Przeciwwskazania stosowania leku Atenolol Sanofi

Atenolol Sanofi 50 (zawierający 50 mg atenololu) jest przeciwwskazany u szeregu pacjentów ze względu na możliwość wystąpienia poważnych działań niepożądanych. Należy dokładnie ocenić stan pacjenta przed przepisaniem tego leku i bezwzględnie odradzić jego stosowanie w przypadku występowania poniższych stanów klinicznych.¹

Nadwrażliwość na składniki preparatu

Lek Atenolol Sanofi 50 jest przeciwwskazany u pacjentów z rozpoznaną nadwrażliwością na atenolol (substancję czynną) lub na którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w preparacie. Reakcje nadwrażliwości mogą prowadzić do poważnych, zagrażających życiu powikłań, dlatego wywiad alergiczny powinien być dokładnie zebrany przed włączeniem leczenia.²

Przeciwwskazania kardiologiczne

Atenolol Sanofi 50 nie powinien być stosowany u pacjentów z następującymi schorzeniami układu sercowo-naczyniowego:³

• Wstrząs kardiogenny – stan zagrożenia życia, w którym serce nie jest w stanie dostarczyć wystarczającej ilości krwi do narządów. Beta-blokery poprzez swoje działanie inotropowe ujemne mogą dodatkowo pogłębić ten stan.
• Niewyrównana niewydolność serca – atenolol poprzez zmniejszenie kurczliwości mięśnia sercowego może nasilić objawy niewydolności i doprowadzić do jej dekompensacji.
• Zespół chorego węzła zatokowego – zaburzenie funkcji węzła zatokowego prowadzące do bradykardii i innych zaburzeń rytmu; zastosowanie beta-blokera może nasilić dysfunkcję węzła i wywołać blok całkowity.
• Blok przedsionkowo-komorowy II lub III stopnia – zaburzenia przewodnictwa między przedsionkami a komorami, które mogą zostać pogłębione przez podanie atenololu, prowadząc do całkowitego bloku i zatrzymania krążenia.

Atenolol Sanofi jest również przeciwwskazany u pacjentów z bradykardią poniżej 45 uderzeń na minutę, gdyż lek ten może dodatkowo zwolnić częstość akcji serca, doprowadzając do objawowej bradykardii, a nawet asystolii.⁴

Nie należy stosować leku również w przypadku niedociśnienia tętniczego, gdyż atenolol poprzez swoje działanie hipotensyjne może spowodować dalszy spadek ciśnienia tętniczego i doprowadzić do niedokrwienia kluczowych narządów.⁵

Zaburzenia krążenia obwodowego

Pacjenci z ciężkimi zaburzeniami krążenia tętniczego obwodowego nie powinni przyjmować atenololu. Beta-blokery, w tym atenolol, mogą nasilać objawy niedokrwienia kończyn poprzez zmniejszenie rzutu serca oraz blokowanie receptorów beta-2 odpowiedzialnych za rozszerzenie naczyń obwodowych. Może to skutkować nasileniem bólu, parestezji i w skrajnych przypadkach martwicą.⁶

Nieleczony guz chromochłonny nadnerczy

Bezwzględnym przeciwwskazaniem do stosowania Atenololu Sanofi 50 jest nieleczony guz chromochłonny nadnerczy. Blokada receptorów beta bez uprzedniej blokady receptorów alfa może prowadzić do przełomu nadciśnieniowego z gwałtownym wzrostem ciśnienia tętniczego z powodu niezrównoważonego działania katecholamin na receptory alfa-adrenergiczne. W przypadku pacjentów z guzem chromochłonnym, którzy wymagają zastosowania beta-blokerów, należy najpierw zastosować odpowiednią blokadę receptorów alfa.⁷

Kwasica metaboliczna

Lek jest przeciwwskazany u osób z kwasicą metaboliczną. Atenolol, zmniejszając przepływ przez tkanki obwodowe, może nasilać zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej i utrudniać kompensację kwasicy metabolicznej, co może prowadzić do pogorszenia stanu klinicznego pacjenta.⁸

Przeciwwskazane interakcje lekowe

Należy unikać dożylnego stosowania antagonistów wapnia typu werapamil, diltiazem lub innych leków przeciwarytmicznych u pacjentów przyjmujących Atenolol Sanofi 50. Takie połączenie może prowadzić do nasilonej bradykardii, zaburzeń przewodnictwa przedsionkowo-komorowego, znacznego spadku ciśnienia tętniczego oraz nasilenia ujemnego działania inotropowego, co w konsekwencji może wywołać niewydolność serca, a nawet zatrzymanie krążenia.⁹

Kiedy odradzić pacjentowi stosowanie leku?

Poza bezwzględnymi przeciwwskazaniami, należy szczególnie rozważyć stosowanie Atenololu Sanofi 50 i potencjalnie odradzić jego stosowanie w następujących przypadkach:¹⁰

• Łagodne do umiarkowanych zaburzenia krążenia obwodowego – pacjenci z chromaniem przestankowym mogą doświadczać nasilenia objawów
• Bradykardia graniczna (45-50 uderzeń na minutę) – dalsze zwolnienie rytmu serca może prowadzić do objawów klinicznych
• Blok przedsionkowo-komorowy I stopnia – ryzyko progresji do wyższych stopni bloku
• Wyrównana niewydolność serca – ryzyko dekompensacji
• Astma oskrzelowa i przewlekła obturacyjna choroba płuc – ryzyko skurczu oskrzeli
• Cukrzyca – możliwość maskowania objawów hipoglikemii
• Planowane zabiegi chirurgiczne z zastosowaniem znieczulenia ogólnego
• Pacjenci w podeszłym wieku z upośledzoną funkcją nerek lub wątroby

W każdym z powyższych przypadków należy dokładnie ocenić stosunek potencjalnych korzyści do ryzyka związanego ze stosowaniem leku Atenolol Sanofi 50. Jeżeli konieczne jest zastosowanie beta-blokera, wskazane może być rozważenie preparatów charakteryzujących się selektywnością względem receptorów beta-1 oraz krótszym czasem działania, co może minimalizować ryzyko działań niepożądanych.¹¹