leukocytoklastyczne zapalenie naczyń

Leukocytoklastyczne zapalenie naczyń (LZN), znane również jako zapalenie naczyń z nadwrażliwości, to choroba charakteryzująca się zapaleniem małych naczyń krwionośnych, głównie w skórze. Nazwa pochodzi od procesu fragmentacji jąder neutrofili (leukocytoklazja), co jest charakterystycznym objawem histopatologicznym tej choroby.

Klinicznie LZN objawia się najczęściej plamicą uniesioną na kończynach dolnych i pośladkach, ale mogą występować również zmiany o typie pęcherzy, guzków, obrzęku oraz owrzodzeń. Choroba może przebiegać z zajęciem narządów wewnętrznych, takich jak nerki, stawy, przewód pokarmowy i rzadziej układ nerwowy.

Przyczyny LZN są różnorodne i obejmują reakcje na leki, infekcje, choroby autoimmunologiczne oraz nowotwory. W około 50% przypadków nie udaje się ustalić czynnika wywołującego (postać idiopatyczna). Diagnostyka opiera się na badaniu histopatologicznym wycinka skóry, które uwidacznia zapalenie okołonaczyniowe, uszkodzenie ściany naczynia, złogi włóknika oraz charakterystyczną leukocytoklazję.

Leczenie zależy od przyczyny, nasilenia objawów i zajęcia narządów wewnętrznych. W przypadkach ograniczonych do skóry stosuje się leki przeciwzapalne, w tym kortykosteroidy miejscowe i ogólne. W cięższych postaciach z zajęciem narządów wewnętrznych konieczne może być zastosowanie leków immunosupresyjnych, takich jak cyklofosfamid, azatiopryna czy metotreksat.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Działania niepożądane – Sorafenib Sandoz 400 mg

Sorafenib Sandoz w dawce 400 mg w postaci tabletek powlekanych wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, w tym poważne zdarzenia takie jak zawał mięśnia sercowego, perforacja przewodu pokarmowego, polekowe zapalenie wątroby, krwotoki oraz nadciśnienie tętnicze z możliwością przełomu nadciśnieniowego. Często obserwowane działania niepożądane obejmują biegunkę, zmęczenie, łysienie, zakażenia, zespół ręka-stopa oraz wysypki skórne. W badaniach klinicznych częstość występowania działań niepożądanych została sklasyfikowana według standardowych kategorii: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz częstość nieznana. Szczególną uwagę należy zwrócić na zastoinową niewydolność serca, która wystąpiła u 1,9% pacjentów w badaniach klinicznych (1,7% w RCC i 0,99% w HCC). U pacjentów z rakiem tarczycy zaobserwowano wyższą częstość występowania zespołu ręka-stopa, biegunki, łysienia, hipokalcemii oraz rogowiaka kolczystokomórkowego skóry.
białkomocz, biegunka, choroba refluksowa przełyku, dysfagia, dyspepsja, encefalopatia, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, ginekomastia, hiperbilirubinemia, hipofosfatemia, hipoglikemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hiponatremia, jadłowstręt, krwotok, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, limfopenia, łysienie, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obwodowa neuropatia czuciowa, odwodnienie, odwracalna tylna leukoencefalopatia, perforacja przewodu pokarmowego, polekowe zapalenie wątroby, przełom nadciśnieniowy, rabdomioliza, rak kolczystokomórkowy skóry, rak nerkowokomórkowy, rak wątrobowokomórkowy, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, rogowiak kolczystokomórkowy, rumień wielopostaciowy, sorafenib, śródmiąższowa choroba płuc, szum uszny, tabletka powlekana, tętniak, toksyczna nekroliza naskórka, wydłużenie odstępu QT, wymioty, wysypka, zaburzenie erekcji, zaburzenie wodno-elektrolitowe, zakażenie, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie jamy ustnej, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zaparcie, zastoinowa niewydolność serca, zawał serca, zespół nerczycowy, zespół ręka-stopa, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zmęczenie, żółtaczka, zróżnicowany rak tarczycy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Irprestan 300 mg

Irbesartan, dostępny w dawkach 75 mg, 150 mg i 300 mg, wykazuje profil bezpieczeństwa porównywalny z placebo w leczeniu nadciśnienia tętniczego. W badaniach klinicznych częstość działań niepożądanych wynosiła odpowiednio 56,2% dla irbesartanu i 56,5% dla placebo, z mniejszą liczbą przerwań terapii z powodu działań niepożądanych w grupie irbesartanu (3,3% vs 4,5%). U pacjentów z nadciśnieniem i cukrzycą z mikroalbuminurią oraz prawidłową czynnością nerek zaobserwowano istotne ryzyko hiperkaliemii (≥5,5 mEq/l) u 29,4% leczonych 300 mg irbesartanu, w porównaniu do 22% w grupie placebo. Działania niepożądane takie jak ortostatyczne zawroty głowy i niedociśnienie ortostatyczne występowały u 0,5% pacjentów, częściej niż w grupie kontrolnej. U dzieci i młodzieży (6-16 lat) najczęstsze działania niepożądane to ból głowy (7,9%), niedociśnienie tętnicze (2,2%), zawroty głowy (1,9%) oraz kaszel (0,9%). W badaniach laboratoryjnych obserwowano zwiększenie stężenia kreatyniny u 6,5% oraz aktywności kinazy kreatynowej u 2% dzieci.
białkomocz, hiperkaliemia, hipoglikemia, irbesartan, kinaza kreatynowa, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, małopłytkowość, mikroalbuminuria, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ortostatyczne zawroty głowy, pokrzywka, przewlekła niewydolność nerek, reakcja anafilaktyczna, szum uszny, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie wątroby, zawroty głowy błędnikowe, zawroty głowy ośrodkowe, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Aderolio 1 mg

Ewerolimus, aktywny składnik leku Aderolio, jest inhibitorem mTOR stosowanym w immunosupresji po przeszczepieniach narządów, w skojarzeniu z inhibitorami kalcyneuryny i kortykosteroidami. Analiza danych z badań klinicznych obejmujących 2497 pacjentów po przeszczepieniu nerki, 1531 po przeszczepieniu serca oraz 719 po przeszczepieniu wątroby wykazała, że najczęstsze działania niepożądane to zakażenia, niedokrwistość, hiperlipidemia, cukrzyca de novo, bezsenność, ból głowy, nadciśnienie tętnicze, kaszel, zaparcia, nudności, obrzęki obwodowe oraz zaburzenia gojenia ran. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko śródmiąższowej choroby płuc, nowotworów złośliwych (3,1% pacjentów, w tym 1,0% nowotwory skóry i 0,6% chłoniaki) oraz potencjalne zaburzenia spermatogenezy, w tym odwracalną azoospermię i oligospermię. Wzrost stężenia kreatyniny w surowicy obserwowano częściej przy stosowaniu pełnej dawki cyklosporyny, a redukcja dawki CNI zmniejszała częstość działań niepożądanych.
azoospermia, bezsenność, białkomocz, biegunka, ból głowy, cukrzyca de novo, erytrodermia, glikokortykosteroid, hipercholesterolemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, inhibitor kalcyneuryny, inhibitor mTOR, kompleks immunologiczny, kortykosteroid, kreatynina w surowicy, leczenie immunosupresyjne, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, małopłytkowość, martwica cewek nerkowych, nadciśnienie tętnicze, niedobór żelaza, niedokrwistość, obrzęk limfatyczny, oligospermia, posocznica, proteinoza pęcherzyków płucnych, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie płuc, wstrząs septyczny, wysięk opłucnowy, zaburzenie gojenia, zakażenie, zakażenie rany, zakrzepica żylna, zapalenie wątroby
Leksykon leków
Działania niepożądane – Tavanic 5 mg/ml

Lewofloksacyna w postaci roztworu do infuzji, stosowana u ponad 8300 pacjentów, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Szczególną uwagę należy zwrócić na ciężkie reakcje nadwrażliwości (obrzęk naczynioruchowy, wstrząs anafilaktyczny), poważne zaburzenia skórne (zespół Stevens-Johnsona, toksyczna nekroliza naskórka, DRESS), uszkodzenia ścięgien (zapalenie, zerwanie), zaburzenia neurologiczne (drgawki, neuropatie obwodowe) oraz kardiologiczne (częstoskurcz komorowy, torsade de pointes, tętniak i rozwarstwienie aorty). Działania te mogą mieć charakter długotrwały, nieodwracalny i występować niezależnie od czynników ryzyka, utrzymując się miesiącami lub latami.
agranulocytoza, częstoskurcz komorowy, drgawki, eozynofilia, fotosensytywność, hiperglikemia, hipoglikemia, kandydoza, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, lewofloksacyna, majaczenie, nadciśnienie śródczaszkowe, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parestezja, rabdomioliza, reakcja nadwrażliwości, rozwarstwienie aorty, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, śpiączka hipoglikemiczna, toksyczna nekroliza naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zapalenie naczyniówki, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie ścięgna, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zerwanie ścięgna, zespół DRESS, zespół SIADH, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Ayupil 100 mg

Ayupil (klozapina) w postaci tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej (dawki 12,5 mg, 25 mg, 100 mg, 200 mg) wykazuje specyficzny profil działań niepożądanych, z agranulocytozą jako najpoważniejszym powikłaniem hematologicznym, wymagającym regularnego monitorowania morfologii krwi. Skumulowana częstość agranulocytozy wynosi 0,78%, z 70% przypadków pojawiających się w pierwszych 18 tygodniach terapii (32,0 na 100 000 osobo-tygodni w tygodniach 0-18). Inne istotne działania niepożądane to napady padaczkowe (zależne od dawki i szybkości zwiększania dawki), działania sercowo-naczyniowe (częstoskurcz, niedociśnienie ortostatyczne, zapaść krążeniowa, zapalenie mięśnia sercowego), zaburzenia metaboliczne (rzadkie przypadki ciężkiej hiperglikemii, kwasicy ketonowej, śpiączki hiperosmolarnej), a także objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak zaparcia i nadmierne wydzielanie śliny. W trakcie leczenia obserwuje się również zmiany w EKG, majaczenie, rzadko późną dyskinezę oraz ryzyko poważnych powikłań wątroby, w tym piorunującej martwicy.
agranulocytoza, akatyzja, ciężka hiperglikemia, częstoskurcz, dysfagia, eozynofilia, hipercholesterolemia, hipertriglicerydemia, kwasica ketonowa, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukocytoza, leukopenia, majaczenie, małopłytkowość, morfologia krwi, nadmierne wydzielanie śliny, nadpłytkowość, napad padaczkowy, napady miokloniczne, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niedrożność jelit, obrzęk naczynioruchowy, ostre zapalenie trzustki, piorunująca martwica wątroby, posocznica, późna dyskineza, priapizm, śpiączka hiperosmolarna, śródmiąższowe zapalenie nerek, uspokojenie polekowe, wysięk osierdziowy, zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenia psychotyczne, zaburzenia tolerancji glukozy, zachłystowe zapalenie płuc, zapalenie błon surowiczych, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zapalenie wątroby, zapaść krążeniowa, zawroty głowy, zespół niespokojnych nóg, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka cholestatyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Yarisen 35 mg

W badaniach klinicznych III fazy z udziałem ponad 15 000 pacjentów, sodu ryzedronian (substancja czynna leku Yarisen) wykazał korzystny profil bezpieczeństwa zarówno w dawce 5 mg/dobę, jak i 35 mg raz na tydzień. Terapia była stosowana u kobiet z osteoporozą pomenopauzalną przez okres do 36 miesięcy oraz u mężczyzn z osteoporozą, gdzie profil tolerancji był porównywalny z placebo. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi były bóle głowy (1,8% vs 1,4% placebo), zaburzenia żołądkowo-jelitowe takie jak zaparcie (5,0% vs 4,8%), niestrawność (4,5% vs 4,1%), nudności (4,3% vs 4,0%), ból brzucha (3,5% vs 3,3%) oraz biegunka (3,0% vs 2,7%). Rzadziej występowały zapalenia błon śluzowych przewodu pokarmowego, a także przemijające, łagodne obniżenia stężenia wapnia i fosforanów w surowicy. W badaniach odnotowano również rzadkie przypadki nieprawidłowych wyników prób czynnościowych wątroby oraz zapalenia tęczówki i błony naczyniowej oka.
badanie kliniczne III fazy, biegunka, bisfosfonian, ból brzucha, ból głowy, ból mięśniowo-kostny, dysfagia, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, łysienie, martwica kości przewodu słuchowego, martwica kości szczęki, metoda podwójnie ślepej próby, niestrawność, nudności, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza pomenopauzalna, owrzodzenie przełyku, pęcherz skórny, pokrzywka, próby czynnościowe wątroby, profil bezpieczeństwa, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości, sodu ryzedronian, stężenie wapnia i fosforanów, substancja czynna, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trzon kości udowej, wysypka uogólniona, zaburzenie wątroby, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie błony śluzowej dwunastnicy, zapalenie błony śluzowej przełyku, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie języka, zapalenie tęczówki, zaparcie, zespół Stevensa-Johnsona, złamanie podkrętarzowe, zwężenie przełyku
Leksykon leków
Działania niepożądane – Aderolio 0,75 mg

Ewerolimus, substancja czynna leku Aderolio, stosowany w immunosupresji po przeszczepach narządów, wykazuje szeroki profil działań niepożądanych potwierdzony w badaniach klinicznych z udziałem 4737 pacjentów (2497 po przeszczepie nerki, 1531 po przeszczepie serca, 719 po przeszczepie wątroby). Najczęstsze działania niepożądane to zakażenia (≥1/10), niedokrwistość (≥1/10), hiperlipidemia (≥1/10), nowo rozpoznana cukrzyca (≥1/10), bezsenność (≥1/10), ból głowy (≥1/10), nadciśnienie tętnicze (≥1/10), kaszel (≥1/10), zaparcia, nudności, obrzęki obwodowe (≥1/10) oraz zaburzenia gojenia ran, w tym wysięk opłucnowy i osierdziowy (≥1/10). Profil działań niepożądanych zależy od schematu immunosupresji, zwłaszcza dawki cyklosporyny, gdzie pełna dawka wiąże się z częstszym wzrostem kreatyniny. Istotne są także rzadkie, ale poważne działania, takie jak śródmiąższowa choroba płuc (≥1/1000 do <1/100), nowotwory złośliwe (3,1% pacjentów, w tym 1,0% nowotwory skóry i 0,6% chłoniaki) oraz zaburzenia płodności u mężczyzn (odwracalna azoospermia i oligospermia). Po wprowadzeniu do obrotu zgłoszono dodatkowe działania o nieznanej częstości, m.in. niedobór żelaza, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, proteinozę pęcherzyków płucnych i erytrodermię.
azoospermia, białkomocz, chłoniak, cukrzyca, cyklosporyna, duszność, erytrodermia, ewerolimus, glikokortykosteroid, hipercholesterolemia, hiperlipidemia, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, inhibitor kalcyneuryny, inhibitor mTOR, kortykosteroid, kreatynina w surowicy, leczenie immunosupresyjne, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, martwica kanalików nerkowych, mikroemulsja, nadciśnienie tętnicze, niedobór żelaza, niedokrwistość, nowotwór złośliwy, obrzęk limfatyczny, oligospermia, posocznica, proteinoza pęcherzyków płucnych, rapamycyna, spermatogeneza, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie płuc, takrolimus, trombocytopenia, wysięk opłucnowy, wysięk osierdziowy, zaburzenie limfoproliferacyjne, zakażenie, zakażenie oportunistyczne, zakrzepica żylna, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zwłóknienie
Leksykon chorób i schorzeń
Zapalenie naczyń – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka

Zapalenie naczyń (vasculitis) to grupa chorób autoimmunologicznych charakteryzujących się zapaleniem ścian naczyń krwionośnych różnych kalibrów (małych, średnich i dużych), co prowadzi do ich zwężenia, niedrożności, osłabienia lub tętniaków, skutkujących uszkodzeniem narządów takich jak nerki, płuca, mózg czy nerwy. W terapii podstawową rolę odgrywają glikokortykosteroidy (np. prednizon) oraz leki immunosupresyjne (cyklofosfamid, azatiopryna, metotreksat, mykofenolan mofetylu, rytuksymab, tocilizumab). W ciężkich przypadkach stosuje się plazmaferezę i dożylne immunoglobuliny (IVIg), szczególnie w chorobie Kawasaki. Monitorowanie pacjenta obejmuje ocenę parametrów życiowych, funkcji nerek, objawów skórnych, neurologicznych i oddechowych oraz kontrolę działań niepożądanych terapii, takich jak wzrost ciśnienia tętniczego, hiperglikemia czy ryzyko infekcji. Kompleksowa opieka pielęgniarska obejmuje także edukację pacjenta, wsparcie emocjonalne oraz koordynację opieki wielospecjalistycznej.
azatiopryna, badanie funkcji nerek, badanie laboratoryjne, białko C-reaktywne, ból stawów, choroba autoimmunologiczna, choroba Kawasaki, choroba Takayasu, ciśnienie tętnicze, cyklofosfamid, funkcja nerek, glikokortykosteroid, guzkowe zapalenie tętnic, hiperglikemia, immunoglobulina, krwioplucie, leczenie immunosupresyjne, lek immunosupresyjny, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, mesna, metotreksat, mikroskopowe zapalenie naczyń, morfologia krwi, mykofenolan mofetylu, naczynia krwionośne, objawy neurologiczne, odczyn Biernackiego, olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic, osteoporoza, parametry życiowe, plamica dotykalna, plamica Schönleina-Henocha, plazmafereza, Pneumocystis jiroveci, prednizon, przeciwciała ANCA, rytuksymab, stan przedrzucawkowy, tętniak, tocilizumab, układ oddechowy, wysypka, zapalenie dużych naczyń, zapalenie małych naczyń, zapalenie naczyń, zapalenie naczyń z nadwrażliwości, zmiana skórna
Leksykon chorób i schorzeń
Zespół churga-straussa – Diagnostyka i diagnoza

Zespół Churga-Straussa (EGPA) to rzadka eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń małych i średnich, charakteryzująca się astmą, eozynofilią (>10% lub >1500 komórek/μl) oraz zajęciem wielonarządowym. Diagnostyka opiera się na kryteriach ACR z 1990 roku (≥4 z 6 kryteriów, czułość 85%, swoistość 99,7%) oraz zaktualizowanych w 2022 roku kryteriach ACR/EULAR, które stosują system punktowy (m.in. eozynofile ≥1×10⁹/l +5 pkt, obturacyjna choroba dróg oddechowych +3 pkt, polipy nosa +3 pkt, ANCA -3 pkt). Diagnostyka laboratoryjna obejmuje morfologię krwi, obecność ANCA (30-50%, głównie p-ANCA/MPO), podwyższone IgE (~75% pacjentów), OB, CRP oraz badania funkcji nerek i moczu. Badania obrazowe (RTG, TK, HRCT, MRI serca) oraz badania czynnościowe (spirometria, EKG, echokardiografia, EMG) są niezbędne do oceny zajęcia narządów. Biopsja tkanek (skóra, płuca, nerwy, nerki) pozostaje złotym standardem potwierdzenia zapalenia naczyń z eozynofilowym naciekiem i ziarniniakami.
ANCA, astma eozynofilowa, białkomocz, cytometria przepływowa, czułość diagnostyczna, echokardiografia, elektrokardiografia, elektromiografia, eotaksyna-3, eozynofilia, eozynofilia krwi obwodowej, eozynofilowa ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń, EULAR, guzkowe zapalenie tętnic, HRCT, krwiomocz, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, markery stanu zapalnego, morfologia krwi, nacieki płucne, obturacyjna choroba dróg oddechowych, płukanie oskrzelowo-pęcherzykowe, polineuropatia, polipy nosa, przeciwciała anty-MPO, przeciwciała anty-proteinaza 3, rezonans magnetyczny, spirometria, zapalenie naczyń, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie płuc eozynofilowe, zapalenie zatok, zapalenie zatok przynosowych, zespół Churga-Straussa, zespół DRESS, zespół hipereozynofilowy, ziarniniakowatość z zapaleniem naczyń
Leksykon leków
Działania niepożądane – Levofloxacin Aurovitas 500 mg

Lewofloksacyna, substancja czynna leku Levofloxacin Aurovitas (dostępna w dawkach 250 mg i 500 mg), jest fluorochinolonem o szerokim spektrum działania, jednak jej stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, które mogą wystąpić już po pierwszej dawce. Na podstawie danych klinicznych z udziałem ponad 8300 pacjentów oraz doświadczeń po wprowadzeniu do obrotu, działania niepożądane klasyfikuje się według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Szczególnie niebezpieczne są reakcje anafilaktyczne, ciężkie uszkodzenia wątroby (w tym z ostrą niewydolnością i zgonem), toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, zaburzenia rytmu serca (w tym częstoskurcz komorowy i torsade de pointes) oraz tętniak i rozwarstwienie aorty. Długotrwałe, potencjalnie nieodwracalne reakcje obejmują zapalenie i zerwanie ścięgien, neuropatie, zaburzenia psychiczne i sensoryczne.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, częstoskurcz komorowy, eozynofilia, fluorochinolony, kandydoza, łagodne nadciśnienie śródczaszkowe, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, lewofloksacyna półwodna, miastenia, neuropatia czuciowa, neuropatia czuciowo-ruchowa, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność wątroby, pancytopenia, porfiria, rabdomioliza, rumień trwały polekowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, śpiączka hipoglikemiczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, tętniak aorty, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zakażenie grzybicze, zapalenie naczyniówki, zapalenie trzustki, zawroty błędnikowe, zerwanie ścięgna, zespół DRESS, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Levalox 500 mg

Lewofloksacyna, fluorochinolonowy antybiotyk zawarty w preparacie Levalox, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały udokumentowane na podstawie badań klinicznych obejmujących ponad 8300 pacjentów oraz doświadczeń po wprowadzeniu leku do obrotu. Do najważniejszych działań niepożądanych należą reakcje anafilaktyczne, zaburzenia ze strony układu nerwowego (w tym drgawki, neuropatie obwodowe, zaburzenia psychiczne i poznawcze), poważne powikłania mięśniowo-szkieletowe (zapalenie i zerwanie ścięgien, rabdomioliza), a także ryzyko wydłużenia odstępu QT i arytmii komorowych, w tym torsade de pointes. Szczególną uwagę zwraca możliwość wystąpienia bardzo rzadkich, ale ciężkich i potencjalnie nieodwracalnych działań niepożądanych, takich jak tętniak i rozwarstwienie aorty, niedomykalność zastawek serca oraz ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevens-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka). Ponadto, u pacjentów z cukrzycą obserwowano epizody hipoglikemii i hiperglikemii, a także przypadki ciężkiego uszkodzenia wątroby, w tym ostrej niewydolności zakończonej zgonem.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, arytmia komorowa, częstoskurcz komorowy, eozynofilia, fluorochinolon, hiperglikemia, hipoglikemia, kandydoza, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, lewofloksacyna, miastenia, nadciśnienie śródczaszkowe, neuropatia czuciowa, neuropatia czuciowo-ruchowa, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niedomykalność zastawki serca, obrzęk naczynioruchowy, oporność drobnoustrojów, osłabienie mięśniowe, pancytopenia, porfiria, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, reakcja psychotyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, śpiączka hipoglikemiczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, tętniak i rozwarstwienie aorty, torsade de pointes, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zakażenie grzybicze, zapalenie naczyniówki, zapalenie ścięgna, zapalenie stawów, zapalenie trzustki, zespół DRESS, zespół Lyella, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Risendros 35 35 mg

Ryzedronian sodu, substancja czynna leku Risendros 35, był szeroko badany w fazie III na ponad 15 000 pacjentów z osteoporozą pomenopauzalną i mężczyzn z osteoporozą. Standardowa dawka wynosi 5 mg/dobę, a badania wykazały, że większość działań niepożądanych miała łagodny lub umiarkowany charakter i rzadko wymagała przerwania terapii. Najczęściej obserwowane działania niepożądane obejmowały zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak zaparcia (5,0% vs 4,8% placebo), niestrawność (4,5% vs 4,1%), nudności (4,3% vs 4,0%), ból brzucha (3,5% vs 3,3%) oraz biegunkę (3,0% vs 2,7%). Rzadziej występowały zapalenie błony śluzowej żołądka (0,9%), przełyku (0,9%), owrzodzenia przełyku (0,2%) oraz zwężenie przełyku (<0,1%). W początkowej fazie leczenia obserwowano przemijające, bezobjawowe obniżenie stężenia wapnia i fosforanów w surowicy, a także rzadkie zmiany w próbach czynnościowych wątroby. Profil bezpieczeństwa u mężczyzn był zbliżony do obserwowanego u kobiet.
bisfosfonian, ból mięśniowo-kostny, dysfagia, działanie niepożądane, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, martwica kości przewodu słuchowego, martwica kości szczęki, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza pomenopauzalna, owrzodzenie przełyku, placebo, próba czynnościowa wątroby, reakcja anafilaktyczna, ryzedronian sodu, stężenie wapnia i fosforanów, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie błony śluzowej dwunastnicy, zapalenie błony śluzowej przełyku, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie języka, zapalenie tęczówki, zespół Stevens-Johnsona, złamanie kości udowej, złamanie podkrętarzowe, zwężenie przełyku
Leksykon leków
Działania niepożądane – Xyvelam 500 mg

Xyvelam, zawierający lewofloksacynę w dawkach 250 mg i 500 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, potwierdzonych badaniami klinicznymi na ponad 8300 pacjentach oraz obserwacjami po wprowadzeniu leku do obrotu. Najczęściej obserwuje się zakażenia grzybicze, w tym Candida (częstość ≥1/100 do <1/10). Zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia, eozynofilia i trombocytopenia, występują niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), natomiast poważniejsze stany, jak neutropenia, niewydolność szpiku kostnego, pancytopenia, agranulocytoza i niedokrwistość hemolityczna, są rzadkie (≥1/10 000 do <1/1000). Reakcje nadwrażliwości, w tym obrzęk naczynioruchowy i wstrząs anafilaktyczny, mogą pojawić się z nieznaną częstością, również po pierwszej dawce. Ponadto, zgłaszano przypadki zespołu SIADH, zaburzeń metabolicznych (hipoglikemia, hiperglikemia), oraz szerokiego spektrum zaburzeń psychicznych i neurologicznych, takich jak bezsenność, stany splątania, drgawki, neuropatie obwodowe i zaburzenia pozapiramidowe.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, arytmia komorowa, biegunka krwotoczna, częstoskurcz komorowy, dysfagia, dyskineza, eozynofilia, fotodermatoza, hiperglikemia, hipoglikemia, łagodne nadciśnienie śródczaszkowe, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, lewofloksacyna, mioklonia, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, obwodowa neuropatia czuciowa, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, parestezja, rabdomioliza, reakcja psychotyczna, rozwarstwienie aorty, rumień trwały polekowy, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, skurcz oskrzeli, śpiączka hipoglikemiczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, tachykardia, tętniak, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wstrząs rzekomoanafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia pozapiramidowe, zakażenie grzybicze, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie ścięgna, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Thyrosan 50 mg

Leczenie propylotiouracylem, substancją czynną preparatu Thyrosan 50 mg, wiąże się z ryzykiem wystąpienia licznych działań niepożądanych, które mogą dotyczyć różnych układów i narządów. Najpoważniejszym powikłaniem jest agranulocytoza, występująca najczęściej w pierwszych 1-3 miesiącach terapii, ale możliwa także później, nawet u pacjentów wcześniej tolerujących lek. Objawy zwiastunowe, takie jak ból gardła i gorączka, nie zawsze się pojawiają, a agranulocytoza może wystąpić nagle i bez ostrzeżenia. Po odstawieniu leku stan ten ustępuje, a zastosowanie filgrastimu (G-CSF) przyspiesza regenerację granulocytów. Ponadto, propylotiouracyl może indukować zapalenie naczyń związane z obecnością przeciwciał ANCA, manifestujące się m.in. gwałtownie postępującym kłębuszkowym zapaleniem nerek, krwotokami pęcherzykowymi w płucach oraz zmianami skórnymi. Ryzyko uszkodzenia wątroby obejmuje zapalenie, żółtaczkę oraz niewydolność wątroby, często z towarzyszącym wzrostem enzymów wątrobowych i bilirubiny w surowicy.
agranulocytoza, anemia, bilirubina, choroba autoimmunologiczna, enzymy wątrobowe, erytrocyt, filgrastim, hormon tyreotropowy, kłębuszkowe zapalenie nerek, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, morfologia krwi, nadczynność tarczycy, neuropatia obwodowa, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, oczopląs, oś podwzgórzowo-przysadkowo-tarczycowa, ostra niewydolność nerek, parestezja, propylotiouracyl, przedwczesne dojrzewanie płciowe, Thyrosan, toczeń rumieniowaty, trombocytopenia, uszkodzenie wątroby, zapalenie naczyń ANCA, zapalenie stawów, zapalenie wątroby, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Dilzem 180 retard 180 mg

Diltiazem chlorowodorek (Dilzem 180 Retard), jako antagonista kanału wapniowego, może wywoływać działania niepożądane o różnej częstości i nasileniu, sklasyfikowane zgodnie z konwencją MedDRA. Do najczęstszych należą: nerwowość i bezsenność (≥1/100 do <1/10), ból głowy i zawroty głowy, blok przedsionkowo-komorowy (I-III stopnia), kołatanie serca, nagłe zaczerwienienie twarzy, zaparcia, niestrawność, ból żołądka, nudności oraz obrzęk obwodowy. Rzadziej obserwuje się bradykardię (<1/100), zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych (AspAT, AIAT, LDH, fosfatazy zasadowej), pokrzywkę, suchość błony śluzowej jamy ustnej, a także poważne reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona i toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka. Nieznana jest częstość występowania małopłytkowości, zmian nastroju (w tym depresji), objawów pozapiramidowych, zapalenia naczyń, rozrostu dziąseł, zapalenia wątroby, ginekomastii oraz obrzęku naczynioruchowego.
antagonista kanału wapniowego, asystolia, blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia, diltiazem chlorowodorek, działanie chronotropowo ujemne, działanie dromotropowe, działanie inotropowe, działanie inotropowo ujemne, enzymy wątrobowe, fotowrażliwość, ginekomastia, konwencja MedDRA, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, małopłytkowość, mioklonie, niedociśnienie ortostatyczne, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, ostra uogólniona wysypka krostkowa, rozrost dziąseł, rumień wielopostaciowy, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczeniopodobny, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Działania niepożądane – Glibetic 3 mg 3 mg

Glibetic 3 mg (glimepiryd) wykazuje działania niepożądane o różnej częstości występowania, klasyfikowane od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000). W zakresie układu krwiotwórczego obserwuje się rzadko trombocytopenię, leukopenię, niedokrwistość, granulocytopenię, agranulocytozę, niedokrwistość hemolityczną oraz pancytopenię, które ustępują po odstawieniu leku. Reakcje immunologiczne, takie jak leukocytoklastyczne zapalenie naczyń i łagodne reakcje nadwrażliwości, występują bardzo rzadko, z możliwością progresji do ciężkich stanów klinicznych (duszność, hipotensja, wstrząs anafilaktyczny). Hipoglikemia, jako najpoważniejsze działanie niepożądane, występuje rzadko, charakteryzuje się nagłym początkiem i może mieć ciężki przebieg, zależny od indywidualnych czynników i schematu dawkowania. Przemijające zaburzenia widzenia pojawiają się z częstością nieokreśloną, głównie we wczesnej fazie terapii, związane ze zmianami stężenia glukozy.
agranulocytoza, cholestaza, enzymy wątrobowe, farmakoterapia, fotosensytyzacja, glimepiryd, granulocytopenia, hipoglikemia, hiponatremia, hipotensja, lek hipoglikemizujący, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, nadwrażliwość krzyżowa, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, pancytopenia, pochodna sulfonylomocznika, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenie widzenia, zapalenie wątroby, żółtaczka
Leksykon substancji czynnych
Propylotiouracyl – Działania niepożądane

Propylotiouracyl, stosowany w leczeniu nadczynności tarczycy, wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych, z których najistotniejszą jest agranulocytoza o częstości 0,3-0,6%, zwykle pojawiająca się w ciągu pierwszych 1-3 miesięcy terapii. Agranulocytoza może wystąpić nagle i wymaga natychmiastowego odstawienia leku oraz rozważenia podania G-CSF (filgrastimu) po konsultacji hematologicznej. Inne hematologiczne powikłania obejmują neutropenię, trombocytopenię, pancytopenię, hemolizę oraz niedokrwistości hemolityczne i aplastyczne. Często obserwuje się reakcje nadwrażliwości i alergiczne wysypki skórne, a rzadziej gorączkę polekową i uszkodzenia wątroby, w tym zapalenie i niewydolność wątroby, szczególnie przy dużych dawkach. U pacjentów z chorobą Gravesa-Basedowa może wystąpić zapalenie naczyń związane z obecnością przeciwciał ANCA, które manifestuje się objawami wielonarządowymi i wymaga natychmiastowego odstawienia leku.
ageusia, agranulocytoza, aminotransferaza, bilirubina, cholestaza, choroba Gravesa-Basedowa, czynnik stymulujący tworzenie kolonii granulocytów, dysgeusia, fosfataza zasadowa, gamma-glutamylotransferaza, gorączka polekowa, hemoliza, kłębuszkowe zapalenie nerek, krwawienie pęcherzykowe, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, mieloperoksydaza, morfologia krwi, nadczynność tarczycy, neutropenia, niedoczynność tarczycy, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, oczopląs, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, parestezja, powiększenie węzłów chłonnych, propylotiouracyl, proteinaza 3, przeciwciała przeciwko cytoplazmie neutrofilów, przedwczesne dojrzewanie płciowe, reakcja nadwrażliwości, śródmiąższowe zapalenie płuc, test Coombsa, toczeń rumieniowaty, trombocytopenia, uszkodzenie nerwów obwodowych, uszkodzenie wątroby, utrata słuchu, zaburzenia nerwowo-mięśniowe, zaburzenie erytropoezy, zapalenie naczyń krwionośnych, zapalenie wątroby, żółtaczka
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Hydroxycarbamid Teva

Podczas terapii hydroksykarbamidem (Hydroxycarbamid Teva 500 mg) kluczowe jest regularne monitorowanie parametrów hematologicznych, w tym stężenia hemoglobiny, liczby leukocytów i płytek krwi co najmniej raz w tygodniu. Krytyczne wartości to leukocyty < 2,5 x 10^9/L oraz płytki < 100 x 10^9/L, przy których należy przerwać leczenie do normalizacji. W niedokrwistości sierpowatokrwinkowej morfologię krwi kontroluje się co 2 tygodnie przez pierwsze 2 miesiące lub przy dawce 35 mg/kg/dobę, a następnie co 2 miesiące przy stabilnym stanie i mniejszych dawkach. Monitorowanie funkcji nerek (kreatynina, mocznik, diureza) i wątroby jest niezbędne, zwłaszcza u pacjentów z ich niewydolnością, ze względu na ograniczone dane kliniczne i konieczność ostrożności. Hydroksykarbamid może powodować makrocytozę, maskując niedobory witaminy B12 i kwasu foliowego, a także wywoływać niedokrwistość hemolityczną, co wymaga diagnostyki i ewentualnego odstawienia leku.
alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, alkalizacja moczu, allopurinol, azot mocznikowy, białaczka, białaczka wtórna, chemioterapia, chłoniak, choroby mieloproliferacyjne, choroby śródmiąższowe płuc, czerwienica prawdziwa, erytropoeza, genotoksyczność, hiperurykemia, hydroksykarbamid, klirens żelaza, kreatynina, krwinki białe, kwas foliowy, kwas moczowy, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, makrocytoza, małopłytkowość, morfologia krwi, naciek płuc, nadpłytkowość, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, niedokrwistość złośliwa, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, nowotwór nerki, nowotwór skóry, nukleozydowe inhibitory odwrotnej transkryptazy, ostre zapalenie trzustki, owrzodzenie kończyn dolnych, parametry kliniczne i laboratoryjne, płytki krwi, radioterapia, witamina B12, włóknienie płuc, zahamowanie szpiku kostnego, zakażenie HIV, zapalenie naczyń skóry, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie płuc, zespół mieloproliferacyjny, zgorzel
Leksykon leków
Działania niepożądane – Lipohep 2400 j.m./g

Preparat Lipohep w formie żelu do stosowania miejscowego zawiera 2400 j.m. heparyny sodowej na 1 g produktu i może wywoływać działania niepożądane, głównie o charakterze alergicznym. Najczęściej obserwowanymi objawami są zaczerwienienie skóry oraz świąd, które występują bardzo rzadko (<1/10 000) i zwykle ustępują samoistnie po zaprzestaniu aplikacji. W literaturze opisano również pojedynczy przypadek cięższego powikłania dermatologicznego – plamkowo-grudkowego, krwotocznego wyprysku o charakterze leukocytoklastycznego zapalenia naczyń (vasculitis leucocytoclastica) u pacjentki z czerwienicą prawdziwą jako chorobą współistniejącą.
choroba hematologiczna, czerwienica prawdziwa, działanie niepożądane, heparyna sodowa, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, Lipohep, objaw alergiczny, reakcja alergiczna, świąd, wyprysk skórny, zaczerwienienie skóry, żel do rozpylania
Leksykon substancji czynnych
Ewerolimus – Działania niepożądane

Ewerolimus, inhibitor mTOR stosowany w immunosupresji po przeszczepach narządów oraz w terapii onkologicznej, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych, które wymagają ścisłego monitorowania. Najczęstsze działania niepożądane (≥1/10) obejmują zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zakażenia (bakteryjne, wirusowe, grzybicze), niedokrwistość, hiperglikemię, hipercholesterolemię, wysypkę, świąd, biegunki, nudności, nieinfekcyjne zapalenie płuc, zmęczenie, astenia oraz obrzęki obwodowe. Działania niepożądane 3.-4. stopnia (≥1/100 do <1/10) to m.in. ciężkie zapalenie błony śluzowej, neutropenia, małopłytkowość, hiperglikemia prowadząca do cukrzycy, infekcyjne zapalenie płuc, białkomocz, niewydolność nerek oraz krwotoki. Szczególnie istotne jest ryzyko ciężkich zakażeń, w tym reaktywacji wirusowego zapalenia wątroby typu B oraz zapalenia płuc wywołanego przez Pneumocystis jirovecii (PJP/PCP), które mogą prowadzić do zgonu. Wśród powikłań pulmonologicznych wymienia się śródmiąższowe zapalenie płuc, krwawienia z nosa, kaszel, duszność, krwioplucie, zator płucny oraz zespół ostrej niewydolności oddechowej.
aftowe zapalenie jamy ustnej, ageuzja, aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, aplazja czysto czerwonokrwinkowa, azoospermia, białkomocz, dysfagia, dysgeuzja, erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hipertriglicerydemia, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, infekcyjne zapalenie płuc, inhibitor kalcyneuryny, inhibitor mTOR, krwioplucie, leczenie immunosupresyjne, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, limfopenia, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, nieinfekcyjne zapalenie płuc, niewydolność nerek, obrzęk limfatyczny, obrzęk naczynioruchowy, oligospermia, ostra niewydolność nerek, pancytopenia, półpasiec, posocznica, proteinoza pęcherzyków płucnych, reaktywacja WZW typu B, śródmiąższowe zapalenie płuc, wirusowe zapalenie mięśnia sercowego, wtórny brak miesiączki, zakażenie oportunistyczne, zakrzepica żył głębokich, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc Pneumocystis jirovecii, zator płucny, zespół ostrej niewydolności oddechowej, zwłóknienie płuc
Leksykon leków
Działania niepożądane – Profenid 100 mg

Profenid 100 mg, zawierający ketoprofen, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o zróżnicowanej częstości występowania. Do najważniejszych należą zaburzenia hematologiczne, takie jak agranulocytoza, trombocytopenia, niedokrwistość hemolityczna oraz zahamowanie czynności szpiku kostnego, które wymagają regularnego monitorowania morfologii krwi, zwłaszcza przy długotrwałej terapii. Reakcje anafilaktyczne, w tym wstrząs anafilaktyczny, stanowią poważne zagrożenie życia. Zaburzenia psychiczne (depresja, omamy, stan splątania) oraz neurologiczne (bóle i zawroty głowy, senność, parestezje) również mogą wystąpić, choć ich częstość jest trudna do określenia. Rzadko obserwuje się zaburzenia widzenia, szumy uszne, a także poważne powikłania sercowo-naczyniowe, takie jak niewydolność serca, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze i zapalenie naczyń. W układzie oddechowym mogą pojawić się duszność, napady astmy oraz skurcz oskrzeli, szczególnie u pacjentów z nadwrażliwością na NLPZ.
agranulocytoza, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, choroba Crohna, depresja, duszność, hiperkaliemia, hiponatremia, jałowe zapalenie opon mózgowych, ketoprofen, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, napad astmy, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niestrawność, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, omamy, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, owrzodzenie żołądka, parestezje, perforacja, skurcz oskrzeli, stan splątania, szumy uszne, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, udar, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia nastroju, zaburzenia smaku, zaburzenie hematologiczne, zahamowanie czynności szpiku kostnego, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał serca, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zwiększenie aktywności aminotransferaz, zwiększone stężenie bilirubiny
Leksykon leków
Działania niepożądane – Ipozumax 100 mg

Ipozumax 100 mg, zawierający 100 mg itrakonazolu, jest stosowany w leczeniu infekcji grzybiczych skóry i paznokci. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są ból głowy, ból brzucha oraz nudności. Jednakże, mimo rzadkości, należy zwrócić szczególną uwagę na poważne działania niepożądane, takie jak ciężkie reakcje alergiczne, zastoinowa niewydolność serca, obrzęk płuc, zapalenie trzustki oraz ciężka hepatotoksyczność, w tym przypadki ostrej niewydolności wątroby zakończone zgonem. Dane pochodzą z badań klinicznych obejmujących 8499 pacjentów oraz zgłoszeń po wprowadzeniu leku do obrotu, co pozwala na kompleksową ocenę ryzyka. Częstość występowania działań niepożądanych waha się od często (np. ból głowy, ból brzucha, nudności) do rzadko (np. leukopenia, reakcje anafilaktyczne, toksyczna nekroliza naskórka, zespół Stevensa-Johnsona). Wśród działań niepożądanych odnotowano również zaburzenia laboratoryjne, takie jak podwyższone stężenie fosfokinazy kreatynowej oraz zmiany w funkcji wątroby i nerek.
fosfokinaza kreatynowa, granulocytopenia, grzybica paznokci, grzybica skóry, hepatotoksyczność, hiperbilirubinemia, hiperglikemia, hiperkaliemia, hipertriglicerydemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, infekcja grzybicza, itrakonazol, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, neuropatia obwodowa, niedociśnienie tętnicze, niewydolność wątroby, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk płuc, ostra niewydolność wątroby, ostra uogólniona osutka krostkowa, parestezje, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, szumy uszne, tachykardia, toksyczna nekroliza naskórka, zaburzenie erekcji, zaburzenie miesiączkowania, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zapalenie zatok, zastoinowa niewydolność serca, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry, żółtaczka
Leksykon substancji czynnych
Felodypina – Działania niepożądane

Felodypina, antagonista kanału wapniowego stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego (dostępna w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu 5 mg i 10 mg), charakteryzuje się profilem działań niepożądanych zależnych od dawki, które najczęściej pojawiają się na początku terapii lub po zwiększeniu dawki. Najczęstszym działaniem niepożądanym są obrzęki obwodowe (bardzo często, ≥1/10), szczególnie w okolicach kostek, wynikające z rozszerzenia tętniczek przedwłośniczkowych, co odróżnia je od obrzęków związanych z zatrzymaniem płynów. Inne często występujące działania to ból głowy (często, ≥1/100 do <1/10) oraz zaczerwienienie twarzy (często). Niezbyt często obserwuje się zawroty głowy, parestezje, nudności, ból brzucha, niedociśnienie tętnicze, częstoskurcz i kołatanie serca, które wymagają monitorowania, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego. Bardzo rzadkie, ale istotne powikłania obejmują przerost i zapalenie dziąseł, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych, reakcje nadwrażliwości (w tym obrzęk naczynioruchowy), leukocytoklastyczne zapalenie naczyń oraz zaburzenia seksualne.
antagonista kanału wapniowego, ból brzucha, ból głowy, ból mięśni, ból stawów, częstomocz, częstoskurcz, dysfunkcja seksualna, felodypina, fotowrażliwość, impotencja, kołatanie serca, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie tętnicze, nudności, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, omdlenie, parestezja, Plendil, podwyższone enzymy wątrobowe, pokrzywka, przerost dziąseł, tętniczka przedwłośniczkowa, wazodylatacja, wysypka, zaburzenie rytmu serca, zaczerwienienie twarzy, zapalenie dziąseł, zapalenie przyzębia, zawroty głowy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Nitrendypina Egis 10 mg

Profil bezpieczeństwa nitrendypiny opiera się na danych z badań klinicznych oraz monitoringu po wprowadzeniu leku do obrotu. Najczęściej występujące działania niepożądane (częstość ≥1/100 do <1/10) to ból głowy (4,7%), obrzęki obwodowe (6,2%), rozszerzenie naczyń krwionośnych (3,0%), kołatanie serca, wzdęcie, złe samopoczucie oraz reakcje lękowe. Objawy te są zwykle łagodne i przemijające, a większość z nich wynika z mechanizmu działania leku jako antagonisty kanałów wapniowych. Działania niepożądane klasyfikowane jako ciężkie nie zostały odnotowane w tej grupie częstości. Wśród rzadziej występujących (≥1/1000 do <1/100) poważnych działań niepożądanych wymienia się niedociśnienie tętnicze, napady dusznicy bolesnej oraz reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy, które mogą wymagać pilnej interwencji medycznej.
agranulocytoza, antagonista wapnia, ból głowy, dusznica bolesna, duszność, ginekomastia, kołatanie serca, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, migrena, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie tętnicze, nieżyt żołądka, nitrendypina, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, parestezja, reakcja alergiczna, rozrost dziąseł, rozszerzenie naczyń krwionośnych, szum uszny, tachykardia, wielomocz, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie widzenia, zaburzenie wzwodu, zawał mięśnia sercowego, zawrót głowy pochodzenia błędnikowego, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon chorób i schorzeń
Kurczowe zapalenie skóry na zimno – Etiologia i przyczyny

Kurczowe zapalenie skóry na zimno (Cold urticaria) to rzadkie schorzenie dermatologiczne, charakteryzujące się występowaniem bąbli pokrzywkowych, obrzęku naczynioruchowego oraz objawów ogólnoustrojowych po ekspozycji na zimno, w temperaturach od 4°C do 27°C. Patofizjologia obejmuje degranulację komórek tucznych i uwalnianie histaminy oraz innych mediatorów zapalnych, co prowadzi do rozszerzenia naczyń, zwiększenia ich przepuszczalności i stymulacji zakończeń nerwowych. W większości przypadków schorzenie ma charakter idiopatyczny, z udziałem autoprzeciwciał IgE skierowanych przeciwko autoantygenom indukowanym zimnem. Wtórne formy choroby są związane z chorobami hematologicznymi (np. krioglobulinemia, przewlekła białaczka limfocytowa), infekcjami wirusowymi i bakteryjnymi, a także chorobami autoimmunologicznymi (np. toczeń rumieniowaty, reumatoidalne zapalenie stawów). Rzadkie postaci rodzinne, takie jak FCAS, wynikają z mutacji w genie NLRP3, prowadzących do nadprodukcji IL-1β i dysregulacji zapalenia.
aktywacja komórek odpornościowych, bąbel pokrzywkowy, borelioza z Lyme, celiakia, choroba limfoproliferacyjna, degranulacja komórek tucznych, fosfolipaza C-gamma2, kiła, komórka tuczna, krioglobulinemia, kurczowe zapalenie skóry na zimno, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, mediator prozapalny, mediator zapalny, mononukleoza zakaźna, mozaicyzm somatyczny, obrzęk naczynioruchowy, pokrzywka indukowana, pokrzywka z zimna, przewlekła białaczka limfocytowa, reakcja anafilaktyczna, reumatoidalne zapalenie stawów, szpiczak mnogi, toczeń rumieniowaty układowy, uwalnianie histaminy, wirusowe zapalenie wątroby typu A, wirusowe zapalenie wątroby typu B, wirusowe zapalenie wątroby typu C, zapalenie tarczycy Hashimoto, zespół Muckle-Wellsa, zespół Sjögrena
Leksykon leków
Działania niepożądane – Irprestan 75 mg

Profil bezpieczeństwa irbesartanu (Irprestan) został potwierdzony w badaniach klinicznych oraz obserwacjach po wprowadzeniu do obrotu, wykazując podobną częstość działań niepożądanych u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym (56,2%) w porównaniu do placebo (56,5%). Przerwania terapii z powodu działań niepożądanych były rzadsze w grupie irbesartanu (3,3% vs 4,5%). Nie stwierdzono zależności częstości działań niepożądanych od dawki (w zalecanym zakresie), płci, wieku, rasy ani czasu leczenia. U pacjentów z nadciśnieniem, cukrzycą i mikroalbuminurią zaobserwowano zwiększoną częstość ortostatycznych zawrotów głowy i niedociśnienia ortostatycznego (0,5%). Hiperkaliemia (≥5,5 mEq/l) występowała istotnie częściej u pacjentów z cukrzycą i prawidłową czynnością nerek (29,4% przy dawce 300 mg vs 22% placebo) oraz u chorych z przewlekłą niewydolnością nerek i białkomoczem (46,3% vs 26,3% placebo), co podkreśla konieczność monitorowania potasu w tych grupach. U dzieci (6-16 lat) najczęstsze działania niepożądane to ból głowy (7,9%), niedociśnienie (2,2%), zawroty głowy (1,9%) i kaszel (0,9%), a w badaniach laboratoryjnych obserwowano wzrost kreatyniny (6,5%) i kinazy kreatynowej (2%).
białkomocz, ból głowy, ból mięśniowo-szkieletowy, cukrzyca, hiperkaliemia, hipoglikemia, irbesartan, kinaza kreatynowa, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, małopłytkowość, mikroalbuminuria, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ortostatyczne zawroty głowy, pokrzywka, przewlekła niewydolność nerek, reakcja anafilaktyczna, szum uszny, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia czynności seksualnych, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie wątroby, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Ketokaps Max 50 mg

Ketokaps Max, zawierający 50 mg ketoprofenu w kapsułkach miękkich, wiąże się z szerokim spektrum działań niepożądanych, które należy uwzględnić przy ocenie korzyści i ryzyka terapii. Najczęstsze i potencjalnie najpoważniejsze powikłania dotyczą układu pokarmowego, w tym niestrawność, nudności, ból brzucha, wymioty oraz poważniejsze zdarzenia, takie jak owrzodzenia, perforacje i krwawienia, szczególnie u pacjentów w podeszłym wieku. Ketoprofen może również wywoływać reakcje anafilaktyczne, w tym wstrząs anafilaktyczny, oraz zaburzenia czynności nerek i wątroby, takie jak zapalenie wątroby i ostra niewydolność nerek. Ponadto stosowanie ketoprofenu, zwłaszcza w dużych dawkach i przez dłuższy czas, zwiększa ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych, w tym zawału mięśnia sercowego i udaru mózgu, a także może prowadzić do niewydolności serca i migotania przedsionków.
agranulocytoza, aminotransferaza, cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek, dysfagia, jałowe zapalenie opon mózgowych, ketoprofen, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość pokrwotoczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, ostra uogólniona osutka krostkowa, owrzodzenie żołądka, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, udar mózgu, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie trzustki, zapalenie wątroby, zawał mięśnia sercowego, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon chorób i schorzeń
Choroba henocha-schönleina – Etiologia i przyczyny

Choroba Henocha-Schönleina (HSP), czyli zapalenie naczyń związane z IgA, to zapalenie drobnych naczyń krwionośnych w skórze, stawach, jelitach i nerkach, wywołane odkładaniem kompleksów immunologicznych zawierających IgA, głównie IgA1. Patogeneza opiera się na leukocytoklastycznym zapaleniu naczyń, prowadzącym do uszkodzenia ścian naczyń i zwiększonej przepuszczalności, co manifestuje się charakterystyczną plamicą skórną oraz objawami systemowymi. Etiologia jest wieloczynnikowa, z dominującą rolą infekcji górnych dróg oddechowych (30-75% przypadków), w tym patogenów bakteryjnych (np. Streptococcus grupy A) i wirusowych (m.in. Parvowirus B19, EBV, CMV, SARS-CoV-2). Czynniki wyzwalające obejmują także szczepienia (MMR, HBV, grypa, COVID-19), leki (inhibitory ACE, antybiotyki, NLPZ) oraz czynniki środowiskowe (ekspozycja na zimno, alergeny). W patogenezie istotne są również predyspozycje genetyczne związane z regionami HLA (DQA1, DQB1, DRB1) oraz zaburzenia immunologiczne, takie jak zmiany w populacjach komórek ILC.
antagonista receptora angiotensyny, bakteryjne zapalenie wsierdzia, choroba Henocha-Schönleina, glomerulocystyczna choroba nerek, Helicobacter pylori, immunoglobulina A, infekcja górnych dróg oddechowych, inhibitor ACE, kompleks immunologiczny, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, mononukleoza zakaźna, Mycoplasma, nefropatia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nowotwór hematologiczny, paciorkowiec grupy A, Parvowirus B19, plamica skórna, syncytialny wirus oddechowy, szpik kostny, układ immunologiczny, wirus cytomegalii, wirus Epsteina-Barr, wirus ospy wietrznej, zapalenie naczyń, zapalenie naczyń IgA, zapalenie wątroby
Leksykon leków
Działania niepożądane – Rantudil Retard 90 mg

Acemetacyna, substancja czynna leku Rantudil Retard (90 mg, kapsułki o przedłużonym uwalnianiu), jest niesteroidowym lekiem przeciwzapalnym (NLPZ) obarczonym ryzykiem licznych działań niepożądanych, szczególnie ze strony przewodu pokarmowego. Najczęstsze objawy obejmują nudności, wymioty, biegunkę, ból brzucha oraz poważne powikłania, takie jak krwawienia i perforacje, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku. Ryzyko krwawień jest zależne od dawki i czasu terapii. Ponadto, acemetacyna może powodować reakcje nadwrażliwości (wysypka, świąd, pokrzywka), a w rzadkich przypadkach ciężkie reakcje anafilaktyczne z obrzękiem naczynioruchowym i wstrząsem. Wśród innych działań niepożądanych wymienia się zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość, pancytopenia), zaburzenia psychiczne (pobudzenie, splątanie, psychoza), neurologiczne (ból głowy, zawroty głowy, napady drgawkowe), a także zaburzenia metaboliczne i narządowe, w tym uszkodzenia wątroby i nerek.
acemetacyna, agranulocytoza, alergiczne zapalenie płuc, białkomocz, choroba Crohna, choroba Parkinsona, dusznica bolesna, glukozuria, hiperglikemia, hiperkaliemia, krwawienie z przewodu pokarmowego, krwiomocz, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, małopłytkowość, martwica brodawek nerkowych, martwicze zapalenie powięzi, morfologia krwi, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość z niedoboru żelaza, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, owrzodzenie przewodu pokarmowego, pancytopenia, perforacja przewodu pokarmowego, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, toksyczne zapalenie wątroby, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, zaburzenie lękowe, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie okrężnicy, zapalenie trzustki, zawał serca, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zmętnienie rogówki, żółtaczka, zwyrodnienie barwnikowe siatkówki
Leksykon substancji czynnych
Kwas ryzedronowy – Działania niepożądane

Kwas ryzedronowy, podawany w dawce 5 mg/dobę w leczeniu osteoporozy, wykazuje profil bezpieczeństwa potwierdzony w badaniach III fazy na ponad 15 000 pacjentów. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są zaburzenia żołądkowo-jelitowe, takie jak zaparcia (5,0% vs. 4,8% placebo), niestrawność (4,5% vs. 4,1%), nudności (4,3% vs. 4,0%), ból brzucha (3,5% vs. 3,3%) oraz biegunka (3,0% vs. 2,7%). Często występują również bóle mięśniowo-kostne (2,1% vs. 1,9%). W zakresie układu nerwowego najczęstszym działaniem jest ból głowy (1,8% vs. 1,4%). Rzadziej obserwuje się zapalenie błony śluzowej przełyku, owrzodzenia i zwężenia przełyku, a także zapalenie tęczówki (częstość nieznana). Po wprowadzeniu do obrotu zgłaszano poważne reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona oraz reakcje anafilaktyczne, których częstość nie jest określona. U niektórych pacjentów w początkowej fazie leczenia obserwowano przemijające, bezobjawowe obniżenie stężenia wapnia i fosforanów w surowicy.
bisfosfoniany, ból mięśniowo-szkieletowy, dysfagia, kwas ryzedronowy, leczenie osteoporozy, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, martwica kości przewodu słuchowego, martwica kości szczęki, obrzęk naczynioruchowy, osteoporoza pomenopauzalna, owrzodzenie przełyku, próby wątrobowe, reakcja anafilaktyczna, ryzedronian sodu, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie błony śluzowej dwunastnicy, zapalenie błony śluzowej przełyku, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie języka, zapalenie tęczówki, zespół Stevensa-Johnsona, złamania podkrętarzowe, zwężenie przełyku
Leksykon chorób i schorzeń
Krioglobulinemia – Diagnostyka i diagnoza

Krioglobulinemia to schorzenie charakteryzujące się obecnością krioglobulin – białek wytrącających się w niskich temperaturach. Diagnostyka opiera się na wykrywaniu krioglobulin w surowicy, przy czym kluczowe jest utrzymanie próbki krwi w temperaturze 37°C podczas pobierania, transportu i obróbki, aby uniknąć fałszywie negatywnych wyników. Kriokryt, czyli procentowa objętość wytrąconego osadu, różni się w zależności od typu krioglobulinemii: typ I wykazuje kriokryt powyżej 5% (czas wytrącania 24 godziny do 3-5 dni), typ II 2-7%, a typ III 1-3% (czas wytrącania 5-7 dni). Diagnostyka powinna obejmować także oznaczenie dopełniacza (szczególnie obniżone C4), czynnik reumatoidalny, badania w kierunku HCV, a także biopsje tkanek w przypadku zajęcia narządów. Immunofiksacja jest metodą z wyboru do określania typu krioglobulin.
biopsja nerki, biopsja skóry, biopsja szpiku kostnego, czynnik reumatoidalny, elektromiografia, gammopatia monoklonalna, guzkowe zapalenie tętnic, HCV RNA, immunofiksacja, kłębuszkowe zapalenie nerek, krioglobulina, krioglobulinemia, kriokryt, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, livedo reticularis, makroglobulinemia Waldenströma, morfologia krwi, neuropatia obwodowa, objaw Raynauda, plamica Henocha-Schönleina, przeciwciała przeciwjądrowe, szpiczak mnogi, toczeń rumieniowaty układowy, zapalenie naczyń, zapalenie naczyń reumatoidalne
Leksykon leków
Działania niepożądane – Symcloza 100 mg

Klozapina, substancja czynna leku Symcloza, charakteryzuje się złożonym profilem działań niepożądanych, z których najistotniejszym jest ryzyko agranulocytozy, szczególnie w pierwszych 18 tygodniach terapii (częstość 32,0 na 100 000 osobo-tygodni). Wymaga to systematycznego monitorowania morfologii krwi i natychmiastowego przerwania leczenia w przypadku leukopenii lub neutropenii. Inne poważne działania niepożądane obejmują napady padaczkowe, powikłania sercowo-naczyniowe (częstoskurcz, zapalenie mięśnia sercowego, arytmie) oraz gorączkę. Najczęstsze objawy to senność, sedacja, zawroty głowy, zaparcia i nadmierne wydzielanie śliny. Od 7,1% do 15,6% pacjentów przerywa terapię z powodu działań niepożądanych, głównie leukopenii, senności i zawrotów głowy. Klozapina jest wskazana wyłącznie w leczeniu schizofrenii opornej na leczenie oraz psychoz w chorobie Parkinsona, gdy inne metody zawiodły.
agranulocytoza, akatyzja, częstoskurcz, częstoskurcz komorowy, depresja oddechowa, dysfagia, eozynofilia, granulocytopenia, kardiomiopatia, klozapina, kwasica ketonowa, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, majaczenie, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, nadmierne wydzielanie śliny, napad padaczkowy, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, objaw pozapiramidowy, ostre śródmiąższowe zapalenie nerek, ostre zapalenie trzustki, piorunująca martwica wątroby, powikłanie sercowo-naczyniowe, późna dyskineza, priapizm, psychoza w chorobie Parkinsona, schizofrenia oporna na leczenie, sedacja, śpiączka hiperosmolarna, torsades de pointes, układowy toczeń rumieniowaty, wysięk osierdziowy, zaburzenie obsesyjno-kompulsyjne, zaburzenie tolerancji glukozy, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zapalenie wątroby, zapaść krążeniowa, zapis EEG, zatrzymanie pracy serca, zespół iglica-fala, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka cholestatyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Levofloxacin Aurovitas 250 mg

Lewofloksacyna, fluorochinolonowy antybiotyk, charakteryzuje się szerokim spektrum działań niepożądanych o różnym nasileniu, potwierdzonych badaniami klinicznymi na ponad 8300 pacjentach oraz doświadczeniem po wprowadzeniu do obrotu. Najpoważniejsze działania obejmują reakcje anafilaktyczne, ciężkie uszkodzenia wątroby (w tym ostre niewydolności zakończone zgonem), zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka oraz arytmie komorowe typu torsade de pointes z ryzykiem zatrzymania akcji serca. Istotne są również powikłania sercowo-naczyniowe, takie jak tętniak i rozwarstwienie aorty, niedomykalność zastawek oraz zaburzenia neurologiczne, w tym obwodowe neuropatie czuciowe i czuciowo-ruchowe, które mogą być długotrwałe i potencjalnie nieodwracalne. Dodatkowo, lewofloksacyna może indukować zaburzenia gospodarki węglowodanowej (hipoglikemia, hiperglikemia, śpiączka hipoglikemiczna) oraz zespół SIADH.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, arytmia komorowa, dyskineza, fluorochinolon, fotowrażliwość, kandydoza, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, miastenia, nadciśnienie śródczaszkowe, neuropatia czuciowa, niedokrwistość hemolityczna, pancytopenia, porfiria, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień trwały polekowy, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, śpiączka hipoglikemiczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, stan splątania, tętniak aorty, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, torsade de pointes, zaburzenia pozapiramidowe, zakażenie grzybicze, zapalenie naczyniówki, zerwanie ścięgna, zespół DRESS, zespół SIADH, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Rantudil Forte 60 mg

Acemetacyna, jako niesteroidowy lek przeciwzapalny (NLPZ), wykazuje profil bezpieczeństwa typowy dla tej grupy leków, z dominującymi działaniami niepożądanymi ze strony przewodu pokarmowego, takimi jak nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha, smoliste stolce oraz krwawe wymioty. Istnieje ryzyko poważnych powikłań, w tym owrzodzeń, perforacji i krwawień, które szczególnie u osób starszych mogą prowadzić do zgonu. Długotrwałe i wysokodawkowe stosowanie acemetacyny wiąże się z niewielkim wzrostem ryzyka incydentów zakrzepowo-zatorowych, takich jak zawał mięśnia sercowego czy udar mózgu. Działania niepożądane obejmują również reakcje nadwrażliwości (wysypka, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy), zaburzenia hematologiczne (niedokrwistość, pancytopenia), zaburzenia psychiczne (pobudzenie, splątanie, psychoza), neurologiczne (ból głowy, zawroty głowy, napady drgawkowe), a także zmiany w funkcji wątroby i nerek. Częstość występowania działań niepożądanych została sklasyfikowana zgodnie z MedDRA, z częstością od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000).
acemetacyna, agranulocytoza, antybiotykoterapia, białkomocz, choroba Crohna, choroba Parkinsona, choroba psychiczna, dusznica bolesna, glukozuria, hiperglikemia, hiperkaliemia, indometacyna, krwiomocz, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, małopłytkowość, martwica brodawek nerkowych, martwicze zapalenie powięzi, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na światło, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostra niewydolność nerek, owrzodzenie przewodu pokarmowego, owrzodzenie żołądka, padaczka, pancytopenia, perforacja, śródmiąższowe zapalenie nerek, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, toksyczne zapalenie wątroby, udar mózgu, wrzodziejące zapalenie błony śluzowej, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zaburzenia psychiczne, zaburzenie czynności nerek, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie błony śluzowej żołądka, zapalenie okrężnicy, zapalenie płuc alergiczne, zapalenie trzustki, zapaść krążeniowa, zawał mięśnia sercowego, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zmętnienie rogówki, żółtaczka, zwyrodnienie barwnikowe siatkówki
Leksykon leków
Działania niepożądane – Glibetic 1 mg 1 mg

Glimepiryd, stosowany w terapii cukrzycy typu 2, wykazuje profil działań niepożądanych typowy dla pochodnych sulfonylomocznika. Najważniejszym klinicznie działaniem niepożądanym jest hipoglikemia, występująca rzadko, charakteryzująca się nagłym początkiem i potencjalnie ciężkim przebiegiem. W zakresie hematologicznym mogą pojawić się rzadkie zaburzenia, takie jak trombocytopenia, leukopenia, niedokrwistość, granulocytopenia, agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna oraz pancytopenia, które zwykle ustępują po odstawieniu leku. Reakcje immunologiczne, w tym leukocytoklastyczne zapalenie naczyń i łagodne reakcje nadwrażliwości, występują bardzo rzadko, z możliwością progresji do ciężkich objawów, takich jak duszność, hipotonia i wstrząs. Ponadto, obserwowano nadwrażliwość krzyżową na inne sulfonylomoczniki i sulfonamidy, co jest istotne przy zbieraniu wywiadu alergologicznego.
agranulocytoza, biegunka, ból brzucha, cholestaza, ciśnienie tętnicze, dysfunkcja wątroby, elementy morfotyczne krwi, enzym wątrobowy, fotosensytywność, granulocytopenia, hemoliza, hipoglikemia, hiponatremia, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, nadwrażliwość, nadwrażliwość krzyżowa, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, nudności, pancytopenia, pochodna sulfonylomocznika, pokrzywka, świąd, trombocytopenia, układ hematologiczny, układ immunologiczny, wstrząs, wymioty, wysypka, zaburzenia widzenia, zapalenie wątroby, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Levoxa 250 mg

Lewofloksacyna, substancja czynna leku Levoxa (tabletki powlekane 250 mg i 500 mg), została przebadana klinicznie u ponad 8300 pacjentów, a jej profil bezpieczeństwa jest zgodny z innymi fluorochinolonami. Działania niepożądane klasyfikuje się według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Szczególną uwagę należy zwrócić na ciężkie, potencjalnie zagrażające życiu reakcje, takie jak anafilaksja, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, arytmie komorowe (w tym torsade de pointes), uszkodzenie ścięgien (zwłaszcza ścięgna Achillesa), ciężkie uszkodzenie wątroby oraz tętniak i rozwarstwienie aorty. Długotrwałe, potencjalnie nieodwracalne działania obejmują zapalenie ścięgien, neuropatie, zaburzenia psychiczne i sensoryczne.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie płuc, arytmia komorowa, eozynofilia, fluorochinolon, kandydoza, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, lewofloksacyna, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, porfiria, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień trwały polekowy, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, SIADH, skurcz oskrzeli, śpiączka hipoglikemiczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, tętniak aorty, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, uszkodzenie ścięgna, uszkodzenie wątroby, wstrząs anafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zapalenie trzustki, zespół DRESS, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona
Leksykon leków
Działania niepożądane – Plendil 5 mg

Felodypina, substancja czynna leku Plendil, wykazuje działania niepożądane o charakterze zależnym od dawki, najczęściej pojawiające się na początku terapii lub po zwiększeniu dawki. Do najczęstszych objawów należą zaczerwienienie twarzy, bóle głowy, kołatanie serca, zawroty głowy oraz zmęczenie. Szczególnie istotne są obrzęki obwodowe, występujące bardzo często (≥1/10 pacjentów), lokalizujące się głównie w okolicy kostek, wynikające z rozszerzenia tętniczek przedwłośniczkowych, a nie z retencji płynów. U pacjentów z zapaleniem dziąseł i/lub przyzębia może wystąpić przerost dziąseł, który można ograniczyć poprzez właściwą higienę jamy ustnej. Działania niepożądane sklasyfikowano według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) oraz bardzo rzadko (<1/10 000).
antagonista wapnia, ból głowy, częstomocz, częstoskurcz, enzymy wątrobowe, farmakoterapia, felodypina, hipotensja, impotencja, kołatanie serca, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, nadwrażliwość, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie tętnicze, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, omdlenie, parestezja, pokrzywka, powiększenie dziąseł, przerost dziąseł, retencja płynów, rozrost dziąseł, tętniczka przedwłośniczkowa, zaburzenie czucia, zaczerwienienie twarzy, zapalenie dziąseł, zapalenie przyzębia, zatrzymanie płynów, zawrót głowy
Leksykon substancji czynnych
Hydroksykarbamid – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności

Hydroksykarbamid, stosowany w leczeniu chorób mieloproliferacyjnych oraz niedokrwistości sierpowatokrwinkowej, wymaga ścisłego monitorowania hematologicznego, w tym morfologii krwi obwodowej, liczby leukocytów i płytek krwi, szczególnie w początkowym okresie terapii (kontrola co tydzień). Toksyczność hematologiczna manifestuje się głównie leukopenią, a w mniejszym stopniu trombocytopenią i niedokrwistością; leczenie należy przerwać przy leukocytach <2,5 x 10^9/L lub płytkach <100 x 10^9/L. W trakcie terapii mogą pojawić się megaloblastyczne zmiany erytrocytów, niepowiązane z niedoborem witaminy B12 czy kwasu foliowego. W przypadku ciężkiej niedokrwistości wskazane jest wyrównanie stanu poprzez przetoczenie pełnej krwi. Hydroksykarbamid może indukować niedokrwistość hemolityczną, co wymaga diagnostyki hemolizy i ewentualnego odstawienia leku. Monitorowanie funkcji nerek (kreatynina, mocznik, diureza) i wątroby jest niezbędne, zwłaszcza u pacjentów z ich dysfunkcją, ze względu na ograniczone dane dotyczące bezpieczeństwa w tych grupach. Terapia może powodować wzrost stężenia kwasu moczowego, co wymaga profilaktyki hiperurykemii (allopurinol, nawodnienie, alkalizacja moczu).
alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, allopurinol, azot mocznikowy, białaczka i chłoniak, choroby śródmiąższowe płuc, czerwienica prawdziwa, didanozyna, genotoksyczność, hiperurykemia, hydroksykarbamid, klirens żelaza, kreatynina, kwas moczowy, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, liczba leukocytów, makrocytoza, małopłytkowość, morfologia krwi obwodowej, nadpłytkowość, neuropatia obwodowa, neutropenia, niedobór kwasu foliowego, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość sierpowatokrwinkowa, niedokrwistość złośliwa, niewydolność wątroby, nukleozydowy inhibitor odwrotnej transkryptazy, ostre zapalenie trzustki, owrzodzenia kończyn dolnych, rak skóry, stawudyna, toksyczność hematologiczna, trombocytopenia, witamina B, włóknienie płuc, wtórna białaczka, zaburzenia erytropoezy, zaburzenia mieloproliferacyjne, zakażenie HIV, zapalenie naczyń skóry, zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie płuc
Leksykon leków
Działania niepożądane – Irbesartan Aurovitas 150 mg

W badaniach klinicznych irbesartan wykazywał profil bezpieczeństwa porównywalny z placebo, z częstością zdarzeń niepożądanych odpowiednio 56,2% vs 56,5%. Przerwania terapii z powodu działań niepożądanych były rzadsze w grupie irbesartanu (3,3%) niż placebo (4,5%). U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym i cukrzycą z mikroalbuminurią oraz prawidłową funkcją nerek odnotowano ortostatyczne zawroty głowy i hipotonię ortostatyczną u 0,5% pacjentów, częściej niż w grupie placebo. Istotnym działaniem niepożądanym była hiperkaliemia (≥5,5 mEq/l), występująca u 29,4% pacjentów z cukrzycą i mikroalbuminurią leczonych irbesartanem 300 mg, w porównaniu do 22% w grupie placebo. U pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek i jawnym białkomoczem hiperkaliemia wystąpiła u 46,3% w grupie irbesartanu vs 26,3% placebo. Często obserwowano także wzrost aktywności kinazy kreatynowej (1,7%) bez klinicznie istotnych zaburzeń mięśniowo-szkieletowych oraz nieistotne klinicznie zmniejszenie stężenia hemoglobiny u 1,7% pacjentów z zaawansowaną nefropatią cukrzycową.
białkomocz, hemoglobina, hiperkaliemia, hipoglikemia, hipotonia ortostatyczna, irbesartan, kinaza kreatynowa, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, małopłytkowość, mikroalbuminuria, nadciśnienie tętnicze, nefropatia cukrzycowa, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niewydolność nerek, obrzęk naczynioruchowy, ortostatyczne zawroty głowy, reakcja anafilaktyczna, szumy uszne, tachykardia, wstrząs anafilaktyczny, zapalenie wątroby, zawroty głowy ośrodkowe, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Nitrendypina Egis 20 mg

Nitrendypina EGIS, dostępna w dawkach 10 mg i 20 mg w formie tabletek, wykazuje profil działań niepożądanych oparty na danych z badań klinicznych oraz monitoringu po wprowadzeniu do obrotu. Najczęstsze działania niepożądane (częstość 1/100 do 1/10) obejmują ból głowy (4,7%), kołatanie serca, rozszerzenie naczyń krwionośnych (3,0%), obrzęki (6,2%), wzdęcie, złe samopoczucie oraz reakcje lękowe. Większość z nich jest związana z mechanizmem działania leku i ma charakter przemijający, szczególnie na początku terapii. Do działań niepożądanych o niższej częstości (≥ 1/1000 do < 1/100) należą niedociśnienie tętnicze, dusznica bolesna, reakcje alergiczne, w tym obrzęk naczynioruchowy, które mogą wymagać natychmiastowej interwencji medycznej. Bardzo rzadko (< 1/10 000) obserwowano poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia i agranulocytoza.
agranulocytoza, ból głowy, dusznica bolesna, ginekomastia, kołatanie serca, krwotok miesiączkowy, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie tętnicze, niestrawność, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, parestezja, pokrzywka, reakcja alergiczna, reakcja lękowa, rozrost dziąseł, rozszerzenie naczyń krwionośnych, szum uszny, tachykardia, wielomocz, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie hematologiczne, zaburzenie snu, zaburzenie wzwodu, zawał mięśnia sercowego, zawrót głowy pochodzenia błędnikowego, zawrót głowy pochodzenia ośrodkowego, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Działania niepożądane – Glibetic 4 mg 4 mg

Glimepiryd, substancja czynna preparatu Glibetic 4 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu. Najważniejszymi działaniami ubocznymi są hipoglikemia (rzadko, ≥1/10 000 do <1/1000), która może mieć nagły i ciężki przebieg, oraz zaburzenia hematologiczne, takie jak trombocytopenia, leukopenia, agranulocytoza czy pancytopenia, również rzadkie, wymagające regularnego monitorowania morfologii krwi. Reakcje nadwrażliwości, od łagodnych do ciężkich (w tym wstrząs anafilaktyczny), mogą wystąpić zwłaszcza u pacjentów z historią uczuleń na sulfonylomoczniki lub pokrewne substancje. Przemijające zaburzenia widzenia związane ze zmianami glikemii oraz bardzo rzadkie objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha) również zostały opisane.
agranulocytoza, alergia skórna, cholestaza, enzymy wątrobowe, fotosensytyzacja, Glibetic, glimepiryd, granulocytopenia, hipoglikemia, hiponatremia, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, małe naczynia krwionośne, morfologia krwi, nadwrażliwość, nadwrażliwość krzyżowa, niedokrwistość, niedokrwistość hemolityczna, niewydolność wątroby, objawy gastrointestinalne, pancytopenia, pochodne sulfonylomocznika, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia funkcji wątroby, zaburzenia hematologiczne, zaburzenia metabolizmu, zaburzenia widzenia, zapalenie wątroby, żółtaczka
Leksykon substancji czynnych
Diltiazem – Działania niepożądane

Diltiazem, stosowany w preparatach takich jak Dilzem Retard, Dilzem 120 retard, Dilzem 180 retard, Oxycardil 60 i Oxycardil 120, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, które zostały sklasyfikowane według konwencji MedDRA. Najistotniejsze klinicznie działania dotyczą układu sercowo-naczyniowego i obejmują rzadkie zaburzenia przewodnictwa serca, takie jak blok przedsionkowo-komorowy (I-III stopnia), blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardię oraz zastoinową niewydolność serca. Działania te mogą wymagać pilnej interwencji, zwłaszcza u pacjentów z chorobami układu krążenia. Ponadto, diltiazem może powodować często występujące objawy psychiczne (nerwowość, bezsenność, zmiany nastroju), niezbyt często bóle i zawroty głowy, a także objawy pozapiramidowe i mioklonie. W zakresie układu pokarmowego obserwuje się zaparcia, niestrawność, nudności, wymioty, suchość błony śluzowej jamy ustnej oraz rozrost dziąseł. Działania niepożądane skórne obejmują zarówno łagodne reakcje, jak rumień i pokrzywkę, jak i ciężkie, zagrażające życiu zespoły Stevensa-Johnsona oraz toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka. Wątroba może reagować podwyższeniem enzymów (AspAT, ALAT, LDH, fosfatazy zasadowej) oraz zapaleniem, co wymaga monitorowania funkcji wątroby.
antagonista kanałów wapniowych, blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia, diltiazem, ginekomastia, kołatanie serca, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, liszajowate rogowacenie skóry, małopłytkowość, mioklonie, nadwrażliwość na światło, nagłe zaczerwienienie, niedociśnienie ortostatyczne, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, ostra uogólniona wysypka krostkowa, pokrzywka, rozrost dziąseł, rumień, rumień wielopostaciowy, rumień złuszczający, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, zapalenie naczyń, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczeniopodobny, złuszczające zapalenie skóry, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych
Leksykon leków
Działania niepożądane – Sorafenib Sandoz 200 mg

Sorafenib Sandoz, stosowany w terapii nowotworowej, charakteryzuje się profilem działań niepożądanych obejmującym zarówno ciężkie powikłania, jak zawał serca, perforacja przewodu pokarmowego, polekowe zapalenie wątroby, krwotoki oraz nadciśnienie tętnicze z możliwością przełomu nadciśnieniowego. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to biegunka, zmęczenie, łysienie, zakażenia, zespół ręka-stopa oraz wysypka. Szczególnie u pacjentów z rakiem tarczycy częściej występują zespół ręka-stopa, biegunka, łysienie, nadciśnienie tętnicze, hipokalcemia i rogowiak kolczystokomórkowy. W badaniach klinicznych odnotowano zastoinową niewydolność serca u 1,7-1,9% pacjentów leczonych sorafenibem (w porównaniu do 0,7-1,1% w grupach placebo).
erytrodyzestezja dłoniowo-podeszwowa, hipofosfatemia, hipokalcemia, hipokaliemia, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, limfopenia, nadczynność tarczycy, neuropatia obwodowa czuciowa, neutropenia, niedoczynność tarczycy, obrzęk naczynioruchowy, odwracalna tylna leukoencefalopatia, perforacja przewodu pokarmowego, polekowe zapalenie wątroby, przełom nadciśnieniowy, rabdomioliza, rak kolczystokomórkowy skóry, rak nerkowokomórkowy, rak wątrobowokomórkowy, rogowiak kolczystokomórkowy, rozwarstwienie tętnicy, rumień wielopostaciowy, sorafenib, śródmiąższowa choroba płuc, toksyczna nekroliza naskórka, wydłużenie odstępu QT, zapalenie dróg żółciowych, zapalenie pęcherzyka żółciowego, zapalenie trzustki, zastoinowa niewydolność serca, zespół nerczycowy, zespół ręka-stopa, zespół rozpadu guza, zespół Stevensa-Johnsona, zróżnicowany rak tarczycy
Leksykon leków
Działania niepożądane – Symcloza 25 mg

Klozapina (Symcloza) jest lekiem przeciwpsychotycznym stosowanym głównie w leczeniu schizofrenii opornej na standardowe terapie oraz psychoz w przebiegu choroby Parkinsona. Najpoważniejszym działaniem niepożądanym jest agranulocytoza, której częstość występowania wynosi 32,0 na 100 000 osobo-tygodni w pierwszych 18 tygodniach leczenia, a następnie spada do 2,3 i 1,8 w kolejnych okresach. Konieczne jest regularne monitorowanie parametrów hematologicznych, aby zapobiec powikłaniom takim jak posocznica i zgon. Inne istotne działania niepożądane to napady padaczkowe związane z obniżeniem progu drgawkowego, powikłania sercowo-naczyniowe (w tym tachykardia, niedociśnienie ortostatyczne, zapalenie mięśnia sercowego) oraz gorączka mogąca sygnalizować złośliwy zespół neuroleptyczny. Częstość przerwania terapii z powodu działań niepożądanych wynosi od 7,1% do 15,6%, głównie z powodu leukopenii, senności i zawrotów głowy.
agranulocytoza, akatyzja, aspiracja pokarmu, częstoskurcz, depresja oddechowa, drgawki miokloniczne, dysfagia, eozynofilia, granulocytopenia, kardiomiopatia, kwasica ketonowa, lek przeciwpsychotyczny, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukocytoza, leukopenia, majaczenie, małopłytkowość, nadmierne wydzielanie śliny, nadpłytkowość, napad padaczkowy, niedociśnienie ortostatyczne, niedrożność jelit, niewydolność serca, obrzęk naczynioruchowy, ostre śródmiąższowe zapalenie nerek, ostre zapalenie trzustki, parametry hematologiczne, piorunująca martwica wątroby, porażenna niedrożność jelita, powikłanie sercowo-naczyniowe, późna dyskineza, priapizm, próg drgawkowy, psychoza w przebiegu choroby Parkinsona, schizofrenia oporna, sedacja, śpiączka hiperosmolarna, torsades de pointes, układowy toczeń rumieniowaty, wysięk osierdziowy, zaburzenie rytmu serca, zaburzenie tolerancji glukozy, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zapalenie wątroby, zapaść krążeniowa, zatrzymanie oddychania, złośliwy zespół neuroleptyczny, żółtaczka cholestatyczna, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Leksykon leków
Działania niepożądane – Levoxa 500 mg

Lewofloksacyna, substancja czynna leku Levoxa, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych o różnej częstości i nasileniu, potwierdzonych w badaniach klinicznych na ponad 8300 pacjentach oraz w praktyce klinicznej. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥1/100 do <1/10) obejmują zakażenia grzybicze (w tym Candida), bóle głowy, zawroty głowy ośrodkowego pochodzenia, zaburzenia żołądkowo-jelitowe (biegunka, nudności, wymioty), wzrost aktywności enzymów wątrobowych (AlAT, AspAT, fosfataza zasadowa, GGT) oraz reakcje skórne (wysypka, świąd, pokrzywka, nadmierna potliwość). Szczególnie istotne są rzadkie, ale poważne działania niepożądane, takie jak wstrząs anafilaktyczny, częstoskurcz komorowy z ryzykiem zatrzymania akcji serca, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zespół Stevensa-Johnsona, ciężkie uszkodzenie wątroby, rabdomioliza oraz zerwania ścięgien i więzadeł. Ponadto, lewofloksacyna może powodować długotrwałe, potencjalnie nieodwracalne zaburzenia neurologiczne, mięśniowo-szkieletowe i sensoryczne, niezależnie od wcześniejszych czynników ryzyka.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie płuc, arytmia komorowa, częstoskurcz komorowy, enzymy wątrobowe, eozynofilia, hiperglikemia, hipoglikemia, kandydoza, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, lewofloksacyna, miastenia, nadciśnienie śródczaszkowe, neuropatia czuciowo-ruchowa, neutropenia, niedokrwistość hemolityczna, obrzęk naczynioruchowy, obwodowa neuropatia czuciowa, oporność drobnoustrojów, ostra niewydolność wątroby, pancytopenia, polekowa reakcja z eozynofilią, porfiria, rabdomioliza, reakcja psychotyczna, rumień trwały polekowy, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, śpiączka hipoglikemiczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, tętniak aorty, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wstrząs rzekomoanafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia pozapiramidowe, zakażenie grzybicze, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie trzustki, zawroty głowy pochodzenia ośrodkowego, zerwanie ścięgna, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon chorób i schorzeń
Choroba henocha-schönleina – Patofizjologia i mechanizm

Choroba Henocha-Schönleina (HSP), obecnie klasyfikowana jako zapalenie naczyń związane z IgA (IgA vasculitis), jest układowym zapaleniem małych naczyń, charakteryzującym się odkładaniem kompleksów immunologicznych zawierających nieprawidłowo glikozylowane IgA1 z niedoborem galaktozy (Gd-IgA1) w ścianach naczyń skóry, nerek, przewodu pokarmowego i stawów. Patogeneza HSP opiera się na modelu wieloetapowym, w którym kluczową rolę odgrywa produkcja Gd-IgA1, powstawanie autoprzeciwciał IgG przeciwko tym cząsteczkom oraz formowanie i odkładanie kompleksów immunologicznych, co prowadzi do aktywacji alternatywnej i lektynowej drogi dopełniacza (z podwyższonymi poziomami C3a, C5a, C4 i C5b-9) oraz indukcji stanu zapalnego. Proces ten jest wspomagany przez cytokiny prozapalne (TNF, IL-1, IL-6) oraz czynniki wzrostu (TGF, VEGF), które nasilają proliferację komórek mezangialnych i rekrutację komórek zapalnych, co jest szczególnie istotne w nefropatii HSP. Genetyczne predyspozycje, takie jak polimorfizmy HLA i IL1RN-2, oraz czynniki środowiskowe, zwłaszcza infekcje górnych dróg oddechowych (Streptococcus, Staphylococcus, Parainfluenza), odgrywają rolę w wyzwalaniu choroby.
alternatywna droga dopełniacza, białko kationowe eozynofilów, choroba Henocha-Schönleina, czynnik martwicy nowotworu, czynnik wzrostu hepatocytów, IgA1 z niedoborem galaktozy, immunoglobulina A, kompleks atakujący błonę, krwawienie z przewodu pokarmowego, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, naczyniowy śródbłonkowy czynnik wzrostu, nefropatia IgA, nieprawidłowa glikozylacja, odpowiedź autoimmunologiczna, plamica wyczuwalna, syntaza tlenku azotu, transformujący czynnik wzrostu, zapalenie małych naczyń krwionośnych, zapalenie naczyń związane z IgA, zapalenie stawów
Leksykon leków
Działania niepożądane – Aderolio 0,5 mg

Ewerolimus, inhibitor mTOR stosowany w immunosupresji po przeszczepieniu narządów, wykazuje udowodnioną skuteczność kliniczną, jednak jego stosowanie wiąże się z licznymi działaniami niepożądanymi, które wymagają ściswego monitorowania. Dane z wieloośrodkowych, randomizowanych badań klinicznych obejmujących 2497 pacjentów po przeszczepieniu nerki, 1531 po przeszczepieniu serca oraz 719 po przeszczepieniu wątroby, wskazują na częstość występowania działań niepożądanych takich jak zakażenia (≥1/10), niedokrwistość (≥1/10), hiperlipidemia (≥1/10), nowo rozpoznana cukrzyca (≥1/10), bezsenność (≥1/10), ból głowy (≥1/10), nadciśnienie tętnicze (≥1/10), kaszel (≥1/10), zaparcia (≥1/10), nudności (≥1/10), obrzęki obwodowe (≥1/10) oraz zaburzenia gojenia ran, w tym wysięk opłucnowy i osierdziowy. Profil bezpieczeństwa różni się w zależności od schematu leczenia, zwłaszcza dawki cyklosporyny, gdzie zmniejszenie dawki CNI wiązało się z mniejszą częstością działań niepożądanych. Ponadto, ewerolimus może upośledzać spermatogenezę, co jest istotne przy długotrwałej terapii, a w badaniach klinicznych u 3,1% pacjentów odnotowano rozwój nowotworów złośliwych, w tym 1,0% nowotworów skóry i 0,6% chłoniaków lub zaburzeń limfoproliferacyjnych. Zgłaszano także przypadki śródmiąższowej choroby płuc, w tym zapalenia i zwłóknienia, które w niektórych przypadkach zakończyły się zgonem, choć większość ustępowała po przerwaniu terapii i zastosowaniu glikokortykosteroidów.
Aderolio, azoospermia, chłoniak, cukrzyca, cyklosporyna w mikroemulsji, erytrodermia, ewerolimus, glikokortykosteroid, hiperlipidemia, inhibitor kalcyneuryny, inhibitor mTOR, leczenie immunosupresyjne, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, morfologia krwi, nadciśnienie tętnicze, niedobór żelaza, niedokrwistość, nowotwór skóry, nowotwór złośliwy, obrzęk limfatyczny, oligospermia, parametry lipidowe, proteinoza pęcherzyków płucnych, przeszczep nerki, przeszczep serca, przeszczep wątroby, spermatogeneza, śródmiąższowa choroba płuc, śródmiąższowe zapalenie płuc, terapia immunosupresyjna, wysięk opłucnowy, zaburzenie gojenia, zaburzenie limfoproliferacyjne, zaburzenie spermatogenezy, zakażenie, zakażenie bakteryjne, zakażenie grzybicze, zakażenie oportunistyczne, zakażenie wirusowe, zwłóknienie
Leksykon leków
Działania niepożądane – Xyvelam 250 mg

Lewofloksacyna, substancja czynna leku Xyvelam, jest fluorochinolonowym antybiotykiem o szerokim spektrum działania, którego stosowanie wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych o różnej częstości występowania. Na podstawie danych klinicznych i doświadczeń po wprowadzeniu do obrotu, działania niepożądane klasyfikuje się od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000) oraz o częstości nieznanej. Do najważniejszych należą: zakażenia grzybicze (często), zaburzenia hematologiczne takie jak leukopenia, trombocytopenia (rzadko), reakcje nadwrażliwości w tym obrzęk naczynioruchowy i wstrząs anafilaktyczny, zaburzenia psychiczne (bezsenność, niepokój, reakcje psychotyczne), neurologiczne (ból głowy, drgawki, neuropatie), sercowo-naczyniowe (tachykardia, torsade de pointes, tętniak i rozwarstwienie aorty), żołądkowo-jelitowe (biegunka, wymioty, rzekomobłoniaste zapalenie jelit), wątrobowe (zwiększenie enzymów wątrobowych, żółtaczka), skórne (wysypka, zespół Stevensa-Johnsona), mięśniowo-szkieletowe (zapalenie i zerwanie ścięgien, rabdomioliza) oraz nerkowe (ostra niewydolność nerek). Szczególną uwagę należy zwrócić na potencjalnie nieodwracalne, długotrwałe działania niepożądane obejmujące układ nerwowy, mięśniowo-szkieletowy i sercowo-naczyniowy, zwłaszcza u pacjentów z czynnikami ryzyka, takimi jak wiek powyżej 60 lat, choroby współistniejące czy stosowanie kortykosteroidów.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych, antybiotyk fluorochinolonowy, arytmia komorowa, biegunka krwotoczna, częstoskurcz komorowy, drgawki, dyskineza, eozynofilia, hiperglikemia, hipoglikemia, kandydoza, łagodne nadciśnienie śródczaszkowe, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, leukopenia, majaczenie, mioklonia, neuropatia, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niedomykalność zastawki serca, niewydolność szpiku kostnego, obrzęk naczynioruchowy, pancytopenia, parestezja, rabdomioliza, reakcja psychotyczna, rumień trwały polekowy, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, skurcz oskrzeli, śpiączka hipoglikemiczna, śródmiąższowe zapalenie nerek, tętniak aorty, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, torsade de pointes, trombocytopenia, wstrząs anafilaktyczny, wstrząs rzekomoanafilaktyczny, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie pozapiramidowe, zakażenie grzybicze, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie ścięgna, zapalenie trzustki, zerwanie ścięgna, zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka
Leksykon leków
Działania niepożądane – Oxycardil 120 120 mg

Oxycardil 120 zawiera diltiazemu chlorowodorek w dawce 120 mg w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu. Najczęściej obserwowanym działaniem niepożądanym jest małopłytkowość (≥1/10), co zwiększa ryzyko krwawień. Często (≥1/100 do <1/10) występują zaburzenia neuropsychiatryczne, takie jak nerwowość, bezsenność oraz zmiany nastroju, w tym depresja. Niezbyt często (≥1/1 000 do <1/100) mogą pojawić się bóle głowy, zawroty głowy, objawy pozapiramidowe i mioklonie. Rzadko (≥1/10 000 do <1/1 000) odnotowano poważne zaburzenia rytmu serca, w tym blok przedsionkowo-komorowy, kołatanie serca, bradykardię, blok zatokowo-przedsionkowy oraz zastoinową niewydolność serca. Działania niepożądane o nieznanej częstości obejmują nagłe zaczerwienienie twarzy, niedociśnienie ortostatyczne oraz zapalenie naczyń.
blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia, diltiazemu chlorowodorek, enzymy wątrobowe, ginekomastia, kołatanie serca, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, liszajowate rogowacenie skóry, małopłytkowość, MedDRA, mioklonia, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie ortostatyczne, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, ostra uogólniona wysypka krostkowa, pokrzywka, rozrost dziąseł, rumień wielopostaciowy, rumień złuszczający, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zapalenie naczyń, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczeniopodobny, złuszczające zapalenie skóry
Leksykon leków
Działania niepożądane – Dilzem retard 90 mg

Stosowanie Dilzem Retard (90 mg diltiazemu chlorowodorku, tabletki o przedłużonym uwalnianiu) wiąże się z ryzykiem wystąpienia licznych działań niepożądanych, które należy uważnie monitorować. Najczęstsze objawy dotyczą układu sercowo-naczyniowego, w tym blok przedsionkowo-komorowy (I-III stopnia, możliwy blok odnogi pęczka Hisa), kołatanie serca oraz nagłe zaczerwienienie twarzy. Niezbyt często obserwuje się bradykardię (<60 uderzeń/min), niedociśnienie ortostatyczne oraz rzadko blok zatokowo-przedsionkowy i zastoinową niewydolność serca. W zakresie układu nerwowego często występują ból i zawroty głowy, a także nerwowość i bezsenność w sferze psychicznej. Często zgłaszane są dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, takie jak zaparcia, niestrawność, ból żołądka i nudności. Niezbyt często notuje się podwyższenie enzymów wątrobowych (AspAT, ALAT, LDH, fosfataza zasadowa), a z nieznaną częstością zapalenie wątroby oraz reakcje skórne o różnym nasileniu, w tym rumień, pokrzywkę i ciężkie zespoły skórne (Stevens-Johnson, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka).
antagonista kanału wapniowego, blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia, diltiazem chlorowodorek, enzymy wątrobowe, ginekomastia, kołatanie serca, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, małopłytkowość, mioklonie, nadwrażliwość na światło, niedociśnienie ortostatyczne, objawy pozapiramidowe, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk obwodowy, ostra uogólniona wysypka krostkowa, rozrost dziąseł, rumień wielopostaciowy, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, zapalenie naczyń, zapalenie wątroby, zastoinowa niewydolność serca, zespół Stevensa-Johnsona, zespół toczeniopodobny, złuszczające zapalenie skóry