Leksykon substancji czynnych
Tenofowir – Wskazania do stosowania
Tenofowir dizoproksyl, nukleotydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy (NRTI), jest stosowany w terapii zakażeń HIV-1 oraz przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu B (HBV). Preparaty zawierające tenofowir dizoproksyl w dawce 245 mg, samodzielnie lub w połączeniu z emtrycytabiną (200 mg), są wskazane u dorosłych i młodzieży (12-18 lat) w określonych sytuacjach klinicznych. W leczeniu HIV-1 stosuje się go u pacjentów nieleczonych wcześniej z wysokim mianem wirusa (>100 000 kopii/ml) oraz u tych, u których wcześniejsza terapia zakończyła się niepowodzeniem na wczesnym etapie (<10 000 kopii/ml). U młodzieży z zakażeniem HIV-1 wskazaniem do terapii jest oporność na NRTI lub toksyczność leków pierwszego rzutu. W przypadku HBV, tenofowir jest zalecany u dorosłych z wyrównaną czynnością wątroby i aktywną replikacją wirusa, podwyższoną aktywnością AlAT oraz potwierdzonym stanem zapalnym lub zwłóknieniem, a także u pacjentów z opornością na lamiwudynę lub niewyrównaną czynnością wątroby. Młodzież z HBV kwalifikuje się do leczenia przy aktywnej chorobie immunologicznej i umiarkowanym do ciężkiego stanie zapalnym w badaniu histologicznym.
aminotransferaza alaninowa, czynna replikacja wirusa, czynny stan zapalny, emtrycytabina, interakcje lekowe, lek przeciwretrowirusowy, niewyrównana czynność wątroby, nukleotydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, oporność na lamiwudynę, oporność na NRTI, oporność wirusowa, preparat złożony, profilaktyka przedekspozycyjna, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, tenofowir dizoproksyl, terapia przeciwretrowirusowa, wyrównana czynność wątroby, zakażenie HIV-1, zwłóknienie wątroby - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – FSME-IMMUN 0,5 ml 2,4 mcg/0,5 ml
FSME-IMMUN 0,5 ml to szczepionka zawierająca 2,4 µg inaktywowanego wirusa kleszczowego zapalenia mózgu (szczep Neudörfl) w dawce 0,5 ml, adsorbowanego na 0,35 mg uwodnionego wodorotlenku glinu (Al3+). Preparat jest przeznaczony do czynnego uodpornienia osób powyżej 16 roku życia przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu (KZM). Wirus namnażany jest w komórkach fibroblastów zarodków kurzych (CEF) i następnie inaktywowany, co zapewnia bezpieczeństwo oraz zachowanie immunogenności. Szczepionka dostępna jest w formie zawiesiny do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce, o charakterystycznym szarobiałym, opalizującym wyglądzie po wstrząśnięciu.
choroba przenoszona przez kleszcze, czynne uodpornienie, fibroblasty zarodków kurzych, inaktywacja wirusa, kleszczowe zapalenie mózgu, profilaktyka przedekspozycyjna, szczep Neudörfl, szczepionka FSME-IMMUN, teren endemiczny, wirus KZM, właściwości immunogenne, wodorotlenek glinu, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Rabipur nie mniej niż 2,5 j.m. wirusa wścieklizny, szczep Flury LEP (inaktywowany); 1 dawka (1 ml)
Szczepionka Rabipur to inaktywowana szczepionka przeciw wściekliźnie, zawierająca co najmniej 2,5 j.m. wirusa wścieklizny szczepu Flury LEP, namnażanego na oczyszczonych komórkach zarodków kurzych (PCEC). Preparat jest dostępny w formie proszku i rozpuszczalnika do sporządzania roztworu do wstrzykiwań w ampułko-strzykawce. Rabipur jest wskazany do czynnego uodpornienia przeciw wściekliźnie u pacjentów we wszystkich grupach wiekowych, zarówno w profilaktyce przedekspozycyjnej u osób z grup ryzyka, jak i w profilaktyce poekspozycyjnej po kontakcie z wirusem. Szczepionka może być stosowana u niemowląt, dzieci, dorosłych oraz seniorów, zgodnie z aktualnymi zaleceniami krajowymi i międzynarodowymi.
amfoterycyna B, białko jaja kurzego, chlorotetracyklina, czynne uodpornienie, ekspozycja na wirusa, komórki zarodków kurzych, ludzka albumina osoczowa, neomycyna, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka przedekspozycyjna, profilaktyka wścieklizny, szczep Flury LEP, szczepionka inaktywowana, wirus wścieklizny, wścieklizna - Leksykon substancji czynnych
Tenofowir – Właściwości farmakodynamiczne
Tenofowir dizoproksyl jest prolekiem, który w organizmie przekształca się do aktywnego metabolitu – dwufosforanu tenofowiru, będącego analogiem monofosforanu adenozyny. Mechanizm działania polega na kompetycyjnym hamowaniu odwrotnej transkryptazy HIV-1 oraz polimerazy HBV, co prowadzi do zakończenia łańcucha DNA i zahamowania replikacji wirusa. Wewnątrzkomórkowy okres półtrwania aktywnego metabolitu wynosi 10 godzin w pobudzonych PBMC oraz do 50 godzin w komórkach spoczynkowych. Wartości EC50 dla laboratoryjnego szczepu HIV-1IIIB wynoszą 1-6 μmol/l, a dla pierwotnych izolatów HIV-1 podtypu B – 1,1 μmol/l. Tenofowir wykazuje również aktywność przeciwwirusową wobec różnych podtypów HIV-1 oraz HIV-2 (EC50 = 4,9 μmol/l). W przypadku HBV, EC50 wynosi 0,14-1,5 μmol/l, przy CC50 > 100 μmol/l, co świadczy o wysokim indeksie terapeutycznym. W badaniach klinicznych dawka 245 mg tenofowiru dizoproksylu wykazała skuteczność u pacjentów z opornością na inhibitory nukleozydowe, choć obecność mutacji K65R i mutacji związanych z analogami tymidyny (TAM) może obniżać wrażliwość wirusa na lek.
aktywność AlAT, antygen HBeAg, difosforan tenofowiru, inhibitor odwrotnej transkryptazy, inhibitor proteazy, jednojądrowe komórki krwi obwodowej, komórki HepG2, leczenie przeciwretrowirusowe, monocyty, mutacja K65R, mutacja M184V, mutacje TAM, niewyrównana czynność wątroby, odpowiedź biochemiczna, odpowiedź serologiczna, odwrotna transkryptaza HIV-1, oporność na entekawir, oporność na lamiwudynę, PBMC, polimeraza HBV, profilaktyka przedekspozycyjna, przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu B, tenofowir, tenofowir dizoproksyl, terminator łańcucha DNA, ujemny HBeAg, wirus niedoboru odporności, wyrównana czynność wątroby, zapalenie wątroby typu B - Leksykon substancji czynnych
Emtrycytabina – Wskazania do stosowania
Emtrycytabina, będąca nukleozydowym inhibitorem odwrotnej transkryptazy (NRTI), jest stosowana w terapii zakażeń HIV-1 zarówno u dorosłych, jak i młodzieży, zwłaszcza w przypadkach oporności na inne NRTI lub toksyczności. Preparaty zawierające emtrycytabinę, często w połączeniu z tenofowirem dizoproksylem, są również wykorzystywane w profilaktyce przedekspozycyjnej (PrEP) u osób z grup wysokiego ryzyka zakażenia HIV-1 drogą płciową. W terapii skojarzonej, szczególnie w preparatach trójskładnikowych (efawirenz, emtrycytabina, tenofowir dizoproksyl), wskazaniem jest stabilizacja wiremii na poziomie RNA HIV-1 <50 kopii/ml przez co najmniej 3 miesiące. Przed zastosowaniem tych preparatów konieczne jest wykluczenie niepowodzenia wirusologicznego oraz mutacji oporności na składniki terapii.
choroba przenoszona drogą płciową, efawirenz, fosfor w surowicy, klirens kreatyniny, lek przeciwretrowirusowy, mężczyźni uprawiający seks z mężczyznami, mutacja oporności, niepowodzenie wirusologiczne, niewydolność nerek, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, profilaktyka przedekspozycyjna, skojarzona terapia przeciwretrowirusowa, tenofowir dizoproksyl, terapia przeciwretrowirusowa, wiremia - Leksykon chorób i schorzeń
Wścieklizna – Zapobieganie i profilaktyka
Wścieklizna to śmiertelna wirusowa choroba OUN wywoływana przez wirus wścieklizny, przenoszona głównie przez ugryzienia zakażonych zwierząt. Profilaktyka przedekspozycyjna (PrEP) obejmuje schemat 2 dawek szczepionki podawanych w dniach 0 i 7, zapewniający ochronę do 3 lat, zalecany osobom z grup wysokiego ryzyka (weterynarze, pracownicy laboratoriów, speleolodzy, podróżujący do obszarów endemicznych). PrEP upraszcza późniejsze leczenie poekspozycyjne (PEP), eliminując konieczność podawania ludzkiej immunoglobuliny przeciwko wściekliźnie (HRIG) i zmniejszając liczbę dawek szczepionki po ekspozycji. Zalecana jest dawka przypominająca szczepionki, gdy miano przeciwciał spada poniżej 0,5 IU/ml (RFFIT).
błona śluzowa, drgawka, działanie niepożądane, immunoglobulina przeciwko wściekliźnie, Komitet Doradczy ds. Praktyk Szczepień, ludzka immunoglobulina przeciwko wściekliźnie, miano przeciwciał, mięsień naramienny, obszar endemiczny, ośrodkowy układ nerwowy, porażenie, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka przedekspozycyjna, przeciwciała neutralizujące, rdzeń kręgowy, roztwór jodopowidonu, schemat szczepień, szczepionka komórkowa, układ odpornościowy, wirus wścieklizny, zaburzenie odporności, zapalenie mózgu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Havrix Adult nie mniej niż 1440 jednostek ELISA wirusa zapalenia wątroby typu A, szczep HM175/ml; 1 dawka (1 ml)
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa szczepionki Havrix Adult, zawierającej inaktywowany wirus HAV (szczep HM175) namnażany w ludzkich komórkach diploidalnych MRC-5 i adsorbowany na wodorotlenku glinu, wykazały jej wysoką skuteczność i korzystny profil bezpieczeństwa. W modelu ssaków naczelnych, które ze względu na podobieństwa immunologiczne do człowieka stanowią wartościowy model badawczy, szczepionka podana w dawce nie mniejszej niż 1440 jednostek ELISA inaktywowanego wirusa wywołała odpowiedź immunologiczną zapewniającą pełną ochronę przed zakażeniem HAV, nawet w warunkach poekspozycyjnych. Zwierzęta zaszczepione w ciągu 2 dni od ekspozycji na heterologiczny szczep wirusa nie rozwinęły choroby, co potwierdza skuteczność szczepionki w profilaktyce poekspozycyjnej.
badanie przedkliniczne, HAV, inaktywowany wirus zapalenia wątroby typu A, jednostka ELISA, komórki diploidalne MRC-5, model zwierzęcy, odpowiedź immunologiczna, profil bezpieczeństwa, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka przedekspozycyjna, ssak naczelny, szczep HM175, wirus zapalenia wątroby typu A, wodorotlenek glinu - Leksykon substancji czynnych
Emtrycytabina – Dawkowanie i sposób podawania
Emtrycytabina jest stosowana w leczeniu zakażenia HIV u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat (≥35 kg) w dawce 200 mg raz na dobę, zwykle w postaci tabletek złożonych z tenofowirem dizoproksylem (245 mg) oraz opcjonalnie efawirenzem (600 mg). W profilaktyce przedekspozycyjnej (PrEP) stosuje się podobne dawkowanie. Tabletki należy podawać doustnie, połykać w całości, a sposób przyjmowania zależy od składu preparatu: produkty z efawirenzem zaleca się przyjmować na czczo, najlepiej przed snem, aby ograniczyć działania niepożądane neurologiczne, natomiast preparaty bez efawirenzu mogą być przyjmowane z posiłkiem. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek (CrCl <50 ml/min) nie zaleca się stosowania tabletek złożonych ze względu na konieczność modyfikacji dawkowania; w takich przypadkach należy stosować składniki oddzielnie. U pacjentów z lekkim zaburzeniem czynności nerek (CrCl 50-80 ml/min) stosuje się standardową dawkę 200 mg raz na dobę. Nie jest konieczne dostosowanie dawki u pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności wątroby (klasa A CPT), jednak przy produktach zawierających efawirenz wymagana jest uważna obserwacja pod kątem działań niepożądanych.
działanie niepożądane, efawirenz, emtrycytabina, interakcja lekowa, koinfekcja HIV-HBV, narażenie na lek, okres półtrwania, PrEP, profilaktyka przedekspozycyjna, ryfampicyna, skala Childa-Pugha-Turcotte’a, tabletka powlekana, tenofowir dizoproksyl, wiremia, wywiad medyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie HIV, zaostrzenie zapalenia wątroby, zapalenie wątroby - Leksykon chorób i schorzeń
Wąglik – Zapobieganie i profilaktyka
Profilaktyka wąglika, wywoływanego przez Bacillus anthracis, opiera się na profilaktyce poekspozycyjnej (PEP) oraz przedekspozycyjnej, szczególnie u osób z grup wysokiego ryzyka. PEP obejmuje 60-dniową terapię antybiotykową, głównie ciprofloksacyną (500 mg co 12 h), doksycykliną (100 mg co 12 h) lub lewofloksacyną (500 mg raz dziennie), często w połączeniu ze szczepionką przeciw wąglikowi (3 dawki w tygodniach 0, 2 i 4). Szczepionki BioThrax i Cyfendus są zatwierdzone do profilaktyki poekspozycyjnej, a pełny schemat przedekspozycyjny obejmuje 5 dawek podawanych w miesiącach 0, 1, 6, 12 i 18 oraz dawki przypominające co rok. U kobiet w ciąży preferowana jest amoksycylina (500 mg co 8 h) po potwierdzeniu wrażliwości szczepu na penicylinę, unikając doksycykliny ze względu na ryzyko teratogenne. W profilaktyce wąglika wziewnego stosuje się także przeciwciała monoklonalne (raxibacumab, obiltoxaximab) oraz immunoglobuliny (Anthrasil) w terapii skojarzonej z antybiotykami.
amoksycylina, Bacillus anthracis, ciprofloksacyna, dekontaminacja, doksycyklina, klindamycyna, kwarantanna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna, ognisko choroby, okres inkubacji, oporność wielolekowa, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka przedekspozycyjna, przeciwciało monoklonalne, schemat trzydawkowy, wąglik, wąglik skórny - Leksykon chorób i schorzeń
Katar sienny – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Katar sienny (alergiczny nieżyt nosa) charakteryzuje się zmiennym przebiegiem, zależnym od czynników genetycznych, środowiskowych oraz skuteczności leczenia. Wczesna identyfikacja pacjentów wysokiego ryzyka za pomocą modeli prognostycznych opartych na danych klinicznych i demograficznych, wykazujących dobrą moc predykcyjną (AUC do 1,0 przy panelu genów MRPS30 [AUC=0,94], CLPX [AUC=0,86], MRPL13 [AUC=0,80], MRPL53 [AUC=0,89]), umożliwia wdrożenie profilaktyki przedekspozycyjnej (PrEP) oraz celowanego leczenia. Nieleczony katar sienny może prowadzić do powikłań takich jak nawracające zapalenia zatok, infekcje ucha środkowego, zaburzenia snu, zmęczenie, bóle głowy, trudności z koncentracją oraz pogorszenie kontroli astmy współistniejącej, co podkreśla konieczność kompleksowej oceny i monitorowania pacjentów.
Strategie terapeutyczne obejmują farmakoterapię objawową, immunoterapię swoistą modyfikującą przebieg choroby oraz potencjalne nowe metody oparte na związkach bioinformatycznych (np. 1,5-izochinolindiol, gefitynib). Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z astmą, u których alergia na pyłki traw może utrudniać kontrolę choroby. Diagnostyka powinna uwzględniać testy alergiczne, wywiad kliniczny oraz analizę środowiskową, pamiętając, że pozytywny test alergiczny wskazuje na wrażliwość, a nie bezpośrednią przyczynę objawów. Wczesne wdrożenie profilaktyki i leczenia, oparte na precyzyjnej diagnostyce i indywidualizacji terapii, jest kluczowe dla poprawy jakości życia pacjentów i ograniczenia powikłań. Konieczne są dalsze badania, w tym randomizowane kontrolowane, w celu oceny skuteczności nowych interwencji i programów samodzielnego zarządzania chorobą.
alergiczny nieżyt nosa, biomarker prognostyczny, ból głowy, czynnik wyzwalający, desensytyzacja, ekspozycja na alergeny, farmakoterapia, funkcje poznawcze, gefitynib, immunoterapia swoista, infekcja ucha, infekcja ucha środkowego, katar sienny, kontrola astmy, niedrożność nosa, profilaktyka przedekspozycyjna, przewlekły stan zapalny, test alergiczny, trąbka słuchowa, trudności z koncentracją, zaburzenia snu, zapalenie zatok, zapalenie zatok przynosowych - Leksykon substancji czynnych
Chlorotetracyklina – Przeciwwskazania stosowania
Chlorotetracyklina, będąca antybiotykiem z grupy tetracyklin, występuje m.in. w preparacie Chlorocyclinum 3% (30 mg chlorowodorku chlorotetracykliny w 1 g maści). Główne przeciwwskazania do jej stosowania obejmują nadwrażliwość na chlorotetracyklinę lub inne tetracykliny (ze względu na reakcje krzyżowe), nadwrażliwość na substancje pomocnicze oraz wiek poniżej 12 lat, ze względu na ryzyko zaburzeń rozwoju zębów i kości. Szczególną uwagę należy zwrócić na stosowanie chlorotetracykliny w szczepionkach zawierających jej śladowe ilości, takich jak Rabipur – przeciwwskazaniem do profilaktyki przedekspozycyjnej (PrEP) jest poważna reakcja nadwrażliwości lub ostra choroba z gorączką, natomiast w profilaktyce poekspozycyjnej (PEP) szczepienie należy przeprowadzić niezależnie od tych czynników ze względu na wysokie ryzyko śmiertelności wścieklizny.
chlorotetracyklina, chlorowodorek chlorotetracykliny, choroba o ostrym przebiegu, działanie niepożądane, nadwrażliwość na substancję czynną, premedykacja, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka przedekspozycyjna, przeciwwskazanie, Rabipur, reakcja alergiczna, reakcja krzyżowa, struktura zęba, substancja pomocnicza, szczepionka, szczepionka przeciw wściekliźnie, tetracykliny, wścieklizna, zaburzenie rozwoju zębów - Leksykon substancji czynnych
Wirus wścieklizny – Wskazania do stosowania
Szczepionka VERORAB zawiera inaktywowany szczep wirusa wścieklizny Wistar Rabies PM/WI38 1503-3M, namnażany w komórkach VERO, w dawce 0,5 ml zawierającej 3,25 j.m. wirusa, oznaczanego metodą ELISA zgodnie z międzynarodowym standardem. Preparat jest wskazany do profilaktyki przedekspozycyjnej u osób z grup wysokiego ryzyka, takich jak pracownicy laboratoriów, lekarze weterynarii, opiekunowie zwierząt, leśnicy, myśliwi oraz osoby przebywające na obszarach endemicznych. Ponadto, szczepionka jest stosowana w profilaktyce poekspozycyjnej, podawanej po kontakcie z podejrzanym o wściekliznę zwierzęciem, co stanowi postępowanie ratujące życie zgodne z lokalnymi wytycznymi.
badanie serologiczne, dawka przypominająca, fenyloalanina, inaktywowany wirus wścieklizny, komórki Vero, odporność poszczepienna, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka przedekspozycyjna, szczep Wistar Rabies, szczepienie przedekspozycyjne, szczepionka przeciw wściekliźnie, test ELISA, VERORAB, wirus wścieklizny, zawiesina do wstrzykiwań - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Rabipur nie mniej niż 2,5 j.m. wirusa wścieklizny, szczep Flury LEP (inaktywowany); 1 dawka (1 ml)
Szczepionka Rabipur, zawierająca inaktywowany wirus wścieklizny szczepu Flury LEP w dawce nie mniejszej niż 2,5 j.m./ml, stymuluje produkcję przeciwciał neutralizujących (RVNA) kluczowych w ochronie przed zakażeniem wirusem wścieklizny. U osób nieimmunizowanych pierwotny cykl szczepienia (3 dawki domięśniowe) indukuje ochronny poziom przeciwciał (RVNA ≥0,5 j.m./ml) w ciągu 3-4 tygodni od zakończenia szczepienia. Odpowiedź immunologiczna utrzymuje się do 2 lat bez konieczności dawek przypominających, jednak ze względu na stopniowy spadek poziomu przeciwciał, dawki przypominające mogą być konieczne dla utrzymania ochrony. Przyspieszony schemat szczepienia charakteryzuje się szybszym spadkiem odpowiedzi immunologicznej, co może wymagać wcześniejszego podania dawki przypominającej. Podanie dawki przypominającej po roku od pierwotnej immunizacji powoduje co najmniej 10-krotne zwiększenie średnich geometrycznych stężeń przeciwciał (GMC) do dnia 30, a u osób wcześniej szczepionych HDCV obserwuje się szybką odpowiedź anamnestyczną.
albumina jaja kurzego, amfoterycyna B, chlorotetracyklina, dawka przypominająca, immunoglobulina przeciw wściekliźnie, inaktywowany wirus wścieklizny, komórki zarodków kurzych, ludzka albumina osoczowa, ludzkie komórki diploidalne, neomycyna, odpowiedź anamnestyczna, odpowiedź immunologiczna, profilaktyka poekspozycyjna, profilaktyka przedekspozycyjna, przeciwciała neutralizujące wirusa wścieklizny, przyspieszony schemat szczepienia, schemat Essen, schemat Zagrzeb, średnie geometryczne stężenie, szczep Flury LEP