nieprawidłowość chromosomalna
Nieprawidłowość chromosomalna to każde zaburzenie struktury lub liczby chromosomów, które może prowadzić do szeregu wad wrodzonych, zaburzeń rozwojowych lub chorób genetycznych. Zmiany te mogą obejmować delecje (utratę fragmentu chromosomu), duplikacje (zwielokrotnienie fragmentu), translokacje (przemieszczenie materiału genetycznego między chromosomami) lub aneuploidie (nieprawidłową liczbę chromosomów).
Nieprawidłowości chromosomalne mogą występować jako zaburzenia de novo (nowe mutacje) lub być dziedziczone od rodziców będących nosicielami zrównoważonych aberracji. Najczęściej rozpoznawane nieprawidłowości chromosomalne to zespół Downa (trisomia 21), zespół Edwardsa (trisomia 18), zespół Patau (trisomia 13), zespół Turnera (45,X) oraz zespół Klinefeltera (47,XXY).
Diagnostyka nieprawidłowości chromosomalnych obejmuje badania cytogenetyczne (kariotypowanie), techniki FISH (fluorescencyjna hybrydyzacja in situ) oraz nowoczesne metody molekularne jak aCGH (porównawcza hybrydyzacja genomowa do mikromacierzy) czy NGS (sekwencjonowanie nowej generacji). Badania prenatalne wykrywające nieprawidłowości chromosomalne obejmują nieinwazyjne testy prenatalne (NIPT), amniopunkcję i biopsję kosmówki.
Konsekwencje kliniczne nieprawidłowości chromosomalnych są zróżnicowane i zależą od rodzaju zaburzenia oraz ilości zmienionego materiału genetycznego. Mogą obejmować niepełnosprawność intelektualną, wady wrodzone narządów wewnętrznych (szczególnie serca), dysmorfię twarzy, zaburzenia wzrostu i rozwoju oraz zwiększone ryzyko nowotworów. Postępowanie medyczne ma charakter wielospecjalistyczny i jest ukierunkowane na monitorowanie i leczenie poszczególnych objawów klinicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Rdzeniak zarodkowy – Etiologia i przyczyny
Rdzeniak zarodkowy (medulloblastoma) stanowi 15-20% pierwotnych guzów mózgu u dzieci, rozwijając się głównie w móżdżku. Etiologia pozostaje w większości przypadków nieznana, choć mutacje genetyczne odgrywają kluczową rolę. W około 33-50% przypadków obserwuje się nieprawidłowości na długim ramieniu chromosomu 17, w tym izochromosom, prowadzące do inaktywacji genów supresorowych nowotworów. Zidentyfikowano cztery molekularne podtypy rdzeniaka: WNT/β-katenina (mutacje CTNNB1, najlepsze rokowanie), Sonic Hedgehog (SHH; mutacje PTCH1, SUFU, Smoothened), Grupa 3 (amplifikacja MYC, najbardziej agresywny) oraz Grupa 4 (najliczniejsza, słabo poznana). Około 5% przypadków wiąże się z dziedzicznymi zespołami genetycznymi, takimi jak zespół Gorlina (mutacje PTCH1, SUFU), Turcota (mutacje APC), Li-Fraumeni (mutacje TP53), anemia Fanconiego oraz mutacje BRCA1/2. W podtypie SHH u 14% pacjentów pediatrycznych wykryto germinalne warianty utraty funkcji w genie ELP1.
amplifikacja genu MYC, amplifikacja MYC, anemia Fanconiego, cytomegalowirus, gen supresorowy nowotworów, izochromosom, móżdżek, mutacja BRCA, mutacja genu, naprawa DNA, niedokrwistość, nieprawidłowość chromosomalna, pierwotny guz mózgu, podtyp molekularny, promieniowanie jonizujące, rdzeniak zarodkowy, regulator chromatyny, ścieżka sygnałowa Sonic Hedgehog, Sonic Hedgehog, szlak Notch, szlak Sonic Hedgehog, szlak sygnałowy, szlak Wnt/β-katenina, wirus JC, zespół genetyczny, zespół Gorlina, zespół Li-Fraumeni, zespół Turcota, złośliwy guz mózgu, zmiana epigenetyczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Nimbex 2 mg/ml
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa cisatrakurium (Nimbex) obejmuje badania toksykologiczne, mutagenne oraz rozwojowe, które potwierdzają korzystny profil bezpieczeństwa leku stosowanego jako środek zwiotczający mięśnie szkieletowe w anestezjologii. Badania podostrej toksyczności po wielokrotnym podawaniu przez 3 tygodnie na psach i małpach nie wykazały objawów toksyczności specyficznych dla produktu. Testy mutagenności in vitro i in vivo wskazały na brak działania mutagennego przy stężeniach do 5000 μg/płytkę oraz dawkach do 4 mg/kg mc., z wyjątkiem mutagenności wykazanej in vitro na mysich komórkach chłoniaka przy stężeniach ≥40 μg/ml, co jednak ma ograniczone znaczenie kliniczne ze względu na krótkotrwałe i rzadkie stosowanie leku. Nie przeprowadzono badań rakotwórczości, co jest uzasadnione krótkim czasem ekspozycji i brakiem przesłanek toksykologicznych.
anestezjologia, badanie cytogenetyczne, badanie mutagenności, blokada przewodnictwa nerwowo-mięśniowego, cisatrakurium, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, mięsień oddechowy, nieprawidłowość chromosomalna, podanie dotętnicze, środek zwiotczający mięśnie szkieletowe, test mutagenności mikrobiologiczny, tolerancja miejscowa, zwiotczenie mięśni - Leksykon chorób i schorzeń
Policytemia vera – Objawy
Policytemia vera (PV) to przewlekła mieloproliferacyjna neoplazja charakteryzująca się nadprodukcją erytrocytów, często z towarzyszącą leukocytozą i trombocytozą. Choroba rozwija się zwykle po 50. roku życia, a średni wiek diagnozy to około 60 lat. Wczesne objawy są niespecyficzne i obejmują zmęczenie, bóle głowy, świąd skóry (zwłaszcza po ciepłej kąpieli), zawroty głowy oraz objawy związane z nadlepkością krwi. Charakterystyczne dla PV są także powiększenie śledziony (splenomegalia) u około 75% pacjentów, co manifestuje się uczuciem pełności w lewym górnym kwadrancie brzucha. Bez leczenia choroba prowadzi do poważnych powikłań, przede wszystkim zakrzepicy (występującej u 15-60% pacjentów), która jest główną przyczyną zgonów (10-40% przypadków), a także do krwawień (15-35% pacjentów). Progresja choroby może prowadzić do mielofibrozy (10-20% w ciągu 20 lat) oraz transformacji do ostrej białaczki szpikowej (3-5% w ciągu 10 lat). Czynniki ryzyka progresji to m.in. wiek >60 lat, leukocytoza, wysoki poziom allelu JAK2 V617F, obecność włóknienia szpiku i splenomegalia.
allel JAK2 V617F, anemia, biała krwinka, białaczka szpikowa, czerwona krwinka, dna moczanowa, duszność, flebotomia, hematokryt, hemoglobina, hydroksymocznik, inhibitor JAK, krew obwodowa, kwas acetylosalicylowy, lek cytoredukcyjny, leukocytoza, mielofibroza, niedokrwistość, nieprawidłowość chromosomalna, nieprawidłowy kariotyp, nowotwór mieloproliferacyjny, ostra białaczka szpikowa, płytka krwi, powiększona śledziona, rozmaz krwi obwodowej, splenomegalia, świąd skóry, szpik kostny, udar mózgu, upust krwi, włóknienie szpiku kostnego, zakrzep krwi, zakrzepica, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zawał serca, zespół mielodysplastyczny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cisatracurium Kalceks 2 mg/ml
Bezpieczeństwo stosowania cisatrakurium zostało potwierdzone w licznych badaniach przedklinicznych obejmujących ocenę toksyczności ostrej i przewlekłej, potencjału mutagennego, wpływu na reprodukcję oraz tolerancji miejscowej. W badaniach toksyczności ostrej objawy niepożądane wiązały się głównie z farmakologicznym działaniem leku jako środka zwiotczającego mięśnie szkieletowe. Trzytygodniowe badania wielokrotnego podawania na psach i małpach nie wykazały toksyczności specyficznej dla cisatrakurium, co wskazuje na dobrą tolerancję przewlekłą. Potencjał mutagenny oceniano testami in vitro i in vivo; cisatrakurium nie wykazywało działania mutagennego do stężenia 5000 µg/płytkę w testach mikrobiologicznych oraz przy dawkach do 4 mg/kg s.c. u szczurów, jednak w badaniu in vitro na mysich komórkach chłoniaka wykazano mutagenność przy stężeniu ≥40 µg/ml, co jednak ma ograniczone znaczenie kliniczne ze względu na krótkotrwałe i rzadkie stosowanie leku w anestezjologii.
badanie cytogenetyczne, badanie przedkliniczne, cisatrakurium, działanie farmakologiczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, komórki chłoniaka, nieprawidłowość chromosomalna, podanie dotętnicze, potencjał mutagenny, przedawkowanie, środek zwiotczający, test mikrobiologiczny, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotna, tolerancja miejscowa, zwiotczenie mięśni szkieletowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cisatracurium Accord 2 mg/ml
Dane przedkliniczne dotyczące cisatrakurium wskazują na korzystny profil bezpieczeństwa tego środka zwiotczającego mięśnie szkieletowe. Badania toksyczności po wielokrotnym podaniu przez trzy tygodnie na psach i małpach nie wykazały toksyczności specyficznej dla leku. Testy mutagenności in vitro i in vivo potwierdziły brak działania mutagennego przy stężeniach do 5000 μg/płytkę oraz dawkach do 4 mg/kg mc. W jednym teście in vitro na mysich komórkach chłoniaka wykazano mutagenność przy stężeniu ≥40 μg/ml, jednak ze względu na rzadkie i krótkotrwałe stosowanie cisatrakurium, wynik ten ma ograniczone znaczenie kliniczne. Nie przeprowadzono badań dotyczących potencjału rakotwórczego, co jest uzasadnione charakterem stosowania leku.
badanie cytogenetyczne in vivo, badanie mutagenności in vitro, badanie toksyczności, badanie toksykologiczne, dawka leku, działanie mutagenne, mutagenność, nieprawidłowość chromosomalna, podanie dotętnicze, potencjał rakotwórczy, potencjał teratogenny, profil bezpieczeństwa, przedawkowanie cisatrakurium, środek zwiotczający mięśnie szkieletowe, tolerancja miejscowa, wpływ na płodność - Leksykon chorób i schorzeń
Defekt przegrody międzykomorowej – Epidemiologia
Defekt przegrody międzykomorowej (VSD) jest najczęstszą wrodzoną wadą serca u dzieci, stanowiąc około 37% wszystkich wrodzonych wad serca, z częstością występowania od 1,5 do 5,7 na 1000 żywych urodzeń u dzieci donoszonych oraz 4,5-7 na 1000 u wcześniaków. Nowsze badania echokardiograficzne wskazują na wyższą częstość, sięgającą nawet 50 na 1000 żywych urodzeń, głównie z powodu wykrywania bezobjawowych mięśniowych VSD, które mają tendencję do samoistnego zamknięcia w pierwszym roku życia (do 90% przypadków). VSD dzieli się na typy anatomiczne: okołobłoniaste (50-80%), mięśniowe (10-20%), kanału przedsionkowo-komorowego (5%) oraz inne formy (10%). Małe mięśniowe VSD często zamykają się samoistnie do 2. roku życia, podczas gdy okołobłoniaste rzadko ulegają spontanicznemu zamknięciu. Czynniki ryzyka obejmują historię rodzinną, otyłość, cukrzycę i spożywanie alkoholu przez matkę, a także współistniejące zespoły chromosomalne, choć u ponad 95% pacjentów defekty nie są związane z aberracjami chromosomalnymi.
arytmia, badanie echokardiograficzne, choroba naczyń płucnych, defekt przegrody międzykomorowej, dwupłatkowa zastawka aortalna, infekcyjne zapalenie wsierdzia, nadciśnienie płucne, nieprawidłowość chromosomalna, niewydolność serca, pozaszpitalne zapalenie płuc, przegroda międzykomorowa, samoistne zamknięcie, spontaniczne zamknięcie, trisomia 13, trisomia 18, trisomia 21, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, wrodzona wada serca, zespół Eisenmengera - Leksykon chorób i schorzeń
Chondrosarcoma – Etiologia i przyczyny
Chondrosarcoma stanowi drugi co do częstości pierwotny złośliwy nowotwór kości u dorosłych, rozwijający się głównie w tkance chrzęstnej. Patogeneza tego guza wiąże się z mutacjami genów IDH1 i IDH2, obecnymi w 50-70% przypadków, które prowadzą do produkcji 2-hydroksyglutaranu zaburzającego procesy epigenetyczne i proliferację komórek chrzęstnych. Dodatkowo, amplifikacja protoonkogenu c-myc oraz czynników transkrypcyjnych AP-1 (fos/jun) sprzyja niekontrolowanemu wzrostowi i hamowaniu apoptozy. Charakterystyczne są również aberracje chromosomalne w rejonach 9p21, 10, 13q14 i 17p13, dotyczące genów supresorowych. Chondrosarcoma może powstawać de novo lub wtórnie na podłożu łagodnych guzów chrzęstnych, takich jak enchondroma i osteochondroma, z ryzykiem transformacji złośliwej odpowiednio do 1% i 5-10% w przypadku mnogich zmian.
2-hydroksyglutaran, apoptoza, chondrosarcoma, choroba Olliera, choroba Pageta, czynnik transkrypcyjny, enchondroma, enchondromatoza, gen supresorowy nowotworu, mutacja DNA, naczyniak, nieprawidłowość chromosomalna, niestabilność genetyczna, nowotwór kości, odróżnicowany chondrosarcoma, osteochondroma, predyspozycja genetyczna, promieniowanie jonizujące, radioterapia, terapia celowana, tkanka chrzęstna, transformacja złośliwa, wyrośla chrzęstno-kostne, zespół Li-Fraumeni, zespół Maffucciego - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Cisatracurium Kabi 2 mg/ml
Cisatracurium Kabi jest lekiem zwiotczającym mięśnie szkieletowe o średnio długim czasie działania, metabolizowanym głównie przez eliminację Hofmanna, co zapewnia jego niezależność od funkcji wątroby i nerek. Po podaniu dożylnym w dawkach 0,1–0,2 mg/kg mc. (2–4 × ED95) u zdrowych dorosłych pacjentów, klirens wynosi 4,7–5,7 ml/min/kg, objętość dystrybucji 121–161 ml/kg, a okres półtrwania w fazie eliminacji 22–29 minut. Metabolity leku, laudanozyna i monoczwartorzędowy metabolit akrylanowy, nie wykazują działania blokującego przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, co wpływa korzystnie na profil bezpieczeństwa. Farmakokinetyka cisatrakurium pozostaje stabilna niezależnie od wieku pacjenta, a także u osób z krańcową niewydolnością nerek lub wątroby, co eliminuje konieczność modyfikacji dawkowania w tych grupach. Podawanie leku w formie infuzji ciągłej lub pojedynczego wstrzyknięcia nie wpływa na profil ustępowania bloku niedepolaryzacyjnego.
acetylocholina, badanie cytogenetyczne, blok niedepolaryzacyjny, blokada nerwowo-mięśniowa, edrofonium, eliminacja Hofmanna, esteraza osoczowa, farmakokinetyka populacyjna, infuzja ciągła, inhibitor acetylocholinoesterazy, klirens, laudanozyna, lek zwiotczający, model niekompartmentowy, mutagenność in vitro, neostygmina, nieprawidłowość chromosomalna, niestabilność hemodynamiczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania, reakcja anafilaktyczna, receptor cholinergiczny, uwalnianie histaminy, wstrzyknięcie dożylne - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół mielodysplastyczny – Etiologia i przyczyny
Zespół mielodysplastyczny (MDS) to heterogenna grupa nowotworów hematopoetycznych charakteryzująca się nieskuteczną hematopoezą, dysmorfią komórek krwi i cytopenią. Etiologia MDS jest wieloczynnikowa i obejmuje mutacje somatyczne w genach takich jak DNMT3A, TET2, ASXL1, TP53, RUNX1, SRSF2 i SF3B1 oraz aberracje chromosomalne (np. delecje 5q, 7q, 20q, monosomie 5 i 7, trisomia 8) występujące u ponad 80% pacjentów. MDS dzieli się na pierwotny (80-90% przypadków) i wtórny (10-20%), związany z wcześniejszą chemioterapią (leki alkilujące, inhibitory topoizomerazy II) lub radioterapią, które zwiększają ryzyko rozwoju choroby w ciągu 5-7 lat. Czynniki środowiskowe, takie jak ekspozycja na benzen, pestycydy, metale ciężkie oraz palenie tytoniu (zwiększające ryzyko o około 1,6 raza), również odgrywają istotną rolę. Rzadkie zespoły genetyczne (np. anemia Fanconiego, dyskeratoza wrodzona) predysponują do MDS, zwłaszcza u młodszych pacjentów. Mediana wieku zachorowania wynosi około 70 lat, a choroba częściej dotyka mężczyzn.
anemia Fanconiego, cytopenia, delecja chromosomowa, dyskeratoza wrodzona, hematopoeza, inhibitor topoizomerazy, lek alkilujący, Międzynarodowy System Prognostyczny, mutacja genetyczna, mutacja somatyczna, niedokrwistość Diamond-Blackfana, nieprawidłowość chromosomalna, nowotwór układu krwiotwórczego, ostra białaczka szpikowa, promieniowanie jonizujące, radioterapia, reumatoidalne zapalenie stawów, stymulacja immunologiczna, toczeń rumieniowaty układowy, transformacja białaczkowa, trisomia, uszkodzenie DNA, zespół mielodysplastyczny, zespół Shwachmana-Diamonda - Leksykon chorób i schorzeń
Nowotwory komórek rozrodczych – Patofizjologia i mechanizm
Nowotwory komórek rozrodczych (GCT) mają unikalną patogenezę związaną z zaburzeniami różnicowania, migracji i kolonizacji pierwotnych komórek rozrodczych (PGCs) w okresie embrionalnym. Kluczowym elementem jest obecność izochromosomu 12p (i(12p)) lub amplifikacji 12p, występujących w około 80% przypadków, co stanowi wczesne zdarzenie onkogenne. GCT charakteryzują się niskim wskaźnikiem mutacji somatycznych, a ich rozwój jest napędzany przez mutacje w ścieżkach KIT/KITLG, RAS/MAPK, PI3K/AKT/mTOR oraz nadekspresję cykliny D2 (CCND2). Epigenetyczna deregulacja, w tym globalna hipometylacja DNA w germinomach i zachowanie embrionalnego profilu epigenetycznego w komórkach carcinoma in situ (CIS), odgrywa kluczową rolę jako mechanizm łączący czynniki genetyczne i środowiskowe. Czynniki mikrośrodowiskowe, takie jak BMPs, cytokiny i zaburzenia hormonalne, wpływają na los neoplazji i różnicowanie GCT, a zespół dysgenezji jąder (TDS) jest istotnym czynnikiem ryzyka, szczególnie w kontekście jądrowych GCT.
aneuploidia, crossing-over, deregulacja epigenetyczna, dysgenezja gonadalna, kryptorchizm, morfologia krwi, mutacja somatyczna, nerwiakowłókniakowatość typu 1, nieprawidłowość chromosomalna, niestabilność chromosomowa, nowotwór komórek rozrodczych, pierwotna komórka rozrodcza, polimorfizm pojedynczego nukleotydu, rak in situ, triploidia, zespół dysgenezji jąder, zespół Klinefeltera, zespół niewrażliwości na androgeny - Leksykon substancji czynnych
Acytretyna – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Acytretyna, stosowana w terapii ciężkich postaci łuszczycy i zaburzeń rogowacenia, wykazuje niską toksyczność ostrą z LD50 przekraczającym 8 g/kg masy ciała u szczurów i myszy. W badaniach podostrych i przewlekłych dawki do 1 mg/kg/dobę były dobrze tolerowane, natomiast wyższe dawki (10-80 mg/kg/dobę u szczurów, 5-50 mg/kg/dobę u psów) indukowały objawy hiperwitaminozy A, takie jak wzrost aktywności fosfatazy alkalicznej, hiperlipidemia, zmiany kostne oraz odwracalne zahamowanie spermatogenezy. Nie stwierdzono działania mutagennego ani rakotwórczego; wręcz zaobserwowano zmniejszenie częstości nowotworów przy dawce 3 mg/kg/dobę przez 2 lata u szczurów. W badaniach in vitro i in vivo acytretyna i jej metabolit 13-cis-acytretyna nie wykazywały genotoksyczności.
13-cis-acytretyna, acytretyna, badanie cytogenetyczne, badanie rakotwórczości, cholesterol, działanie teratogenne, fosfataza alkaliczna, gruczoł łojowy, hiperplazja naskórka, hiperwitaminoza A, kostnienie, LD50, łuszczyca, Neotigason, nieprawidłowość chromosomalna, potencjał genotoksyczny, potencjał teratogenny, retinoid, rozszczep podniebienia, śmiertelność okołoporodowa, trójglicerydy, wada rozwojowa kości, zaburzenie kostnienia, zaburzenie rogowacenia, zahamowanie spermatogenezy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cisatracurium Kabi 2 mg/ml
Dane przedkliniczne dotyczące cisatrakurium wskazują na brak działania mutagennego w większości testów, w tym mikrobiologicznych in vitro przy stężeniach do 5000 μg/płytkę oraz cytogenetycznych in vivo u szczurów przy dawkach do 4 mg/kg masy ciała. Wyjątkiem jest test mutagenności in vitro na mysich komórkach chłoniaka, gdzie działanie mutagenne zaobserwowano przy stężeniach ≥40 μg/ml, jednak ze względu na rzadkie i krótkotrwałe stosowanie leku, kliniczne znaczenie tego wyniku jest wątpliwe. Nie przeprowadzono badań dotyczących potencjalnego działania rakotwórczego ani wpływu na płodność, co stanowi istotną lukę w ocenie bezpieczeństwa. Badania reprodukcyjne na szczurach nie wykazały teratogenności, a tolerancja miejscowa po podaniu dotętniczym u królików była dobra, bez obserwacji zmian patologicznych.
badanie cytogenetyczne in vivo, badanie mutagenności in vitro, badanie reprodukcyjne, cisatrakurium, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, nieprawidłowość chromosomalna, podanie dotętnicze, potencjał mutagenny, potencjał teratogenny, profil bezpieczeństwa, ryzyko onkogenne, test mutagenności in vitro, tolerancja miejscowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Alpragen 0,5 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa alprazolamu (Alpragen) wykazały brak działania mutagennego w teście Amesa in vitro oraz brak nieprawidłowości chromosomalnych w teście mikrojądrowym in vivo u szczurów przy dawce do 100 mg/kg, co stanowi 500-krotność maksymalnej zalecanej dawki dla ludzi (10 mg/dobę). Dwuletnie badania rakotwórczości na szczurach (do 30 mg/kg/dobę, 150x dawka ludzka) i myszach (do 10 mg/kg/dobę, 50x dawka ludzka) nie wykazały potencjału rakotwórczego. Ponadto, alprazolam nie wpływał negatywnie na płodność szczurów przy dawkach do 5 mg/kg/dobę (25x dawka ludzka), choć prenatalna ekspozycja wiązała się z opóźnieniami rozwojowymi i zmianami behawioralnymi u potomstwa, których znaczenie kliniczne dla ludzi pozostaje niejasne.
alprazolam, badanie rakotwórczości, badanie toksyczności, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, neowaskularyzacja rogówki, nieprawidłowość chromosomalna, padaczka, pochodne benzodiazepiny, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, rozwój płodu, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność przewlekła, wpływ na rozrodczość, zaćma, zmętnienie soczewki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Alpragen 1 mg
Przedkliniczne badania alprazolamu wykazały brak właściwości mutagennych i genotoksycznych, potwierdzony negatywnym wynikiem testu Amesa in vitro oraz brakiem nieprawidłowości chromosomalnych w teście mikrojądrowym in vivo u szczurów przy dawce do 100 mg/kg (500-krotność maksymalnej zalecanej dawki dobowej dla ludzi 10 mg). Długoterminowe badania karcynogenności na szczurach i myszach, przy dawkach odpowiednio do 30 mg/kg/dobę (150x MZDD) i 10 mg/kg/dobę (50x MZDD), nie wykazały działania rakotwórczego. W zakresie wpływu na rozrodczość, alprazolam nie oddziaływał negatywnie na płodność szczurów przy dawkach do 5 mg/kg/dobę (25x MZDD), choć ekspozycja prenatalna wiązała się z opóźnieniem rozwoju płodowego oraz zmianami behawioralnymi potomstwa, których znaczenie kliniczne wymaga dalszych badań.
badanie przedkliniczne, dawka terapeutyczna, droga doustna, działanie karcynogenne, ekspozycja prenatalna, maksymalna zalecana dawka, napad padaczkowy, neowaskularyzacja rogówki, nieprawidłowość chromosomalna, płodność, pochodna benzodiazepiny, podanie wielokrotne, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, substancja czynna, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność po podaniu, toksyczność przewlekła, właściwość genotoksyczna, wpływ na rozrodczość, zaćma - Leksykon chorób i schorzeń
Guz rakowiowy – Etiologia i przyczyny
Guz rakowiowy, czyli nowotwór neuroendokrynny (NET), wywodzi się z komórek neuroendokrynnych obecnych w różnych narządach, które produkują hormony takie jak serotonina, histamina i insulina. Etiologia NET jest wieloczynnikowa, obejmująca mutacje genetyczne, w tym mutacje genów supresorowych (np. MEN1) oraz onkogenów, a także zaburzenia chromosomalne, zwłaszcza dotyczące chromosomów 11q13, 18, 9p i 16q. Dziedziczne zespoły genetyczne, takie jak MEN1, neurofibromatoza typu 1, choroba von Hippla-Lindaua i stwardnienie guzowate, znacząco zwiększają ryzyko rozwoju tych nowotworów. Epidemiologicznie kobiety są nieco bardziej narażone, a ryzyko wzrasta u osób w wieku 45-65 lat, z wyższym ryzykiem u osób pochodzenia afrykańskiego. Czynniki ryzyka obejmują także przewlekłe zaburzenia wydzielania kwasu żołądkowego, cukrzycę, wywiad rodzinny oraz potencjalnie dietę bogatą w tłuszcze nasycone (współczynnik ryzyka 3,18; 95% CI, 1,62-6,25), otyłość (BMI > 35) i terapię hormonalną.
choroba von Hippla-Lindaua, cukrzyca, gen supresorowy nowotworu, guz rakowiowy, histamina, kalikreina, komórka neuroendokrynna, krążenie systemowe, mutacja genetyczna, neurofibromatoza typu 1, niedokrwistość złośliwa, nieprawidłowość chromosomalna, nowotwór neuroendokrynny, onkogen, prostaglandyna, przerzut do wątroby, rakowiak żołądka, serotonina, stwardnienie guzowate, substancja bioaktywna, tachykinina, tłuszcz nasycony, utrata heterozygotyczności, wskaźnik masy ciała, zapalenie żołądka zanikowe, zespół MEN1, zespół rakowiaka, zespół Zollingera-Ellisona, żyła wrotna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cisatracurium Kabi 5 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa cisatrakurium obejmowały ocenę potencjału mutagennego, wpływu na reprodukcję oraz miejscowego działania drażniącego. W testach mutagenności in vitro nie wykazano działania mutagennego nawet przy stężeniach do 5000 μg/płytkę, z wyjątkiem pojedynczego badania na mysich komórkach chłoniaka, gdzie mutagenność pojawiła się przy stężeniu ≥40 μg/ml. Badania cytogenetyczne in vivo na szczurach, którym podawano dawki do 4 mg/kg s.c., nie wykazały istotnych nieprawidłowości chromosomalnych, co potwierdza brak działania genotoksycznego w warunkach in vivo. Nie przeprowadzono długoterminowych badań rakotwórczości, a badania reprodukcji na szczurach nie wykazały negatywnego wpływu na rozwój płodu.
badanie cytogenetyczne in vivo, cisatrakurium, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, mysie komórki chłoniaka, nieprawidłowość chromosomalna, płodność, podanie dotętnicze, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, reprodukcja, rozwój płodu, test mutagenności in vitro, tolerancja miejscowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Cisatracurium Accord 5 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leku Cisatracurium Accord wykazały brak specyficznej toksyczności po podaniu wielokrotnym przez trzy tygodnie u psów i małp, co wskazuje na dobrą tolerancję środka zwiotczającego mięśnie szkieletowe. Standardowe badania toksyczności ostrej nie były możliwe do przeprowadzenia ze względu na farmakologiczne działanie leku. Potencjał mutagenny oceniano w różnych modelach: brak mutagenności w testach mikrobiologicznych in vitro do stężenia 5000 μg/płytkę oraz w badaniach cytogenetycznych in vivo u szczurów przy dawkach do 4 mg/kg mc., natomiast mutagenność zaobserwowano in vitro w komórkach mysich przy stężeniach ≥40 μg/ml. Ze względu na sporadyczne i krótkotrwałe stosowanie leku, pojedyncza pozytywna odpowiedź mutagenna ma ograniczone znaczenie kliniczne.
badanie cytogenetyczne, badanie mutagenności, komórka chłoniaka, nieprawidłowość chromosomalna, podanie dotętnicze, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, przedawkowanie cisatrakurium, rozwój embrionalny i płodowy, środek zwiotczający mięśnie, środek zwiotczający mięśnie szkieletowe, test mutagenności mikrobiologiczny, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, tolerancja leku, tolerancja miejscowa, wpływ na reprodukcję - Leksykon chorób i schorzeń
Meningioma – Etiologia i przyczyny
Meningioma to nowotwór wywodzący się z opon mózgowo-rdzeniowych, którego etiologia jest wieloczynnikowa, obejmująca czynniki genetyczne, hormonalne i środowiskowe. Genetycznie, około 40-80% meningioma wykazuje aberracje chromosomu 22, zwłaszcza delecję genu NF2 (22q12), co jest dominującą cechą sporadycznych przypadków. Dodatkowo, mutacje w genach TRAF7, KLF4, AKT1 i SMO są często obecne w łagodnych meningioma podstawy czaszki. Predyspozycje genetyczne obejmują m.in. neurofibromatozę typu 2 (NF2), zespół von Hippel-Lindau, MEN1, Li-Fraumeni, Cowdena i Gorlina. Ekspozycja na promieniowanie jonizujące, zwłaszcza radioterapia głowy w dzieciństwie, zwiększa ryzyko rozwoju meningioma 6-10-krotnie. Epidemiologicznie, guzy te występują dwukrotnie częściej u kobiet, co wiąże się z obecnością receptorów hormonalnych (progesteronowych u 88%, estrogenowych i androgenowych po około 40%) oraz obserwowanym wzrostem tempa wzrostu guza w ciąży i cyklu miesiączkowym.
aberracja chromosomowa, choroba von Hippel-Lindau, delecja chromosomowa, delecja genu, doustna antykoncepcja, gen NF2, guz atypowy, hormonalna terapia zastępcza, insulinopodobny czynnik wzrostu, meningioma, neurofibromatoza typu 2, nieprawidłowość chromosomalna, niestabilność genomowa, octan cyproteronu, octan medroksyprogesteronu, opona mózgowo-rdzeniowa, pajęczynówka, promieniowanie jonizujące, radioterapia głowy, receptor androgenowy, receptor estrogenowy, receptor progesteronowy, tkanka tłuszczowa, utrata heterozygotyczności, wskaźnik masy ciała, zespół Cowdena, zespół Gorlina, zespół Li-Fraumeni, zespół mnogiej gruczolakowatości - Leksykon substancji czynnych
Cisatrakurium – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa cisatrakurium wskazują na korzystny profil toksykologiczny tej substancji. Badania toksyczności ostrej były utrudnione ze względu na mechanizm działania miorelaksacyjnego, jednak badania toksyczności po podaniu wielokrotnym przez 3 tygodnie na psach i małpach nie wykazały specyficznych objawów toksycznych. Przedawkowanie cisatrakurium wiąże się głównie z przedłużonym blokiem nerwowo-mięśniowym. Ocena mutagenności obejmowała testy in vitro i in vivo: brak działania mutagennego w testach mikrobiologicznych do 5000 μg/płytkę, brak aberracji chromosomalnych przy dawkach do 4 mg/kg s.c. u szczurów, natomiast wykazano mutagenność in vitro w stężeniach ≥40 μg/ml na komórkach mysich. Ze względu na rzadkie i krótkotrwałe stosowanie kliniczne, pojedynczy pozytywny wynik in vitro ma ograniczone znaczenie kliniczne.
badanie toksyczności, blok nerwowo-mięśniowy, cisatrakurium, działanie miorelaksacyjne, działanie mutagenne, nieprawidłowość chromosomalna, podanie dotętnicze, podanie wielokrotne, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa substancji, przedawkowanie produktu leczniczego, test in vitro, test in vivo, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność po podaniu wielokrotnym, tolerancja miejscowa, wpływ na reprodukcję