Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Dalteparyna sodowa

Wpływ dalteparyny sodowej na płodność

Na podstawie dostępnych danych klinicznych nie ma dowodów wskazujących na negatywny wpływ dalteparyny sodowej na płodność. Badania prowadzone na modelach zwierzęcych z wykorzystaniem dalteparyny sodowej (zawartej w preparacie Fragmin) wykazały brak wpływu na płodność, zdolność do kopulacji oraz rozwój około- i poporodowy.¹

Stosowanie dalteparyny sodowej w ciąży

Dalteparyna sodowa nie przenika przez łożysko, co jest istotną informacją z punktu widzenia bezpieczeństwa płodu. Zgromadzono dużą ilość danych pochodzących z badań kobiet w ciąży (ponad 1000 przypadków ekspozycji na lek), które jednoznacznie wskazują na brak wywoływania wad rozwojowych oraz szkodliwego działania na płód lub noworodka. W związku z tym produkt leczniczy Fragmin, zawierający dalteparynę sodową, może być stosowany w okresie ciąży, jeśli wymaga tego stan kliniczny pacjentki.²

Dane kliniczne dotyczące stosowania w ciąży

Aktualnie dostępne dane obejmują ponad 2000 przypadków (badania kliniczne, analizy przypadków i opisy kazuistyczne) stosowania dalteparyny w okresie ciąży. W porównaniu do niefrakcjonowanej heparyny, dalteparyna wykazuje mniejszą tendencję do wywoływania krwawień oraz zmniejszone ryzyko złamań osteoporotycznych, co ma szczególne znaczenie w populacji kobiet ciężarnych.³

Największe badanie prospektywne „Skuteczność Profilaktyki Przeciwzakrzepowej jako Interwencja w trakcie Ciąży” (ang. Efficacy of Thromboprophylaxis as an Intervention during Gravidity, EThIG) objęło 810 kobiet w ciąży. W badaniu tym opracowano specyficzny dla ciąży schemat oceny ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ), uwzględniający trzy poziomy ryzyka: niskie, wysokie i bardzo wysokie. Dla każdego poziomu ryzyka ustalono odpowiednie dobowe dawki dalteparyny w zakresie 50-150 j.m/kg masy ciała (w wyjątkowych przypadkach do maksymalnej dawki 200 j.m./kg mc.).⁴

Należy jednak podkreślić, że obecnie dostępna jest jedynie ograniczona liczba kontrolowanych, randomizowanych badań dotyczących stosowania heparyn drobnocząsteczkowych, w tym dalteparyny, w okresie ciąży. Badania na zwierzętach nie wykazały jakichkolwiek właściwości teratogennych lub toksycznych dalteparyny dla płodu.⁵

Szczególne zalecenia i przeciwwskazania w okresie ciąży

U kobiet leczonych dużymi dawkami dalteparyny (zawartej w preparacie Fragmin) jako leku przeciwzakrzepowego, znieczulenie zewnątrzoponowe podczas porodu jest bezwzględnie przeciwwskazane ze względu na zwiększone ryzyko powikłań krwotocznych. Szczególną ostrożność należy zachować podczas leczenia pacjentek ze zwiększonym ryzykiem krwotoku, takich jak kobiety w okresie okołoporodowym.⁶

Istotną informacją kliniczną jest fakt, że u kobiet w ciąży w ostatnim trymestrze stwierdzono wydłużony okres półtrwania anty-Xa dalteparyny, wynoszący od 4 do 5 godzin, co należy uwzględnić przy planowaniu dawkowania leku w tym okresie ciąży.⁷

Stosowanie u kobiet z protezami zastawek serca

W przypadku kobiet w ciąży z protezami zastawek serca odnotowano niepowodzenia terapeutyczne przy stosowaniu pełnych dawek leków przeciwzakrzepowych w postaci heparyn drobnocząsteczkowych. Produkt leczniczy Fragmin zawierający dalteparynę sodową nie został odpowiednio przebadany pod kątem stosowania u kobiet w ciąży z protezami zastawek serca, dlatego lekarz powinien rozważyć alternatywne metody leczenia przeciwzakrzepowego w tej grupie pacjentek.⁸

Stosowanie dalteparyny sodowej podczas karmienia piersią

Niewielkie ilości dalteparyny sodowej przenikają do mleka ludzkiego. W badaniu przeprowadzonym z udziałem 15 kobiet (pomiędzy 3. a 5. dniem laktacji, 2 do 3 godzin po podskórnym podaniu dalteparyny) wykazano, że w mleku matki stężenie czynnika anty-Xa zawiera się w granicach od 2 do 8% stężenia obecnego w osoczu, a stosunek stężenia w mleku do stężenia w osoczu (stosunek mleko/osocze) wynosił <0,025-0,224.<sup data-drug="Fragmin" data-section="Wpływ na płodność, ciążę i laktację" title="Niewielkie ilości dalteparyny sodowej przenikają do mleka ludzkiego. W jednym badaniu z udziałem 15 kobiet (pomiędzy 3. a 5. dniem laktacji, 2 do 3 godziny po podskórnym podaniu dalteparyny) wykazano, że w mleku matki stężenie czynnika anty-Xa zawiera się w granicach od 2 do 8 % stężenia obecnego w osoczu, stosunek mleko/osocze wynosił 9

Zalecenia dotyczące karmienia piersią

Nie można całkowicie wykluczyć potencjalnego zagrożenia dla dzieci karmionych piersią przez matki przyjmujące dalteparynę sodową. Podejmując decyzję o kontynuacji lub przerwaniu karmienia piersią lub kontynuacji czy przerwaniu terapii produktem leczniczym Fragmin, lekarz powinien dokładnie rozważyć i przedyskutować z pacjentką zarówno korzyści z karmienia piersią dla dziecka, jak i korzyści z terapii dalteparyną dla kobiety.¹⁰

Należy wziąć pod uwagę, że ze względu na niskie stężenie dalteparyny w mleku i ograniczone wchłanianie doustne heparyn drobnocząsteczkowych, potencjalne ryzyko dla niemowlęcia jest prawdopodobnie niskie. Niemniej jednak każda decyzja powinna być podejmowana indywidualnie, z uwzględnieniem pełnego obrazu klinicznego i aktualnego stanu pacjentki.<sup data-drug="Fragmin" data-section="Wpływ na płodność, ciążę i laktację" title="Niewielkie ilości dalteparyny sodowej przenikają do mleka ludzkiego. W jednym badaniu z udziałem 15 kobiet (pomiędzy 3. a 5. dniem laktacji, 2 do 3 godziny po podskórnym podaniu dalteparyny) wykazano, że w mleku matki stężenie czynnika anty-Xa zawiera się w granicach od 2 do 8 % stężenia obecnego w osoczu, stosunek mleko/osocze wynosił 11