Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Pirazynamid

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania pirazynamidu

Substancja czynna pirazynamid, wchodząca w skład preparatu Pyrazinamid Farmapol, charakteryzuje się znaczną toksycznością już w dawkach leczniczych. Stopień nasilenia działań niepożądanych jest bezpośrednio uzależniony od wielkości zastosowanej dawki.¹

Hepatotoksyczność pirazynamidu

Przekroczenie dawki 1,5 g pirazynamidu na dobę może prowadzić do uszkodzenia wątroby i wystąpienia żółtaczki. Szczególnie niebezpieczne jest stosowanie dawki 3,0 g na dobę, która może spowodować wystąpienie ostrego żółtego zaniku wątroby – stanu zagrażającego życiu pacjenta.²

Wpływ na metabolizm kwasu moczowego

Pirazynamid hamuje wydalanie nerkowe kwasu moczowego, co często skutkuje jego podwyższonym stężeniem we krwi (hiperurykemia). Konsekwencją tego stanu może być wystąpienie objawowej dny moczanowej.³

Monitorowanie pacjentów podczas terapii

U pacjentów rozpoczynających leczenie lekiem Pyrazinamid Farmapol, należy na początku terapii wykonać podstawowe badania diagnostyczne, w tym oznaczenie w surowicy stężenia kwasu moczowego, bilirubiny całkowitej oraz aktywności enzymów wątrobowych.⁴

Szczególnej obserwacji wymagają pacjenci z następujących grup ryzyka:

• Pacjenci z przebytymi wcześniej chorobami wątroby
• Osoby o zwiększonym ryzyku zapalenia wątroby podczas stosowania pirazynamidu (np. pacjenci nadużywający alkoholu)

⁵

Leczenie pirazynamidem należy przerwać w przypadku wystąpienia objawów uszkodzenia komórek wątrobowych lub ostrego dnawego zapalenia stawów. Terapii nie należy kontynuować do czasu ustąpienia tych objawów.⁶

Szczegółowe środki ostrożności podczas stosowania pirazynamidu

Podczas leczenia pirazynamidem należy przestrzegać następujących zasad bezpieczeństwa:

• U dzieci zaleca się stosowanie pirazynamidu wyłącznie w warunkach lecznictwa zamkniętego, co umożliwia stałe monitorowanie stanu pacjenta
• U pacjentów dorosłych wskazane jest rozpoczęcie leczenia w warunkach hospitalizacji, a kontynuacja terapii powinna odbywać się pod ścisłym nadzorem lekarza specjalisty chorób płuc
• Pacjent wymaga systematycznej kontroli parametrów czynności wątroby, przeprowadzanej co 10-14 dni, obejmującej oznaczenie aktywności aminotransferaz i fosfatazy zasadowej, określenie stężenia bilirubiny w surowicy krwi oraz urobilinogenu w moczu, z porównawczą analizą wyników

⁷

Przeciwwskazania względne i sytuacje wymagające szczególnej ostrożności

Należy unikać stosowania pirazynamidu u następujących grup pacjentów:

• Chorzy na gruźlicę z przebytymi schorzeniami wątroby
• Pacjenci z chorobą alkoholową
• Osoby, u których wyniki badań wątrobowych już przed włączeniem leczenia wskazują na niewydolność wątroby

⁸

W przypadku wystąpienia hiperurykemii powodującej ostre zapalenie stawów, leczenie pirazynamidem należy przerwać.⁹

Stosowanie w grupach pacjentów wymagających szczególnej uwagi

Pirazynamid powinien być stosowany ze szczególną ostrożnością u pacjentów z następującymi schorzeniami:

• Niewydolność nerek – ze względu na potencjalny wpływ na stan nerek i wydalanie produktów przemiany materii
• Cukrzyca – ponieważ może powodować trudności w kontroli glikemii i wymaga ścisłego monitorowania parametrów wyrównania cukrzycy

¹⁰