zespół pseudoeksfoliacji
Zespół pseudoeksfoliacji (PEX, pseudoexfoliation syndrome) to systemowe schorzenie związane z odkładaniem się materiału pseudoeksfoliacyjnego w strukturach oka oraz innych narządach. W oku złogi te najczęściej obserwuje się na przedniej torebce soczewki, brzegu źrenicznym tęczówki oraz w kącie przesączania.
Zespół PEX jest głównym czynnikiem ryzyka rozwoju jaskry pseudoeksfoliacyjnej, która charakteryzuje się wysokim ciśnieniem wewnątrzgałkowym, szybszym przebiegiem i gorszym rokowaniem niż jaskra pierwotna otwartego kąta. Szacuje się, że u około 30-50% pacjentów z PEX rozwinie się jaskra.
Częstość występowania zespołu pseudoeksfoliacji wzrasta z wiekiem i wykazuje zróżnicowanie geograficzne i etniczne. Najczęściej diagnozowany jest u osób po 60. roku życia. W badaniach genetycznych zidentyfikowano związek z polimorfizmami genu LOXL1 (lysyl oxidase-like 1), odpowiedzialnego za syntezę elastyny i kolagenu.
Poza powikłaniami okulistycznymi, zespół PEX wiąże się ze zwiększonym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych, udaru mózgu oraz pogorszenia słuchu. U pacjentów z PEX często obserwuje się również większe ryzyko powikłań śródoperacyjnych podczas zabiegów usunięcia zaćmy, związanych z osłabieniem więzadełek soczewki oraz słabszym rozszerzeniem źrenicy.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Nodom 20 mg/ml
Lek Nodom, zawierający dorzolamid chlorowodorek w stężeniu 20 mg/ml, jest stosowany w okulistyce do obniżania ciśnienia wewnątrzgałkowego (IOP) w nadciśnieniu ocznym, jaskrze z otwartym kątem oraz jaskrze torebkowej (pseudoeksfoliacyjnej). Mechanizm działania polega na hamowaniu anhydrazy węglanowej w nabłonku ciała rzęskowego, co zmniejsza produkcję cieczy wodnistej. Preparat dostępny jest w formie kropli do oczu o pH 5,0-6,0 i osmolalności 260-310 mOsmol/kg, w opakowaniu 5 ml (około 140 kropli). Zawiera chlorek benzalkoniowy 0,075 mg/ml, co należy uwzględnić u pacjentów noszących miękkie soczewki kontaktowe lub z nadwrażliwością na ten konserwant.
anhydraza węglanowa, astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, chlorek benzalkoniowy, ciecz wodnista, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dorzolamid, inhibitor anhydrazy węglanowej, jaskra torebkowa, jaskra z otwartym kątem, kąt przesączania, monoterapia, nadciśnienie oczne, niewydolność serca, POChP, tarcza nerwu wzrokowego, terapia skojarzona, wstrząs kardiogenny, zaburzenie przewodzenia w sercu, zespół pseudoeksfoliacji - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Vizidor Duo (20 mg + 5 mg)/ml
Vizidor Duo to krople do oczu zawierające 20 mg dorzolamidu (chlorowodorek) oraz 5 mg tymololu (maleinian) w 1 ml roztworu, stosowane w leczeniu zwiększonego ciśnienia wewnątrzgałkowego u pacjentów z jaskrą z otwartym kątem przesączania oraz jaskrą pseudoeksfoliacyjną. Preparat jest wskazany szczególnie u pacjentów, u których monoterapia beta-adrenolitykiem (np. tymololem) nie zapewniła adekwatnej kontroli ciśnienia wewnątrzgałkowego. Kombinacja inhibitora anhydrazy węglanowej (dorzolamidu) i beta-adrenolityku (tymololu) działa synergistycznie, co pozwala na skuteczniejszą redukcję ciśnienia i ochronę nerwu wzrokowego przed progresją jaskry.
beta-adrenolityk, biodostępność substancji czynnych, chlorowodorek, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dorzolamid, efekt hipotensyjny, inhibitor anhydrazy węglanowej, jaskra, jaskra pseudoeksfoliacyjna, jaskra z otwartym kątem przesączania, maleinian, nerw wzrokowy, tymolol, zespół pseudoeksfoliacji, zwiększone ciśnienie wewnątrzgałkowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Oftidor 20 mg/ml
Oftidor w postaci kropli do oczu zawiera dorzolamid w stężeniu 20 mg/ml i jest wskazany do leczenia zwiększonego ciśnienia wewnątrzgałkowego w nadciśnieniu ocznym, jaskrze z otwartym kątem przesączania oraz jaskrze torebkowej (pseudoeksfoliacyjnej). Preparat jest stosowany zarówno jako terapia wspomagająca w połączeniu z beta-adrenolitykami, gdy monoterapia beta-blokerami jest niewystarczająca, jak i w monoterapii u pacjentów z przeciwwskazaniami do beta-blokerów lub brakiem odpowiedzi na ich stosowanie. Roztwór ma pH 5,3-5,7, osmolalność 270-300 mOsmol/kg i zawiera chlorowodorek dorzolamidu (22,26 mg odpowiada 20 mg substancji czynnej).
beta-bloker, chlorek benzalkoniowy, choroba powierzchni oka, ciało rzęskowe, ciecz wodnista, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dorzolamid, inhibitor anhydrazy węglanowej, jaskra pierwotna, jaskra torebkowa, jaskra z otwartym kątem przesączania, kąt przesączania, lek beta-adrenolityczny, monoterapia, nadciśnienie oczne, nerw wzrokowy, pole widzenia, przedni odcinek oka, schorzenie okulistyczne, soczewki kontaktowe, zespół pseudoeksfoliacji - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Vizidor 20 mg/ml
Vizidor, zawierający dorzolamid w stężeniu 20 mg/ml, jest inhibitorem anhydrazy węglanowej stosowanym w formie kropli do oczu w leczeniu zwiększonego ciśnienia wewnątrzgałkowego. Lek działa poprzez hamowanie enzymu odpowiedzialnego za produkcję cieczy wodnistej, co skutkuje obniżeniem ciśnienia wewnątrzgałkowego. Preparat jest wskazany u pacjentów z nadciśnieniem ocznym, jaskrą z otwartym kątem przesączania oraz jaskrą pseudoeksfoliacyjną. Może być stosowany zarówno jako monoterapia u pacjentów niereagujących na beta-adrenolityki lub u tych, u których beta-adrenolityki są przeciwwskazane, jak i w terapii skojarzonej z beta-adrenolitykami w przypadku niewystarczającej kontroli ciśnienia.
astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, bradykardia, ciecz wodnista, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dorzolamid, dorzolamidu chlorowodorek, inhibitor anhydrazy węglanowej, jaskra pseudoeksfoliacyjna, jaskra z otwartym kątem przesączania, monoterapia, nadciśnienie oczne, nerw wzrokowy, niewydolność serca, pole widzenia, przewlekła obturacyjna choroba płuc, terapia skojarzona, zespół pseudoeksfoliacji - Leksykon chorób i schorzeń
Jaskra – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Jaskra otwartego kąta przesączania (POAG) oraz jaskra pseudoeksfoliacyjna (PXFG) to przewlekłe schorzenia prowadzące do postępującego uszkodzenia nerwu wzrokowego, z kluczowymi czynnikami ryzyka takimi jak podwyższone ciśnienie wewnątrzgałkowe (IOP), starszy wiek, zespół pseudoeksfoliacji, niskie ciśnienie rozkurczowe, wysoka krótkowzroczność oraz pochodzenie etniczne. Badania wykazały, że wyjściowe IOP, obecność krwotoków na tarczy nerwu wzrokowego oraz niższa centralna grubość rogówki korelują z szybszą progresją jaskry. Modele uczenia maszynowego (ML) identyfikują istotne predyktory progresji, takie jak krzywizna blaszki sitowej (LCCI), odchylenie średnie pola widzenia około 5 dB oraz cieńsza naczyniówka okołotarczowa, co umożliwia precyzyjniejsze prognozowanie ścieńczenia warstwy włókien nerwowych siatkówki (RNFL). W przypadku jaskry zamkniętego kąta (PACG) ekstrakcja soczewki (CLE) wykazuje lepszą kontrolę IOP bez leków w porównaniu do irydotomii laserowej (LPI), z odsetkiem niepowodzeń odpowiednio 38% i 72% po 3 latach. Wczesna interwencja profilaktyczna, zwłaszcza irydotomia, znacząco redukuje ryzyko ostrego zamknięcia kąta i powikłań jaskrowych.
blaszka sitowa, centralna grubość rogówki, choroby układu sercowo-naczyniowego, ciśnienie wewnątrzgałkowe, irydotomia laserowa, miażdżyca, nadciśnienie oczne, nerw wzrokowy, obturacyjny bezdech senny, pole widzenia, przednia komora oka, tarcza nerwu wzrokowego, trabekulektomia, uczenie maszynowe, usunięcie zaćmy, warstwa włókien nerwowych siatkówki, zespół pseudoeksfoliacji