niedobór kwasu nikotynowego

Niedobór kwasu nikotynowego, znany również jako pelagra, to stan kliniczny spowodowany niedostateczną ilością niacyny (witaminy B3) w organizmie. Ta witamina jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania wielu procesów metabolicznych, w tym produkcji energii komórkowej oraz syntezy DNA.

Klasyczną triadę objawów pelagry stanowią: dermatitis (zapalenie skóry), diarrhea (biegunka) i dementia (otępienie). Zmiany skórne charakteryzują się rumieniowatą, łuszczącą się wysypką, szczególnie na obszarach eksponowanych na słońce. Objawy żołądkowo-jelitowe obejmują biegunkę, zapalenie języka (glossitis) i inne zaburzenia trawienne. Zaburzenia neurologiczne mogą postępować od łagodnych objawów, takich jak drażliwość i bezsenność, do poważnego otępienia.

Niedobór kwasu nikotynowego występuje najczęściej u osób z niedoborami żywieniowymi, szczególnie na diecie kukurydzianej, ponieważ niacyna w kukurydzy występuje w formie trudno przyswajalnej. Czynnikami ryzyka są również przewlekły alkoholizm, niektóre choroby przewodu pokarmowego, stosowanie leków interferujących z metabolizmem niacyny oraz choroby metaboliczne, jak zespół Hartnupa.

Diagnostyka obejmuje ocenę kliniczną, badania laboratoryjne oraz wykluczenie innych przyczyn objawów. Leczenie polega na suplementacji niacyny, zwykle w formie nikotynamidu, wraz z kompleksem witamin z grupy B. W ciężkich przypadkach może być konieczna hospitalizacja. Bez odpowiedniego leczenia pelagra może prowadzić do śmierci, ale przy właściwej terapii rokowanie jest dobre.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Imuran

Azatiopryna (Imuran) wymaga ścisłego monitorowania ze względu na ryzyko mielosupresji, hepatotoksyczności oraz zwiększonego ryzyka zakażeń i nowotworów. W pierwszych 8 tygodniach terapii zaleca się cotygodniowe badania morfologii krwi z oceną liczby płytek, a następnie co miesiąc lub co 3 miesiące. Leczenie należy natychmiast przerwać przy objawach mielosupresji, takich jak leukopenia czy trombocytopenia. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z niedoborem enzymu TPMT lub mutacją genu NUDT15, u których ryzyko toksyczności jest znacznie podwyższone. Azatiopryna jest przeciwwskazana u pacjentów z zespołem Lesch-Nyhana oraz niezalecana w skojarzeniu z rybawiryną ze względu na zwiększoną toksyczność i zmniejszoną skuteczność. Ponadto, pacjenci nie powinni otrzymywać szczepionek zawierających żywe drobnoustroje podczas terapii i przez co najmniej 3 miesiące po jej zakończeniu.
6-merkaptopuryna, antygen powierzchniowy HBV, azatiopryna, cholestaza ciążowa, choroba Leśniowskiego-Crohna, cytomegalowirus, deficyt neurologiczny, fosforybozylotransferaza hipoksantynowo-guaninowa, gen NUDT15, hepatotoksyczność, immunosupresja, lek zwiotczający, leukopenia, mielodysplazja, mielosupresja, morfologia krwi, niedobór enzymu, niedobór kwasu nikotynowego, nieprawidłowość chromosomalna, odpowiedź hematologiczna, pelagra, postępująca leukoencefalopatia wieloogniskowa, rybawiryna, S-metylotransferaza tiopuryny, supresja szpiku kostnego, szczepionka żywa, toksyczność azatiopryny, wirus Epsteina-Barr, wirus JC, wirus ospy wietrznej, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie funkcji poznawczych, zaburzenie limfoproliferacyjne, zapalenie skóry, zapalenie żołądka i jelit, zapalna choroba jelit, zespół aktywacji makrofagów, zespół Lescha-Nyhana
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Imuran

Azatiopryna (Imuran) wymaga ścisłego monitorowania hematologicznego, zwłaszcza w pierwszych 8 tygodniach terapii, kiedy zaleca się cotygodniowe badania morfologii krwi z oceną liczby płytek, a następnie co 1-3 miesiące. W przypadku leukopenii, trombocytopenii lub innych objawów mielosupresji konieczne jest natychmiastowe przerwanie leczenia, gdyż supresja szpiku może się nasilać po odstawieniu leku. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z niedoborem enzymu TPMT lub mutacją genu NUDT15, u których ryzyko ciężkiej mielosupresji jest znacznie podwyższone, co wymaga dostosowania dawki. Dodatkowo, azatiopryna wykazuje hepatotoksyczność, dlatego konieczne jest regularne monitorowanie funkcji wątroby, zwłaszcza u osób z istniejącą chorobą wątroby lub stosujących inne leki hepatotoksyczne. W przypadku objawów żółtaczki należy natychmiast przerwać terapię.
6-merkaptopuryna, antagonista TNF, azatiopryna, cholestaza ciążowa, choroba Leśniowskiego-Crohna, fosforybozylotransferaza hipoksantynowo-guaninowa, hepatospleniczny chłoniak T-komórkowy, hepatotoksyczność, immunoglobulina, laktoza jednowodna, leczenie immunosupresyjne, lek zwiotczający, mielosupresja, morfologia krwi, mutacja genu NUDT15, niedobór kwasu nikotynowego, parametry hematologiczne, pelagra, PML, postępująca leukoencefalopatia wieloogniskowa, rybawiryna, S-metylotransferaza tiopuryny, supresja szpiku kostnego, TPMT, wirus Epsteina-Barr, wirus ospy wietrznej i półpaśca, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenie limfoproliferacyjne, zapalenie skóry, zapalna choroba jelit, zespół aktywacji makrofagów, zespół Lescha-Nyhana

niedobór kwasu nikotynowego

Powiązane wpisy

Specjalne ostrzeżenia – Imuran

Specjalne ostrzeżenia – Imuran