udar mózgu zatorowy
Udar mózgu zatorowy (embolic stroke) to ostry incydent naczyniowo-mózgowy spowodowany zablokowaniem naczynia krwionośnego przez materiał zatorowy, który przemieścił się z innego miejsca w organizmie. Najczęstszym źródłem zatorów są skrzepliny powstające w sercu (np. w przebiegu migotania przedsionków, zawału serca czy wad zastawkowych) lub w dużych naczyniach (np. tętnicach szyjnych).
Charakterystyczną cechą udaru zatorowego jest nagły początek objawów neurologicznych, które zależą od lokalizacji zatoru i obszaru mózgu pozbawionego dopływu krwi. Objawy mogą obejmować niedowład lub porażenie połowicze, zaburzenia czucia, mowy, widzenia, równowagi oraz świadomości. W przeciwieństwie do udarów zakrzepowych, udary zatorowe rzadziej są poprzedzone epizodami przemijającego niedokrwienia mózgu (TIA).
Diagnostyka udaru zatorowego obejmuje badania obrazowe mózgu (CT, MRI), badania naczyniowe (angio-CT, angio-MR, USG dopplerowskie tętnic), badania kardiologiczne (EKG, echokardiografia) oraz badania laboratoryjne. Leczenie w ostrej fazie polega na trombolizie dożylnej (w ciągu 4,5 godziny od wystąpienia objawów) lub trombektomii mechanicznej. Profilaktyka wtórna koncentruje się na leczeniu przeciwzakrzepowym, zwłaszcza antykoagulacji u pacjentów z migotaniem przedsionków.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zespół chorego zatoki – Epidemiologia
Zespół chorego zatoki (ZCZ) jest schorzeniem o rocznej częstości występowania około 0,8 na 1000 osobolat, ze znacznym wzrostem ryzyka u osób powyżej 65. roku życia (1/600) i szczególnie w grupie 70-89 lat, gdzie częstość sięga 1,8%. Średni wiek pacjentów wynosi około 68 lat, a choroba dotyka obie płcie równomiernie. Czynniki ryzyka obejmują wiek (HR 1,73 na każde 5 lat), nadciśnienie tętnicze, wyższe BMI, podwyższone poziomy NT-proBNP i cystatyny C, dłuższy odstęp QRS, blok prawej odnogi pęczka Hisa oraz przebyte incydenty sercowo-naczyniowe. Styl życia, w tym nadmierne spożycie alkoholu, palenie tytoniu, nieprawidłowa dieta, brak aktywności fizycznej oraz zaburzenia snu, również wpływają na patogenezę ZCZ. Dodatkowo, czynniki psychologiczne, takie jak długotrwały stres i izolacja społeczna, zwiększają ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, w tym ZCZ, nawet o 50%.
blok prawej odnogi pęczka Hisa, bradyarytmia, choroba sercowo-naczyniowa, choroba wieńcowa, cystatyna C, hipoperfuzja narządowa, implantacja stymulatora serca, incydent sercowo-naczyniowy, migotanie przedsionków, monitorowanie kardiologiczne, monitorowanie rytmu serca, nadciśnienie tętnicze, nagła śmierć sercowa, niewydolność serca, NT-proBNP, tachyarytmia przedsionkowa, trzepotanie przedsionków, udar mózgu, udar mózgu zatorowy, układ bodźcoprzewodzący serca, węzeł zatokowo-przedsionkowy, wskaźnik masy ciała, wskaźnik zapadalności, zaburzenie neurohormonalne, zatrzymanie krążenia, zespół chorego zatoki, zespół tachy-brady - Leksykon chorób i schorzeń
Bradykardia – Epidemiologia
Bradykardia, definiowana jako spoczynkowa częstość akcji serca poniżej 60 uderzeń na minutę u dorosłych (nowe wytyczne ACC/AHA/HRS stosują próg <50 uderzeń/min), występuje z częstością 0,5-2,0% w populacji ogólnej, z wyższą częstością u mężczyzn (15,2%) niż u kobiet (6,9%). Częstość wzrasta wraz z wiekiem, szczególnie u osób >65 lat, u których dysfunkcja węzła zatokowego dotyczy 1 na 600 osób. Bradykardia zatokowa jest powszechna u sportowców (50,1% w badaniu brazylijskich piłkarzy) oraz u wcześniaków, gdzie definiowana jest jako HR <100/min przez co najmniej dwa uderzenia. Czynniki ryzyka obejmują choroby przewlekłe, takie jak nadciśnienie, cukrzyca (DM) i przewlekła choroba nerek (CKD), które zwiększają ryzyko arytmii i nagłej śmierci sercowej. Zespół bradykardia-tachykardia występuje u około 50% pacjentów z dysfunkcją węzła zatokowego i wiąże się ze zwiększonym ryzykiem udaru mózgu. Bradykardia może być także objawem odrzucenia przeszczepu serca, co wymaga biopsji endomiokardialnej w okresie 6-12 miesięcy po transplantacji. W krajach o niskim i średnim dochodzie (LMIC) główną przyczyną bradykardii jest blok przedsionkowo-komorowy, a dostęp do terapii stymulatorem serca jest ograniczony przez bariery ekonomiczne, infrastrukturalne i edukacyjne.
asystolia, biopsja endomiokardialna, blok przedsionkowo-komorowy, blok serca, bradykardia, bradykardia zatokowa, częstość akcji serca, dławica piersiowa, duszność, dysfunkcja węzła zatokowego, elektrokardiogram, epilepsja, hipoperfuzja narządowa, implantacja rozrusznika serca, migotanie przedsionków, omdlenie, stymulacja pęczka Hisa, TAVI, trzepotanie przedsionków, udar mózgu zatorowy, układ przewodzący serca, zatrzymanie zatokowe, zawroty głowy, zespół chorego węzła zatokowego