pirazynamid

Pirazynamid (PZA) to syntetyczny lek przeciwgruźliczy, będący pochodną nikotynamidu, stosowany jako składnik standardowej terapii gruźlicy. Wprowadzony do lecznictwa w latach 50. XX wieku, szybko stał się jednym z kluczowych elementów schematu leczenia gruźlicy dzięki swojej skuteczności wobec prątków Mycobacterium tuberculosis.

Mechanizm działania pirazynamidu polega na przekształceniu go wewnątrz prątków gruźlicy w kwas pirazynowy, który zakłóca metabolizm bakteryjny i obniża pH środowiska wewnątrzkomórkowego. Lek wykazuje wyjątkową aktywność wobec prątków znajdujących się w środowisku o niskim pH, szczególnie w ogniskach zapalnych i wewnątrz makrofagów, gdzie inne leki przeciwgruźlicze mają ograniczoną skuteczność.

W standardowym schemacie leczenia gruźlicy pirazynamid stosuje się zwykle przez pierwsze 2 miesiące intensywnej fazy terapii, w połączeniu z izoniazydem, ryfampicyną i etambutolem. Jego włączenie do schematu leczniczego pozwoliło na skrócenie całkowitego czasu terapii gruźlicy z 9-12 miesięcy do 6 miesięcy, co znacząco poprawiło współpracę pacjentów i efektywność leczenia.

Najczęstsze działania niepożądane pirazynamidu obejmują hepatotoksyczność, która może manifestować się podwyższeniem enzymów wątrobowych, a w rzadkich przypadkach prowadzić do uszkodzenia wątroby. Ponadto lek może powodować hiperurykemię poprzez hamowanie wydalania kwasu moczowego przez nerki, co może prowadzić do objawów dny moczanowej. Rzadziej obserwuje się reakcje skórne, dolegliwości żołądkowo-jelitowe oraz bóle stawów.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl