Przedawkowanie
Atenolol Sanofi 50 50 mg

Przedawkowanie atenololu, selektywnego beta-adrenolityku β1, prowadzi do poważnych zaburzeń hemodynamicznych i przewodzenia sercowego, takich jak bradykardia, hipotensja, ostra niewydolność serca, skurcz oskrzeli oraz blok przedsionkowo-komorowy. Mechanizmy toksyczności wynikają z blokady receptorów β1 w sercu (zmniejszenie częstości i siły skurczu) oraz β2 w oskrzelach (skurcz oskrzeli). W terapii przedawkowania kluczowe jest szybkie wdrożenie dekontaminacji przewodu pokarmowego (płukanie żołądka, węgiel aktywowany, leki przeczyszczające) oraz intensywne monitorowanie parametrów życiowych, w tym EKG, ciśnienia tętniczego, saturacji i bilansu płynów. Ze względu na długi okres półtrwania atenololu, objawy mogą utrzymywać się przez wiele godzin do dni, co wymaga hospitalizacji na oddziale intensywnej terapii.

Przedawkowanie leku

Przedawkowanie atenololu, substancji czynnej wchodzącej w skład preparatu Atenolol Sanofi 50, może prowadzić do poważnych zaburzeń funkcjonowania organizmu, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. W niniejszym artykule omówiono szczegółowo niebezpieczeństwa związane z przedawkowaniem tego beta-adrenolityku oraz postępowanie terapeutyczne w takich przypadkach.1

Objawy przedawkowania

Przedawkowanie atenololu może manifestować się szeregiem objawów klinicznych, które są bezpośrednim następstwem blokady receptorów beta-adrenergicznych w różnych układach organizmu. Pacjent wymaga w takich przypadkach hospitalizacji i ścisłego monitorowania parametrów życiowych.2

Objaw przedawkowania Opis Mechanizm Postępowanie terapeutyczne
Bradykardia Zwolnienie czynności serca, czasem znacznego stopnia Blokada receptorów β1 w sercu Atropina 1-2 mg dożylnie, ewentualnie stymulator serca
Hipotensja Nadmierne obniżenie ciśnienia tętniczego Efekt inotropowo ujemny oraz zmniejszenie rzutu serca Transfuzja osocza, glukagon, dobutamina
Ostra niewydolność serca Zaburzenie funkcji skurczowej mięśnia sercowego Zmniejszenie kurczliwości mięśnia sercowego Glukagon 1-10 mg/h, dobutamina
Skurcz oskrzeli Trudności w oddychaniu, świsty Blokada receptorów β2 w oskrzelach Leki rozszerzające oskrzela
Zahamowanie zatokowe Zaburzenia przewodzenia w węźle zatokowo-przedsionkowym Blokada receptorów β1 w układzie bodźcoprzewodzącym Atropina, stymulator serca

Postępowanie w przedawkowaniu

W przypadku ostrego zatrucia atenololem, terapia powinna obejmować szereg działań zmierzających do eliminacji leku z organizmu oraz przeciwdziałania jego objawom toksycznym. Kluczowe jest rozpoczęcie leczenia tak szybko, jak to możliwe.3

Postępowanie natychmiastowe

  • Dekontaminacja przewodu pokarmowego – w przypadku niedawnego spożycia leku należy wykonać płukanie żołądka
  • Adsorpcja niewchłoniętego leku – podanie węgla aktywowanego w celu związania pozostałości leku w przewodzie pokarmowym
  • Przyspieszenie eliminacji – zastosowanie leków przeczyszczających w celu skrócenia czasu pasażu jelitowego

Leczenie hipotensji i wstrząsu

W przypadku znacznego obniżenia ciśnienia tętniczego lub rozwoju objawów wstrząsu, kluczowe jest szybkie przywrócenie prawidłowego przepływu tkankowego. W takich przypadkach można zastosować transfuzję osocza w celu zwiększenia objętości krwi krążącej. W ciężkich przypadkach przedawkowania, zwłaszcza gdy standardowe metody leczenia okazują się nieskuteczne, należy rozważyć zastosowanie metod eliminacji pozaustrojowej, takich jak hemodializa czy hemoperfuzja.4

Leczenie bradykardii

Nasilona bradykardia stanowi jedno z najpoważniejszych powikłań przedawkowania atenololu. W takich przypadkach zaleca się następujące postępowanie:5

  1. Atropina – podanie dożylne w dawce 1-2 mg w celu zablokowania wpływu nerwu błędnego na serce
  2. Czasowa elektrostymulacja serca – w przypadku braku odpowiedzi na farmakoterapię
  3. Glukagon – dożylne podanie 10 mg glukagonu, a następnie w zależności od reakcji klinicznej kontynuacja wlewu w dawce 1-10 mg/h
  4. Dobutamina – alternatywnie do glukagonu, w celu zwiększenia kurczliwości mięśnia sercowego i przyspieszenia akcji serca

Leczenie skurczu oskrzeli

Skurcz oskrzeli wywołany przedawkowaniem atenololu zazwyczaj dobrze reaguje na standardowe leczenie bronchodylatacyjne. Zaleca się stosowanie selektywnych agonistów receptorów β2-adrenergicznych w postaci wziewnej lub, w cięższych przypadkach, dożylnej. W przypadkach opornych na leczenie konieczne może być zastosowanie metyloksantyn lub kortykosteroidów.6

Monitorowanie i opieka wspierająca

Pacjent z przedawkowaniem atenololu wymaga ścisłego nadzoru na oddziale intensywnej terapii z ciągłym monitorowaniem parametrów życiowych, w tym:

  • Ciągłe monitorowanie EKG
  • Regularne pomiary ciśnienia tętniczego
  • Monitorowanie saturacji krwi
  • Kontrola bilansu płynów i elektrolitów
  • Ocena funkcji nerek i wątroby

Ze względu na długi okres półtrwania atenololu, objawy przedawkowania mogą utrzymywać się przez wiele godzin, a nawet dni, co wymaga przedłużonej hospitalizacji i monitorowania stanu pacjenta.7

  1. 16.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl