Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Trawoprost

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania trawoprostu

Trawoprost jest analogiem prostaglandyny F2α stosowanym w leczeniu jaskry. Zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu z tymololem (beta-adrenolitykiem) wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności przy stosowaniu u pacjentów. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje na temat zagrożeń związanych z jego stosowaniem oraz zalecenia dotyczące bezpiecznego prowadzenia terapii.¹

Działania ogólnoustrojowe

Trawoprost, podobnie jak inne produkty lecznicze podawane miejscowo do oczu, wchłania się ogólnoustrojowo. W przypadku preparatów złożonych zawierających tymolol (beta-adrenolityk), mogą występować podobne działania niepożądane dotyczące układu sercowo-naczyniowego i płuc, jak w przypadku beta-adrenolityków o działaniu ogólnym. Należy jednak podkreślić, że częstość występowania ogólnoustrojowych działań niepożądanych po podaniu miejscowym do oka jest mniejsza niż po podaniu ogólnoustrojowym.²

Aby zmniejszyć ogólnoustrojowe wchłanianie produktu podawanego miejscowo do oka, należy zastosować techniki zmniejszające ogólnoustrojową absorpcję, takie jak uciskanie worka spojówkowego w okolicy kąta przynosowego przez 2 minuty oraz zamknięcie powiek po zakropleniu leku.³

Choroby sercowo-naczyniowe

U pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego (np. chorobą niedokrwienną serca, dławicą Prinzmetala i niewydolnością serca) oraz niedociśnieniem, leczenie preparatami zawierającymi trawoprost w skojarzeniu z tymololem powinno być poddane szczególnie starannej ocenie, wraz z rozważeniem zastosowania innych substancji czynnych. Pacjenci z chorobami układu sercowo-naczyniowego powinni być obserwowani w kierunku objawów pogorszenia przebiegu tych chorób i wystąpienia działań niepożądanych.⁴

Ze względu na ujemny wpływ na czas przewodnictwa, leki beta-adrenolityczne można podawać pacjentom z blokiem serca pierwszego stopnia wyłącznie z zachowaniem ostrożności.⁵

Choroby naczyń

Pacjenci z ciężkimi zaburzeniami i (lub) chorobami krążenia obwodowego (tj. ciężkimi postaciami choroby Raynaud’a lub zespołu Raynaud’a) powinni być leczeni z zachowaniem ostrożności.⁶

Choroby układu oddechowego

Po podaniu do oka niektórych leków beta-adrenolitycznych opisywano reakcje dotyczące układu oddechowego, w tym zgon spowodowany skurczem oskrzeli u pacjentów z astmą. Preparaty zawierające trawoprost w skojarzeniu z tymololem powinny być stosowane z zachowaniem ostrożności u pacjentów z lekką lub umiarkowaną postacią przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) i wyłącznie wtedy, gdy spodziewana korzyść przewyższa możliwe ryzyko.⁷

Hipoglikemia/cukrzyca

Leki beta-adrenolityczne, w tym preparaty złożone zawierające trawoprost i tymolol, powinny być podawane z zachowaniem ostrożności u pacjentów predysponowanych do występowania samoistnej hipoglikemii lub u chorych na cukrzycę chwiejną, ponieważ leki blokujące receptory beta-adrenergiczne mogą maskować objawy przedmiotowe i podmiotowe ostrej hipoglikemii.⁸

Osłabienie mięśni

Zgłaszano, że beta-adrenolityczne produkty lecznicze potęgowały osłabienie mięśni związane z pewnymi objawami miastenii, takimi jak podwójne widzenie, opadanie powiek i uogólnione osłabienie.⁹

Nadczynność tarczycy

Leki beta-adrenolityczne mogą maskować objawy nadczynności tarczycy, co jest istotną informacją przy stosowaniu preparatów zawierających trawoprost w połączeniu z tymololem.¹⁰

Reakcje anafilaktyczne

Podczas stosowania produktów leczniczych zawierających beta-adrenolityki pacjenci z atopią w wywiadzie lub ciężkimi reakcjami anafilaktycznymi na różnorodne alergeny mogą silniej reagować na powtarzaną ekspozycję na alergen i nie reagować na zwykle stosowane dawki adrenaliny podawanej w leczeniu reakcji anafilaktycznych.¹¹

Odwarstwienie naczyniówki

Podczas podawania leków zmniejszających wytwarzanie cieczy wodnistej (np. tymololu, acetazolamidu) opisywano przypadki odwarstwienia naczyniówki po zabiegu filtracyjnym.¹²

Znieczulenie przed zabiegiem chirurgicznym

Leki beta-adrenolityczne podawane w postaci produktów stosowanych do oczu mogą blokować działanie leków beta-agonistycznych działających ogólnie, np. adrenaliny. Pacjent powinien poinformować anestezjologa o stosowaniu tymololu przed zabiegiem chirurgicznym.¹³

Działania na narząd wzroku

Zmiana koloru tęczówki

Trawoprost może powodować stopniową zmianę koloru oka poprzez zwiększanie liczby melanosomów (ziarnistości barwnikowych) w melanocytach. Przed rozpoczęciem leczenia pacjent musi być poinformowany o możliwości pojawienia się trwałej zmiany koloru oka. Jednostronne leczenie może spowodować stałą różnobarwność oczu. Obecnie nie są znane odległe efekty wpływu tego zjawiska na melanocyty i jego następstwa.¹⁴

Zmiany w zabarwieniu tęczówki postępują powoli i mogą pozostawać niezauważone w ciągu miesięcy i lat. Zmiany zabarwienia oczu obserwowano głównie u pacjentów o mieszanym kolorze tęczórek, tj. niebiesko-brązowym, szaro-brązowym, żółto-brązowym i zielono-brązowym, obserwowano je także u pacjentów z oczami koloru brązowego. W typowym obrazie przebarwienia, brązowe zabarwienie wokół źrenicy rozchodzi się koncentrycznie w kierunku obwodowym, ale cała tęczówka lub jej fragmenty mogą być silniej zabarwione na brązowo. Po przerwaniu leczenia nie obserwowano dalszego zwiększania zawartości brązowego barwnika w tęczówce.¹⁵

Zmiany powiek i rzęs

W kontrolowanych badaniach klinicznych opisywano przyciemnienie skóry wokół gałek ocznych i (lub) na powiekach, występujące w związku ze stosowaniem trawoprostu. Podczas stosowania analogów prostaglandyn obserwowano zmiany w obrębie gałek ocznych i powiek, w tym pogłębienie bruzdy powiek.¹⁶

Trawoprost może powodować stopniową zmianę wyglądu rzęs leczonego oka lub oczu; zmiany te, obserwowane u około połowy pacjentów uczestniczących w badaniach klinicznych, obejmują: zwiększenie długości, grubości, zabarwienia i (lub) liczby rzęs. Mechanizm powstawania zmian dotyczących rzęs oraz ich odległe następstwa są obecnie nieznane.¹⁷

W badaniach prowadzonych na małpach wykazano, że trawoprost powodował niewielkie powiększenie szpary powiekowej. Działania takiego nie obserwowano jednak w trakcie badań klinicznych i uważa się je za specyficzne dla danego gatunku zwierząt.¹⁸

Obrzęk plamki

Podczas leczenia analogami prostaglandyny F2α opisywano obrzęk plamki. Należy zachować ostrożność podczas stosowania produktów zawierających trawoprost u pacjentów z bezsoczewkowością, bezsoczewkowością rzekomą z rozdarciem tylnej części torby soczewki lub zaimplantowaną soczewką przedniokomorową, a także u chorych ze znanymi czynnikami ryzyka powstania torbielowatego obrzęku plamki.¹⁹

Choroby rogówki

Leki beta-adrenolityczne stosowane do oczu mogą wywoływać suchość oka. Pacjenci z chorobami rogówki powinni być leczeni z zachowaniem ostrożności.²⁰

Zapalenie tęczówki lub błony naczyniowej oka

Produkty zawierające trawoprost należy stosować z zachowaniem ostrożności u pacjentów ze znanymi czynnikami ryzyka zapalenia tęczówki/błony naczyniowej oka oraz u pacjentów z aktywnym procesem zapalnym wewnątrz oka.²¹

Doświadczenie kliniczne

Brak jest doświadczeń ze stosowaniem produktów zawierających trawoprost u chorych ze stanem zapalnym oczu, jak również w przypadkach jaskry neowaskularnej, jaskry z zamkniętym kątem przesączania, jaskry z wąskim kątem przesączania, ani jaskry wrodzonej, zaś tylko ograniczone doświadczenia zebrano u pacjentów ze schorzeniami oczu na tle chorób tarczycy, chorych na jaskrę z otwartym kątem przesączania u pacjentów z bezsoczewkowością rzekomą oraz w jaskrze barwnikowej lub jaskrze w przebiegu zespołu pseudoeksfoliacji.²²

Specyficzne środki ostrożności

Kontakt ze skórą

Prostaglandyny i analogi prostaglandyn są substancjami aktywnymi biologicznie, które mogą wchłaniać się przez skórę. Kobiety ciężarne lub planujące ciążę, powinny zachowywać odpowiednie środki ostrożności, aby uniknąć bezpośredniego kontaktu z zawartością butelki. W przypadku wystąpienia mało prawdopodobnego zdarzenia, jakim mógłby być kontakt ze znaczną częścią zawartości butelki, należy niezwłocznie zmyć starannie powierzchnię narażoną na działanie produktu.²³

Soczewki kontaktowe

Pacjentów należy poinformować o konieczności zdejmowania miękkich soczewek kontaktowych przed zastosowaniem produktów zawierających trawoprost i odczekania 15 minut po zakropleniu produktu do momentu ich ponownego założenia.²⁴

Inne leki beta-adrenolityczne

Wpływ na ciśnienie wewnątrzgałkowe lub znane działania wynikające z ogólnego blokowania receptorów beta-adrenergicznych mogą ulegać nasileniu, gdy tymolol jest podawany pacjentom przyjmującym już ogólnie działające produkty lecznicze blokujące receptory beta-adrenergiczne. U tych pacjentów należy starannie obserwować odpowiedź na leczenie. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania dwóch miejscowo podawanych leków blokujących receptory beta-adrenergiczne.²⁵

Jednocześnie stosowane leki

Tymolol może wchodzić w interakcje z innymi produktami leczniczymi. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania dwóch miejscowo podawanych produktów leczniczych zawierających prostaglandyny.²⁶

Substancje pomocnicze

Wiele produktów zawierających trawoprost zawiera substancje pomocnicze, które mogą wywoływać działania niepożądane:

• Makrogologlicerolu hydroksystearynian 40 – może powodować podrażnienie skóry i reakcje skórne.^{27 28}
• Chlorek benzalkoniowy – może być absorbowany przez miękkie soczewki kontaktowe i zmieniać ich zabarwienie. Może powodować podrażnienie oczu, objawy zespołu suchego oka lub wpływać na film łzowy i powierzchnię rogówki. Należy stosować ostrożnie u pacjentów z zespołem suchego oka lub z uszkodzeniami rogówki.²⁹

Dzieci i młodzież

Dane dotyczące skuteczności oraz bezpieczeństwa stosowania u pacjentów pediatrycznych w wieku od 2 miesięcy do poniżej 3 lat są ograniczone (9 pacjentów), podczas gdy dla dzieci poniżej 2 miesięcy brak jest dostępnych danych. U dzieci w wieku poniżej 3 lat, u których głównie występuje pierwotna jaskra wrodzona, leczeniem pierwszego rzutu jest leczenie chirurgiczne (np. trabekulektomia/goniotomia).³⁰

Brak jest długoterminowych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u dzieci i młodzieży.³¹