aktywna postać leku
Aktywna postać leku (active drug moiety) to składnik preparatu farmaceutycznego, który wywołuje zamierzony efekt terapeutyczny w organizmie. Jest to chemiczna cząsteczka lub fragment cząsteczki odpowiedzialny za mechanizm działania leku po uwolnieniu z postaci farmaceutycznej.
W wielu przypadkach lek podawany jest w formie proleku, który sam w sobie nie wykazuje działania farmakologicznego, ale w organizmie ulega przekształceniu do aktywnej postaci. Proces ten zachodzi najczęściej pod wpływem enzymów wątrobowych, enzymów jelitowych lub warunków fizjologicznych (np. pH żołądka). Stosowanie proleków pozwala na optymalizację biodostępności, zwiększenie stabilności, poprawę właściwości farmakokinetycznych czy zmniejszenie działań niepożądanych.
Znajomość aktywnej postaci leku ma kluczowe znaczenie w praktyce klinicznej, szczególnie przy doborze terapii, ocenie interakcji lekowych oraz dostosowywaniu dawkowania u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek. Aktywne metabolity mogą mieć istotny wpływ na efekt terapeutyczny i profil bezpieczeństwa całego leczenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Dabigatran Eteksylan Stada 150 mg
Dabigatran eteksylan jest prolekiem, który po podaniu doustnym ulega szybkiej hydrolizie do aktywnego dabigatranu, charakteryzującego się bezwzględną biodostępnością około 6,5%. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest w ciągu 0,5-2 godzin u zdrowych osób, jednak u pacjentów po zabiegach chirurgicznych czas ten wydłuża się do około 6 godzin, co jest związane z wpływem znieczulenia ogólnego i porażenia mięśniówki przewodu pokarmowego. Spożycie pokarmu nie zmienia biodostępności, ale opóźnia czas osiągnięcia Cmax o około 2 godziny. Dabigatran wiąże się z białkami osocza w 34-35%, ma objętość dystrybucji 60-70 litrów i jest wydalany głównie przez nerki (85% dawki) w postaci niezmienionej, z klirensem około 100 ml/min. Okres półtrwania u osób starszych wynosi około 11-14 godzin, a u pacjentów z niewydolnością nerek ulega wydłużeniu proporcjonalnie do stopnia upośledzenia czynności nerek (np. do 27,2 h przy CrCL <30 ml/min).
acyloglukuronid, aktywna postać leku, białko transportowe P-gp, cytochrom P450, dabigatran eteksylat, dostępność biologiczna, dysfagia, działanie przeciwzakrzepowe, filtracja kłębuszkowa, hemodializa, hydroliza esterazowa, klasyfikacja Childa-Pugha, kwas glukuronowy, migotanie przedsionków niezastawkowe, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, porażenie przewodu pokarmowego, profil farmakokinetyczny, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie maksymalne, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Zali 75 mg
Dabigatran eteksylan, jako prolek, ulega szybkiej hydrolizie do aktywnego dabigatranu, charakteryzując się niską biodostępnością doustną około 6,5%. Maksymalne stężenie w osoczu (Cmax) osiągane jest w 0,5-2 godziny u zdrowych osób, jednak po zabiegach chirurgicznych wchłanianie jest opóźnione do około 6 godzin, co jest związane z wpływem znieczulenia i porażenia mięśniówki przewodu pokarmowego. Dabigatran wykazuje umiarkowaną dystrybucję tkankową (Vd 60-70 l) i niskie wiązanie z białkami osocza (34-35%). Eliminacja odbywa się głównie przez nerki, z klirensem około 100 mL/min, a okres półtrwania u osób starszych wynosi 11-14 godzin, wydłużając się u pacjentów z niewydolnością nerek (CrCL <30 mL/min do 27,2 h). W badaniach farmakokinetycznych u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek (CrCL 10-30 mL/min) AUC była 6-krotnie wyższa, co wymaga dostosowania dawkowania (np. 75 mg 2x/dobę). Hemodializa usuwa 50-60% dabigatranu w ciągu 4 godzin, co wpływa na zmniejszenie działania przeciwzakrzepowego.
acyloglukuronid, aktywna postać leku, białko transportowe P-gp, biodostępność leku, ciężka niewydolność nerek, CYP2C9, CYP3A4, cytochrom P450, dabigatran, dabigatran eteksylan, działanie przeciwzakrzepowe, hemodializa, indukcja enzymatyczna, klasyfikacja Childa-Pugha, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, niezastawkowe migotanie przedsionków, porażenie mięśniówki przewodu pokarmowego, przesączanie kłębuszkowe, schyłkowa niewydolność nerek, stężenie osoczowe, umiarkowana niewydolność nerek, znieczulenie ogólne, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa