profilaktyka żylnych zdarzeń zakrzepowo-zatorowych
Profilaktyka żylnych zdarzeń zakrzepowo-zatorowych obejmuje zestaw działań mających na celu zapobieganie powstawaniu zakrzepów w układzie żylnym oraz zmniejszenie ryzyka zatorowości płucnej. Jest to kluczowy element opieki nad pacjentami hospitalizowanymi oraz osobami z grupy wysokiego ryzyka.
Strategie profilaktyczne dzielą się na farmakologiczne i niefarmakologiczne. Do metod farmakologicznych należy stosowanie heparyn drobnocząsteczkowych, heparyny niefrakcjonowanej, fondaparynuksu, antagonistów witaminy K oraz doustnych antykoagulantów niebędących antagonistami witaminy K (NOAC). Wybór leku zależy od indywidualnego ryzyka pacjenta, chorób współistniejących oraz potencjalnych przeciwwskazań.
Metody niefarmakologiczne obejmują wczesne uruchamianie pacjentów, stosowanie pończoch o stopniowanym ucisku, przerywanej kompresji pneumatycznej oraz właściwe nawodnienie. Te strategie są szczególnie istotne u pacjentów z przeciwwskazaniami do profilaktyki farmakologicznej.
Ocena ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej powinna być przeprowadzana u wszystkich pacjentów hospitalizowanych za pomocą walidowanych narzędzi jak skala Padewska czy skala Capriniego. Profilaktyka powinna być kontynuowana przez cały okres zwiększonego ryzyka, a w przypadku niektórych pacjentów, jak po zabiegach ortopedycznych czy onkologicznych, również po wypisie ze szpitala.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Bigetra 75 mg
Dabigatran eteksylan, będący bezpośrednim inhibitorem trombiny (kod ATC: B01AE07), jest prolekiem o działaniu przeciwzakrzepowym polegającym na hamowaniu trombiny, co zapobiega przemianie fibrynogenu w fibrynę i powstawaniu zakrzepów. Po podaniu doustnym ulega szybkiemu przekształceniu do aktywnego dabigatranu, który hamuje wolną trombinę, trombinę związaną z fibryną oraz agregację płytek indukowaną trombiną. Monitorowanie stężenia dabigatranu w osoczu można przeprowadzać za pomocą skalibrowanego testu czasu trombinowego w rozcieńczonym osoczu (dTT), a także testów TT, ECT i APTT, przy czym APTT jest mniej czuły i nie nadaje się do precyzyjnego pomiaru przy wysokich stężeniach. Wartości stężenia dabigatranu po podaniu dawki 220 mg u pacjentów po zabiegach ortopedycznych wynoszą średnio 70,8 ng/ml (maksymalne stężenie, 2 godziny po podaniu) oraz 22,0 ng/ml (minimalne stężenie, 24 godziny po dawce), a u pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek (klirens kreatyniny 30-50 ml/min) po dawce 150 mg minimalne stężenie wynosiło średnio 47,5 ng/ml. Przekroczenie 90 percentyla stężenia dabigatranu lub podwyższone wartości testów krzepnięcia (np. APTT >51 sekund) wskazują na zwiększone ryzyko krwawienia.
agregacja płytek, alloplastyka stawu biodrowego, alloplastyka stawu kolanowego, choroba wieńcowa, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czas ekarynowy, czas trombinowy, dabigatran eteksylan, duże krwawienie, działanie przeciwzakrzepowe, enoksaparyna, fibrynogen, inhibitor trombiny, kaskada krzepnięcia, klirens kreatyniny, lek przeciwzakrzepowy, nadciśnienie tętnicze, niewydolność żylna, prewencja pierwotna żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, profilaktyka żylnych zdarzeń zakrzepowo-zatorowych, zabieg ortopedyczny, zaburzenie czynności nerek, zakrzep, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Sianta 75 mg
Dabigatran eteksylan, będący prolekiem bezpośrednio hamującym trombinę, wykazuje silne działanie przeciwzakrzepowe poprzez kompetycyjne i odwracalne blokowanie trombiny, co zapobiega przekształceniu fibrynogenu w fibrynę oraz hamuje agregację płytek krwi indukowaną trombiną. Po doustnym podaniu ulega szybkiemu wchłanianiu i przemianie do aktywnego dabigatranu, którego stężenie w osoczu koreluje z wydłużeniem czasu trombinowego (TT), czasu ekarynowego (ECT) oraz czasu częściowej tromboplastyny po aktywacji (aPTT). Do monitorowania działania przeciwzakrzepowego stosuje się skalibrowany ilościowo test czasu trombinowego (dTT), ECT oraz aPTT, przy czym wartości powyżej 90 percentyla stężenia dabigatranu lub wydłużone aPTT mogą wskazywać na podwyższone ryzyko krwawienia. W profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) po zabiegach ortopedycznych, po podaniu 220 mg dabigatranu eteksylanu, średnie maksymalne stężenie w osoczu wynosiło 70,8 ng/ml (zakres 35,2-162 ng/ml), a minimalne stężenie 22,0 ng/ml (zakres 13,0-35,7 ng/ml). U pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek (klirens kreatyniny 30-50 ml/min) stosujących dawkę 150 mg, minimalne stężenie wynosiło średnio 47,5 ng/ml (zakres 29,6-72,2 ng/ml).
agregacja płytek krwi, alloplastyka stawu biodrowego, alloplastyka stawu kolanowego, choroba wieńcowa, cukrzyca, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czas ekarynowy, czas trombinowy, dabigatran eteksylan, działanie przeciwzakrzepowe, flebografia, hydroliza esterazowa, inhibitor trombiny, kaskada krzepnięcia, klirens kreatyniny, lek przeciwzakrzepowy, nadciśnienie tętnicze, niewydolność żylna, prewencja żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, profilaktyka żylnych zdarzeń zakrzepowo-zatorowych, proteaza serynowa, test czasu trombinowego w rozcieńczonym osoczu, zaburzenie czynności nerek, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa