stosunek mleko-osocze
Stosunek mleko-osocze (ang. milk-to-plasma ratio, M/P ratio) to parametr farmakokinetyczny, który określa, w jakim stopniu lek przenika z osocza matki do mleka kobiecego. Jest on kluczowym wskaźnikiem używanym do oceny bezpieczeństwa stosowania leków w okresie laktacji.
Wartość stosunku mleko-osocze stanowi proporcję stężenia leku w mleku matki do jego stężenia w osoczu. Wartości M/P poniżej 1 wskazują na niską koncentrację leku w mleku w porównaniu do osocza, natomiast wartości powyżej 1 sugerują akumulację leku w mleku. Wysoki stosunek M/P może być związany z właściwościami fizykochemicznymi leku, takimi jak lipofilność, niska jonizacja czy niskie wiązanie z białkami osocza.
Interpretacja kliniczna stosunku mleko-osocze musi uwzględniać także inne czynniki, w tym biodostępność doustną leku u niemowlęcia, klirens leku, a także objętość przyjmowanego mleka. Nawet przy wysokim stosunku M/P, rzeczywista dawka leku otrzymywana przez dziecko może być minimalna, jeśli stężenie leku w osoczu matki jest niskie lub jeśli lek ma słabą biodostępność doustną.
W praktyce klinicznej stosunek mleko-osocze stanowi jedno z narzędzi do szacowania tzw. względnej dawki dla niemowlęcia (RID – relative infant dose), która jest uważana za bardziej miarodajny wskaźnik bezpieczeństwa leku podczas laktacji. RID poniżej 10% dawki matczynej (w przeliczeniu na masę ciała) jest generalnie uznawana za bezpieczną dla większości leków.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Dalteparyna sodowa – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Dalteparyna sodowa, zawarta w preparacie Fragmin, nie wykazuje negatywnego wpływu na płodność ani rozwój okołoporodowy, co potwierdzają badania na modelach zwierzęcych oraz dane kliniczne obejmujące ponad 2000 przypadków ekspozycji w ciąży. Lek nie przenika przez łożysko, a analiza ponad 1000 przypadków wskazuje na brak teratogenności i szkodliwego działania na płód lub noworodka. W porównaniu do niefrakcjonowanej heparyny, dalteparyna charakteryzuje się mniejszym ryzykiem krwawień i złamań osteoporotycznych, co jest istotne w populacji ciężarnych. W badaniu EThIG (n=810) opracowano schemat dawkowania dalteparyny w zakresie 50-150 j.m./kg mc., z możliwością zwiększenia do 200 j.m./kg mc. w wyjątkowych przypadkach, dostosowany do trzech poziomów ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ). W ostatnim trymestrze ciąży obserwuje się wydłużony okres półtrwania anty-Xa (4-5 godzin), co wymaga uwzględnienia przy planowaniu terapii. Znieczulenie zewnątrzoponowe jest przeciwwskazane u pacjentek leczonych dużymi dawkami dalteparyny ze względu na ryzyko krwotoków.
czynnik anty-Xa, dalteparyna sodowa, heparyna drobnocząsteczkowa, heparyna niefrakcjonowana, krwotok, leczenie przeciwzakrzepowe, model zwierzęcy, ocena ryzyka, okres półtrwania anty-Xa, płodność, powikłanie krwotoczne, proteza zastawki serca, stosunek mleko-osocze, toksyczność płodowa, złamanie osteoporotyczne, znieczulenie zewnątrzoponowe, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Eprocliv 850 mg + 50 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa preparatu Eprocliv, zawierającego sytagliptynę i metforminę, wykazały brak dodatkowej toksyczności w terapii skojarzonej w porównaniu do stosowania poszczególnych substancji osobno. W badaniach na psach ustalono poziom NOEL dla sytagliptyny na poziomie około 6-krotnego narażenia klinicznego, a dla metforminy na poziomie około 2,5-krotnego narażenia klinicznego. Toksyczność sytagliptyny obejmowała uszkodzenia wątroby i nerek u gryzoni przy narażeniu ≥58-krotnym, neurotoksyczność u psów przy 23-krotnym narażeniu (objawy takie jak ataksja, drżenie, ślinienie) oraz zmiany rozwojowe u płodów szczurów przy narażeniu ≥29-krotnym. Nie stwierdzono genotoksyczności ani istotnego ryzyka kancerogennego dla ludzi, mimo obserwacji nowotworów wątroby u szczurów przy bardzo wysokich dawkach, co uznano za efekt wtórny do hepatotoksyczności. Metformina nie wykazała istotnych zagrożeń w badaniach toksyczności, genotoksyczności i reprodukcji.
ataksja, badanie toksyczności, chlorowodorek metforminy, dyspnea, działanie kancerogenne, działanie rakotwórcze, farmakologia bezpieczeństwa, genotoksyczność, hepatotoksyczność, margines bezpieczeństwa, miopatia, narażenie kliniczne, neurotoksyczność, NOEL, rak wątroby, stosunek mleko-osocze, terapia skojarzona, toksyczność matczyna, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wątrobowo-nerkowa, wady rozwojowe płodu