fosfataza i homolog tensyny
Fosfataza i homolog tensyny (PTEN) to gen supresorowy nowotworów, który koduje enzym należący do rodziny białkowych fosfataz tyrozynowych. PTEN odgrywa kluczową rolę w regulacji szlaku sygnałowego PI3K/AKT/mTOR, odpowiedzialnego za kontrolę proliferacji, wzrostu i przeżycia komórek.
Funkcja PTEN polega głównie na defosforylacji fosfatydyloinozytolo-3,4,5-trifosforanu (PIP3) do fosfatydyloinozytolo-4,5-bifosforanu (PIP2), co prowadzi do hamowania aktywności kinazy AKT. Utrata funkcji PTEN skutkuje nadmierną aktywacją szlaku PI3K/AKT/mTOR, co może prowadzić do niekontrolowanego wzrostu komórek i rozwoju nowotworów.
Mutacje w genie PTEN są związane z wieloma zespołami dziedzicznymi predysponującymi do nowotworów, w tym z zespołem Cowdena, zespołem Bannayan-Riley-Ruvalcaba oraz zespołem Proteus. Ponadto, somatyczne mutacje PTEN występują często w nowotworach takich jak glejak wielopostaciowy, rak endometrium, rak prostaty oraz czerniak złośliwy.
Diagnostyka molekularna PTEN jest istotna w ocenie ryzyka nowotworowego i może wpływać na decyzje terapeutyczne. Inhibitory szlaku PI3K/AKT/mTOR są badane jako potencjalne leki w nowotworach z zaburzoną funkcją PTEN, co czyni ten gen ważnym biomarkerem w medycynie personalizowanej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Włóknienie płuc idiopatyczne – Patofizjologia i mechanizm
Idiopatyczne włóknienie płuc (IPF) to przewlekła, postępująca choroba śródmiąższowa płuc, charakteryzująca się obrazem histopatologicznym zwykłego śródmiąższowego zapalenia płuc (UIP). Patogeneza IPF opiera się na modelu trzech faz gojenia ran: uraz, zapalenie i naprawa, z kluczową rolą powtarzającego się uszkodzenia komórek nabłonka pęcherzykowego typu I (AEC1) oraz dysfunkcji komórek nabłonka typu II (AEC2), które nieprawidłowo regenerują nabłonek. Aktywacja cytokin fibrogenicznych, takich jak TGF-β, TNF-α, PDGF, oraz proces przejścia nabłonkowo-mezenchymalnego (EMT) indukowanego przez UPR i TGF-β, prowadzi do proliferacji fibroblastów i miofibroblastów oraz nadmiernego odkładania kolagenu i macierzy pozakomórkowej (ECM). W patogenezie IPF istotne są także zmiany genetyczne, w tym mutacje w genach telomerazy (TERT, TERC) oraz polimorfizm rs35705950 w genie MUC5B, a także epigenetyczne modyfikacje wpływające na ekspresję genów. Dysfunkcja mitochondriów, stres retikulum endoplazmatycznego i zaburzenia homeostazy białkowej w komórkach nabłonka pęcherzykowego przyczyniają się do progresji choroby.
choroba refluksowa przełyku, czynnik martwicy nowotworów alfa, dyskeratoza wrodzona, fosfataza i homolog tensyny, idiopatyczne włóknienie płuc, interferon gamma, macierz pozakomórkowa, metylacja DNA, nintedanib, odpowiedź na nieprawidłowo zwinięte białka, pirfenidon, płytkopochodny czynnik wzrostu, prostaglandyna E2, przejście nabłonkowo-mezenchymalne, retikulum endoplazmatyczne, szlak Wnt/beta-katenina, telomeraza odwrotna transkryptaza, transformujący czynnik wzrostu beta, zwykłe śródmiąższowe zapalenie płuc