centralna niedoczynność kory nadnerczy

Centralna niedoczynność kory nadnerczy (wtórna niedoczynność kory nadnerczy) to schorzenie endokrynologiczne spowodowane niedoborem kortykotropiny (ACTH) wydzielanej przez przysadkę mózgową. W przeciwieństwie do pierwotnej niedoczynności kory nadnerczy (choroby Addisona), gdzie uszkodzone są same nadnercza, w tym przypadku dysfunkcja dotyczy osi podwzgórze-przysadka.

Przyczyną centralnej niedoczynności kory nadnerczy mogą być: guzy przysadki, urazy głowy, zabiegi neurochirurgiczne, napromienianie okolicy podwzgórzowo-przysadkowej, choroby naciekowe, zapalenia oraz stosowanie egzogennych glikokortykosteroidów prowadzące do supresji osi. Charakterystyczną cechą jest zachowana produkcja aldosteronu (kontrolowana głównie przez układ renina-angiotensyna), co odróżnia ją od pierwotnej niedoczynności.

Objawy kliniczne obejmują osłabienie, męczliwość, spadek masy ciała, hipoglikemię, hipotensję ortostatyczną oraz zaburzenia elektrolitowe o mniejszym nasileniu niż w chorobie Addisona. Diagnostyka opiera się na oznaczeniu porannego kortyzolu, ACTH oraz testach dynamicznych (test stymulacji ACTH, test insulinowy). Leczenie polega na substytucji glikokortykosteroidów (najczęściej hydrokortyzonu) z dawkowaniem naśladującym fizjologiczny rytm wydzielania kortyzolu.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl