substancje sympatykomimetyczne
Substancje sympatykomimetyczne (adrenomimetyczne) to grupa związków, które naśladują działanie układu współczulnego poprzez pobudzanie receptorów adrenergicznych. Mogą działać bezpośrednio na receptory alfa i beta-adrenergiczne lub pośrednio – zwiększając uwalnianie noradrenaliny z zakończeń nerwowych lub hamując jej wychwyt zwrotny.
Klinicznie substancje sympatykomimetyczne dzielą się na selektywne (działające głównie na jeden typ receptorów) i nieselektywne. Do najpowszechniej stosowanych należą: adrenalina, noradrenalina, dopamina, dobutamina, efedryna, pseudoefedryna, fenylefryna i salbutamol. Znajdują zastosowanie w leczeniu astmy oskrzelowej, niewydolności krążenia, hipotensji, wstrząsu, reakcji anafilaktycznych czy niedrożności nosa.
Działania niepożądane substancji sympatykomimetycznych obejmują tachykardię, arytmie, nadciśnienie tętnicze, niepokój, bezsenność, drżenie mięśniowe i rozszerzenie źrenic. Stosowanie tych leków wymaga ostrożności u pacjentów z chorobą wieńcową, nadciśnieniem, nadczynnością tarczycy, jaskrą z zamkniętym kątem przesączania czy przerostem prostaty. Mogą wchodzić w niebezpieczne interakcje z inhibitorami MAO, trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi i innymi środkami wpływającymi na układ współczulny.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Chlorfenamina – Przeciwwskazania stosowania
Chlorfenamina, stosowana w preparatach złożonych do leczenia objawowego przeziębienia i grypy, jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze. Szczególną ostrożność należy zachować u osób z chorobami układu sercowo-naczyniowego, takimi jak nadciśnienie tętnicze (każdy stopień), choroba wieńcowa, dławica piersiowa, tachykardia oraz zaburzenia rytmu serca, ze względu na ryzyko nasilenia objawów i powikłań. Ponadto, chlorfenamina jest przeciwwskazana u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek, chorobami wątroby (w tym wirusowym zapaleniem wątroby), nadczynnością tarczycy oraz jaskrą z wąskim kątem przesączania, ze względu na ryzyko kumulacji leku, hepatotoksyczności oraz wzrostu ciśnienia wewnątrzgałkowego. Interakcje z inhibitorami monoaminooksydazy (IMAO) stanowią istotne zagrożenie, dlatego stosowanie chlorfenaminy jest przeciwwskazane podczas terapii IMAO oraz przez 2 tygodnie po ich odstawieniu. Preparaty zawierające chlorfenaminę nie powinny być łączone z innymi lekami przeciwhistaminowymi, sympatykomimetykami oraz psychostymulantami o działaniu podobnym do amfetaminy.
astma oskrzelowa, chlorfenamina, choroba niedokrwienna serca, choroba wieńcowa, ciśnienie wewnątrzgałkowe, dekstrometorfan, dławica piersiowa, działanie antycholinergiczne, działanie przeciwhistaminowe, fenylefryna, hepatotoksyczność, inhibitory monoaminooksydazy, jaskra z wąskim kątem, kaszel produktywny, mukowiscydoza, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na substancję czynną, niedokrwistość, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, paracetamol, przełom nadciśnieniowy, pseudoefedryna, substancje sympatykomimetyczne, tachykardia, wirusowe zapalenie wątroby, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn – Ibum Grip 200 mg + 30 mg
Produkt leczniczy IBUM GRIP zawiera 200 mg ibuprofenu oraz 30 mg pseudoefedryny chlorowodorku, które mogą wpływać na zdolności psychomotoryczne pacjenta. Pseudoefedryna, jako sympatykomimetyk, może powodować pobudzenie OUN i zaburzenia koncentracji, co może obniżać zdolność prowadzenia pojazdów. Ibuprofen w dawkach wysokich (2400 mg/dobę) wiąże się z niewielkim wzrostem ryzyka incydentów zatorowo-zakrzepowych, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar, które mogą nagle wystąpić podczas prowadzenia pojazdu. Jednak dawka ibuprofenu w IBUM GRIP (200 mg na tabletkę) mieści się w zakresie niskiego ryzyka (≤ 1200 mg/dobę), pod warunkiem przestrzegania zaleceń dawkowania.
choroba naczyń mózgowych, choroba naczyń obwodowych, choroba niedokrwienna serca, cukrzyca, hiperlipidemia, ibuprofen z pseudoefedryną, incydent sercowo-naczyniowy, incydent zatorowo-zakrzepowy, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, NLPZ, ośrodkowy układ nerwowy, retencja płynów, senność patologiczna, substancje sympatykomimetyczne, udar mózgu, zaburzenia widzenia, zawał serca, zawroty głowy - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tantum Flu o smaku cytrynowym 600 mg + 10 mg
Tantum Flu o smaku cytrynowym zawiera paracetamol (600 mg) oraz fenylefrynę chlorowodorek (10 mg, odpowiadający 8,2 mg fenylefryny), klasyfikowany pod kodem ATC N02BE51. Paracetamol wykazuje działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe poprzez hamowanie syntezy prostaglandyn w ośrodkowym układzie nerwowym, głównie poprzez selektywne hamowanie cyklooksygenazy (COX). Efekt przeciwgorączkowy realizowany jest przez obniżenie syntezy PGE2 w podwzgórzu, co normalizuje termoregulację. Fenylefryna, agonista receptorów α-adrenergicznych, działa miejscowo na naczynia błony śluzowej nosa, powodując ich obkurczenie, co zmniejsza przekrwienie i obrzęk, poprawiając drożność górnych dróg oddechowych. Fenylefryna cechuje się niskim powinowactwem do receptorów β1-adrenergicznych, co ogranicza jej wpływ na układ sercowo-naczyniowy oraz minimalnym działaniem ośrodkowo pobudzającym.
błona śluzowa nosa, cyklooksygenaza, drożność nosa, działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, fenylefryna, górne drogi oddechowe, infekcja górnych dróg oddechowych, niesteroidowe leki przeciwzapalne, nocycepcja, obkurczanie naczyń krwionośnych, obrzęk błony śluzowej, ośrodek termoregulacji, paracetamol, prostaglandyny, przeziębienie i grypa, receptory α-adrenergiczne, receptory β1-adrenergiczne, substancje sympatykomimetyczne, synteza prostaglandyn, zapalenie górnych dróg oddechowych - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Phenylephrine Unimedic 10 mg/ml
Lek Phenylephrine Unimedic w stężeniu 10 mg/ml fenylefryny (chlorowodorek) w formie koncentratu do sporządzania roztworu do wstrzykiwań/infuzji posiada istotne przeciwwskazania, które należy uwzględnić przed zastosowaniem. Fenylefryny nie należy podawać pacjentom z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, ciężkim nadciśnieniem tętniczym, chorobą naczyń obwodowych, ciężką nadczynnością tarczycy oraz w skojarzeniu z nieselektywnymi inhibitorami monoaminooksydazy (MAO) lub w ciągu 2 tygodni od ich odstawienia. Podanie leku w tych stanach może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak napadowe nadciśnienie, niedokrwienna zgorzel, zakrzepica naczyniowa, tachykardia czy hipertermia, zagrażających życiu pacjenta.
amina presyjna, chlorowodorek fenylefryny, choroba naczyń obwodowych, ciężka nadczynność tarczycy, ciężkie nadciśnienie, fenylefryna, hipertermia, inhibitory monoaminooksydazy, koncentrat do wstrzykiwań, nadwrażliwość na substancję czynną, napadowe nadciśnienie tętnicze, niedokrwienna zgorzel, objawy sercowo-naczyniowe, substancje sympatykomimetyczne, tachykardia, tyreotoksykoza, wazokonstrykcja, zakrzepica naczyniowa