gabapentanoidy

Gabapentanoidy to klasa leków działających poprzez blokowanie podjednostki α2δ napięciowo-zależnych kanałów wapniowych. Główni przedstawiciele tej grupy to gabapentyna i pregabalina, strukturalnie podobne do neuroprzekaźnika GABA, choć nie oddziałują bezpośrednio z receptorami GABA-ergicznymi.

Mechanizm działania gabapentanoidów polega na zmniejszeniu uwalniania neuroprzekaźników pobudzających (glutaminian, substancja P) poprzez hamowanie napływu jonów wapnia do zakończeń nerwowych. Efekt ten przekłada się na działanie przeciwdrgawkowe, przeciwbólowe i anksjolityczne.

W praktyce klinicznej gabapentanoidy znajdują zastosowanie w leczeniu padaczki, bólu neuropatycznego (w tym neuralgii popółpaścowej, bolesnej neuropatii cukrzycowej), zespołu niespokojnych nóg oraz zaburzeń lękowych. Pregabalina jest również zarejestrowana w terapii fibromialgii i uogólnionego zaburzenia lękowego.

Profil działań niepożądanych gabapentanoidów obejmuje zawroty głowy, senność, obrzęki obwodowe, przyrost masy ciała oraz zaburzenia widzenia. W ostatnich latach zwraca się uwagę na potencjał uzależniający tych leków, szczególnie u pacjentów z wywiadem uzależnień, co skutkowało zaostrzeniem przepisów dotyczących ich przepisywania w wielu krajach.

Farmakokinetyka gabapentanoidów charakteryzuje się brakiem wiązania z białkami osocza, wydalaniem przez nerki w postaci niezmienionej oraz brakiem istotnych interakcji z układem cytochromu P450, co czyni je relatywnie bezpiecznymi w politerapii.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl