rak płaskonabłonkowy in situ
Rak płaskonabłonkowy in situ (carcinoma planocellulare in situ) to wczesna postać raka płaskonabłonkowego, w której komórki nowotworowe ograniczone są do nabłonka, bez inwazji poza błonę podstawną. Jest to stadium przedinwazyjne nowotworu, określane również jako rak przedinwazyjny lub śródnabłonkowy.
Zmiany typu in situ mogą występować w różnych lokalizacjach, w tym na skórze (choroba Bowena), szyjce macicy, jamie ustnej, krtani, przełyku czy płucach. Histologicznie charakteryzują się obecnością atypowych komórek nabłonka płaskonabłonkowego z zaburzoną architekturą, nieprawidłowymi figurami mitotycznymi oraz utratą polaryzacji komórek, jednak bez naciekania podścieliska.
Rozpoznanie raka płaskonabłonkowego in situ opiera się na badaniu histopatologicznym. Leczenie zależy od lokalizacji zmiany i może obejmować wycięcie chirurgiczne, krioterapię, laseroterapię, terapię fotodynamiczną lub miejscowe stosowanie preparatów cytotoksycznych. Rak in situ wymaga ścisłego monitorowania, gdyż nieleczony może przekształcić się w postać inwazyjną.
Wczesne wykrycie i leczenie raka płaskonabłonkowego in situ daje bardzo dobre rokowanie, z wysokim odsetkiem wyleczeń. Badania przesiewowe, takie jak cytologia szyjki macicy, odgrywają kluczową rolę w identyfikacji tych zmian, zanim przekształcą się w inwazyjnego raka.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Choroba bowena – Objawy
Choroba Bowena, będąca rakiem kolczystokomórkowym in situ, ogranicza się do naskórka i charakteryzuje się powolnym wzrostem zmian skórnych, które mogą utrzymywać się od 2 do 40 lat. Typowo manifestuje się jako dobrze odgraniczony, czerwony, łuszczący się plakat o średnicy od kilku milimetrów do kilku centymetrów, najczęściej lokalizowany na obszarach eksponowanych na promieniowanie UV, takich jak twarz, szyja, kończyny dolne czy okolice narządów płciowych (erytroplazja Queyrata). Choroba dotyczy głównie osób powyżej 60. roku życia, z przewagą kobiet (około 75%) i osób o jasnej karnacji. Ryzyko progresji do inwazyjnego raka kolczystokomórkowego wynosi 3-5%, a w okolicach narządów płciowych wzrasta do około 10%, szczególnie u pacjentów z obniżoną odpornością, po przeszczepach narządów lub z przewlekłymi schorzeniami hematologicznymi.
badanie dermatologiczne, białaczka, blizna, choroba Bowena, czerniak, erytroplazja Queyrata, inwazyjny rak kolczystokomórkowy, kontrola dermatologiczna, nadżerka, nawrót, obniżona odporność, owrzodzenie, powolny wzrost, promieniowanie słoneczne, przerzut, przeszczep narządu, rak kolczystokomórkowy, rak płaskonabłonkowy, rak płaskonabłonkowy in situ, rak podstawnokomórkowy, stan przedrakowy, świąd, transformacja nowotworowa, zakażenie wtórne, zmiana skórna