zespół chorego węzła zatokowego
Zespół chorego węzła zatokowego (sick sinus syndrome, SSS) to zaburzenie czynności węzła zatokowo-przedsionkowego, który pełni funkcję naturalnego rozrusznika serca. Stan ten charakteryzuje się nieprawidłowym wytwarzaniem impulsów elektrycznych, co prowadzi do zaburzeń rytmu serca.
Klinicznie zespół chorego węzła zatokowego może objawiać się bradykardią zatokową, zahamowaniami zatokowym, blokiem zatokowo-przedsionkowym, a także naprzemiennymi epizodami bradykardii i tachyarytmii (zespół tachy-brady). Pacjenci mogą doświadczać zawrotów głowy, omdleń, kołatania serca, duszności oraz zmniejszonej tolerancji wysiłku.
Diagnostyka SSS opiera się głównie na badaniu EKG, monitorowaniu holterowskim oraz testach wysiłkowych. W przypadku objawowej bradykardii leczeniem z wyboru jest implantacja stymulatora serca. U pacjentów z towarzyszącymi tachyarytmiami stosuje się również leczenie farmakologiczne. Chorzy z SSS są narażeni na zwiększone ryzyko zatorowości, szczególnie przy współistniejącym migotaniu przedsionków.
Zespół chorego węzła zatokowego najczęściej występuje u osób starszych i jest związany z procesem włóknienia i degeneracji tkanki węzła zatokowego. Inne przyczyny obejmują chorobę niedokrwienną serca, kardiomiopatie, choroby naciekowe, zaburzenia elektrolitowe, działania niepożądane leków (β-blokery, antagoniści wapnia, digoksyna) oraz uszkodzenia jatrogenne podczas zabiegów kardiochirurgicznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Memorion
Donepezyl, dostępny w dawkach 5 mg i 10 mg, jest inhibitorem cholinesterazy stosowanym w leczeniu otępienia, jednak brak jest danych dotyczących jego skuteczności i bezpieczeństwa u pacjentów z ciężką postacią otępienia, innymi typami otępienia lub zaburzeniami pamięci związanymi ze starzeniem. Lek może nasilać działanie zwiotczających mięśnie pochodnych sukcynylocholiny, co wymaga ostrożności podczas znieczulenia ogólnego. Donepezyl wykazuje działanie wagotoniczne, co może prowadzić do bradykardii, szczególnie u pacjentów z zespołem chorego węzła zatokowego lub zaburzeniami przewodnictwa nadkomorowego. Zgłaszano przypadki omdleń, napadów drgawek, wydłużenia odstępu QTc oraz torsade de pointes, zwłaszcza u pacjentów z wcześniejszymi zaburzeniami rytmu, chorobą serca lub zaburzeniami elektrolitowymi (hipokaliemia, hipomagnezemia). W takich przypadkach zalecane jest monitorowanie EKG i stanu klinicznego.
astma oskrzelowa, blok przedsionkowo-komorowy, blok sercowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia, choroba Alzheimera, choroba wrzodowa, ciężka niewydolność wątroby, donepezyl, hipertermia, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor cholinesterazy, mioglobinuria, napad drgawkowy, napady drgawkowe, niewydolność serca, objawy pozapiramidowe, obturacyjna choroba płuc, otępienie naczyniopochodne, rabdomioliza, sztywność mięśni, torsade de pointes, utrudnienie odpływu moczu, wpływ wagotoniczny, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenia elektrolitowe, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Cosopt PF (20 mg + 5 mg)/ml
Lek Cosopt PF, zawierający dorzolamid (20 mg/ml) i tymolol (5 mg/ml), jest przeciwwskazany u pacjentów z określonymi schorzeniami układu oddechowego, takimi jak nadreaktywność dróg oddechowych, astma oskrzelowa oraz ciężka przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP), ze względu na ryzyko skurczu oskrzeli indukowanego przez tymolol, nieselektywny beta-adrenolityk. Ponadto, preparat nie powinien być stosowany u chorych z zaburzeniami rytmu serca, w tym bradykardią zatokową (<60 uderzeń/min), zespołem chorego węzła zatokowego, blokiem zatokowo-przedsionkowym, blokiem przedsionkowo-komorowym II lub III stopnia niekontrolowanym rozrusznikiem, a także u pacjentów z jawną niewydolnością krążenia i wstrząsem kardiogennym. Dorzolamid, jako inhibitor anhydrazy węglanowej, stanowi przeciwwskazanie u osób z ciężką niewydolnością nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) oraz kwasicą hiperchloremiczną, ze względu na ryzyko nasilenia zaburzeń równowagi kwasowo-zasadowej. Dodatkowo, preparat jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na którykolwiek ze składników, w tym dorzolamid i tymolol.
astma oskrzelowa, beta-adrenolityk nieselektywny, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia zatokowa, dorzolamid i tymolol, hipoglikemia, inhibitor anhydrazy węglanowej, jaskra, klirens kreatyniny, kwasica hiperchloremiczna, lek przeciwcukrzycowy, nadczynność tarczycy, nadreaktywność dróg oddechowych, niewydolność krążenia, niewydolność nerek, POChP, przewlekła obturacyjna choroba płuc, skurcz oskrzeli, tachyarytmia, tyreotoksykoza, wstrząs kardiogenny, zaburzenie kwasowo-zasadowe, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Lacipil 4 mg
Lacipil (lacydypina) w dawce 4 mg w formie tabletek powlekanych posiada istotne przeciwwskazania, które muszą być ściśle przestrzegane podczas kwalifikacji pacjenta do terapii. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na lacydypinę lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (255,25 mg/tabletkę), co wyklucza stosowanie u pacjentów z nietolerancją galaktozy, niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u chorych z ciężką stenozą aortalną ze względu na ryzyko pogorszenia hemodynamiki i niedokrwienia mięśnia sercowego, wynikające z mechanizmu działania lacydypiny jako antagonisty wapnia z grupy dihydropirydyn. Tabletki o mocy 4 mg można dzielić na dwie równe dawki, co umożliwia precyzyjne dostosowanie terapii, jednak u pacjentów z trudnościami w połykaniu należy rozważyć inne formy leków przeciwnadciśnieniowych.
antagonista wapnia, badanie echokardiograficzne, dysfagia, działanie naczyniorozszerzające, Lacipil, lacydypina, laktoza jednowodna, lek przeciwnadciśnieniowy, nadwrażliwość na substancję czynną, nagły zgon sercowy, niedobór laktazy, niedokrwienie mięśnia sercowego, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, perfuzja wieńcowa, pochodna dihydropirydyny, stenoza aortalna, tabletka powlekana, terapia przeciwnadciśnieniowa, zaburzenie czynności wątroby, zespół chorego węzła zatokowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zwężenie zastawki aortalnej - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Efigalo 0,5 mg
Fingolimod (Efigalo) w dawce 0,5 mg jest przeciwwskazany u pacjentów z zaburzeniami układu immunologicznego, w tym zespołem niedoboru odporności, ciężkimi aktywnymi zakażeniami (np. zapalenie wątroby, gruźlica), aktywnymi nowotworami złośliwymi oraz ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (stopień C wg Child-Pugh). Ze względu na wpływ na układ sercowo-naczyniowy, lek nie powinien być stosowany u pacjentów z przebytym zawałem mięśnia sercowego, niestabilną dławicą piersiową, udarem mózgu lub TIA w ciągu ostatnich 6 miesięcy, niewyrównaną niewydolnością serca (klasy III/IV wg NYHA), ciężkimi zaburzeniami rytmu serca wymagającymi leków przeciwarytmicznych klasy Ia lub III, blokiem przedsionkowo-komorowym II stopnia typu Mobitz II, III stopnia oraz zespołem chorego węzła zatokowego bez rozrusznika. Przeciwwskazaniem jest także wydłużenie odstępu QTc ≥500 ms oraz ciąża i brak skutecznej antykoncepcji u kobiet w wieku rozrodczym.
badanie serologiczne, blok przedsionkowo-komorowy, choroba niedokrwienna serca, choroba nowotworowa złośliwa, działanie teratogenne, enzymy wątrobowe, fingolimod, gruźlica, klasyfikacja Child-Pugh, klasyfikacja NYHA, lek immunosupresyjny, lek przeciwarytmiczny, nadwrażliwość, niestabilna dławica piersiowa, niewydolność serca, przejściowy atak niedokrwienny, rozrusznik serca, stan przednowotworowy, udar mózgu, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie rytmu serca, zakażenie oportunistyczne, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego, zespół niedoboru odporności - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Phenytoin Hikma 50 mg/ml
Produkt leczniczy Phenytoin Hikma (50 mg/ml roztwór do wstrzykiwań) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na fenytoinę, inne pochodne hydantoiny lub składniki preparatu ze względu na ryzyko reakcji alergicznych, w tym anafilaksji. Nie należy go stosować u osób z poważnym uszkodzeniem krwinek lub szpiku kostnego, gdyż fenytoina może nasilać cytopenię i zwiększać ryzyko powikłań infekcyjnych lub krwotocznych. W zakresie kardiologicznym przeciwwskazania obejmują blok przedsionkowo-komorowy II i III stopnia, zespół Stokesa-Adamsa, zespół chorego węzła zatokowego, bradykardię zatokową oraz blok zatokowo-przedsionkowy, ze względu na wpływ fenytoiny na automatyzm komór serca. Ponadto lek jest przeciwwskazany w pierwszych trzech miesiącach po zawale mięśnia sercowego oraz u pacjentów z frakcją wyrzutową lewej komory poniżej 35%, co wiąże się z ryzykiem destabilizacji elektrycznej i niewydolności serca.
alkohol etylowy, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia zatokowa, cytopenia, działanie niepożądane, frakcja wyrzutowa lewej komory, glikol propylenowy, niewydolność serca, pochodna hydantoiny, powikłanie infekcyjne, powikłanie krwotoczne, powikłanie naczyniowe, reakcja anafilaktyczna, sól sodowa fenytoiny, szpik kostny, uszkodzenie krwinek, uszkodzenie śródbłonka naczyń, uszkodzenie tkanek, zaburzenie funkcji nerek, zaburzenie funkcji wątroby, zaburzenie hematologiczne, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego, zespół Stokesa-Adamsa - Leksykon substancji czynnych
Nitrendypina – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Niewyrównana niewydolność serca stanowi przeciwwskazanie względne do stosowania nitrendypiny, wymagając ścisłego monitorowania klinicznego pacjentów, zwłaszcza tych z zespołem chorego węzła zatokowego bez stymulatora serca. Współpodawanie nitrendypiny z β-adrenolitykami może nasilać efekt hipotensyjny, co wymaga regularnej kontroli ciśnienia tętniczego. U pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby oraz u osób powyżej 65. roku życia obserwuje się wydłużone i nasilone działanie leku, co zwiększa ryzyko niedociśnienia tętniczego; w tych grupach zaleca się rozpoczynanie terapii od najniższych dawek oraz częste monitorowanie. Nitrendypina jest metabolizowana przez izoenzymy CYP3A4, a jej stężenie w osoczu może wzrastać pod wpływem inhibitorów tego układu, takich jak makrolidy (np. erytromycyna), inhibitory proteazy anty-HIV (np. rytonawir), azolowe leki przeciwgrzybicze (np. ketokonazol), nefazodon, fluoksetyna, chinuprystyna/dalfoprystyna, kwas walproinowy, cymetydyna i ranitydyna, co wymaga dostosowania dawki i monitorowania ciśnienia tętniczego.
antagonista wapnia, antybiotyk makrolidowy, brak laktazy, chinuprystyna, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, cytochrom P-450, czerwień koszenilowa A, dławica piersiowa, inhibitor CYP 3A4, inhibitor proteazy HIV, kwas walproinowy, lek przeciwdepresyjny, lek przeciwgrzybiczny azolowy, niedociśnienie tętnicze, nietolerancja galaktozy, niewyrównana niewydolność serca, przewlekła niewydolność nerek, rozrost dziąseł, rumień wielopostaciowy, substancja rozszerzająca naczynia krwionośne, układ CYP 3A4, zaburzenie czynności wątroby, zespół chorego węzła zatokowego, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, β-adrenolityk - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Aricept
Donepezyl, jako inhibitor cholinesterazy, nie został zbadany pod kątem stosowania u pacjentów z ciężkim otępieniem w chorobie Alzheimera, innymi typami otępienia czy zaburzeniami pamięci związanymi z wiekiem, co należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Lek może nasilać zwiotczenie mięśni wywołane przez pochodne sukcynylocholiny podczas znieczulenia ogólnego oraz wywoływać działanie wagotoniczne prowadzące do bradykardii, szczególnie u pacjentów z zespołem chorego węzła zatokowego, blokiem zatokowo-przedsionkowym i przedsionkowo-komorowym. Zgłaszano przypadki omdleń, drgawek, wydłużenia odstępu QTc oraz torsade de pointes, zwłaszcza u pacjentów z wydłużonym QTc, chorobami serca (niewyrównana niewydolność serca, niedawny zawał, bradyarytmie) oraz zaburzeniami elektrolitowymi (hipokaliemia, hipomagnezemia). W takich przypadkach zalecane jest monitorowanie EKG i stanu klinicznego.
astma, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradyarytmia, bradykardia, choroba Alzheimera, choroba wrzodowa, choroba wrzodowa przewodu pokarmowego, częstoskurcz komorowy torsade de pointes, donepezyl, działanie wagotoniczne, fosfokinaza kreatynowa, hipertermia, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor acetylocholinesterazy, inhibitor cholinesterazy, lek cholinomimetyczny, mioglobinuria, napad drgawkowy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, objaw pozapiramidowy, obturacyjna choroba płuc, omdlenie i drgawki, ostra niewydolność nerek, otępienie naczyniopochodne, otępienie w chorobie Alzheimera, pochodna sukcynylocholiny, rabdomioliza, sztywność mięśni, wrzód trawienny, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie elektrolitowe, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwiotczenie mięśni - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Digoxin WZF
Digoxin WZF, zawierający 0,25 mg/ml digoksyny w roztworze do wstrzykiwań, wymaga ścisłego monitorowania stężenia leku w osoczu (optymalny zakres 0,5–1,0 ng/ml, tj. 0,64–1,28 nmol/l), oznaczanego metodami radioimmunologicznymi po co najmniej 6 godzinach od podania dawki. Należy regularnie kontrolować elektrolity (szczególnie potas), czynność nerek (kreatynina) oraz stan tarczycy, gdyż hipokaliemia, hipomagnezemia, hiperkalcemia, niedoczynność lub nadczynność tarczycy znacząco wpływają na toksyczność i skuteczność digoksyny. Szczególną ostrożność zaleca się u pacjentów w podeszłym wieku, z zaburzeniami przewodzenia serca (np. blokiem przedsionkowo-komorowym), po zawale mięśnia sercowego, z zespołem chorego węzła zatokowego, skrobiawicą serca, zapaleniem mięśnia sercowego oraz u osób z zespołem złego wchłaniania. W przypadku planowanej kardiowersji elektrycznej digoksynę należy odstawić co najmniej 24 godziny wcześniej ze względu na ryzyko groźnych arytmii.
blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia zatokowa, choroba beri-beri, częstoskurcz przedsionkowy, dehydrogenaza alkoholowa, elektrolity w surowicy, glikozyd nasercowy, hiperkalcemia, hipokaliemia, hipoksja, hipomagnezemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, kardiowersja prądem stałym, klirens nerkowy, kreatynina w surowicy, martwica kanalików nerkowych, migotanie przedsionków, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, niewydolność oddechowa, ostra niewydolność nerek, przewlekła zastoinowa niewydolność serca, rytm zatokowy, skrobiawica serca, stężenie digoksyny, toksyczność digoksyny, zaburzenia czynności skurczowej, zaburzenia czynności wątroby, zaciskające zapalenie osierdzia, zapalenie mięśnia sercowego, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego, zespół złego wchłaniania - Leksykon substancji czynnych
Tymolol – Przeciwwskazania stosowania
Tymolol, beta-adrenolityk stosowany głównie w leczeniu jaskry i nadciśnienia ocznego, jest dostępny w formie kropli do oczu, często w preparatach złożonych z innymi substancjami (np. latanoprost, dorzolamid, brymonidyna). Przeciwwskazania do jego stosowania obejmują przede wszystkim choroby układu oddechowego z nadreaktywnością dróg oddechowych, takie jak astma oskrzelowa (aktualna lub w wywiadzie), ciężka POChP oraz inne stany powodujące skurcz oskrzeli, co może prowadzić do zaostrzenia objawów i poważnych powikłań. Ponadto, tymolol jest przeciwwskazany u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, w tym bradykardią zatokową, zespołem chorego węzła zatokowego, blokiem przedsionkowo-komorowym II/III stopnia niekontrolowanym rozrusznikiem, jawną niewydolnością serca oraz wstrząsem kardiogennym, ze względu na ryzyko nasilenia bradykardii, zaburzeń przewodzenia i pogorszenia niewydolności serca. Należy także uwzględnić nadwrażliwość na tymolol, inne beta-adrenolityki lub substancje pomocnicze, która może manifestować się od łagodnych reakcji alergicznych po ciężkie reakcje anafilaktyczne.
alergiczny nieżyt nosa, amiodaron, astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, bimatoprost, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bloker kanału wapniowego, bradykardia zatokowa, brymonidyna, choroba Raynauda, chromanie przestankowe, diltiazem, dorzolamid, hipoglikemia, inhibitor MAO, krople do oczu, kwasica hiperchloremiczna, latanoprost, lek przeciwarytmiczny, łuszczyca, mianseryna, miastenia, miażdżyca tętnic obwodowych, nadciśnienie oczne, nadczynność tarczycy, nadreaktywność dróg oddechowych, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, POChP, rozedma płuc, skurcz oskrzeli, tachykardia, tafluprost, trawoprost, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tymolol, werapamil, wstrząs anafilaktyczny, wstrząs kardiogenny, zaburzenie rytmu serca, zanik rogówki, zapalenie oskrzeli, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Combigan (2 mg + 5 mg)/ml
Lek Combigan, zawierający winian brymonidyny (2 mg/ml) oraz tymolol (5 mg/ml), jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancje czynne lub pomocnicze, w tym chlorek benzalkoniowy (0,05 mg/ml) i fosforany (10,58 mg/ml). Ze względu na obecność tymololu, nieselektywnego beta-adrenolityku, nie należy stosować leku u chorych z astmą oskrzelową, ciężką POChP, chorobą dróg oddechowych z nadreaktywnością, a także u pacjentów z bradykardią zatokową, zespołem chorego węzła zatokowego, blokiem przedsionkowo-komorowym II/III stopnia bez stymulatora, jawną niewydolnością serca oraz wstrząsem kardiogennym. Ponadto, lek jest bezwzględnie przeciwwskazany u noworodków i niemowląt poniżej 2 lat ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych.
amiodaron, antagonista wapnia, astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia, bradykardia zatokowa, chlorek benzalkoniowy, digoksyna, diltiazem, dysfagia, inhibitor monoaminooksydazy, kryzys nadciśnieniowy, lek przeciwarytmiczny, mianseryna, nadreaktywność dróg oddechowych, nadwrażliwość, niestabilna choroba wieńcowa, niewydolność serca, propafenon, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rozstrzenie oskrzeli, trójpierścieniowy lek przeciwdepresyjny, tymolol, werapamil, winian brymonidyny, wstrząs kardiogenny, zaburzenie rytmu serca, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ticagrelor MSN
Tikagrelor, jako lek przeciwpłytkowy stosowany w terapii ostrego zespołu wieńcowego (OZW) i po zabiegach PCI, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko krwawień oraz specyficzne przeciwwskazania, takie jak czynne krwawienie, krwotok śródczaszkowy w wywiadzie oraz ciężkie zaburzenia czynności wątroby. Badania TICO i TWILIGHT wykazały, że po 3 miesiącach dwulekowej terapii tikagrelorem i ASA, odstawienie ASA i kontynuacja monoterapii tikagrelorem przez kolejne 9-12 miesięcy zmniejsza ryzyko krwawień bez zwiększenia częstości poważnych zdarzeń sercowo-naczyniowych (MACE). Tikagrelor należy odstawić na 5 dni przed planowanym zabiegiem chirurgicznym, a u pacjentów z OZW po przebytym niedokrwiennym udarze mózgu terapia nie powinna przekraczać 12 miesięcy. Monitorowanie czynności nerek jest zalecane, zwłaszcza u pacjentów ≥75 lat, z umiarkowaną do ciężką niewydolnością nerek lub stosujących ARB. W trakcie leczenia obserwuje się ryzyko duszności, bradykardii, pauz komorowych oraz rzadko zakrzepowej plamicy małopłytkowej (TTP).
antagonista receptora angiotensyny, blok przedsionkowo-komorowy, bradyarytmia, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, dnawe zapalenie stawów, doustny lek przeciwzakrzepowy, dwulekowa terapia przeciwpłytkowa, działanie przeciwpłytkowe, hiperurykemia, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwotok śródczaszkowy, kwas acetylosalicylowy, kwas aminokapronowy, kwas traneksamowy, leczenie przeciwfibrynolityczne, lek fibrynolityczny, lek przeciwpłytkowy, małopłytkowość zależna od heparyny, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, nefropatia moczanowa, niedokrwienny udar mózgu, niepożądane zdarzenie sercowo-naczyniowe, niesteroidowy lek przeciwzapalny, oddychanie Cheyne’a-Stokesa, ośrodkowy bezdech senny, ostry zespół wieńcowy, patologiczne krwawienie, pauza komorowa, plazmafereza, pomostowanie aortalno-wieńcowe, powikłanie krwotoczne, przewlekła niewydolność serca, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rekombinowany czynnik VIIa, stent uwalniający lek, transfuzja płytek krwi, zabieg PCI, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepnięcia, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ivabradine Ranbaxy 5 mg
Iwabradyna, stosowana w terapii chorób układu sercowo-naczyniowego, wykazuje charakterystyczne działania niepożądane związane z jej mechanizmem działania, przede wszystkim bradykardię i zaburzenia widzenia. Zaburzenia widzenia, zgłaszane u 14,5% pacjentów, manifestują się jako przemijające wrażenia silnego światła, efekt stroboskopowy, kalejdoskopowy lub zwielokrotnione obrazy, zwykle pojawiające się w ciągu pierwszych dwóch miesięcy leczenia i ustępujące w trakcie terapii lub po jej zakończeniu. Bradykardia występuje u 3,3% pacjentów, z ciężką postacią (HR ≤40/min) u 0,5%. Ponadto, badanie SIGNIFY wykazało zwiększone ryzyko migotania przedsionków (4,86% vs. 4,08% w grupie kontrolnej; HR 1,26, 95% CI 1,15-1,39). Inne działania niepożądane obejmują bóle głowy, zawroty głowy, omdlenia, zaburzenia widzenia (niewyraźne, podwójne), blok przedsionkowo-komorowy I stopnia, dodatkowe skurcze serca, wahania ciśnienia tętniczego, nudności, zaparcia, wysypki skórne oraz podwyższone stężenie kwasu moczowego i kreatyniny.
astenia, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba układu sercowo-naczyniowego, dodatkowy skurcz komorowy, dodatkowy skurcz nadkomorowy, duszność, dysfunkcja węzła zatokowego, efekt stroboskopowy, eozynofilia, iwabradyna, kołatanie serca, kreatynina we krwi, kurcz mięśni, kwas moczowy we krwi, mechanizm farmakologiczny, migotanie przedsionków, niedociśnienie, niekontrolowane ciśnienie tętnicze, niewyraźne widzenie, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk skóry, odstęp PQ, omdlenie, podwójne widzenie, pokrzywka, profil bezpieczeństwa leku, przetrwałe wrażenie wzrokowe, repolaryzacja komór serca, rumień, właściwość chronotropowa, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie widzenia, zawrót głowy pochodzenia błędnikowego, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ticagrelor Reddy
Tikagrelor wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z podwyższonym ryzykiem krwawienia, w tym u osób z niedawnymi urazami, zaburzeniami krzepnięcia, aktywnymi krwawieniami z przewodu pokarmowego oraz u pacjentów stosujących jednocześnie leki zwiększające ryzyko krwawień (NLPZ, doustne antykoagulanty, leki fibrynolityczne). Przeciwwskazania obejmują czynne krwawienie, krwotok śródczaszkowy w wywiadzie oraz ciężkie zaburzenia czynności wątroby. W przypadku krwawienia podczas terapii transfuzja płytek i desmopresyna nie są skuteczne, natomiast leczenie przeciwfibrynolityczne (kwas aminokapronowy, kwas traneksamowy) i/lub rekombinowany czynnik VIIa mogą poprawiać hemostazę. Tikagrelor należy odstawić na 5 dni przed planowanym zabiegiem chirurgicznym, a u pacjentów z ostrym zespołem wieńcowym po udarze mózgu stosować maksymalnie do 12 miesięcy. U pacjentów z umiarkowaną niewydolnością wątroby zaleca się ostrożność ze względu na ograniczone dane kliniczne.
astma, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, desmopresyna, dnawe zapalenie stawów, hiperurykemia, kwas acetylosalicylowy, kwas aminokapronowy, kwas traneksamowy, małopłytkowość, małopłytkowość zależna od heparyny, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, niedokrwienny udar mózgu, niesteroidowy lek przeciwzapalny, oddychanie Cheyne’a-Stokesa, ośrodkowy bezdech senny, ostry zespół wieńcowy, plazmafereza, pomostowanie aortalno-wieńcowe, przewlekła niewydolność serca, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rekombinowany czynnik VIIa, tikagrelor, transfuzja płytek krwi, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Atixarso
Tikagrelor, stosowany w leczeniu ostrych zespołów wieńcowych (OZW), wymaga dokładnej oceny korzyści i ryzyka, zwłaszcza u pacjentów z podwyższonym ryzykiem krwawień, takimi jak osoby z niedawnymi urazami, zabiegami chirurgicznymi, zaburzeniami krzepnięcia czy stosujące jednocześnie leki przeciwzakrzepowe lub niesteroidowe leki przeciwzapalne. Przeciwwskazania obejmują aktywne krwawienia, krwotok śródczaszkowy w wywiadzie oraz ciężkie zaburzenia czynności wątroby. W przypadku planowanych zabiegów chirurgicznych tikagrelor należy odstawić na 5 dni przed operacją, a u pacjentów po przebytym niedokrwiennym udarze mózgu leczenie nie powinno przekraczać 12 miesięcy. Monitorowanie EKG wykazało zwiększoną częstość pauz komorowych, zwłaszcza u pacjentów z przewlekłą niewydolnością serca, co wymaga ostrożności u osób z ryzykiem bradykardii. Duszność, zwykle łagodna do umiarkowanej, jest częstym działaniem niepożądanym, szczególnie u pacjentów z astmą lub POChP.
aktywacja płytek indukowana heparyną, antagonista receptora angiotensyny, blok przedsionkowo-komorowy, bradyarytmia, desmopresyna, dnawe zapalenie stawów, hiperurykemia, kreatynina, kwas acetylosalicylowy, lek przeciwfibrynolityczny, małopłytkowość, małopłytkowość zależna od heparyny, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, nefropatia moczanowa, niedokrwienny udar mózgu, niesteroidowy lek przeciwzapalny, oddychanie Cheyne’a-Stokesa, ośrodkowy bezdech senny, ostry zespół wieńcowy, pauza komorowa, plazmafereza, POChP, pomostowanie aortalno-wieńcowe, przewlekła niewydolność serca, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rekombinowany czynnik VIIa, skłonność do krwawień, tikagrelor, transfuzja płytek krwi, udar mózgu, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Chantico 0,5 mg
Lek Chantico zawierający fingolimodu chlorowodorek (0,5 mg) jest przeciwwskazany u pacjentów z zespołem niedoboru odporności, ciężkimi aktywnymi zakażeniami (w tym przewlekłymi jak zapalenie wątroby czy gruźlica), aktywnymi nowotworami złośliwymi oraz ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (stopień C wg Child-Pugh). Ponadto, nie należy stosować leku u pacjentów z poważnymi schorzeniami kardiologicznymi, takimi jak zawał mięśnia sercowego, niestabilna dławica piersiowa, udar mózgu lub TIA w ciągu ostatnich 6 miesięcy, zaostrzenie niewydolności serca wymagające hospitalizacji oraz niewydolność serca klasy III/IV wg NYHA. Przeciwwskazania obejmują także ciężkie zaburzenia rytmu serca wymagające leków przeciwarytmicznych klasy Ia lub III, blok przedsionkowo-komorowy II stopnia typu Mobitz II i III stopnia, zespół chorego węzła zatokowego bez rozrusznika oraz wyjściowy odstęp QTc ≥ 500 ms, ze względu na ryzyko zaburzeń rytmu serca. Lek jest również przeciwwskazany w ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji, z uwagi na teratogenne działanie fingolimodu.
beta-bloker, blok przedsionkowo-komorowy, choroba autoimmunologiczna, ciężkie zakażenie, fingolimod, gruźlica, klasyfikacja NYHA, lek immunosupresyjny, lek przeciwarytmiczny, niestabilna dławica piersiowa, niewydolność serca, obrzęk plamki żółtej, odstęp QTc, przejściowy atak niedokrwienny, rozrusznik serca, skala Child-Pugh, stwardnienie rozsiane, szczepionka żywa atenuowana, torsade de pointes, udar mózgu, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie oportunistyczne, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego, zespół niedoboru odporności, złośliwa choroba nowotworowa - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ricordo
Donepezyl (lek Ricordo) jako inhibitor cholinesterazy wymaga szczególnej uwagi klinicznej ze względu na ryzyko bradykardii, zwłaszcza u pacjentów z zespołem chorego węzła zatokowego, blokiem zatokowo-przedsionkowym lub przedsionkowo-komorowym. Zgłaszano przypadki wydłużenia odstępu QTc oraz torsade de pointes, co wymaga monitorowania EKG u pacjentów z niewyrównaną niewydolnością serca, niedawnym zawałem mięśnia sercowego, bradyarytmiami oraz zaburzeniami elektrolitowymi (hipokaliemia, hipomagnezemia). Lek może nasilać zwiotczenie mięśni podczas znieczulenia ogólnego, dlatego anestezjolodzy powinni być informowani o jego stosowaniu. Ponadto, donepezyl może wywoływać napady drgawkowe, objawy pozapiramidowe oraz zaburzenia opróżniania pęcherza moczowego, szczególnie u pacjentów z przerostem gruczołu krokowego.
agonista układu cholinergicznego, antagonista układu cholinergicznego, astma, blok serca, bradykardia, choroba serca, choroba wrzodowa, ciężka demencja, częstoskurcz komorowy torsade de pointes, drgawka, działanie wagotoniczne, fosfokinaza kreatynowa, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor acetylocholinesterazy, inhibitor cholinesterazy, krwawienie z przewodu pokarmowego, lek cholinomimetyczny, monitorowanie EKG, napad drgawkowy, niestabilność układu autonomicznego, niesteroidowy lek przeciwzapalny, objaw pozapiramidowy, obturacyjna choroba płuc, omdlenie, ostra niewydolność nerek, otępienie, rabdomioliza, sztywność mięśni, upośledzenie czynności wątroby, wrzód trawienny, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie opróżniania pęcherza moczowego, zaburzenie pamięci, zaburzenie przewodzenia nadkomorowego, zaburzenie świadomości, zahamowanie zatokowe, zespół chorego węzła zatokowego, złośliwy zespół neuroleptyczny, zwiotczenie mięśni - Leksykon leków
Działania niepożądane – Rivastigmine Mylan 9,5 mg/24 h
Rywastygmina w postaci plastrów transdermalnych (Rivastigmine Mylan) wykazuje specyficzny profil działań niepożądanych, potwierdzony badaniami klinicznymi na 1670 pacjentach z otępieniem typu alzheimerowskiego, trwającymi 24-48 tygodni. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to reakcje skórne w miejscu aplikacji plastra, głównie łagodne do umiarkowanych zaczerwienienia, z częstością przerwania leczenia ≤2,3%, przy wyższej częstości w populacjach azjatyckich (4,9% w Chinach, 8,4% w Japonii). Zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak nudności i wymioty, również występują często. Działania niepożądane zależą od dawki – dawki >13,3 mg/24 h wiązały się z częstszym występowaniem bezsenności i niewydolności serca, jednak dawka 13,3 mg/24 h nie różniła się pod tym względem od placebo. Warto podkreślić, że niektóre działania niepożądane, takie jak splątanie, nasilone pocenie się czy krwotok żołądkowo-jelitowy, występowały wyłącznie po podaniu rywastygminy doustnej, a nie w formie transdermalnej.
alergiczne zapalenie skóry, badanie podwójnie zaślepione, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba Parkinsona, dławica piersiowa, jadłowstręt, krwotok żołądkowo-jelitowy, majaczenie, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, napad padaczkowy, nietrzymanie moczu, niewydolność serca, objawy pozapiramidowe, odwodnienie, otępienie alzheimerowskie, pęknięcie przełyku, podrażnienie skóry, pokrzywka, reakcje skórne miejscowe, rumień, rywastygmina transdermalna, system przezskórny, tachykardia, wrzód dwunastnicy, wrzód żołądka, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zakażenie układu moczowego, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ivabradine Genoptim 5 mg
Iwabradyna, stosowana w celu obniżenia częstości akcji serca, wykazuje istotne działania niepożądane, z których najczęstsze to zaburzenia widzenia (14,5% pacjentów) oraz bradykardia (3,3%). Zaburzenia widzenia manifestują się jako przemijające fosfeny, aureole, efekt stroboskopowy lub kalejdoskopowy, a także zwielokrotnione obrazy, najczęściej pojawiające się w pierwszych dwóch miesiącach terapii i ustępujące u 77,5% pacjentów bez konieczności przerwania leczenia. Bradykardia, szczególnie w początkowym okresie leczenia (2-3 miesiące), może prowadzić do znacznego obniżenia częstości rytmu serca do ≤40 uderzeń na minutę u 0,5% pacjentów, co wymaga monitorowania i odpowiedniego zarządzania terapią. Ponadto, iwabradyna zwiększa ryzyko migotania przedsionków, z częstością występowania 4,86% w porównaniu do 4,08% w grupie kontrolnej (współczynnik ryzyka 1,26; 95% CI [1,15-1,39]), co potwierdzają dane z badań klinicznych fazy II/III oraz badania SIGNIFY.
astenia, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia, diplopia, duszność, efekt stroboskopowy, ekstrasystolia komorowa, ekstrasystolia nadkomorowa, eozynofilia, fosfeny, hiperurykemia, hipotensja, iwabradyna, kurcz mięśni, migotanie przedsionków, niestabilne ciśnienie tętnicze, nudności, obrzęk naczynioruchowy, omdlenie, pokrzywka, rumień, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia widzenia, zaparcie, zawroty głowy, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Ivabradine Ranbaxy 5 mg
Ivabradine Ranbaxy, zawierający iwabradynę w dawkach 5 mg lub 7,5 mg, posiada liczne przeciwwskazania, które należy skrupulatnie ocenić przed rozpoczęciem terapii. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub pomocnicze, w tym na żółcień pomarańczową (0,02 mg w tabletkach 5 mg i 0,03 mg w tabletkach 7,5 mg). Niewskazane jest stosowanie iwabradyny przy częstości pracy serca w spoczynku poniżej 70/min, w stanach takich jak wstrząs kardiogenny, ostra faza zawału mięśnia sercowego, niestabilna lub ostra niewydolność serca oraz niestabilna dławica piersiowa. Ponadto, lek jest przeciwwskazany w zaburzeniach przewodnictwa: zespole chorego węzła zatokowego, bloku zatokowo-przedsionkowym, bloku przedsionkowo-komorowym III stopnia oraz u pacjentów wymagających stymulatora serca. Ciężkie niedociśnienie (<90/50 mm Hg) i ciężka niewydolność wątroby również wykluczają stosowanie iwabradyny ze względu na ryzyko pogorszenia perfuzji i nieprzewidywalne stężenia leku.
antybiotyki makrolidowe, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, diltiazem, dławica piersiowa, erytromycyna, hipokaliemia, inhibitory CYP3A4, inhibitory proteazy HIV, itrakonazol, ketokonazol, klarytromycyna, leki antyarytmiczne, migotanie przedsionków, nadwrażliwość na iwabradynę, niedociśnienie, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, pochodne azolowe, stymulator serca, werapamil, wstrząs kardiogenny, wydłużenie odstępu QT, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Donectil ODT
Preparat Donectil ODT zawierający 10 mg donepezylu chlorowodorku, będący inhibitorem cholinesterazy, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami serca (np. zespołem chorego węzła zatokowego, blokiem zatokowo-przedsionkowym), ze względu na ryzyko bradykardii, bloku serca oraz wydłużenia odstępu QTc, co może prowadzić do torsade de pointes. Zaleca się monitorowanie EKG u pacjentów z niewyrównaną niewydolnością serca, niedawnym zawałem mięśnia sercowego, zaburzeniami elektrolitowymi (hipokaliemia, hipomagnezemia) oraz przyjmujących leki wpływające na odstęp QTc. Ponadto, donepezyl może nasilać napięcie nerwu błędnego i wywoływać omdlenia lub napady drgawek, co wymaga szczególnej uwagi u pacjentów z padaczką lub chorobą Alzheimera. Przed planowanym znieczuleniem ogólnym należy poinformować anestezjologa o stosowaniu leku, ze względu na możliwe interakcje z lekami zwiotczającymi mięśnie, zwłaszcza pochodnymi sukcynylocholiny.
agonista układu cholinergicznego, antagonista układu cholinergicznego, astma oskrzelowa, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradyarytmia, bradykardia, choroba wrzodowa, donepezylu chlorowodorek, fenyloketonuria, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor acetylocholinesterazy, inhibitor cholinesterazy, krwawienie z przewodu pokarmowego, mioglobinuria, napad drgawkowy, nerw błędny, niedobór laktazy, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nietolerancja galaktozy, niewydolność wątroby, niewyrównana niewydolność serca, objawy pozapiramidowe, obturacyjna choroba płuc, ostra niewydolność nerek, otępienie w chorobie Alzheimera, pochodna sukcynylocholiny, rabdomioliza, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenia rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, złośliwy zespół neuroleptyczny, znieczulenie ogólne - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Bimatoprost + Timolol Genetic 0,3 mg/ml + 5 mg/ml
Podczas kwalifikacji pacjenta do terapii preparatem Bimatoprost + Timolol Pharmabide (0,3 mg/ml + 5 mg/ml) należy szczegółowo ocenić przeciwwskazania, które mogą wpłynąć na bezpieczeństwo leczenia. Główne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na bimatoprost, tymolol lub substancje pomocnicze, w tym 0,96 mg/ml fosforanów, które mogą wywołać reakcje alergiczne. Ze względu na obecność tymololu, beta-adrenolityku, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z astmą oskrzelową (w tym w wywiadzie), ciężką postacią POChP, a także u osób z zaburzeniami rytmu serca takimi jak bradykardia zatokowa, zespół chorego węzła zatokowego, blokiem zatokowo-przedsionkowym, blokiem przedsionkowo-komorowym II i III stopnia bez stymulatora, objawową niewydolnością serca oraz wstrząsem kardiogennym.
astma oskrzelowa, beta-adrenolityk, bimatoprost i tymolol, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia zatokowa, fosforan, kurczliwość mięśnia sercowego, nadwrażliwość dróg oddechowych, niewydolność serca, osmolalność, perfuzja narządowa, POChP, skurcz oskrzeli, stymulator serca, substancja pomocnicza, tymolol maleinian, wchłanianie ogólnoustrojowe, wstrząs kardiogenny, zaburzenie hemodynamiczne, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Physiotens 0,4 0,4 mg
Moksonidyna, aktywny składnik leku Physiotens 0,4 mg, jest selektywnym agonistą receptorów imidazolowych stosowanym w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Bezwzględnymi przeciwwskazaniami do jej stosowania są: nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki pomocnicze, zespół chorego węzła zatokowego, bradykardia (HR < 50/min), blok przedsionkowo-komorowy II° i III°, a także niewydolność serca. W tych stanach podanie moksonidyny może prowadzić do poważnych zaburzeń rytmu serca, nasilenia objawów niewydolności oraz ryzyka hemodynamicznego. Ponadto, u pacjentów z umiarkowaną do ciężkiej niewydolnością nerek konieczna jest modyfikacja dawkowania i ścisłe monitorowanie funkcji nerek ze względu na głównie nerkowy sposób eliminacji leku.
blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, bradyarytmia, bradykardia, choroba naczyń mózgowych, choroba wieńcowa, ciśnienie śródgałkowe, dławica piersiowa, dysfagia, działanie hipotensyjne, działanie sedatywne, incydent mózgowo-naczyniowy, jaskra, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, moksonidyna, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, niewydolność nerek, niewydolność serca, ośrodkowy układ nerwowy, reakcja anafilaktyczna, rzut minutowy, tachyarytmia, układ sercowo-naczyniowy, węzeł zatokowo-przedsionkowy, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lercan
Lerkanidypina, stosowana w leczeniu nadciśnienia tętniczego, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zespołem chorego węzła zatokowego (zwłaszcza bez rozrusznika serca), zaburzeniami czynności lewej komory serca oraz chorobą niedokrwienną serca, ze względu na ryzyko nasilenia dławicy piersiowej i pojedyncze przypadki zawałów mięśnia sercowego. U pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami nerek standardowa dawka 10 mg/dobę jest zwykle dobrze tolerowana, jednak zwiększanie dawki do 20 mg/dobę wymaga ostrożności. W przypadku umiarkowanych zaburzeń czynności wątroby może wystąpić nasilone działanie przeciwnadciśnieniowe, co wymaga dostosowania dawki. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby i nerek (GFR < 30 ml/min) oraz u osób poddawanych hemodializoterapii. U pacjentów dializowanych otrzewnowo może wystąpić zmętnienie płynu otrzewnowego związane ze wzrostem stężenia trójglicerydów, które ustępuje po odstawieniu leku i nie powinno być mylone z bakteryjnym zapaleniem otrzewnej.
antybiotykoterapia, bakteryjne zapalenie otrzewnej, ból przedsercowy, choroba niedokrwienna serca, dializa otrzewnowa, dławica piersiowa, działanie przeciwnadciśnieniowe, fenytoina, hemodializoterapia, induktor CYP3A4, karbamazepina, laktoza jednowodna, lek przeciwdrgawkowy, lerkanidypiny chlorowodorek, naczynie krwionośne, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, pochodna dihydropirydyny, rozrusznik serca, ryfampicyna, zaburzenia czynności lewej komory, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zmętnienie płynu otrzewnowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Ticagrelor Reddy
Tikagrelor, stosowany w dawce 60 mg, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko krwawień, zwłaszcza u pacjentów z niedawnymi urazami, zabiegami chirurgicznymi, zaburzeniami krzepnięcia czy stosujących jednocześnie leki przeciwzakrzepowe lub niesteroidowe leki przeciwzapalne. Przeciwwskazany jest u pacjentów z aktywnym krwawieniem, krwotokiem śródczaszkowym w wywiadzie oraz ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. W przypadku planowanych zabiegów chirurgicznych tikagrelor należy odstawić na 5 dni przed operacją, a u pacjentów po CABG przerwanie leku na co najmniej 2 dni zmniejsza ryzyko ciężkich krwawień. U pacjentów po udarze niedokrwiennym stosowanie tikagreloru jest ograniczone do maksymalnie 12 miesięcy. Monitorowanie czynności nerek jest zalecane, zwłaszcza u osób ≥75 lat, z umiarkowaną do ciężkiej niewydolnością nerek lub stosujących ARB, ze względu na możliwe zwiększenie stężenia kreatyniny. Tikagrelor może powodować hiperurykemię, co wymaga ostrożności u pacjentów z dną moczanową lub nefropatią moczanową.
antagonista receptora angiotensyny, blok przedsionkowo-komorowy, bradyarytmia, ciężkie zaburzenia czynności wątroby, desmopresyna, dnawe zapalenie stawów, hiperurykemia, interakcje lekowe, krwotok śródczaszkowy, kwas acetylosalicylowy, kwas aminokapronowy, kwas traneksamowy, leki przeciwfibrynolityczne, małopłytkowość, małopłytkowość zależna od heparyny, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, nefropatia moczanowa, niewydolność wątroby, oddychanie Cheyne’a-Stokesa, ośrodkowy bezdech senny, pauza komorowa, plazmafereza, POChP, pomostowanie aortalno-wieńcowe, rekombinowany czynnik VIIa, skłonność do krwawień, transfuzja płytek krwi, udar niedokrwienny mózgu, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon substancji czynnych
Rylmenidyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Rylmenidyna, stosowana jako lek hipotensyjny, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z chorobami układu krążenia, zwłaszcza po udarze mózgu lub zawale mięśnia sercowego, oraz u osób z ryzykiem bradykardii (np. z zespołem chorego węzła zatokowego, blokiem przedsionkowo-komorowym, niewydolnością serca). Zaleca się stopniowe odstawianie leku, aby uniknąć efektu z odbicia i gwałtownego wzrostu ciśnienia tętniczego. Monitorowanie parametrów klinicznych, w tym ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca, jest kluczowe, szczególnie w pierwszych 4 tygodniach terapii. U pacjentów w podeszłym wieku należy zwrócić uwagę na ryzyko niedociśnienia ortostatycznego i związane z tym ryzyko upadków.
beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, brak laktazy, ciśnienie tętnicze, działanie niepożądane, efekt z odbicia, inhibitor MAO, lek hipotensyjny, niedociśnienie ortostatyczne, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, oksybat sodu, przełom nadciśnieniowy, rylmenidyna, udar mózgu, układ współczulny, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ivabradine Viatris 7,5 mg
Iwabradyna, substancja czynna leku Ivabradine Viatris, wykazuje charakterystyczny profil bezpieczeństwa potwierdzony badaniami klinicznymi obejmującymi niemal 45 000 pacjentów. Do najczęstszych działań niepożądanych należą zaburzenia widzenia (14,5% pacjentów), manifestujące się jako przemijające wrażenia silnego światła, aureole, efekt stroboskopowy lub kalejdoskopowy, które zwykle pojawiają się w pierwszych dwóch miesiącach terapii i ustępują u 77,5% chorych podczas kontynuacji leczenia. Bradykardia występuje u 3,3% pacjentów, z ciężką bradykardią (≤40 uderzeń/min) u 0,5%. Istotne jest także zwiększone ryzyko migotania przedsionków, które w badaniu SIGNIFY dotyczyło 5,3% pacjentów leczonych iwabradyną w porównaniu do 3,8% w grupie placebo (współczynnik ryzyka 1,26, 95% CI [1,15-1,39]).
badanie EKG, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, ciężka bradykardia, dodatkowy skurcz komorowy, efekt stroboskopowy, eozynofilia, hiperurykemia, iwabradyna, kołatanie serca, kurcz mięśni, migotanie przedsionków, nadzór nad bezpieczeństwem farmakoterapii, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, przetrwałe wrażenie wzrokowe na siatkówce, wrażenie widzenia silnego światła, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie widzenia, zapis EKG, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon substancji czynnych
Galantamina – Przeciwwskazania stosowania
Galantamina, inhibitor acetylocholinesterazy stosowany w terapii choroby Alzheimera, posiada liczne bezwzględne przeciwwskazania, które należy uwzględnić w praktyce klinicznej. Należą do nich nadwrażliwość na substancję czynną lub składniki preparatu, ciężkie zaburzenia czynności nerek (klirens kreatyniny <9 ml/min dla Galsya SR i <10 ml/min dla Nivalin), oraz ciężkie zaburzenia czynności wątroby (Child-Pugh >9 pkt dla Galsya SR). Dodatkowo, astma oskrzelowa stanowi przeciwwskazanie do stosowania formy do wstrzykiwań (Nivalin) ze względu na ryzyko zaostrzenia skurczu oskrzeli. W zakresie układu sercowo-naczyniowego przeciwwskazania obejmują bradykardię, blok przedsionkowo-komorowy, niedokrwienną chorobę serca oraz ciężką niewydolność serca, co wynika z cholinergicznego mechanizmu działania galantaminy i ryzyka nasilenia tych stanów. W formie iniekcyjnej przeciwwskazane jest także stosowanie u pacjentów z padaczką i hiperkinezą ze względu na możliwość obniżenia progu drgawkowego i nasilenia objawów ruchowych.
astma oskrzelowa, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba Alzheimera, choroba refluksowa przełyku, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, ciężka niewydolność serca, ciężkie zaburzenie czynności nerek, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, działanie cholinergiczne, funkcja poznawcza, hiperkinezja, inhibitor acetylocholinesterazy, klirens kreatyniny, nadwrażliwość, niedokrwienna choroba serca, niedrożność jelit, obturacja dróg oddechowych, padaczka, POChP, profilaktyka przeciwwrzodowa, próg drgawkowy, przerost gruczołu krokowego, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja anafilaktyczna, receptor muskarynowy, skala Child-Pugh, skurcz oskrzeli, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Tigrix
Tikagrelor (TIGRIX 60 mg, 90 mg) jest lekiem przeciwpłytkowym wymagającym szczególnej ostrożności u pacjentów ze zwiększonym ryzykiem krwawień, w tym u osób z niedawnymi urazami, zaburzeniami krzepnięcia, aktywnymi lub niedawnymi krwawieniami z przewodu pokarmowego oraz u pacjentów stosujących jednocześnie NLPZ, doustne antykoagulanty lub leki fibrynolityczne. Przeciwwskazany jest u pacjentów z czynnym patologicznym krwawieniem, krwotokiem śródczaszkowym w wywiadzie oraz ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. W przypadku krwawień transfuzja płytek nie odwraca działania tikagreloru, a leczenie przeciwfibrynolityczne (kwas aminokapronowy, kwas traneksamowy) lub rekombinowany czynnik VIIa mogą być rozważone. Tikagrelor należy odstawić na 5 dni przed planowanym zabiegiem chirurgicznym, a u pacjentów po OZW z przebytym niedokrwiennym udarem mózgu terapia nie powinna przekraczać 12 miesięcy. U pacjentów z umiarkowaną niewydolnością wątroby zaleca się ostrożność, a u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby stosowanie jest przeciwwskazane.
antagonista receptora angiotensyny, antagonista wapnia, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, diltiazem, dnawe zapalenie stawów, doustny lek przeciwzakrzepowy, hiperurykemia, krwotok śródczaszkowy, kwas acetylosalicylowy, kwas aminokapronowy, kwas traneksamowy, leczenie przeciwfibrynolityczne, lek beta-adrenolityczny, lek fibrynolityczny, lek przeciwpłytkowy, małopłytkowość, małopłytkowość zależna od heparyny, nefropatia moczanowa, niedokrwienny udar mózgu, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność wątroby, oddychanie Cheyne’a-Stokesa, omdlenie, ośrodkowy bezdech senny, ostry zespół wieńcowy, plazmafereza, pomostowanie aortalno-wieńcowe, przewlekła niewydolność serca, przewlekła obturacyjna choroba płuc, receptor P2Y12, rekombinowany czynnik VIIa, ryzyko krwawienia, stężenie kreatyniny, transfuzja płytek krwi, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepnięcia, zakrzepowa plamica małopłytkowa, zawał serca, zdarzenie sercowo-naczyniowe, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Donesyn
Donepezyl, stosowany głównie w leczeniu otępienia w chorobie Alzheimera, nie został dostatecznie przebadany u pacjentów z ciężkim otępieniem, innymi typami otępienia czy zaburzeniami poznawczymi związanymi z wiekiem, co wymaga ostrożności w tych grupach. Lek, jako inhibitor cholinesterazy, może nasilać zwiotczenie mięśni wywołane przez pochodne sukcynylocholiny podczas znieczulenia ogólnego, dlatego konieczne jest poinformowanie anestezjologa o jego stosowaniu. Donepezyl może powodować bradykardię i zaburzenia przewodnictwa sercowego, w tym blok zatokowo-przedsionkowy, co wymaga monitorowania EKG, zwłaszcza u pacjentów z zespołem chorego węzła zatokowego, wydłużeniem odstępu QTc, chorobami serca lub zaburzeniami elektrolitowymi (hipokaliemia, hipomagnezemia). W okresie po wprowadzeniu leku odnotowano przypadki torsade de pointes i wydłużenia QTc, co podkreśla konieczność ostrożności u pacjentów z ryzykiem kardiologicznym.
blok serca, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia, chlorowodorek donepezylu, cholinomimetyk, choroba Alzheimera, częstoskurcz komorowy torsade de pointes, działanie cholinomimetyczne, fosfokinaza kreatynowa, hipertermia, inhibitor acetylocholinesterazy, inhibitor cholinesterazy, mioglobinuria, napad drgawkowy, niestabilność autonomicznego układu nerwowego, objaw pozapiramidowy, obturacyjna choroba płuc, ostra niewydolność nerek, otępienie naczyniopochodne, rabdomioliza, wrzód trawienny, wydłużenie odstępu QTc, zaburzenie przewodnictwa nadkomorowego, zahamowanie zatokowe, zespół chorego węzła zatokowego, złośliwy zespół neuroleptyczny - Leksykon substancji czynnych
Adenozyna – Przeciwwskazania stosowania
Adenozyna jest kluczowym lekiem w terapii napadowych zaburzeń rytmu serca, zwłaszcza w leczeniu napadowego częstoskurczu nadkomorowego, jednak jej stosowanie jest przeciwwskazane w wielu stanach klinicznych. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na adenozynę lub substancje pomocnicze, blok przedsionkowo-komorowy II lub III stopnia bez stymulatora, zespół chorego węzła zatokowego bez stymulatora, zespół długiego QT, ciężkie niedociśnienie tętnicze, niewyrównaną niewydolność serca oraz przewlekłą obturacyjną chorobę płuc z objawami skurczu oskrzeli. Przed podaniem adenozyny konieczna jest szczegółowa ocena kliniczna, w tym wywiad alergiczny, analiza EKG, pomiar ciśnienia tętniczego, ocena wydolności serca i funkcji oddechowej, aby wykluczyć powyższe przeciwwskazania i zminimalizować ryzyko powikłań hemodynamicznych i arytmicznych.
Adenocor, adenosine kabi, adenozyna, arytmia komorowa, astma oskrzelowa, asystolia, blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, ciężkie niedociśnienie tętnicze, działanie wazodylatacyjne, hipoksemia, kardiowerter-defibrylator, nagły zgon sercowy, napadowe zaburzenie rytmu serca, napadowy częstoskurcz nadkomorowy, niewyrównana niewydolność serca, perfuzja narządowa, przewlekła obturacyjna choroba płuc, reakcja alergiczna, rytm zatokowy, skurcz oskrzeli, stymulator serca, zatrzymanie krążenia, zespół chorego węzła zatokowego, zespół długiego QT, zespół wydłużonego QT - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Fingolimod SUN 0,5 mg
Fingolimod SUN (0,5 mg kapsułki twarde) jest przeciwwskazany u pacjentów z zaburzeniami odporności, w tym z zespołem niedoboru odporności, zwiększonym ryzykiem zakażeń oportunistycznych, ciężkimi aktywnymi zakażeniami (np. zapalenie wątroby, gruźlica) oraz aktywnymi nowotworami złośliwymi. Nie powinien być stosowany u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby (stopień C wg Child-Pugh) ze względu na ryzyko pogorszenia funkcji wątroby i nieprawidłowy metabolizm leku. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów kardiologicznych z niedawnym (w ciągu 6 miesięcy) zawałem mięśnia sercowego, niestabilną dławicą piersiową, udarem mózgu lub TIA, zaostrzeniem niewydolności serca (klasy III/IV wg NYHA), ciężkimi zaburzeniami rytmu serca wymagającymi leków przeciwarytmicznych klasy Ia lub III oraz zaburzeniami przewodnictwa przedsionkowo-komorowego (blok Mobitz II, blok III stopnia, zespół chorego węzła zatokowego) bez rozrusznika serca. Przeciwwskazaniem jest także wyjściowy odstęp QTc ≥ 500 msec.
beta-bloker, blok przedsionkowo-komorowy, bloker kanału wapniowego, ciężkie aktywne zakażenie, ciężkie zaburzenie czynności wątroby, fingolimod, gruźlica, klasyfikacja Child-Pugh, klasyfikacja NYHA, lek immunosupresyjny, lek przeciwarytmiczny, nadwrażliwość na substancję czynną, niestabilna dławica piersiowa, niewydolność serca, odstęp QTc, przemijający atak niedokrwienny, rozrusznik serca, ryzyko teratogenne, udar mózgu, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie rytmu serca, zakażenie oportunistyczne, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego, zespół niedoboru odporności, złośliwa choroba nowotworowa - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Dilzem retard 90 mg
Lek Dilzem Retard, zawierający 90 mg diltiazemu chlorowodorku w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub laktozę jednowodną (243,4 mg w tabletce), a także u osób z zespołem chorego węzła zatokowego (bez stymulatora), blokiem przedsionkowo-komorowym II lub III stopnia (bez stymulatora), ciężką bradykardią (HR <40/min) oraz niewydolnością lewej komory serca z zastojem płucnym. Ponadto, lek nie powinien być stosowany jednocześnie z dantrolenem dożylnym, iwabradyną oraz lomitapidem ze względu na ryzyko poważnych interakcji farmakologicznych i nasilenia działania chronotropowego ujemnego.
blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, dantrolen, diltiazemu chlorowodorek, działanie chronotropowe ujemne, działanie inotropowe ujemne, iwabradyna, laktoza jednowodna, lomitapid, nadwrażliwość na diltiazem, nietolerancja laktozy, niewydolność lewej komory, reakcja alergiczna, stymulator komorowy, tabletki o przedłużonym uwalnianiu, układ bodźco-przewodzący serca, zaburzenia przewodnictwa, zastój płucny, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Adenosine Kabi 3 mg/ml
Adenosine Kabi to roztwór do wstrzykiwań zawierający adenozynę w stężeniu 3 mg/ml, dostępny w ampułko-strzykawkach o objętościach 1 ml (3 mg adenozyny), 2 ml (6 mg) oraz 4 ml (12 mg). Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na adenozynę lub substancje pomocnicze, w tym sód (3,54 mg/ml, 0,15 mmol/ml), co może mieć znaczenie u osób wymagających kontroli podaży sodu. Ze względu na wpływ adenozyny na układ przewodzący serca, nie należy stosować preparatu u chorych z zespołem chorego węzła zatokowego, blokiem przedsionkowo-komorowym II i III stopnia, chyba że pacjent posiada wszczepiony stymulator serca. Ponadto, adenozyna jest przeciwwskazana u pacjentów z POChP przebiegającą ze skurczem oskrzeli, astmą oskrzelową, zespołem długiego QT, ciężkim niedociśnieniem tętniczym oraz niewyrównaną niewydolnością serca ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych i pogorszenia stanu klinicznego.
adenozyna, ampułko-strzykawka, arytmia komorowa, astma oskrzelowa, blok przedsionkowo-komorowy drugiego stopnia, blok przedsionkowo-komorowy trzeciego stopnia, kardiolog, nadwrażliwość na adenozynę, niedociśnienie tętnicze, niewyrównana niewydolność serca, przewlekła obturacyjna choroba płuc, roztwór do wstrzykiwań, skurcz oskrzeli, stymulator serca, zaburzenie elektrofizjologiczne serca, zespół chorego węzła zatokowego, zespół długiego QT - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Evertas
System transdermalny Evertas zawierający 13,3 mg/24 h rywastygminy wymaga ścisłego przestrzegania zasad stosowania i monitorowania pacjentów, aby uniknąć poważnych działań niepożądanych, w tym hospitalizacji i zgonów. Najczęstsze błędy to nakładanie nowego plastra bez usunięcia poprzedniego lub stosowanie wielu plastrów jednocześnie. W przypadku przerwania terapii powyżej 3 dni, zaleca się wznowienie leczenia od dawki 4,6 mg/24 h. Należy monitorować objawy żołądkowo-jelitowe (nudności, wymioty, biegunka), szczególnie u kobiet, oraz ryzyko odwodnienia, które może wymagać dożylnego uzupełnienia płynów i modyfikacji dawki. Regularna kontrola masy ciała jest wskazana ze względu na ryzyko jej utraty u pacjentów z chorobą Alzheimera.
alergiczne kontaktowe zapalenie skóry, alergiczne zapalenie skóry, astma, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradyarytmia, bradykardia, choroba Alzheimera, choroba wrzodowa dwunastnicy, choroba wrzodowa żołądka, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor cholinesterazy, lek cholinomimetyczny, napad drgawkowy, niedrożność dróg moczowych, nudności, objawy pozapiramidowe, obturacyjna choroba płuc, odwodnienie, rywastygmina, system transdermalny, torsade de pointes, wymioty, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Primacor
Lerkanidypina, substancja czynna preparatu PRIMACOR, wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zespołem chorego węzła zatokowego (zwłaszcza bez rozrusznika serca), zaburzeniami czynności lewej komory serca oraz chorobą niedokrwienną serca, ze względu na ryzyko nasilenia zaburzeń przewodzenia, potencjalnego pogorszenia funkcji mięśnia sercowego oraz zwiększenia częstości i nasilenia napadów dławicy piersiowej, a także pojedyncze przypadki zawału mięśnia sercowego. U pacjentów z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek zaleca się ostrożność przy dawce 10 mg, szczególnie podczas zwiększania do 20 mg/dobę. W przypadku umiarkowanych zaburzeń czynności wątroby może wystąpić nasilone działanie przeciwnadciśnieniowe, co wymaga rozważenia dostosowania dawkowania. Stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby oraz GFR < 30 ml/min, w tym poddawanych hemodializoterapii.
antybiotykoterapia, choroba niedokrwienna serca, ciężkie zaburzenie czynności nerek, dializa otrzewnowa, dławica piersiowa, dziedziczna nietolerancja galaktozy, fenytoina, hemodializoterapia, induktor CYP3A4, karbamazepina, lek przeciwdrgawkowy, lerkanidypina chlorowodorek, niedobór laktazy, rozrusznik serca, ryfampicyna, zaburzenie czynności lewej komory serca, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie przewodzenia, zakaźne zapalenie otrzewnej, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy