przeciwciało neutralizujące jad żmii
Przeciwciało neutralizujące jad żmii to immunoglobulina, która wiąże się specyficznie z toksynami obecnymi w jadzie żmii, blokując ich działanie biologiczne. Przeciwciała te stanowią główny składnik surowic przeciwjadowych (antyvenomów), które są podstawową formą terapii w przypadku ukąszeń przez węże jadowite.
Surowice przeciwjadowe uzyskiwane są najczęściej przez immunizację zwierząt (koni, owiec lub królików) odpowiednio spreparowanym jadem, a następnie izolację przeciwciał z ich osocza. Nowoczesne preparaty zawierają oczyszczone fragmenty przeciwciał (Fab lub F(ab’)2), co zmniejsza ryzyko reakcji alergicznych.
Skuteczność przeciwciał neutralizujących zależy od ich swoistości wobec konkretnego jadu – niektóre surowice są monowalentne (skierowane przeciwko jednemu gatunkowi węża), inne poliwalentne (skuteczne przeciwko jadom kilku gatunków). W Europie stosuje się najczęściej surowice przeciwko jadom żmii zygzakowatej (Vipera berus) oraz innych gatunków z rodzaju Vipera.
Podanie przeciwciał neutralizujących powinno nastąpić możliwie szybko po ukąszeniu, najlepiej w ciągu pierwszych 4-6 godzin, aby zapobiec rozwojowi ciężkich objawów zatrucia jadem. Leczenie to musi odbywać się w warunkach szpitalnych ze względu na ryzyko reakcji anafilaktycznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Przeciwciała – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Antytoksyna jadu żmij, zawierająca przeciwciała neutralizujące jad żmii zygzakowatej (Vipera berus), jest preparatem stosowanym w nagłych przypadkach zatrucia jadem. W 1 ml roztworu znajduje się co najmniej 130 jednostek LD₅₀ neutralizujących jad, a jedna ampułka zawiera przeciwciała neutralizujące minimum 500 jednostek LD₅₀. Jednostka LD₅₀ odnosi się do dawki jadu powodującej śmierć 50% populacji myszy w badaniach laboratoryjnych. Preparat występuje w formie roztworu do wstrzykiwań o żółtym lub bezbarwnym, klarownym lub lekko opalizującym wyglądzie, zawierającym mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na 1 ml, co klasyfikuje go jako lek „wolny od sodu”.
- Leksykon substancji czynnych
Przeciwciała – Interakcje
Antytoksyna jadu żmij (Vipera berus) zawiera przeciwciała neutralizujące jad, gdzie 1 ml roztworu neutralizuje nie mniej niż 130 jednostek LD₅₀, a cała ampułka co najmniej 500 jednostek LD₅₀. Dostępna literatura i dokumentacja produktu nie wykazują istotnych klinicznie interakcji farmakologicznych między tymi przeciwciałami a innymi lekami, w tym lekami przeciwbólowymi, antybiotykami, lekami przeciwkrzepliwymi, glikokortykosteroidami, lekami immunosupresyjnymi oraz innymi antytoksynami. Brak jest również danych o bezpośrednich interakcjach z alkoholem etylowym, jednak ze względu na potencjalny wpływ alkoholu na metabolizm leków i odpowiedź organizmu, zaleca się ostrożność w jego stosowaniu.