hydroliza esterazowa
Hydroliza esterazowa to proces chemiczny, w którym związki estrowe ulegają rozszczepieniu pod wpływem enzymów zwanych esterazami, z udziałem cząsteczki wody. W wyniku tego procesu powstają kwas karboksylowy i alkohol. Jest to kluczowa reakcja w metabolizmie wielu leków i związków biologicznie czynnych.
W organizmie człowieka hydroliza esterazowa zachodzi głównie w wątrobie, gdzie enzymy takie jak cholinoesterazy, karboksyesterazy czy paraoksonazy katalizują biotransformację proleków, pestycydów oraz naturalnych estrów. Proces ten ma fundamentalne znaczenie dla farmakokinetyki, gdyż często prowadzi do aktywacji proleków lub dezaktywacji związków aktywnych.
Różnice w aktywności esteraz między gatunkami i osobnikami stanowią istotny czynnik w indywidualizacji terapii oraz badaniach przedklinicznych. Zmienność genetyczna enzymów odpowiedzialnych za hydrolizę esterazową może prowadzić do odmiennej odpowiedzi na leki u poszczególnych pacjentów, co jest przedmiotem badań farmakogenetycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Dabigatran Eteksylan Stada 75 mg
Dabigatran eteksylan, będący prolekiem dabigatranu, jest bezpośrednim, odwracalnym inhibitorem trombiny (kod ATC: B01AE07), stosowanym w profilaktyce i leczeniu zakrzepicy. Po podaniu doustnym ulega szybkiemu przekształceniu do aktywnej formy, która hamuje zarówno wolną, jak i fibrynowo związaną trombinę, zapobiegając przemianie fibrynogenu w fibrynę oraz agregacji płytek krwi indukowanej przez trombinę. Skuteczność przeciwzakrzepowa dabigatranu została potwierdzona w badaniach in vivo i ex vivo na modelach zwierzęcych oraz w badaniach klinicznych fazy II, gdzie wykazano korelację między stężeniem leku w osoczu a jego działaniem przeciwzakrzepowym, co ma kluczowe znaczenie dla oceny skuteczności i ryzyka krwawień. Ocena działania dabigatranu opiera się na wydłużeniu parametrów krzepnięcia: czasu trombinowego (TT), ekarynowego czasu krzepnięcia (ECT) oraz czasu częściowej tromboplastyny po aktywacji (APTT). Do ilościowego oznaczenia stężenia dabigatranu w osoczu stosuje się skalibrowany rozcieńczony czas trombinowy (dTT), który pozwala na precyzyjne oszacowanie stężenia leku i przewidywanie efektu klinicznego. Wysokie wartości APTT, choć mniej specyficzne, wskazują na skuteczną antykoagulację, jednak ich interpretacja wymaga ostrożności, zwłaszcza przy wysokich stężeniach dabigatranu. Podwyższone ryzyko krwawienia wiąże się z przekroczeniem 90 percentyla minimalnego stężenia dabigatranu oraz istotnym wydłużeniem czasów krzepnięcia, co jest szczegółowo opisane w dokumentacji produktu (punkt 4.4, tabela 4).
agregacja płytek krwi, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czas trombinowy, dabigatran, dabigatran eteksylat, działanie antykoagulacyjne, działanie przeciwzakrzepowe, efekt przeciwzakrzepowy, ekarynowy czas krzepnięcia, fibrynogen, hydroliza esterazowa, inhibitor trombiny, kaskada krzepnięcia, lek przeciwzakrzepowy, model zakrzepicy, parametry krzepnięcia, powikłania krwotoczne, profilaktyka zakrzepicy, proteaza serynowa, rozcieńczony czas trombinowy, ryzyko krwawienia, stężenie dabigatranu, trombina - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Daxanlo 110 mg
Dabigatran eteksylan, prolek przekształcany szybko do aktywnego dabigatranu, charakteryzuje się niską biodostępnością doustną (~6,5%) i osiąga maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) w 0,5-2 godziny u zdrowych ochotników. Spożycie posiłku wydłuża czas do Cmax o około 2 godziny, co jest istotne przy konieczności szybkiego działania leku. Po zabiegach chirurgicznych wchłanianie jest spowolnione, z opóźnionym osiągnięciem Cmax do około 6 godzin, co wiąże się z wpływem znieczulenia i porażeniem mięśniówki przewodu pokarmowego. Integralność kapsułki HPMC jest kluczowa dla stabilnej biodostępności; uszkodzenie kapsułki może zwiększyć biodostępność o 37-75%, co niesie ryzyko działań niepożądanych. Dabigatran wykazuje umiarkowaną dystrybucję (Vd 60-70 L) i niskie wiązanie z białkami osocza (34-35%). Metabolizm obejmuje hydrolizę proleku oraz sprzęganie z kwasem glukuronowym, a eliminacja odbywa się głównie przez nerki (ok. 85% niezmienionego leku), z okresem półtrwania około 11-14 godzin u osób starszych.
acyloglukuronid, biodostępność bezwzględna, dabigatran eteksylan, dysfagia, działanie przeciwzakrzepowe, hemodializa, hydroksypropylometyloceluloza, hydroliza esterazowa, izoenzym cytochromu P450, klasyfikacja Childa-Pugha, kwas glukuronowy, migotanie przedsionków, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niezastawkowe migotanie przedsionków, objętość dystrybucji, okres półtrwania, podeszły wiek, przesączanie kłębuszkowe, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie w osoczu, wiązanie z białkami osocza, wskaźnik przesączania kłębuszkowego, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dabigatran Eteksylan Stada 75 mg
Dabigatran eteksylan jest prolekiem, który po podaniu doustnym ulega szybkiej hydrolizie do aktywnego dabigatranu, charakteryzującego się bezwzględną biodostępnością około 6,5%. Maksymalne stężenie (Cmax) osiągane jest w ciągu 0,5-2 godzin u zdrowych ochotników, natomiast w warunkach pooperacyjnych czas ten wydłuża się do około 6 godzin, co jest związane z wpływem znieczulenia ogólnego, porażenia mięśniówki przewodu pokarmowego oraz samego zabiegu chirurgicznego. Wchłanianie jest proporcjonalne do dawki, a integralność kapsułek HPMC jest kluczowa dla uniknięcia niezamierzonego wzrostu biodostępności (do 75% po podaniu pojedynczej dawki). Dabigatran wykazuje umiarkowaną dystrybucję tkankową (Vd 60-70 l) i niski stopień wiązania z białkami osocza (34-35%). Metabolizowany jest głównie do farmakologicznie aktywnych acyloglukuronidów, a eliminacja odbywa się przede wszystkim przez nerki (ok. 85% w moczu), z klirensem około 100 ml/min, odpowiadającym przesączaniu kłębuszkowemu. Okres półtrwania u osób starszych wynosi około 11-14 godzin i ulega wydłużeniu w niewydolności nerek.
acyloglukuronid, biodostępność biologiczna, dabigatran eteksylan, dystrybucja tkankowa, działanie przeciwzakrzepowe, ekspozycja na dabigatran, hemodializa, hydroksypropylometyloceluloza, hydroliza esterazowa, interakcja farmakokinetyczna, izoenzym cytochromu P450, klasyfikacja Childa-Pugha, klirens dabigatranu, krzywa dwuwykładnicza, migotanie przedsionków, niewydolność nerek, niezastawkowe migotanie przedsionków, objętość dystrybucji, okres półtrwania, P-glikoproteina, parametry farmakokinetyczne, profil farmakokinetyczny, przesączanie kłębuszkowe, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie osoczowe, umiarkowana niewydolność wątroby, wiązanie z białkami osocza, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Sianta 75 mg
Dabigatran eteksylatu jest prolekiem, który po podaniu doustnym ulega szybkiej i całkowitej konwersji do aktywnej formy – dabigatranu, głównie poprzez hydrolizę katalizowaną przez esterazę. Bezwzględna dostępność biologiczna wynosi około 6,5%, a maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest w ciągu 0,5-2 godzin u zdrowych ochotników. W okresie pooperacyjnym wchłanianie jest spowolnione, z Cmax przesuniętym do około 6 godzin, co jest związane z działaniem znieczulenia ogólnego i porażeniem mięśniówki przewodu pokarmowego. Pokarm nie wpływa na biodostępność, lecz wydłuża czas do osiągnięcia Cmax o 2 godziny. Dabigatran wiąże się z białkami osocza w 34-35%, ma objętość dystrybucji 60-70 L i jest wydalany głównie przez nerki (85% dawki) w postaci niezmienionej, z klirensem około 100 mL/min. Okres półtrwania u osób zdrowych wynosi 11-14 godzin, a u pacjentów z niewydolnością nerek ulega wydłużeniu, np. do 27,2 godzin przy CrCL <30 mL/min.
acyloglukuronid, białko transportowe P-gp, biodostępność, biodostępność dabigatranu, dabigatran, dabigatran eteksylat, działanie przeciwzakrzepowe, hemodializa, hydroksypropylometyloceluloza, hydroliza esterazowa, izoenzymy cytochromu P450, klasyfikacja Childa-Pugha, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niezastawkowe migotanie przedsionków, objętość dystrybucji, porażenie mięśniówki przewodu pokarmowego, przesączanie kłębuszkowe, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie osoczowe, wiązanie z białkami osocza, zakrzepica żył głębokich/zatorowość płucna, znieczulenie ogólne, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Xorimax 500 500 mg
Xorimax 500 zawiera aksetyl cefuroksymu w dawce 601,44 mg, odpowiadającej 500 mg cefuroksymu, będącego cefalosporyną II generacji (kod ATC: J01DC02). Aksetyl cefuroksymu jest prolekiem, który w organizmie ulega hydrolizie do aktywnej formy – cefuroksymu. Mechanizm działania polega na hamowaniu syntezy ściany komórkowej bakterii poprzez wiązanie z białkami wiążącymi penicyliny (PBP), co prowadzi do przerwania biosyntezy peptydoglikanu i lizy komórki bakteryjnej. Oporność na cefuroksym może wynikać z produkcji beta-laktamaz (w tym ESBL i AmpC), modyfikacji PBP, zmniejszenia przepuszczalności błony zewnętrznej bakterii Gram-ujemnych oraz aktywnego usuwania leku z komórki. Wartości minimalnych stężeń hamujących (MIC) ustalone przez EUCAST dla Enterobacteriaceae wynoszą ≤8 mg/l dla szczepów wrażliwych i >8 mg/l dla opornych, natomiast dla Streptococcus pneumoniae odpowiednio ≤0,25 mg/l i >0,5 mg/l. Wrażliwość gronkowców ocenia się na podstawie wrażliwości na metycylinę, a dla niektórych cefalosporyn (ceftazydym, cefiksym, ceftybuten) brak jest ustalonych wartości granicznych.
aksetyl cefuroksymu, AmpC, antybiotyk beta-laktamowy, bakteria Gram-ujemna, beta-laktamaza, białko wiążące penicylinę, biosynteza peptydoglikanu, Borrelia burgdorferi, cefalosporyna II generacji, cefalosporyna III generacji, dysfagia, ESBL, EUCAST, gronkowiec koagulazo-ujemny, Haemophilus influenzae, Haemophilus parainfluenzae, hydroliza esterazowa, liza komórki bakteryjnej, minimalne stężenie hamujące, modyfikacja miejsca docelowego, Moraxella catarrhalis, oporność krzyżowa, przepuszczalność błony komórkowej, Staphylococcus aureus, Streptococcus agalactiae, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, wrażliwość na metycylinę, zakażenie dróg moczowych, zapalenie pęcherza moczowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Daxanlo 110 mg
Dabigatran eteksylan, substancja czynna leku Daxanlo 110 mg, jest bezpośrednim, odwracalnym inhibitorem trombiny, działającym poprzez hamowanie proteazy serynowej trombiny, co uniemożliwia konwersję fibrynogenu do fibryny i zapobiega tworzeniu skrzepów. Dabigatran eteksylan jest prolekiem, który po doustnym podaniu ulega szybkiej hydrolizie przez esterazy w osoczu i wątrobie do aktywnej formy – dabigatranu. Jego działanie obejmuje hamowanie zarówno wolnej trombiny, jak i trombiny związanej z fibryną oraz agregacji płytek krwi indukowanej trombiną. Skuteczność przeciwzakrzepowa została potwierdzona w badaniach przedklinicznych oraz klinicznych fazy II, które wykazały zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczną między stężeniem dabigatranu w osoczu a efektem terapeutycznym.
agregacja płytek krwi, bezpośredni inhibitor trombiny, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czas trombinowy, dabigatran eteksylan, działanie przeciwzakrzepowe, ekarynowy czas krzepnięcia, hamowanie trombiny, hydroliza esterazowa, kaskada krzepnięcia, krzepnięcie krwi, lek przeciwzakrzepowy, niskocząsteczkowy prolek, proteaza serynowa, przemiana fibrynogenu w fibrynę, ryzyko krwawienia, stężenie dabigatranu w osoczu, trombina związana z fibryną, zależność farmakokinetyczno-farmakodynamiczna - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dabigatran Eteksylan Stada 150 mg
Dabigatran eteksylan jest prolekiem, który po podaniu doustnym ulega szybkiej hydrolizie do aktywnego dabigatranu, charakteryzującego się bezwzględną biodostępnością około 6,5%. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest w ciągu 0,5-2 godzin u zdrowych osób, jednak u pacjentów po zabiegach chirurgicznych czas ten wydłuża się do około 6 godzin, co jest związane z wpływem znieczulenia ogólnego i porażenia mięśniówki przewodu pokarmowego. Spożycie pokarmu nie zmienia biodostępności, ale opóźnia czas osiągnięcia Cmax o około 2 godziny. Dabigatran wiąże się z białkami osocza w 34-35%, ma objętość dystrybucji 60-70 litrów i jest wydalany głównie przez nerki (85% dawki) w postaci niezmienionej, z klirensem około 100 ml/min. Okres półtrwania u osób starszych wynosi około 11-14 godzin, a u pacjentów z niewydolnością nerek ulega wydłużeniu proporcjonalnie do stopnia upośledzenia czynności nerek (np. do 27,2 h przy CrCL <30 ml/min).
acyloglukuronid, aktywna postać leku, białko transportowe P-gp, cytochrom P450, dabigatran eteksylat, dostępność biologiczna, dysfagia, działanie przeciwzakrzepowe, filtracja kłębuszkowa, hemodializa, hydroliza esterazowa, klasyfikacja Childa-Pugha, kwas glukuronowy, migotanie przedsionków niezastawkowe, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, porażenie przewodu pokarmowego, profil farmakokinetyczny, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie maksymalne, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tuxanuva 110 mg
Dabigatran eteksylan, prolek podawany doustnie, ulega szybkiemu przekształceniu do aktywnej formy dabigatranu, charakteryzującej się biodostępnością około 6,5%. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest w ciągu 0,5-2 godzin u zdrowych osób, jednak u pacjentów pooperacyjnych wchłanianie jest opóźnione, z Cmax osiąganym do 6 godzin, co wynika z wpływu znieczulenia i porażenia mięśniówki przewodu pokarmowego. Pokarm wydłuża czas do Cmax o około 2 godziny, a integralność kapsułki jest kluczowa, gdyż uszkodzenie otoczki HPMC może zwiększyć biodostępność nawet o 75%. Dabigatran wykazuje niskie wiązanie z białkami osocza (34-35%) i umiarkowaną dystrybucję tkankową (Vd 60-70 L). Metabolizowany jest głównie przez sprzęganie z kwasem glukuronowym, a wydalany przede wszystkim z moczem (85% dawki), z klirensem około 100 mL/min, odpowiadającym przesączaniu kłębuszkowemu. Okres półtrwania u osób starszych wynosi 11-14 godzin, wydłużając się u pacjentów z niewydolnością nerek.
acyloglukuronid, badanie farmakodynamiczne, biodostępność, ciężka niewydolność nerek, dabigatran, dabigatran eteksylat, dostępność biologiczna, dystrybucja tkankowa, działanie przeciwzakrzepowe, faza eliminacji, hemodializa, hydroliza esterazowa, izoenzym cytochromu P450, klasyfikacja Childa-Pugha, migotanie przedsionków, model dwuwykładniczy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, porażenie mięśniówki przewodu pokarmowego, przesączanie kłębuszkowe, schyłkowa niewydolność nerek, sprzęganie z kwasem glukuronowym, stężenie osoczowe, substrat CYP2C9, substrat CYP3A4, wiązanie z białkami osocza, wskaźnik przesączania kłębuszkowego, znieczulenie ogólne, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon substancji czynnych
Nintedanib – Właściwości farmakokinetyczne
Nintedanib wykazuje złożoną farmakokinetykę charakteryzującą się niską bezwzględną biodostępnością wynoszącą 4,69% po podaniu doustnym dawki 100 mg, co jest wynikiem efektu nośnikowego i intensywnego metabolizmu pierwszego przejścia. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest w czasie 2-4 godzin (zakres 0,5-8 h), a stan stacjonarny stężenia leku uzyskuje się w ciągu tygodnia. Nintedanib wykazuje wysokie wiązanie z białkami osocza (97,8%) oraz dużą objętość dystrybucji (Vss = 1050 L), co wskazuje na szerokie rozmieszczenie w tkankach. Eliminacja leku odbywa się głównie przez metabolizm hydrolityczny i wydalanie z żółcią i kałem (93,4% dawki), z minimalnym udziałem wydalania nerkowego (0,05% dawki po podaniu doustnym). Końcowy okres półtrwania wynosi 10-15 godzin, a kumulacja po wielokrotnym podaniu jest niewielka (1,04-krotność dla Cmax i 1,38-krotność dla AUC). Spożycie posiłku zwiększa ekspozycję na lek o około 20% i opóźnia czas osiągnięcia Cmax do około 4 godzin.
aminotransferazy wątrobowe, białko oporności raka piersi, choroba śródmiąższowa płuc, cytochrom P450, efekt pierwszego przejścia, farmakokinetyka nintedanibu, glikoproteina p, hydroliza esterazowa, idiopatyczne włóknienie płuc, klirens osoczowy, łagodne zaburzenie czynności wątroby, niedrobnokomórkowy rak płuca, proporcjonalność dawki, skala Child-Pugh, stabilność farmaceutyczna, stężenie maksymalne w osoczu, UDP-glukuronosyltransferaza, umiarkowane zaburzenie czynności wątroby, wiązanie z białkami osocza, zależność ekspozycja-odpowiedź, zmienność międzyosobnicza - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Sianta 75 mg
Dabigatran eteksylan, będący prolekiem bezpośrednio hamującym trombinę, wykazuje silne działanie przeciwzakrzepowe poprzez kompetycyjne i odwracalne blokowanie trombiny, co zapobiega przekształceniu fibrynogenu w fibrynę oraz hamuje agregację płytek krwi indukowaną trombiną. Po doustnym podaniu ulega szybkiemu wchłanianiu i przemianie do aktywnego dabigatranu, którego stężenie w osoczu koreluje z wydłużeniem czasu trombinowego (TT), czasu ekarynowego (ECT) oraz czasu częściowej tromboplastyny po aktywacji (aPTT). Do monitorowania działania przeciwzakrzepowego stosuje się skalibrowany ilościowo test czasu trombinowego (dTT), ECT oraz aPTT, przy czym wartości powyżej 90 percentyla stężenia dabigatranu lub wydłużone aPTT mogą wskazywać na podwyższone ryzyko krwawienia. W profilaktyce żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) po zabiegach ortopedycznych, po podaniu 220 mg dabigatranu eteksylanu, średnie maksymalne stężenie w osoczu wynosiło 70,8 ng/ml (zakres 35,2-162 ng/ml), a minimalne stężenie 22,0 ng/ml (zakres 13,0-35,7 ng/ml). U pacjentów z umiarkowaną niewydolnością nerek (klirens kreatyniny 30-50 ml/min) stosujących dawkę 150 mg, minimalne stężenie wynosiło średnio 47,5 ng/ml (zakres 29,6-72,2 ng/ml).
agregacja płytek krwi, alloplastyka stawu biodrowego, alloplastyka stawu kolanowego, choroba wieńcowa, cukrzyca, czas częściowej tromboplastyny po aktywacji, czas ekarynowy, czas trombinowy, dabigatran eteksylan, działanie przeciwzakrzepowe, flebografia, hydroliza esterazowa, inhibitor trombiny, kaskada krzepnięcia, klirens kreatyniny, lek przeciwzakrzepowy, nadciśnienie tętnicze, niewydolność żylna, prewencja żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, profilaktyka żylnych zdarzeń zakrzepowo-zatorowych, proteaza serynowa, test czasu trombinowego w rozcieńczonym osoczu, zaburzenie czynności nerek, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa